Кіріспе

Американдық баспасөз хатшысы

Скотт Макклеллан (14 ақпан 1968 жылы туған) – президент Джордж Буштің бұрынғы Ақ үй баспасөз хатшысы (2003–2006), ол осы лауазымды атқарған 24-ші адам. Ол сонымен қатар Буш әкімшілігі туралы даулы «Не болды» атты №1 New York Times бестселлерінің авторы. 2003 жылдың шілдесінде Ари Флейшердің орнына баспасөз хатшысы болып тағайындалып, 2006 жылдың 10 мамырына дейін қызмет етті. Макклеллан Джордж Буш президенттігі кезеңінде ең ұзақ қызмет еткен баспасөз хатшысы болды. Қазір ол Сиэтл университетінде коммуникациялар жөніндегі вице-президент.

Отбасы

Остин қаласында туған Макклеллан – Техас штатының бұрынғы бас есепшісі және 2006 жылы Техас штатының губернаторына тәуелсіз кандидат болған Кароль Китон мен адвокат Барр Макклелланның кіші ұлы. Макклелланның ағасы Марк Medicare және Medicaid қызметтері орталығына жетекшілік етті және бұрын Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасының комиссары болды. Макклеллан Техас университетінің құқық мектебінің ұзақ жылдар бойы деканы болған және зиян келтіру құқығы саласындағы белгілі сарапшы, марқұм В. Пейдж Китонның немересі. Ол 2003 жылдың қараша айында Джилл Мартинеске үйленді. Олардың үш ұлы бар.

Мансап

Макклеллан 1986 жылы Остин орта мектебін бітірді. Ол ондағы үздік теннисшілердің бірі болды және студенттік кеңестің төрағасы қызметін атқарды. Кейін Остиндегі Техас университетін бітірді, онда ол Sigma Phi Epsilon ұйымының президенті болды және колледждің алғашқы жылдары теннис командасының мүшесі болды, 1991 жылы бакалавр дәрежесін алды. Ол анасының штаттық деңгейдегі үш сәтті науқанының басқарушысы болды. Бұған қоса, ол саяси бастамалар бойынша жұмыс істеді және Техас штатының сенаторының бас штаб бастығы болды. Техас губернаторы Джордж Буштың коммуникация директоры Карен Хьюз Макклелланды Буштың коммуникация директорының орынбасары етіп тағайындады. Макклеллан 2000 жылғы президенттік сайлау кезінде Буштың баспасөз хатшысы болды. 2001 жылы Макклеллан Ақ үйдің орынбасар баспасөз хатшысы болды. Макклеллан 2003 жылдың 15 шілдесінде Ақ үйдің баспасөз хатшысы қызметінен кеткен Ари Флейшердің орнына келді. Макклеллан 2006 жылдың 19 сәуірінде баспасөз хатшысы қызметінен кеткенін хабарлады, ал оның орнына Тони Сноу тағайындалды.

Буш әкімшілігінің естеліктері мен сын-пікірлері

Макклеллан 2008 жылы жазған "Не болды" атты мемуарларында Буш әкімшілігін сынады. Кітапта ол Бушты "өзін-өзі алдауға" және үкімет басқаруда "ең жақсы шешімдер қабылдаудың орнына, үнемі сайлау науқаны жүргізуге" бейімділік танытқаны үшін айыптады. Макклеллан Буштың 2003 жылы Иракқа шабуыл жасау себептері туралы әдейі жалған айтқанын нақты айтпады, бірақ 2002 жылы соғысқа қатысты "ашық алдауды қолданбағанын" жазды. Дегенмен, ол әкімшіліктің Ирак соғысын насихаттау үшін агрессивті "саяси үгіт науқанына" сүйенгенін мәлімдеді. Оның кітабы Ақ үйдің баспасөз қызметкерлерін соғысқа қатысты әкімшіліктің көзқарасын тым оңай қабылдағаны үшін де сынады.

