Кіріспе

"EGTRRA"

2001 жылғы Экономикалық өсім және салықтық жеңілдету туралы келісім заңы – АҚШ-тың 107-ші Конгресі қабылдаған және президент Джордж Буш қол қойған маңызды салық заңнамасы. Ол сондай-ақ EGTRRA (көбінесе "egg tra" немесе "egg terra" деп айтылады) деген аббревиатурасымен белгілі және оны жиі екі "Буш салықтық жеңілдетуі" деп атайды. Буш 2000 жылғы президенттік сайлау кампаниясының басты мәселесі ретінде салықтық жеңілдетуді жариялаған, ал билікке келгеннен кейін көп ұзамай үлкен салықтық жеңілдету ұсынысын енгізген. Заң жобасына бірқатар демократтар қолдау көрсеткенімен, көп бөлігі конгресс республикашылдарынан түскен. Заң жобасы 2001 жылдың мамыр айында Конгресс тарапынан қабылданып, 2001 жылдың 7 маусымында Буш қол қойды. АҚШ Сенатындағы республикашылдардың аз ғана басымдығына байланысты EGTRRA Сенаттағы кешіктіру тактикасын (филибустер) айналып өтетін келісім процесі арқылы қабылданды. EGTRRA федералды табыс салығы мөлшерлемесін төмендетті, ең жоғарғы салық мөлшерлемесін 39,6 пайыздан 35 пайызға дейін төмендетті және бірнеше салықтық сатылар үшін мөлшерлемені азайтты. Заң сонымен қатар капиталдық табыс салығын төмендетті, белгіленген жарналар жоспарлары мен жеке зейнетақы шоттары үшін салық төлеу алдындағы жарна мөлшерін арттырды және мүліктік салықты азайтты. 2003 жылы Буш тағы бір заңға қол қойды – 2003 жылғы Жұмыс орындары мен өсуге арналған салықтық жеңілдету туралы келісім заңы, онда салықтық жеңілдетулер одан әрі ұлғайтылды және EGTRRA-ның бір бөлігі болған кейбір салықтық өзгерістер жеделдетілді. Келісімге қатысты ережелерге сәйкес, EGTRRA-да 2011 жылы салықтық жеңілдетуді тоқтату күні қарастырылған, бірақ 2012 жылғы Американдық салық төлеушілерге арналған заңның қабылдануымен көптеген жеңілдетулер тұрақты сипатқа ие болды.

Заңнамалық тарихы

Буштің салықты азайту туралы уәдесі 2000 жылғы президенттік сайлау науқанының басты мәселесі болды, және ол қызметке келгеннен кейін салықты азайтуды өзінің бірінші маңызды заңнамалық басымдығы деп белгіледі. Билл Клинтон әкімшілігі кезінде бюджеттік артық пайда болды, ал Федералдық резерв төрағасы Алан Гринспеннің қолдауымен Буш бұл артық қаражатты салықтарды төмендетуге жұмсаудың ең дұрысы екенін айтты. Қаржы министрі Пол О'Нилл салық мөлшерінің азайтылуы және болашақтағы дефицит мүмкіндігі туралы алаңдаушылық білдіргеннен кейін, вице-президент Чейни заң жобасын жазуды өз мойнына алды, оны әкімшілік 2001 жылдың наурыз айында Конгреске ұсынды. Буш бастапқыда он жыл ішінде 1,6 триллион долларға салықты азайтуды көздеген, бірақ соңында 1,35 триллион долларға салықты азайтуға келісті. Әкімшілік үкімет қайтадан дефицитке тап болса, салық жеңілдетулерін тоқтатуға бағытталған "триггерлер" идеясын қабылдамады. Экономикалық өсім және салықтық жеңілдету туралы келісім заңы конгресс республикашыларының және конгресс демократтарының бір бөлігінің қолдауын алды, ал Буш оған 2001 жылдың маусым айында қол қойды. Сенаттағы республикашылардың шағын көпшілігі келісімді пайдалану қажеттілігін тудырды, бұл өз кезегінде салық азайтулардың 2011 жылы тоқтатылуын талап етті, егер қосымша заңнамалық шаралар қабылданбаса.

