Кіріспе

Сидни Хиллман (23 наурыз 1887 - 10 шілде 1946) – американдық еңбек қозғалысының қайраткері. Ол Американың біріккен киім жұмысшыларының төрағасы болды және Өндірістік ұйымдар конгресін құруға, сондай-ақ президент Франклин Д. Рузвельт пен Демократиялық партияның «Жаңа саясат» коалициясына жұмысшылардың қолдауын ұйымдастыруда маңызды рөл атқарды.

Ерте өмір

Сидни Хиллман 1887 жылғы 23 наурызда Литваның Жагаре қаласында, сол кезде Ресей империясының құрамында болған, литвалық еврей ата-анасының ұлы ретінде дүниеге келді. Сиднидің анасының әкесі шағын саудагер болған, ал әкесінің әкесі – ізгілігімен және материалдық игіліктерге немқұрайлылығымен белгілі раввин болған. Хиллманның әкесі де кедей саудагер болған, ол құлдырап бара жатқан бизнесіне қарағанда оқу мен дұғаға көбірек мән берген. Хиллман 13 жасқа келгенде Талмудтың бірнеше томын жатқа білген. Келесі жылы Хиллман раввиндік туыстары оны Каунас қаласынан өзен арғы бетіндегі шағын Вилиямполе қаласындағы ешиваға оқуға жіберді. Оқу тобының мүшелері радикалды әдебиеттер мен саяси экономика бойынша кітаптар оқыды, және Хиллман осы жерде Чарльз Дарвин, Карл Маркс, Джон Стюарт Милл және Герберт Спенсердің орыс тіліне аударылған еңбектерімен танысты.

Ресей

1903 жылдың басында Хиллман марксистік зерттеу үйірмесінің оқу алаңдарынан шығып, патша билігімен қақтығысқан Паледегі еврей жұмысшыларының революциялық социалистік одағы – Бундтың толық құқықты мүшесі атанды. Хиллман Бундтың белгілі бір белсендісіне айналып, 1904 жылы Ковно қаласының көшелерінде ұйым өткізген алғашқы 1 мамыр шеруін ұйымдастырды. Одан кейін Хиллман революциялық қызметі үшін тұтқындалып, бірнеше ай түрмеде отырды, онда ол түрмедегі өзгелерінен революциялық әлеуметтік теорияны тереңірек оқыды. 1905 жылғы Ресей революциясында Хиллман жергілікті деңгейде ғана белсенділік танытты, листовкалар таратты, революциялық ұйымға қаржы жинады және көшеде жұмысшылар топтарымен бейресми әңгімелесті.

Ұлыбритания

1906 жылы патшалық репрессиялар, полиция шабуылдары мен ұйымдастырылған погромдар түрінде, ресейлік социалистік қозғалысты қайтадан жасырын күшке түсірді. Хиллман 1906 жылғы қазан айында елден революционерлердің қатарына қосылып, жалған паспортпен Германия арқылы Манчестерге (Англия) сапар шекті, онда оның бай жиһаз сатушы ағасы мен екі бауырласы тұрып жатты. Хиллманның Нью-Йорктегі мүмкіндіктері жақсы болмады, сондықтан ол көп ұзамай Чикагоға бет бұрды, онда оны досы және жақсырақ жұмыс нарығы күтіп тұрды. Хиллманның кеңес экспериментін қолдауы 1920 жылдардың басында АҚШ Коммунистік партиясының ынталы қолдауын қамтамасыз етті; сонымен қатар, ол Социалистік партиядан одан да алыстады және Абрахам Кахан басшылығындағы Daily Forward газетімен байланысты болды, Хиллман мен Біріккен кәсіподақ арасында бұрыннан тартыс болған еді. Хиллманның Коммунистік партиямен арақатынасы 1924 жылы Прогрессивтік партия тізімі бойынша Роберт Ла Фоллетт ағаның президенттікке кандидаттығын қолдау мәселесіндегі даудан кейін тоқырады, бірақ Хиллман бұл кезеңде Халықаралық әйелдер киім тігушілер одағын жарып жіберуге жақын болған күшті қарсылыққа тап болған жоқ және Дэвид Дубинский пен ILGWU басшыларының билікте қалу үшін қолданған жаппай тазалауларға бармады. Онжылдықтың соңында Монреаль, Торонто және Рочестерде күресіп, жеңілгеннен кейін КП одақта маңызды күш болып қала алмады.

Ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес

Хиллман КП-мен күрескен кезде, одаққа бандиттердің енуіне көз жұмды. Киім өнеркәсібі ондаған жылдар бойы ұсақ-түйек бандиттерге толы болды, олар қорғау ақысын алып, қарыз берумен айналысып, еңбек дауларында күш қолдануға дайын болды. Алдымен ереуілшілерді басып тастау үшін жалданып, кейбіреулері кәсіподақтарда жұмыс істеді, олар оларды алдымен өзін-өзі қорғау үшін, содан кейін ереуілді бұзушыларды және бас мойын бұрмайтын жұмыс берушілерді қорқыту үшін пайдаланды. ILG жергілікті ұйымдары "Dopey" Бенни Фейнді және оның қарақшыларын пайдаланды, олар жалданбалы қарақшылар болғанымен, жұмыс берушілерге қарағанда көбінесе кәсіподақтармен жұмыс істеді. Еңбек дауларындағы қақтығыстар көптеген алғашқы рэкетшілерді жойды. "Кішкентай Оги" Якоб Орген 1926 жылғы ереуілде ILGWU үшін күш-қуатпен қамтамасыз етіп, рэкет бизнесін басқарды. Луи "Лепке" Бухальтер 1927 жылы Оргенді өлтіріп, оның бизнесін өзіне қаратып алды. Бухальтер өнеркәсіпке қызығушылық танытып, бірнеше жүк тасымалдау фирмаларын сатып алып, киім-кешек ауданындағы жүк көліктерінің жергілікті кәсіподақтарын басқарды, сондай-ақ кейбір киім-кешек фирмалары мен жергілікті кәсіподақтардың үлесін иеленді. Бухальтер 1920 жылдары Амальгаматтың кейбір жергілікті ұйымдарына қызмет көрсеткен болатын. Сондай-ақ ACWA-да ықпалға ие болды. ACWA ішіндегі оның одақтастарының бірі - Авраам Беккерман, Социалистік партияның белгілі мүшесі, "The Forward" газетімен тығыз байланыста болды, оны Хиллман одақтағы коммунистік қарсыластарына күш көрсету үшін пайдаланды. Беккерман мен Филипп Орловский, Cutters Local 4-тің тағы бір жергілікті лауазым иесі, өндірушілермен сыбайлас келісімдер жасады, бұл оларға қаладан тысқары төмен бағалы субподрядшыларды пайдалануға, ал Бухальтердің жүк тасымалдау компанияларын қолданып, тауарларды әкеліп-кетуге мүмкіндік берді. 1931 жылы Хиллман Бухальтер, Беккерман және Орловскийге қарсы әрекет етуге шешім қабылдады. Ол Нью-Йорктің жемқор Тамани Холл мэрі Джимми Уокерге киім-кешек ауданындағы рэкетшілікті тоқтатуға талап қою арқылы бастады, содан кейін Хиллман 4-ші жергілікті ұйымды басқаруды қолға алды, Беккерман мен Орловскийді одақтан шығарып, Нью-Джерси штатының Ньюарк қаласындағы жемқор одақ лауазым иелеріне қарсы шаралар қолданды. Одан кейін кәсіподақ Пенсильвания мен Нью-Джерсиде кәсіподақ емес немесе төмен бағалы мердігерлерге жұмыс беруге тыйым салу үшін бірқатар өндірушілерді ереуілге шақырды. Бұл ереуіл кезінде кәсіподақ Бухальтердің компаниялары басқаратын бірнеше жүк көліктерін тоқтатып, дайын өнімдерді Нью-Йоркке әкелуге кедергі келтірді. Бұл науқан ACWA-ны тазартса да, Бухальтерді өнеркәсіптен қуып шығармады. Шын мәнінде, одақ Бухальтермен қандай да бір келісім жасасқан болуы мүмкін, бірақ оның куәлігі ешқашан табылмады, бірақ Томас Дьюи және Вестбрук Пеглер сияқты одақтың саяси қарсыластары оны табуға көп күш сарп етті. Бухальтер 1944 жылы өлім жазасына кесілгенге дейін Хиллманмен де, ILGWU басшысы Дубинскиймен де ешқандай келісім жасасқан жоқ екенін мәлімдеді. Ол Хиллманның бұйрығымен фабрика иесі мен Хиллманның қарсыластарын өлтіргенін айтты, бірақ бұл мәлімдеме ешқашан расталмады.