Телеарналарда жиі сұхбат берген Макклеллан 2008 жылдың 9 маусымында Кит Олберманға Ирак соғысын жоспарлау туралы берген сұхбатында: "Менің ойымша, мұнда ешқандай қастандық болған жоқ, әдейі адастыру мақсатында жасалған қастандық та жоқ. Мен зұлым ниет болғанын көрсеткім келмейді. Бірде-бір адамдар басқалардан көбірек білген және жағдайды өз бағытына бұруға тырысқан болуы мүмкін, бірақ мен бұл туралы айта алмаймын. Менің ойымша, бір бөлмеде отырып, зұлымдықпен жоспар құрып, сөз байластырған адамдар болған жоқ. Мен кітабымда осыны айттым. Сонымен қатар, бұл жағдай зұлымдықпен байланысты болса да болмаса да, біз осы негізде соғысқа барғанымыз өте алаңдатарлық болды". Кітабындағы мәлімдемелерінің нәтижесінде Макклеллан АҚШ-тың Әділет комитетіне куәлік беруге шақырылды. Куәлігі барысында Макклеллан: "Президенттің бұл мәселеде ешқандай хабары болған деп ойламаймын" (Валери Плэйм Уилсонның ЦРУ эгенті екендігі туралы мәліметтің жариялануына қатысты); "Вице-президентке келсек, мен білмеймін" деді.

Сын-пикірлерге жауап

Бұш әкімшілігі баспасөз хатшысы Дана Перино арқылы жауап берді, ол былай деді: "Скотт, енді біз білеміз, ол Ақ үйdeгі тәжірибесіне наразы екенін. Біздің түсінігіміз келмейді. Өкінішті жағдай. Бұл біз білген Скотт емес". Макклелланның кітабын сынға алғандардың қатарында бұрынғы Ақ үй қызметкерлері Карл Роув, Дэн Бартлетт, Ари Флейшер және Мэри Маталин болды. Флейшер мен Маталин Макклелланның Ақ үйde қызмет еткен кезінде осындай күмәнданушылық білдірмегенін, егер ол осындай күмәнданушылыққа ие болса, Флейшердің орнын баспа сөз хатшысы болып алмауы керек екенін мәлімдеді. Макклеллан өзінің, көптеген американдықтар сияқты, Ирак соғысының қажеттілігіне қатысты әкімшілікке "күмәндануға мүмкіндік беруге" дайын болғанын, ал "Ақ үйдің шеңберінен" шыққаннан кейін ғана жағдайды толыққанды түсінгенін айтты. Боб Доул Макклелланның кітабына сынап жазған мәлімдемесінде: "Шындығында, Макклеллан сияқты екі жақты саясатпен айналысатын сатқындарға менің құрметім жоқ. Көптеген адамдар (қоғамдық және жеке өмірде) үлкен ақша туралы сөз болғанда ұялмайды. Егер олардың ниеті 'жақсы үкімет' болса, жарайды, бірақ мұндай жағдай сирек кездеседі" деді. Доул бұл жағдайды өзінің жеке тәжірибесімен салыстырып, 1995 жылы оның бұрынғы қызметкері Стэнли Хилтон жазған "Сентор сатылымға шығарылды" атты кітапқа сілтеме жасады, Хилтон 1979 және 1980 жылдары оның қызметінде болған. Доулдың өкілі Нельсон Уорфилд кітапқа жауап ретінде "Бостон Глоб" газетінде оны "таза қоқыс", "бейберекеттікпен жасалған қаралау әрекеті" деп сипаттады. 2008 жылдың 28 мамырында "The O'Reilly Factor" бағдарламасының жүргізушісі Билл О'Райли Флейшермен сұхбаттан үзінді ұсынды, ол кітаптың баспагер редакторының ықпалымен жазылғанын айтты. Бірнеше күннен кейін "The O'Reilly Factor" бағдарламасында сұхбат беру кезінде Макклеллан О'Райлиге бұл пікірдің рас еместігін мәлімдеді. Макклеллан Конгресс Төменгі палатасының Әділет комитеті алдындағы куәлігінде Флейшердің мәлімдемесінің жалған екенін растады. Макклеллан MSNBC телеарнасының Кит Олберманмен бірге жүргізген "Қайта санау" бағдарламасында "кітаптағы барлық нәрсе – менің көзқарасымның нақты көрінісі және кітаптағы барлық нәрсе – менікі" деді.

2008 жылғы сайлау циклі

Макклеллан 2008 жылдың 25 қазанында CNN арнасындағы D. L. Hughley Breaks the News бағдарламасында Барак Обаманы президенттікке қолдады. Бұл қолдау туралы хабар бағдарлама эфирға шығудан екі күн бұрын баспасөзде жарияланды, себебі бағдарлама эфирге түсу алдында жазылған еді.