Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сент Олаве шіркеуі – Лондон қаласындағы Англия шіркеуі, Харт-стрит көшесінде орналасқан. Ол Фенчёрч-стрит теміржол станциясына жақын, Харт-стрит және Ситинг-Лейн көшелерінің қиылысында жатыр. Джон Бетджеман Сент Олаве шіркеуін "Ситинг-Лейн әлеміндегі ауылдық шіркеу" деп сипаттаған. Бұл шіркеу қаладағы ең кішкентай шіркеулердің бірі және 1666 жылғы Лондонның Ұлы өртінен зардап көрмеген санаулы ортағасырлық қалалық шіркеулердің бірі. Жергілікті приход шіркеуі болумен қатар, Сент Олаве Лондон қаласының Тауэр-Ордасының шіркеуі болып табылады.
St Olave's Church, Hart Street, is a Church of England church in the City of London, located on the corner of Hart Street and Seething Lane near Fenchurch Street railway station. John Betjeman described St Olave's as "a country church in the world of Seething Lane." The church is one of the smallest in the city and is one of only a handful of medieval City churches that escaped the Great Fire of London in 1666. In addition to being a local parish church, St Olave's is the Ward Church of the Tower Ward of the City of London.
Тарих
Шіркеу алғаш рет 13 ғасырда Мұнараға қарай Сент-Олаве деп тіркелген, бұрынғы (демек, ағаштан жасалған) құрылысты алмастырған тас ғимарат ретінде. Ол Норвегияның қасиетті қамқоршысы, Норвегия королі Олаф II-ге арналған. Ол 1014 жылы Лондон көпірі шайқасында англосаксон королі Этельредтің әлсіздігіне қарсы даниялықтармен бірге шайқасқан. Өлгеннен кейін қасиетті деп жарияланған, ал Сент-Олаве шіркеуі шайқас болған жерге салынған. Джон Стоудың «Лондон туралы зерттеу» (1603) еңбегінде 15 ғасырдың соңында шіркеуге үлкен көмек көрсеткен жүн саудагері Ричард Сели аға (1482 жылы қайтыс болған), шіркеудің құқығын иеленген (оны ұлы Ричард Сели кіші мұраға алған). Ол қайтыс болғаннан кейін шіркеуге сағана мен тұғыр жасау үшін ақша қалдырған. Сели отбасының сауда белгісі кемедегі екі тіреуге қашалған (Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін сақталған). Қазір шіркеуде Селилерге арналған ескерткіш жоқ. Сент-Олаве Лондонның Ұлы өртінен құтылды, себебі Пенсильванияны құрған әйгілі Уильям Пенннің әкесі, сэр Уильям Пенн және жақын маңдағы теңіз кемежайларынан келген оның адамы көмектесті. Ол шіркеудің айналасындағы үйлерді жарып, өрттің алдын алу үшін бұйрық берді. Өрт ғимараттан шамамен 100 метрдей жақын келді, бірақ жел бағытын өзгертті, шіркеуді және қаланың шығыс жағындағы бірнеше шіркеулерді құтқарып қалды. 1660 жылы ол шіркеудің оңтүстік қабырғасына галерея салып, Корольдік теңіз кеңсесінен сыртқы баспалдақ қосты, соның арқасында жаңбырдан ылғалдамай шіркеуге бара алды. Галерея қазір жоқ, бірақ Пеписке арналған ескерткіш баспалдақ есігінің орнын көрсетеді. 1669 жылы сүйікті әйелі Элизабет қызбадан қайтыс болғанда Пепис Джон Бушнеллдің қолымен жасалған оның мрамордан жасалған бюстін жасатып, ғибадатхананың солтүстік қабырғасына орнатты, осылайша ол қызмет кезінде оны көре алатын болды. 1703 жылы ол әйелінің қасына шіркеудің басты кіреберісіне жерленді. 1861 жылы Чарльз Диккенс өзінің «Коммерциялық емес саяхатшы» еңбегінде 17 ғасырлық Сент-Олаве шіркеуінің қақпасын, оның барабаншасында бас сүйектері мен келеске ойылған бейнелерді «Менің ең жақсы көретін шіркеулерімнің бірі, мен оны Сент Гасстли Грим шіркеуінің қақпасы деп атаймын» деп сипаттады және бірде оны түн ортасынан кейін күн күркіреген кезде барып, бас сүйектерінің «жаза орындалғандай» көрінісін көрді. Алайда, шіркеу 1941 жылы Лондон бомбалау кезінде неміс бомбаларынан қирады және 1954 жылы қайта жаңартылды, сонда Хакон патша қайта бағыштау рәсіміне қатысып, ғибадатхана алдына Тронхейм соборынан әкелген тас қойды. 1948 және 1954 жылдар аралығында, жаңартылған Сент-Олаве қайта ашылған кезде, барлық қасиеттілердің орнына уақытша шіркеу салынды. Ол Сент-Олаве Марк-Лейн деп аталды. Барлық қасиеттілердің мұнарасы уақытша шіркеудің ғибадатханасы ретінде пайдаланылды. Шіркеу 1950 жылдың 4 қаңтарында І санаттағы мұражай ретінде тіркелді. Сент-Олаве Тринити Хаусымен және Киізшілер компаниясымен ұзақ және тарихи байланыстарын сақтап келеді.
