Кіріспе

Сүйектердің сыртқы бетін жабатын мембрана Периостеум – ұзын сүйектердің буындық беттерінен басқа барлық сүйектердің сыртқы бетін жабатын мембрана. (Ұзын сүйектердің буындарында сүйектің сыртқы беті "буындық шеміршекпен", гиалин шеміршегінің бір түрімен қапталған.) Эндостеум барлық ұзын сүйектердің сүйек қуысының ішкі бетін жабады.

Құрылымы

Периостеум сыртқы талшықты қабатынан және ішкі камбиум қабатынан (немесе остеогенді қабатынан) тұрады. Талшықты қабат тығыз, нашар реттелген дәнекер тінінен құралған, фибробластарды қамтиды, ал камбиум қабаты остеобластарға айналатын прогениторлық жасушаларды қамтитын жоғары жасушалы. Осы остеобластар ұзын сүйектің енін ұлғайтуға (ұзын сүйектің ұзындығы эпифиздік пластинамен реттеледі) және басқа сүйек түрлерінің жалпы мөлшерін арттыруға жауапты. Сүйек сынығынан кейін прогениторлық жасушалар остеобластар мен хондробластарға айналады, олар жазылу процесі үшін маңызды. Сыртқы талшықты қабат пен ішкі камбиум қабаты электронды микроскопия арқылы ажыратылады. Сүйекті тіндерден айырмашылығы, периостеумда ноцицепторлар бар, сезімтал нейрондар оны манипуляцияға өте сезімтал етеді. Сонымен қатар, ол қанмен қамтамасыз ету арқылы денеге қоректік заттар жеткізеді. Периостеум сүйекке "Шарпей талшықтары" деп аталатын берік коллаген талшықтарымен бекітіледі, олар сыртқы шеңберлік және интерстициалды ламеллаларға дейін созылады. Бұлшықеттер мен сіңірлерді бекітуге де мүмкіндік береді. Бас сүйегінің сыртқы бетін жабатын периостеум, бас сүйегі қабаттары туралы сөз болмаса, перикраниум деп аталады.

Этимология

Периостеум сөзі грек тіліндегі peri – "жайлап орналасқан" және osteon – "сүйек" деген сөздерден шыққан. "Пери" атауы периостеумның ұзын сүйектердің ең сыртқы қабаты болып, ішкі қабаттарды қоршап тұратындығын көрсетеді.