Кіріспе

Материалдың энергияны сіңіру және сынықсыз пластикалық деформациялау қабілеті – физикалық заттардың беріктігі. Материалдар ғылымы мен металлургияда беріктік – материалдың энергияны сіңіру және сынықсыз пластикалық деформациялау қабілеті. Беріктік – материалдың жарылуға қарсы тұру деңгейі. Материалдың беріктігінің бір анықтамасы – материалдың жарылуға дейін бірлік көлемде сіңіре алатын энергия мөлшері. Бұл беріктік өлшемі, материалдардың жарыққа төзімділігін сипаттайтын сынық беріктігінен өзгеше. Беріктікке күш пен соғымдылықтың үйлесімі қажет. Мұндағы:

ε – деформация,
εf – сынылу деформациясы,
σ – кернеу.

Егер интеграцияның жоғарғы шегі беріктік шегімен шектелсе, бірлік көлемде сіңірілген энергия серпімділік модулі деп аталады. Математикалық тұрғыдан алғанда, серпімділік модулін беріктік кернеуінің квадратын екі еселенген Юнг модуліне бөлгендегі көбейтіндісі арқылы көрсетуге болады. Яғни,

Қаттылық сынақтары

Материалдың беріктігін оның кішкентай үлгісін пайдалану арқылы өлшеуге болады. Әдеттегі сынақ машинасы маятник арқылы белгілі бір көлденең қимасы бар ойық үлгіні деформациялайды. Маятник құлаған биіктігі мен үлгіні деформациялағаннан кейін көтерілген биіктігінің айырмасы, маятник салмағына көбейтілгенде, маятникпен соқтығысқан кезде үлгі жұтқан энергияның өлшемі болып табылады. Charpy және Izod ойықты соққыға төзімділік сынақтары – беріктікті анықтау үшін қолданылатын ASTM сынақтарының типік мысалдары.

Ең қатты материал

Хром, кобальт және никельдің (CrCoNi) дерлік тең мөлшердегі қоспасынан жасалған қорытпа, бүгінгі күнге дейін ашылған ең берік материал болып табылады. Ол абсолюттік нөлге жуық температурада да жарылуға төзімді. Ол ғарыш аппараттарын құруда қолданылатын материал ретінде қарастырылып жатыр.