The church is first recorded in the 13th century as St Olave towards the Tower, a stone building replacing the earlier (presumably wooden) construction. It is dedicated to the patron saint of Norway, King Olaf II of Norway, who fought alongside the Anglo Saxon King Æthelred the Unready against the Danes in the Battle of London Bridge in 1014. He was canonised after his death and the church of St Olave's was built apparently on the site of the battle. According to John Stow's Survey of London (1603), a major benefactor of the church in the late 15th century was wool merchant Richard Cely Sr. (d. 1482), who held the advowson on the church (inherited by his son, Richard Cely Jr.). On his death, Cely bequeathed money for making the steeple and an altar in the church. The merchant mark of the Cely family was carved in two of the corbels in the nave (and were extant until the bombing of World War II). No memorial to the Celys now remains in the church. Saint Olave's survived the Great Fire of London with the help of Sir William Penn, the father of the more famous William Penn who founded Pennsylvania, and his men from the nearby Naval yards. He had ordered the men to blow up the houses surrounding the church to create a fire break. The flames came within 100 yards or so of the building, but then the wind changed direction, saving the church and a number of other churches on the eastern side of the city. In 1660, he had a gallery built on the south wall of the church and added an outside stairway from the Royal Navy Offices so that he could go to church without getting soaked by the rain. The gallery is now gone but a memorial to Pepys marks the location of the stairway's door. In 1669, when his beloved wife Elisabeth died from fever, Pepys had a marble bust of her made by John Bushnell and installed on the north wall of the sanctuary so that he would be able to see her from his pew at the services. In 1703, he was buried next to his wife in the nave. In his 1861 work, The Uncommercial Traveller, Charles Dickens described the 17th century gateway of Saint Olave's churchyard, which has skulls and crossbones carved in its tympanum, as being "one of my best beloved churchyards, I call the churchyard of Saint Ghastly Grim" and recounts once visiting it after midnight during a thunderstorm to see the skulls "having the air of a public execution". However, the church was gutted by German bombs in 1941 during the London Blitz, and was restored in 1954, with King Haakon returning to preside over the rededication ceremony, during which he laid a stone from Trondheim Cathedral in front of the sanctuary. Between 1948 and 1954, when the restored St Olave's was reopened, a prefabricated church stood on the site of All Hallows Staining. This was known as St Olave Mark Lane. The tower of All Hallows Staining was used as the chancel of the temporary church. The church was designated a Grade I listed building on 4 January 1950. St Olave's has retained long and historic links with Trinity House and the Clothworkers' Company.
