Кіріспе

Сент Олаве шіркеуі – Лондон қаласындағы Англия шіркеуі, Харт-стрит көшесінде орналасқан. Ол Фенчёрч-стрит теміржол станциясына жақын, Харт-стрит және Ситинг-Лейн көшелерінің қиылысында жатыр. Джон Бетджеман Сент Олаве шіркеуін "Ситинг-Лейн әлеміндегі ауылдық шіркеу" деп сипаттаған. Бұл шіркеу қаладағы ең кішкентай шіркеулердің бірі және 1666 жылғы Лондонның Ұлы өртінен зардап көрмеген санаулы ортағасырлық қалалық шіркеулердің бірі. Жергілікті приход шіркеуі болумен қатар, Сент Олаве Лондон қаласының Тауэр-Ордасының шіркеуі болып табылады.

Тарих

Шіркеу алғаш рет 13 ғасырда Мұнараға қарай Сент-Олаве деп тіркелген, бұрынғы (демек, ағаштан жасалған) құрылысты алмастырған тас ғимарат ретінде. Ол Норвегияның қасиетті қамқоршысы, Норвегия королі Олаф II-ге арналған. Ол 1014 жылы Лондон көпірі шайқасында англосаксон королі Этельредтің әлсіздігіне қарсы даниялықтармен бірге шайқасқан. Өлгеннен кейін қасиетті деп жарияланған, ал Сент-Олаве шіркеуі шайқас болған жерге салынған. Джон Стоудың «Лондон туралы зерттеу» (1603) еңбегінде 15 ғасырдың соңында шіркеуге үлкен көмек көрсеткен жүн саудагері Ричард Сели аға (1482 жылы қайтыс болған), шіркеудің құқығын иеленген (оны ұлы Ричард Сели кіші мұраға алған). Ол қайтыс болғаннан кейін шіркеуге сағана мен тұғыр жасау үшін ақша қалдырған. Сели отбасының сауда белгісі кемедегі екі тіреуге қашалған (Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін сақталған). Қазір шіркеуде Селилерге арналған ескерткіш жоқ. Сент-Олаве Лондонның Ұлы өртінен құтылды, себебі Пенсильванияны құрған әйгілі Уильям Пенннің әкесі, сэр Уильям Пенн және жақын маңдағы теңіз кемежайларынан келген оның адамы көмектесті. Ол шіркеудің айналасындағы үйлерді жарып, өрттің алдын алу үшін бұйрық берді. Өрт ғимараттан шамамен 100 метрдей жақын келді, бірақ жел бағытын өзгертті, шіркеуді және қаланың шығыс жағындағы бірнеше шіркеулерді құтқарып қалды. 1660 жылы ол шіркеудің оңтүстік қабырғасына галерея салып, Корольдік теңіз кеңсесінен сыртқы баспалдақ қосты, соның арқасында жаңбырдан ылғалдамай шіркеуге бара алды. Галерея қазір жоқ, бірақ Пеписке арналған ескерткіш баспалдақ есігінің орнын көрсетеді. 1669 жылы сүйікті әйелі Элизабет қызбадан қайтыс болғанда Пепис Джон Бушнеллдің қолымен жасалған оның мрамордан жасалған бюстін жасатып, ғибадатхананың солтүстік қабырғасына орнатты, осылайша ол қызмет кезінде оны көре алатын болды. 1703 жылы ол әйелінің қасына шіркеудің басты кіреберісіне жерленді. 1861 жылы Чарльз Диккенс өзінің «Коммерциялық емес саяхатшы» еңбегінде 17 ғасырлық Сент-Олаве шіркеуінің қақпасын, оның барабаншасында бас сүйектері мен келеске ойылған бейнелерді «Менің ең жақсы көретін шіркеулерімнің бірі, мен оны Сент Гасстли Грим шіркеуінің қақпасы деп атаймын» деп сипаттады және бірде оны түн ортасынан кейін күн күркіреген кезде барып, бас сүйектерінің «жаза орындалғандай» көрінісін көрді. Алайда, шіркеу 1941 жылы Лондон бомбалау кезінде неміс бомбаларынан қирады және 1954 жылы қайта жаңартылды, сонда Хакон патша қайта бағыштау рәсіміне қатысып, ғибадатхана алдына Тронхейм соборынан әкелген тас қойды. 1948 және 1954 жылдар аралығында, жаңартылған Сент-Олаве қайта ашылған кезде, барлық қасиеттілердің орнына уақытша шіркеу салынды. Ол Сент-Олаве Марк-Лейн деп аталды. Барлық қасиеттілердің мұнарасы уақытша шіркеудің ғибадатханасы ретінде пайдаланылды. Шіркеу 1950 жылдың 4 қаңтарында І санаттағы мұражай ретінде тіркелді. Сент-Олаве Тринити Хаусымен және Киізшілер компаниясымен ұзақ және тарихи байланыстарын сақтап келеді.