Күн бату туралы ереже

EGTRRA-ның ең айқын ерекшеліктерінің бірі – оның шаралары 2011 жылдың 1 қаңтарында (яғни 2010 жылдың 31 желтоқсанынан кейін басталатын салық, жоспар және лимит жылдары үшін) күшін жоюға (немесе қабылдауға дейін қолданыста болған шараларға қайта оралуға) бағытталған. 2010 жылғы Салық жеңілдетуі, жұмыссыздыққа қатысты төлемдерді қайта бекіту және жұмыс орындарын құру туралы заңмен екі жылға ұзартылғаннан кейін, жылына 400 000 доллардан кем табыс табатын салық төлеушілер үшін (ерлі-әйелдер үшін 450 000 доллар) Буш кезеңінің ставкалары 2012 жылғы Американдық салық төлеушілерге көмек көрсету туралы заңмен тұрақты етілді. Күшін жою шарты EGTRRA-ға Берд ережесін, Конгресс бюджеттік заңын өзгертетін және он жылдан астам мерзімде федералдық дефициттің айтарлықтай өсуіне алып келетін заңға сенаторлардың кедергі келтіруіне мүмкіндік беретін Сенат ережесін сақтауға мүмкіндік берді. Күшін жою арқасында заң жобасы PAYGO заңын бұзбай, PAYGO кесуіне алып келер 700 миллиард долларға жуық соманы қысқартуға мүмкіндік берді.

Салықтық жеңілдік

EGTRRA салықты төмендету шараларынан өзге, ол 2000 жылғы салық декларациясын тапсырған барлық салық төлеушілерге бірқатар қайтарым төлемдерін ұсынды. Қайтарым төлемінің ең жоғары сомасы асырауында баласы жоқ жеке тұлғалар үшін 300 доллар, жалғыз ата-аналар үшін 500 доллар, ал үйленген жұбайлар үшін 600 долларға дейін болды. Егер төленген салық сомасы максималды қайтарым сомасынан кем болса, сол сома қайтарылып берілді, яғни салық төлемеген адамдар да қайтарым ала алмады. 2000 жылғы салық декларациясын мерзімінде тапсырған немесе мерзімін ұзартуға өтініш беріп, дереу декларацияны жіберген барлық адамдар үшін қайтарым төлемдері автоматты түрде жүзеге асырылды. Егер құқылы тұлға 2001 жылдың желтоқсанына дейін қайтарым төлемін алмаса, ол 2001 жылғы салық декларациясында қайтарым алуға өтініш бере алатын болды.

Капиталды пайдаға салынатын салық

Бес жылдан астам сақталған мүлік немесе акциялардан алынған капиталдық табыс салығы 15% мөлшерлемеде табыс салығы төлейтін азаматтар үшін 10%-дан 8%-ға дейін төмендетілді.