Сәулет
Сент-Олаве шіркеуінің сыртқы пішіні перпендикулярлы готика стилінде жасалған. Романшы Чарльз Диккенс оның сыртқы келбетіне настолько әсерленгендіктен, оны өзінің "Коммерциялық емес саяхатшы" атты эсселер жинағына енгізіп, "Санкт-Гасстли Грим" деп атады. Сент-Олав шіркеуінің ішкі бөлігі соғыс кезіндегі бомбалаудан толыққанды сақталмады; оның көп бөлігі 1950-ші жылдардағы қайта жаңарту жұмыстарынан кейін салынды. Шіркеудің пішіні шаршыға жақын, үш бөлімі Purbeck әктасынан жасалған бағаналармен бөлінген. Шатыры қарапайым еменнен жасалған және ою-өрнектермен безендірілген. Шіркеудің көптеген заттары заманауи, бірақ Елизавета Пепистің ескерткіші және Гринлинг Гиббонстың туындысы саналатын мінбар сияқты маңызды сақталған мүліктер де бар. Орган жарылыста қирағаннан кейін Джон Комптон Орган компаниясы Батыс галереясында жаңа аспапты орнатты, алдына үлкен ағаш тор қойылды. Бұл орган және оның артындағы Ректория шіркеу мен мұнара арасында тапқырлықпен салынған. Мұнарада американдық байланысы бар ескерткіш орналасқан. Ол 1773 жылдың соңында Бостонға шай жәшіктерін жіберген Фенчурч көшесінің саудагерлері Монкхаус Дэвисон мен Абрахам Ньюманға арналған. Бұл жәшіктер Бостон шай тойы кезінде тартылып, суға тасталды, бұл Америка Тәуелсіздік соғысының себептерінің бірі болды. Сыртқы қабырғасында осы оқиғаға арналған тақташа орнатылған. Сондай-ақ, шіркеу ауласында 1665 жылы Лондонға оба ауруын әкелген әйел деп есептелетін Мэри Рамзинің қабірі бар деген әңгіме бар. Қауымдық тіркемелерде оның 1665 жылғы 24 шілдеде жерленгені туралы жазба сақталған. Осы жылы Ұлы обаның құрбандары тіркемелерде есімдерінен кейін "п" әрпімен белгіленді.
St Olave's has a modest exterior in the Perpendicular Gothic style. The novelist Charles Dickens was so taken with this that he included the church in his book of sketches The Uncommercial Traveller, renaming it "St Ghastly Grim". The interior of St Olave's only partially survived the wartime bombing; much of it dates from the restoration of the 1950s. It is nearly square, with three bays separated by columns of Purbeck limestone supporting pointed arches. The roof is a simple oak structure with bosses. Most of the church fittings are modern, but there are some significant survivals, such as the monument to Elizabeth Pepys and the pulpit, said to be the work of Grinling Gibbons. Following the destruction of the organ in the Blitz, the John Compton Organ Company built a new instrument in the West Gallery, fronted by a large wooden grille; this organ, and the Rectory behind, is ingeniously structured between church and tower. In the tower, there was a memorial with an American connection. It honors Monkhouse Davison and Abraham Newman, the grocers of Fenchurch Street who shipped crates of tea to Boston in late 1773. These crates were seized and thrown into the waters during the Boston Tea Party, one of the causes of the American War of Independence. A plaque on the outside commemorates this event. The churchyard is also said to contain the grave of one Mary Ramsay, popularly believed to be the woman who brought the Plague to London in 1665. The parish registers have the record of her burial, which was on 24 July 1665. Thereafter, in the same year, the victims of the Great Plague were marked with a 'p' after their names in the registers.
Қоңыраулар
Сент-Олавтың шығыс жағында королева Елизавета I екі биік қоңыраудың қасында тұрған бейнесі салынған әйнек терезе бар. 1554 жылғы 15 мамырда, ол әлі де Елизавета ханшайым болған кезде, Лондон мұнарасынан босатылуын тойлау үшін Сент-Олаведе алғыс айту қызметін өткізді. Ол бастапқыда All Hallows Staining шіркеуіне жібек қоңырау арқандарын сыйлаған, себебі оның қоңыраулары оның бостандық күнінде Лондонның барлық қоңырауларынан ең қатты соққан. Бірақ 1870 жылы All Hallows Staining Сент-Олаве шіркеуімен біріктірілгенде, қоңырау арқандары да онымен бірге кетті. 1941 жылғы 11 мамырда Люфтваффе шіркеу мұнарасына өртке қарсы бомба тастады. Мұнара, крещение алабы және басқа да ғимараттар өртеніп, жиһаз бен ескерткіштер қирады. Ыстық сонша күшті болғандықтан, сегіз қоңыраудың да үні "қайтадан қоңырау металлына айналды". 1950 жылдардың басында қоңырау металлы 1662 және 1694 жылдары түпнұсқа қоңырауларды жасаған Whitechapel қорыту зауытында жаңа қоңырауларға қайта құйылды. Жаңа қоңыраулар қайта салынған мұнараға орнатылды. Қазіргі уақытта Сент-Олавтың Харт-стритте тоғыз қоңырау бар, олардың бірі Санктус қоңырауы, ал қалған сегізі толық айналыммен соғу үшін арналған. Сегіз қоңыраудың ең ірісінің салмағы 11-3-23. Қоңыраулар әдетте жаттығулар үшін соғылады, олар оқу жылында бейсенбі кештері сағат 19:00-ден 20:30-ға дейін, ал жексенбі күндері сағат 12:20-дан 13:00-ге дейін өткізіледі. Қазіргі уақытта қоңырауларды Лондон университетінің қоңырау соғушылар қоғамы (ULSCR) соғады, олардың құрамында Лондон университеттерінің бұрынғы және қазіргі студенттері және басқа да тұрақты жақтастары бар.