Ұлы депрессия және CIO

Ұлы депрессия "Амалгамат" мүшелерінің санын бұрынғы деңгейінің үштен бір бөлігіне дейін азайтты. Көптеген басқа одақтар сияқты, ACWA да Ұлттық өнеркәсіптік жаңғырту заңының қабылдануымен қайта жанданды, себебі бұл заң жұмысшылардың ұйымдасу құқығын заңмен қорғауға уәде берді, соның арқасында мыңдаған киім өндірушілер ACWA-ға оралып келді. AFL 1933 жылы ACWA-ға қосылуға рұқсат берді. Хиллман басынан бастап Нью-Дил және Рузвельтті қолдады. 1933 жылы Ф.Д.Р. оны Ұлттық жаңғырту басқармасының Еңбек жөніндегі кеңесшілер кеңесіне, ал 1934 жылы Ұлттық өнеркәсіптік жаңғырту кеңесіне тағайындады. Хиллман сенатор Роберт Ф. Вагнерге Ұлттық еңбек қатынастары заңын әзірлеуде және Еңбек министрі Фрэнсис Перкинске Әділ еңбек стандарттары заңын қабылдауға көмектесті. AFL ішінде Хиллман автомобиль және болат өндірісі сияқты жаппай өндіріс салаларын ұйымдастырудың, сондай-ақ тоқыма өнеркәсібін, оның ұйымдастырылуы толық емес болғандықтан, ең жақтаушысы болды. Ол 1935 жылы Джон Л. Льюис басқарган Өнеркәсіптік ұйымдастыру комитетінің (кейін Өнеркәсіптік ұйымдар конгресі; CIO) негізін қалаушылардың бірі болды және 1937 жылы CIO жеке кәсіподақ федерациясы ретінде құрылғанда вице-президенті болды. Хиллман сол жылдары CIO-ның барлық маңызды бастамаларында белсенді рөл атқарды. Ол Тоқыма жұмысшыларын ұйымдастыру комитетінің жұмысын бақылады және оған үлкен қаржылық қолдау көрсетті, ол 1934 жылы Біріккен тоқыма жұмысшыларының ереуілінің сәтсіз аяқталуынан кейін тоқыма жұмысшылары үшін жаңа кәсіподақ құруға тырысты. 1939 жылы осы күш-жігердің нәтижесінде 100 000-нан астам мүшесі бар Америка тоқымашылар одағы құрылды. Хиллман 1938 жылы United Auto Workers ішіндегі дауларды реттеуде шешуші рөл атқарды, бұл одақтың жаңа ғана құрылған кезінде оны жоюға жақын болды, сондай-ақ CIO-ның Департаменттік дүкендер жұмысшыларын ұйымдастыру комитеті арқылы Американың бөлшек сауда, көтерме сауда және дүкендер жұмысшылары одағын құруға көмектесті. Хиллман мен Льюис арасында араздық туды, себебі Льюис федералды үкіметпен Hillman-нан гөрі тәуелсіз қарым-қатынас жасауды жақтады. Алайда Льюис біртіндеп CIO-дан алшақтады, ақырында оның басшылығынан кетіп, 1942 жылы Біріккен шахта жұмысшыларын одан шығарды. Хиллман бұл ұйымда Льюистің ізбасары Филип Мюррейден кейін екінші ең белгілі көшбасшы болып қалды.