Білікті және зейнетке шығу жоспарлары

EGTRRA зейнетақы жоспарларына ауқымды өзгерістер енгізді, 2000 жылы және 2001 жылдың басында осы палата мүшелері ұсынған Портман-Кардин ережелерінің көптеген бөліктерін қамтыды. Жалпы алғанда, бұл белгілі жарналар жоспарлары мен жеке зейнетақы шоттарына (IRA) салық төлемес бұрынғы жарна шегін арттырды, белгілі жәрдемақы бойынша өтемақы шегін арттырды, білікті емес зейнетақы жоспарларын икемдірек етіп, 401(k) сияқты білікті жоспарларға жақындатты және егде жастағы жұмысшылар үшін "қосымша мүмкіндік" шарасын жасады. EGTRRA алғаш рет 401(a) ақша сатып алу, 403(b) салықтан қорғалған аннуитет және үкіметтік 457(b) кейінге қалдырылған өтемақы жоспарларындағы (бірақ салықтан босатылған 457 жоспарларында емес) қатысушыларға ақшаларын "біріктіруге" және шоттарды басқа білікті емес жоспарға, 401(k) сияқты білікті жоспарға немесе IRA-ға шоғырландыруға мүмкіндік берді. Бұрынғы ережелер бойынша, жоспар қаражаты жоспардан шығып, салықтық жеңілдік статусын сақтауы үшін ақша тікелей IRA-ға немесе IRA-дан "бірдей" белгілі жарналық зейнетақы шотына қайтарылуы керек еді. Мысалы, 403(b) қаражаты бұрынғы жұмыс берушіден тек жаңа жұмыс берушінің белгілі жарналық жоспарына, егер ол да 403(b) болса ғана ауыстырылатын еді. Енді бұрынғы 401(k) жоспарындағы ақша тікелей сеншіден сеншіге "біріктіру" арқылы IRA-ға ауыстырылып, содан кейін IRA-дан жаңа жұмыс берушінің 403(b) жоспарына немесе бүкіл сома тікелей бұрынғы жұмыс берушінің 403(b) жоспарынан жаңа жұмыс берушінің 401(k) жоспарына ауыстырылуы мүмкін. Жаңа салық заңы жұмыс берушілерге мұндай іс-әрекеттерге рұқсат береді, бірақ бұл жұмыс берушілердің сырттан жаңа қаражат қабылдауға міндетті екенін білдірмейді. "Қосымша мүмкіндік" ережесі 50 жастан асқан қызметкерлерге зейнетақы жинақтарына қалыпты шектен артық қосымша жарналар жасауға мүмкіндік береді. Зейнеткерлікке шыққан жұмыскерлер үшін заң ең төменгі міндетті төлемдерді (MRD) алу жасын көтереді және Қаржы министрлігіне өмір сүру кестесін қайта қарауды және MRD ережелерін жеңілдетуді тапсырады. EGTRRA зейнетақы жинақтарының екі жаңа құралын құрды. Демидтік IRA немесе Sidecar IRA – бұл Roth IRA, ол жұмыс беруші ұсынатын зейнетақы жоспарына жеке шот ретінде тіркелген; қызметкер үшін салықтық режимнің айырмашылығы сақталған кезде, қаражат инвестициялық мақсаттар үшін біріктірілуі мүмкін. Бұл 1980 жылдардың басында әзірленген танымал емес білікті ерікті қызметкерлердің жарнасы (QVEC) ережесінен жақсарту болып табылады. Roth 401(k)/403(b) деп аталатын жаңа салықтық талаптарға сай келетін жұмыс беруші ұсынатын зейнетақы жоспары 2006 жылы күшіне енеді және Roth IRA шот иелеріне ұсынылатын зейнетақы жоспарындағы салықтық емдеуге ұқсас емдеуді ұсынады. Жоспарды демеушілер үшін заң 401(k) шоттарын міндетті түрде ақшалай төлемдерді ерікті IRA-ға аударуды талап етеді. Бұл теңгермелі жарналарға қолданылатын міндетті иелену кестесін жеделдетеді, бірақ пайдадан бөлінетін жұмыс беруші жарналарының үлесін арттырады. Шағын жұмыс берушілерге өз қызметкерлеріне зейнетақы жоспарларын ұсыну үшін салықтық жеңілдіктер беріледі, ал жеке кәсіпкерлер, серіктестер және S корпорация акционерлері өздерінің компаниясының зейнетақы жоспарларынан қарыз алу құқығын алады.

Білім беру бойынша жинақтау ынталандырулары

Республикалық партия өкілдері Конгресске білім беруге инвестиция жасайтындарға жеңілдетулер беруге ықпал етті. Палатадағы бір заң жобасында студенттік несиелердің пайызын шегеру мерзіміне шектеуді жою ұсынылды. Олардың күш-жігері жеміс берді және бұл шара соңғы заңға енгізілді.