On the east side of St Olave's, there is a stained glass window depicting Queen Elizabeth I standing with two tall bells at her feet. She held a thanksgiving service at St Olave's on Trinity Sunday, 15 May 1554, while she was still Princess Elizabeth, to celebrate her release from the Tower of London. She had originally given bell ropes of silk to the All Hallows Staining Church because its bells had rung the loudest of all London bells on the day of her freedom, but, when All Hallows Staining was merged with St. Olave's in 1870, the bell ropes went with it. On 11 May 1941, an incendiary bomb was dropped by the Luftwaffe on the tower of the church. The tower, along with the baptistry and other buildings, was burned out and the furnishings and monuments destroyed. The heat was so great that even the peal of the eight bells were melted "back into bell metal". In the early 1950s, the bell metal was recast into new bells by the same foundry that created the original bells – the Whitechapel Bell Foundry, in 1662 and 1694. The new bells were then hung in the rebuilt tower. There are currently nine bells at St Olave's Hart Street consisting of one Sanctus bell and a ring of eight bells hung for full circle ringing, with the tenor of the eight weighing 11–3–23. The bells are usually rung for practices, which take place on Thursday evenings between 7:00 pm and 8:30 pm during term time, and for Sunday service between 12:20 pm and 13:00 pm every Sunday. The bells are currently rung by the University of London Society of Change Ringers (ULSCR) who have a healthy band consisting of past and present members of London Universities, along with other regular supporters.
Ағза
Самуэль Грин 1781 жылы орган салып аяқтады. Органшылар қатарында Мэри Хадсон, Уильям Шрубсоль және Джон Турен болды – барлығы 1781 жылдың 21 желтоқсанында тағайындалды.
An organ was built by Samuel Green and finished in 1781. Organists include Mary Hudson, William Shrubsole, and John Turene – all appointed 21 December 1781.
Питер Тернер
Питер Тернер 16-шы және 17-шы ғасырлардың басында көрнекті дәрігер және Парацельс ілімін ұстанған адам болды. Ол атақты дәрігер және табиғатты зерттеуші Уильям Тернермен бірге шіркеуге жерленген. 1614 жылы қайтыс болғаннан кейін, шіркеудің оңтүстік-шығыс бұрышына ескерткіш бюст орнатылды. Шіркеуді бомбалау кезінде қиратып тастағанда, бюст жоғалып кетті. Ол 2010 жылдың сәуір айында Ұлыбританиядағы өнер аукционында қайта пайда болғанға дейін табылмай қалды. Бюст танылған кезде сатылымы тоқтатылды және «Өнер жоғалту тізілімі» арқылы бюстті шіркеуге қайтару бойынша келіссөздер жүргізілді. 70 жылдан астам уақыттан кейін ол 2011 жылы Сент-Олаф шіркеуінің бастапқы орнына қайтарылды.
Peter Turner was a notable physician in the 16th early 17th century and adherent of Paracelsus, was buried in the church along with his father William Turner, also a famed physician and naturalist. When he died in 1614, a memorial bust was crafted and placed in the south east corner of the church. When the church was gutted during the Blitz, the bust went missing. It was not seen until April 2010 when it reappeared at a UK art auction. When it was recognised, the sale was frozen and negotiations took place via The Art Loss Register to return the bust to the church. It was finally returned to its original location within St Olave's in 2011 after an absence of more than 70 years.