Саяси қызмет

Хиллман мен Дубинский 1936 жылы Американың Еңбек партиясын құрды, бұл партия социалистер мен басқа да солшылдар үшін жартылай қадам ретінде қызмет етті. Олар Ф.Д.Р.-дың қайта сайлануын қолдағысы келді, бірақ Оңтүстіктегі ең реакциялық ақ элиталармен одақтасқан Демократиялық партияға қосылуға дайын емес еді. Кейін Дубинский жеке және саяси дауларға байланысты Хиллменнен бөлініп, Нью-Йорк Либералдық партиясын құрды. Хиллман нацистік Германияның күшті қарсыласы болды және Англия мен Францияға АҚШ-тың көмегін жақтады. Рузвельт 1940 жылы Хиллманды Ұлттық қорғаныс кеңесіне тағайындады, ал 1941 жылы – Өндіріс басқару кеңсесінің директорының орынбасары етіп тағайындады. 1942 жылы Ф.Д.Р. Соғыс өндірісі жөніндегі кеңес құрғанда, Хиллманды оның еңбек бөлімінің басшысы етіп тағайындады. Бірінші дүниежүзілік соғыста болғандай, Хиллман федералдық үкіметтің ықпалын еңбекшілердің әлеуметтік мақсаттарын және олардың жедел ұйымдастыру қажеттіліктерін ілгерілету үшін пайдаланды. Хиллман еңбек заңын бұзушыларды жұмыстан шығару туралы кеңеске келмейді, бірақ қорғаныс өнеркәсібіндегі ереуілдерге балама ретінде төрелік жүргізуді енгізуге көмектесті. Хиллманның ұлттық қорғанысқа шұғыл өндіріс беруге басымдық беруі, еңбек радикализміне қарағанда, CIO ішіндегі басқалардың сынына ұшырады. Мысалы, ол 1941 жылы Калифорния штатының Инглвуд қаласындағы North American Aviation зауытындағы спонтанды ереуілді тоқтату үшін әскерді кіргізу туралы Рузвельт әкімшілігінің шешімін қолдады. (Ереуілшілердің жалақы талаптары төрелікте тез арада қанағаттандырылды, бұл коммунистер қолдаған ереуілдің алдын алды.) Хиллман сондай-ақ кәсіподақтардың өз мүшелерін саяси түрде жұмылдыру қажеттігіне сенді. Ол Льюиспен бірге 1936 және 1940 жылдары Рузвельт үшін науқан жүргізген Еңбекшілердің партиялық емес лигасының құрылысын ұйымдастырды, бірақ Льюис өзі сол жылы Венделл Уилкиені қолдады. Хиллман 1942 жылы құрылған CIO Саяси әрекет комитетінің және Ұлттық азаматтардың саяси әрекет комитетінің (NCPAC) (1948 жылы Прогрессивтік партияның негізін қалауға бірлесіп қатысқан) алғашқы төрағасы болды. 1943 жылдың шілдесінде CIO-ның Филип Мюррейі CIO Саяси әрекет комитетін (CIO PAC) құрды, оның алғашқы басшысы Хиллман болды. Рузвельттің 1944 жылғы соңғы сайлауында Хиллман Демократиялық партияның ұлттық тізімі үшін шамамен 1 миллион доллар жинады. Хиллман сонымен қатар жұмысшы дауыс берушілерді тіркеу және оларды көптеп сайлауға жеткізу сияқты қоғамдық жұмыстармен айналысқаны үшін де мақталады. 1945 жылы ол Лондондағы Дүниежүзілік кәсіподақтар конференциясына көптеген танымал кәсіподақ жетекшілерімен бірге қатысты.

Жеке өмір

Хиллман мен Бесси Абрамовиц 1916 жылы үйленді және екі қызы болған.