Мүлік салығы мен сыйлық салығы туралы ережелер

EGTRRA мұра салығы, сыйлық салығы және ұрпақтан ұрпаққа мүлік беру салығы бойынша ауқымды өзгерістер жасады. 2001 жылы 675 000 доллар болған, бірақ 2006 жылы 1 000 000 долларға дейін өсуі жоспарланған мұра салығы бойынша бірыңғай салық есебінен алынатын сома 2002 жылы 1 000 000 долларға, 2004 жылы 1 500 000 долларға, 2006 жылы 2 000 000 долларға және 2009 жылы 3 500 000 долларға дейін артты. Мұра, сыйлық және ұрпақтан ұрпаққа мүлік беру салығының ең жоғары мөлшерлемесі, 2001 жылы 55% болды (10 000 000 доллардан астам мұралар үшін қосымша 5% қосылып, төменгі мұра салығы ставкаларының артықсыздарын жою мақсатында), 2002 жылы 50%-ға дейін төмендетілді, 2007 жылға дейін жыл сайын 1% төмендетілді, содан кейін ең жоғары мұра салығы мөлшерлемесі 45%-қа дейін төмендеді. P. L. 107 16 Кодекстің 2001-ші тармағын өзгертіп, 2003 жылы мөлшерлемені 49%-ға дейін төмендетті, ал 2009 жылға дейін жыл сайын 1%-ға төмендету жалғасты. (Салық есебінен алынатын соманың артуы және ең жоғары салық мөлшерлемесінің төмендеуіне байланысты, 2007 жылы мұра салығы 2 000 000 доллардан астам мұраларға 45% мөлшерлемемен салынды.) Мемлекеттік мүлік салығы бойынша жеңілдік, ол федералды үкіметке төленетін мүлік салығының бір бөлігін мемлекеттерге беруге мүмкіндік берді, 2002 және 2005 жылдар аралығында жойылып, 2005 жылы мемлекеттік мүлік салығы бойынша шегеріммен алмастырылды. Сыйлық салығы жойылған жоқ, және сыйлық салығы мақсатында бірыңғай салық есебінен алынатын сома 1 000 000 долларды құрады, бірақ мұра салығы есебінен алынатын соманың өсуіне қарамастан, сыйлық салығының ең жоғары мөлшерлемесі 2010 жылдан бастап 35%-ға дейін төмендетілді. 2010 жылы мұра салығының жойылғандығына байланысты, кейбір мұрагерлер мен мұрагерлердің капиталдық табысынан табыс салығын арттыратын жаңа, күрделі "негізді ауыстыру" ережелері қабылданды. (EGTRRA-ға дейінгі заң бойынша, мұра салығына жататын мүліктің табыс салығының жаңа негізі әділ нарықтық құнына тең болады, бұл өмір бойындағы құнға шаққандағы кез келген капиталдық табысты жояды.) EGTRRA "аяқталу" ережесіне бағынғандықтан, мұра, сыйлық және ұрпақтан ұрпаққа мүлік беру салығы 2011 жылы автоматты түрде қайта енгізілуі тиіс еді.

Әсері

Салық заң қабылданғаннан кейін сенатор Джим Джеффордс Республикалық партиядан шығып, Демократтармен бірігіп жұмыс істеуге көшті, осылайша олар Сенатқа бақылауды алды. 2002 жылғы ара сайлауда Республикалықтар Сенатқа қайта билік құрғаннан кейін Буш тағы салықты төмендетуді ұсынды. Демократтардың аз қолдауымен Конгресс 2003 жылғы "Жұмыс және өсу үшін салықты жеңілдету туралы заңды келісу" ("JGTRRA") қабылдады, ол 10 жыл ішінде салықты тағы 350 миллиард долларға төмендетті. Бұл заң сондай-ақ капиталдық табыс салығы мен дивидендтерге салынатын салықты да төмендетті. Барлығы алғанда, Буш жасаған салық төмендетулер федералдық жеке салық ставкаларының Екінші дүниежүзілік соғыстан берігі ең төменгі деңгейге түсуіне әкелді, ал мемлекеттік кірістер жалпы ішкі өнімнің үлесі ретінде 2000 жылы 20,9%-дан 2004 жылы 16,3%-ға дейін азайды.