Кіріспе

Микротоқ электрлік нейромышекті стимулятор немесе MENS (сондай-ақ микроамперлік электрлік нейромышекті стимулятор) – денеге әлсіз электрлік сигналдарды жіберуге арналған құрылғы. Бұл құрылғылар теріге орналастырылған электродтар арқылы өте кішкентай микроамперлік [uA] электр тоқтарын (1 миллиамперден кем [mA]) тіндерге жібереді. Бір микроампер [uA] – ампердің миллионнан бір бөлігі, ал MENS-тің қолданылуы "TENS"-тен, ол бір миллиамперлік [mA] немесе ампердің мыңнан бір бөлігімен жұмыс істейтін құрылғыдан ерекшеленеді.

Қолданылуы

MENS қолданылуына ауырсынды емдеу, диабеттік нейропатия, жасқа байланысты макулярлық дегенерация, жараның жазылуы, шеміршектерді жаңарту, табан фасциясының қабынуы және жыртылған байланыстыру тінінің қалпына келуі кіреді. Көптеген микротоқпен емдеулер ауырсынды басуға және/немесе жазылу мен қалпына келуді жеделдетуге бағытталған. Оны кәсіби және жоғары жетістікке ұмтылған спортшылар жедел ауырсыну мен/немесе бұлшықет сырқырауына жиі қолданады, себебі ол дәрілік заттарды қолданбайды және инвазивті емес, осылайша допингке тексеру және қалпына келтіру мәселелерін болдырмайды. Сонымен қатар, ол косметикалық процедура ретінде де қолданылады.

Тарих

Денедегі электрлік қабілеттер кемінде 1830 жылдан бері зерттелді, сол кезде итальяндық Карло Маттеуччи зақымдалған тіндердегі электр тогын өлшеген алғашқылардың бірі деп есептеледі. Пенициллиннің ашылуынан кейін, медициналық зерттеулер мен емдеулер дененің химиялық процестеріне шоғырланғанда биоэлектрлік энергияға көңіл аз бөлінді. 1900 жылдардың ортасында осы қасиеттерге және өте төмен токпен емдеу мүмкіндіктеріне қайта назар аударыла бастады. Мысалы, 1969 жылы жарияланған зерттеуде Л. Э. Вулкотт басқаратын зерттеушілер тобы әртүрлі жараларға микротокты қолданды, алғашқы кезеңде зақымдалған жерлерге теріс полярлық қолданылды, содан кейін әр үш күн сайын оң және теріс электродтарды кезектестіре қолданды. Стимуляциялық ток 200-ден 800 мкА-ға дейін болды, ал емделген топ 200%-дан 350%-ға дейін тез жазылып, жара тінінің кернеу беріктігі артып, антибактериялық әсері күшейді. 1991 жылы неміс ғалымдары, доктор Эрвин Нехер мен Берт Сакманн, жасуша мембраналары арқылы өте кішкентай электр тоқтарын анықтауға мүмкіндік беретін патч-кламп техникасын жасағаны үшін физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын бөлісті. Бұл әдіс жасуша мембранасынан оң немесе теріс зарядталған иондарды өткізетін 20-дан астам түрлі иондық каналдарды анықтауға мүмкіндік берді, соның арқасында жасушалық электрлік белсенділік жүйке және бұлшықет тіндерімен ғана шектелмейтіні расталды.

Тиімділік

Нейроретинологтың 1980 жылдардың соңындағы зерттеуі көз акупунктуралық нүктелерін микротокпен стимуляциялаудың макулярлық дегенерацияның прогрессилеуін баяулатуға, тіпті тоқтатуға оң әсер ететінін көрсетті. Бұл емдеу АДҚ-ның ылғал және құрғақ түрлерін емдеу үшін қолданылады. Бұл зерттеу Ngok Cheng-тің микротокпен стимуляцияланғаннан кейін тірі тіндердегі АТФ деңгейінің артуы туралы жұмысына негізделген.

Іс-қимыл механизмдері

Тиімділік механизмі толыққанды анықталмаған, бірақ бірнеше зерттеулер дәстүрлі қытай медицинасының акупунктурасы мен микротоқ арасында байланыс болуы мүмкін екенін көрсетті. 1975 жылы Рейхманис, Марино және Беккер жариялаған зерттеуде мына тұжырымға келді: "Көптеген емделушілердегі акупунктуралық нүктелерде электр өткізгіштігінің жоғарғы көрсеткіштері бақылау нүктелеріне қарағанда артық болды".

Өндірушілер

Көптеген компаниялар кәсіби және жеке қолдану үшін микротокты құрылғылар өндіреді, ал микротокты стимуляция "қосымша" ветеринариялық ем түрі ретінде пайдаланылады.