Өлім

Бірнеше уақыт бойы ауырып жүрген Хиллман 1946 жылғы 10 шілдеде Нью-Йорк штатының Пойнт-Локоут қаласындағы жазғы үйінде 59 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның денесі Нью-Йорк қаласынан солтүстікке қарай 20 миль қашықтықта орналасқан Вестчестер Хиллс зиратындағы мавзолейге қойылды.

Мұра

Еңбек тарихшысы Дэвид Броудидің айтуынша, Хиллман американдық аренада үстемдік құрған консервативті, жұмысқа бағытталған кәсіподақтарды нығайтып, жастық шағының радикализмінен және капитализмге қарсылығынан бас тартты. Хиллман шыншыл, идеологиялық емес және нақты нәтижелерге ұмтылды. Хиллман басшылығымен Amalgamated ерлер киімдері бизнесінде белсенді серіктес атанды, екі банк құрды, төмен бағалы жұмыссыздық сақтандыру жүйесін дамытты және кәсіподақ мүшелері үшін ішкі білім беру және әлеуметтік қолдау бағдарламаларын ұйымдастырды. Бұл 1920-жылдардың «Жаңа кәсіподақтығы» болды, ол үлкен, қуатты кәсіподақты көптеген шағын капиталистік кәсіпорындармен біріктірді, олардың барлығы еврейлердің бақылауында болды және олар оңай тіл табыса алды. Хиллманның кең көзқарасы оған CIO құруда және шағын, жергілікті еврей капиталистеріне емес, әлемдік деңгейдегі корпорацияларға қарсы тұрған жаңа, жаппай өндіріс кәсіподақтарын құруда жетекші рөл атқаруға мүмкіндік берді. Хиллман сондай-ақ ұлттық деңгейдегі маңызды саяси күштермен кәсіподақтардың күштерін біріктіруде алғашқы қадам жасады. «Жаңа мәміле» кәсіподақ мүшелігінің өсуіне үлкен мүмкіндік берді, ал 1936 жылғы президенттік сайлаудан бастап Хиллман Рузвельтке және «Жаңа мәмілеге» жүйелі, жалпыұлттық қолдау көрсету үшін еңбек ұжымдарын белсенді түрде итермеледі. Оның басты қарсыласы Джон Л. Льюис болды, ол Рузвельттен және CIO-дан бөлініп, Хиллманды ұлттық Демократиялық партияның басты еңбек саясаткері қалдырды. Хиллманның ACWA басшысы лауазымындағы ізбасары Джейкоб Потофский CIO-да, 1955 жылы AFL-мен қайта біріккен федерацияда, әлдеқайда жайлы рөл атқарды. Хиллманның құрылуына көмектескен Америка Еңбек партиясы сол жылы таратылды. Бронкстағы «Біріктірілген тұрғын үй кооперативі» АҚШ-тағы алғашқы шектеулі үлесті тұрғын үй кооперативі болды. Оны Хиллман мен Абрахам Казан қаржылады және оған түрткіс берді. Ауданның бір көшесі, Хиллман даңғылы, оның құрметіне аталды. Хиллман сонымен қатар Хиллман тұрғын үй корпорациясының атымен аталады, ол Amalgamated Clothing Workers демеушілігімен құрылған тұрғын үй кооперативі және Манхэттеннің төменгі шығыс бөлігіндегі Кооперативтік ауылдың бір бөлігі. Оның құрметіне құрылған Сидни Хиллман қоры жыл сайын әлеуметтік әділдік пен прогрессивті мемлекеттік саясатты қолдайтын журналистер мен жазушыларға сыйлықтар тартады. Сидни Хиллман сыйлықтарының алғашқысы 1950 жылы жарияланды. Бұған қоса, 1949 жылдан 1995 жылға дейін қоры әлеуметтік әділдік пен жалпы игілік үшін мемлекеттік саясатты ілгерілететін қоғам қайраткерлерін марапаттау үшін жыл сайын сыйлықтар берді.