Кіріспе

Британдық журналист (1944 жылы туған)

Питер Меткалф Хунам (1944 жылы туған) – британдық журналист, ол Sunday Times, Daily Mirror, London Evening Standard және BBC телеарнасы үшін жұмыс істеген, сонымен қатар бірнеше кітап жариялаған. 1996 жылы Хунам Vision Paperbacks баспасын құрды және оның төрағасы болып табылады.

Мордехай Вануну ісі

Ол ең көп танымал болғаны – Израильдің құпия ядролық бомба бағдарламасын ашқан израильдік ядролық техник Мордехай Вануну ісі. Хунамның Ванунумен жасаған сұхбаты 1986 жылы "Санди Таймс" газетінде жарияланды. 2004 жылдың сәуір айында Хунам Израильге барып, 2004 жылдың 21 сәуірінде Вануну түрмеден босатылуына куә болды. Вануну 1986 жылы Моссадтың Англиядан (Италия арқылы) құпия түрде алып кеткенінен кейін 18 жыл израильдік түрмелерде отырды.

USS Liberty оқиғасы

Хунам 2002 жылы BBC түсірген "Судағы өлім" деректі фильмін жасауға көмектесті, ол 1967 жылы USS Liberty кемесіне жасалған Израиль шабуылының тарихын зерттейді. Деректі фильмде шабуылдың қасақана жоспарланған, АҚШ-ты Израильдің "Алты күндік соғысында" тарапына итермелеу мақсатында жасалған, USS Liberty кемесін батырып, оны Мысырға таңу үшін жасалғаны айтылады. Сұхбаттарда АҚШ-тың бұрынғы қорғаныс министрі Роберт Макнамара, ЦРУ-ның бұрынғы директоры Ричард Хелмс, Израиль теңіз күштерінің бұрынғы басшысы адмирал Шломо Эррелл және USS Liberty кемесінен аман қалғандар, соның ішінде капитан Уильям Л. Макгонагл да бар. Хунам USS Liberty оқиғасын зерттеуді жалғастырды, ол 2003 жылы "Цианид операциясы: USS Liberty кемесінің бомбаға ұшырауы үшінші дүниежүзілік соғысқа қалай әкелді" атты кітабын жариялады, ол бұл жалған ту операциясы туралы теорияны кеңейтеді. Хунам 2020 жылы TruNews ұйымның өндірісіндегі "Liberty құрбаны" деректі сериалында да пайда болды, онда USS Liberty кемесінен аман қалғандармен кеңейтілген сұхбаттар ұсынылған.

Иерусалимде тұтқындалу

2004 жылғы 26 мамырда сағат 21:30-да Ванну туралы BBC деректі фильмінде жұмыс істеп жатқанда, Хунам Иерусалимдегі қонақ үйінен бес қара киімді Шин-Бет офицерлерімен алып келінді. Ол Ваннумен байланысы болғаны үшін ұсталған, ал Ваннуға шет елдіктермен кездесуге рұқсат жоқ. Ұсталғанға дейін Хунам Amnesty International белсендісіне ұсталуы туралы хабарлады, бірақ адвокатқа қол жеткізе алмады. 2004 жылғы 27 мамырда Иерусалим аудандық соты ұстау туралы мәліметтерді жариялауға тыйым салды. Хунам сотқа шығуы тиіс болды, себебі қауіпсіздік қызметі оны ұстап тұру мерзімін ұзарту үшін соттан рұқсат сұрады. Хабарлауынша, 2004 жылғы 22 мамырда Ванну Израиль журналисі Яэль Лотан The Sunday Times газеті үшін жасырын сұхбат берді. Оның екі сағаттық сұхбатын Израиль телеарнасы түсірді. Хунам бұл сұхбат туралы білген және оның бөліктерін өз деректі фильмінде пайдалануды жоспарлаған. Ол Лотанмен кездесуге бара жатқанда ұсталды. Хунамның әйелі Хилари күйеуінің Ваннуну босату шарттарын бұзғаны туралы айыптауларды жоққа шығарды. Шотландияның Аберфелди қаласындағы үйінен ол былай деді: "Питер ережелерді қатаң сақтады. Ол босатылған күнінен бері Ваннумен тікелей сөйлеспеді, барлық байланыс оның бауыры мен адвокаттары арқылы жасалды". Ол былай деп қосты: "Менің ойымша, Израильдегі құпия қызметтер қалағанын істей береді, және бұл Питер үшін жаңалық емес – ол 18 жылдан бері Израильді жақсы біледі және осы уақыт бойы Ванну ісін қадағалап келеді". Хунам бір күн қамауда болды, бұл оқиға кең медиа назарына ілікті, содан кейін ол айыптаусыз босатылды. Израильдің Бас прокуроры Менахем Мазуз Шин-Бет шенеуніктерімен және Израиль Әділет министрлігінің өкілдерімен кеңескеннен кейін оны босатуға бұйрық берді. Хунам 2004 жылғы 28 мамырда Ұлыбританияға оралды, ал BBC келесі жексенбіде Ваннумен жасалған сұхбатты көрсетуді жоспарлап отырғанын мәлімдеді.