Сәулет

Сент-Олаве шіркеуінің сыртқы пішіні перпендикулярлы готика стилінде жасалған. Романшы Чарльз Диккенс оның сыртқы келбетіне настолько әсерленгендіктен, оны өзінің "Коммерциялық емес саяхатшы" атты эсселер жинағына енгізіп, "Санкт-Гасстли Грим" деп атады. Сент-Олав шіркеуінің ішкі бөлігі соғыс кезіндегі бомбалаудан толыққанды сақталмады; оның көп бөлігі 1950-ші жылдардағы қайта жаңарту жұмыстарынан кейін салынды. Шіркеудің пішіні шаршыға жақын, үш бөлімі Purbeck әктасынан жасалған бағаналармен бөлінген. Шатыры қарапайым еменнен жасалған және ою-өрнектермен безендірілген. Шіркеудің көптеген заттары заманауи, бірақ Елизавета Пепистің ескерткіші және Гринлинг Гиббонстың туындысы саналатын мінбар сияқты маңызды сақталған мүліктер де бар. Орган жарылыста қирағаннан кейін Джон Комптон Орган компаниясы Батыс галереясында жаңа аспапты орнатты, алдына үлкен ағаш тор қойылды. Бұл орган және оның артындағы Ректория шіркеу мен мұнара арасында тапқырлықпен салынған. Мұнарада американдық байланысы бар ескерткіш орналасқан. Ол 1773 жылдың соңында Бостонға шай жәшіктерін жіберген Фенчурч көшесінің саудагерлері Монкхаус Дэвисон мен Абрахам Ньюманға арналған. Бұл жәшіктер Бостон шай тойы кезінде тартылып, суға тасталды, бұл Америка Тәуелсіздік соғысының себептерінің бірі болды. Сыртқы қабырғасында осы оқиғаға арналған тақташа орнатылған. Сондай-ақ, шіркеу ауласында 1665 жылы Лондонға оба ауруын әкелген әйел деп есептелетін Мэри Рамзинің қабірі бар деген әңгіме бар. Қауымдық тіркемелерде оның 1665 жылғы 24 шілдеде жерленгені туралы жазба сақталған. Осы жылы Ұлы обаның құрбандары тіркемелерде есімдерінен кейін "п" әрпімен белгіленді.

Қоңыраулар

Сент-Олавтың шығыс жағында королева Елизавета I екі биік қоңыраудың қасында тұрған бейнесі салынған әйнек терезе бар. 1554 жылғы 15 мамырда, ол әлі де Елизавета ханшайым болған кезде, Лондон мұнарасынан босатылуын тойлау үшін Сент-Олаведе алғыс айту қызметін өткізді. Ол бастапқыда All Hallows Staining шіркеуіне жібек қоңырау арқандарын сыйлаған, себебі оның қоңыраулары оның бостандық күнінде Лондонның барлық қоңырауларынан ең қатты соққан. Бірақ 1870 жылы All Hallows Staining Сент-Олаве шіркеуімен біріктірілгенде, қоңырау арқандары да онымен бірге кетті. 1941 жылғы 11 мамырда Люфтваффе шіркеу мұнарасына өртке қарсы бомба тастады. Мұнара, крещение алабы және басқа да ғимараттар өртеніп, жиһаз бен ескерткіштер қирады. Ыстық сонша күшті болғандықтан, сегіз қоңыраудың да үні "қайтадан қоңырау металлына айналды". 1950 жылдардың басында қоңырау металлы 1662 және 1694 жылдары түпнұсқа қоңырауларды жасаған Whitechapel қорыту зауытында жаңа қоңырауларға қайта құйылды. Жаңа қоңыраулар қайта салынған мұнараға орнатылды. Қазіргі уақытта Сент-Олавтың Харт-стритте тоғыз қоңырау бар, олардың бірі Санктус қоңырауы, ал қалған сегізі толық айналыммен соғу үшін арналған. Сегіз қоңыраудың ең ірісінің салмағы 11-3-23. Қоңыраулар әдетте жаттығулар үшін соғылады, олар оқу жылында бейсенбі кештері сағат 19:00-ден 20:30-ға дейін, ал жексенбі күндері сағат 12:20-дан 13:00-ге дейін өткізіледі. Қазіргі уақытта қоңырауларды Лондон университетінің қоңырау соғушылар қоғамы (ULSCR) соғады, олардың құрамында Лондон университеттерінің бұрынғы және қазіргі студенттері және басқа да тұрақты жақтастары бар.

Ағза

Самуэль Грин 1781 жылы орган салып аяқтады. Органшылар қатарында Мэри Хадсон, Уильям Шрубсоль және Джон Турен болды – барлығы 1781 жылдың 21 желтоқсанында тағайындалды.

Питер Тернер

Питер Тернер 16-шы және 17-шы ғасырлардың басында көрнекті дәрігер және Парацельс ілімін ұстанған адам болды. Ол атақты дәрігер және табиғатты зерттеуші Уильям Тернермен бірге шіркеуге жерленген. 1614 жылы қайтыс болғаннан кейін, шіркеудің оңтүстік-шығыс бұрышына ескерткіш бюст орнатылды. Шіркеуді бомбалау кезінде қиратып тастағанда, бюст жоғалып кетті. Ол 2010 жылдың сәуір айында Ұлыбританиядағы өнер аукционында қайта пайда болғанға дейін табылмай қалды. Бюст танылған кезде сатылымы тоқтатылды және «Өнер жоғалту тізілімі» арқылы бюстті шіркеуге қайтару бойынша келіссөздер жүргізілді. 70 жылдан астам уақыттан кейін ол 2011 жылы Сент-Олаф шіркеуінің бастапқы орнына қайтарылды.