Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз композиторы, ақын және музыка теориясының маманы (1291–1361)
French composer, poet and music theorist (1291–1361)
Филипп де Витри (31 қазан 1291 – 9 маусым 1361) – француз композиторы, ақын, епископ және кеш ортағасырлық музыканың ars nova стиліндегі музыка теориясының маманы. Өнерлі, жаңашыл және ықпалды композитор болғандықтан, ол өз заманындағы жетекші музыкант ретінде кеңінен танылды, ал Петрарка оны: "біздің дәуіріміздің ақиқатты ең құлшынып іздейтін және ең білгір философы" деп мақтап, жарқын құрмет көрсетті. Маңызды музыкалық трактат Ars nova notandi (1322) көбінесе Витриге жатқызылады. Витридің композицияларының өте аз бөлігі сақталған деп есептеледі; ол дүниелік музыка жазғанмен, тек қана оның діни шығармалары ғана қолға жеткен.
Philippe de Vitry (31 October 1291 – 9 June 1361) was a French composer poet, bishop and music theorist in the ars nova style of late medieval music. An accomplished, innovative, and influential composer, he was widely acknowledged as a leading musician of his day, with Petrarch writing a glowing tribute, calling him: " the keenest and most ardent seeker of truth, so great a philosopher of our age." The important music treatise Ars nova notandi (1322) is usually attributed to Vitry. It is thought that very little of Vitry's compositions survive; though he wrote secular music, only his sacred works are extant.
Өмір және мансап
Оның ерте өмірінің мәліметтері шамалы. Кейбір ортағасырлық дереккөздер оның Шампан аймағында туғанын айтса, жақындағы зерттеулер оның Аррастың жанындағы Витри-ан-Артуада туғанын көрсетеді. Ол құжаттарда көбінесе "Магистр" деп аталғандықтан, Париж университетінде оқыған болуы ықтимал. Кейін ол Карл IV, Филипп VI және Жан II сарайларында көзге түсіп, хатшы және кеңесші болып қызмет етті; бұл Бурбон байланыстарының арқасында, ол Клермон, Бове және Париж сияқты бірнеше канониялық қызметтерді де атқарды, сондай-ақ Климент VI кезінен бастап Авиньондағы папалық сарайда да қызмет етті. Бұдан өзге, ол дипломат және әскер адамдарының бірі болды, 1346 жылы Айгильон қамалында қызмет еткені белгілі. 1351 жылы ол Париждің шығысындағы Мео епископы болды. Саяси, өнер және діни салалардағы ең маңызды топтарда араласып, ол сол дәуірдің көптеген көрнекті тұлғаларымен, соның ішінде Петрарка және танымал математик, философ және музыка теориясының маманы Николь Оресмемен таныс болды. Ол 1361 жылдың 9 маусымында Парижде қайтыс болды.
Details of his early life are vague. While some medieval sources claim that he was born in the Champagne region, more recent research indicates that he may have originated in Vitry en Artois near Arras. Given that he is often referred to in documents as "Magister," he is thought likely to have studied at the University of Paris. Later he was prominent in the courts of Charles IV, Philippe VI and Jean II, serving as a secretary and advisor; perhaps aided by these Bourbon connections, he also held several canonries, including Clermont, Beauvais and Paris, also serving for a time in the papal retinue at Avignon starting with Clement VI. In addition to all this, he was a diplomat and a soldier, known to have served at the siege of Aiguillon in 1346. In 1351 he became Bishop of Meaux, east of Paris. Moving in all the most important political, artistic and ecclesiastical circles, he was acquainted with many lights of the age, including Petrarch and the famous mathematician, philosopher and music theorist Nicole Oresme. He died in Paris on 9 June 1361.
Музыка
Филипп де Витри музыка тарихында ең танымал – «Арс нова нотанди» (1322) еңбегімен, оған жатқызылатын музыка туралы трактат, ол бүкіл дәуір музыкасына атын берді. Оның авторлығы және осы трактаттың болуына күдік туғанмен, оның бірнеше музыкалық шығармалары сақталған, олар музыкалық нотациядағы, әсіресе мензуралық және ритмикалық жаңалықтарды көрсетеді, оған осы жаңалықтар пайда болғаннан кейін бір ғасыр ішінде есеп берілді. «Роман де Фаувель» мотеттеріндегі оның стильдік еңбектері осындай жаңалықтардың жарқын мысалы болып табылады, бұл келесі жүз жылдық еркін және күрделі музыканы дамытуға мүмкіндік берді, соның ішінде «Арс субтилиор» да бар. Бір жағынан, ритмикалық нотацияның «қазіргі заманғы» жүйесі «Арс нова» дәуірінде басталды, сол кезде музыка ескі ритмикалық режимдерден, жеке-жеке жазылмаған қайталама үлгілерден «бостандық алды» деуге болады. Қазіргі уақыт өлшемдерінің нотациялық алғышектері де «Арс нова» дәуірінде пайда болды. Ол шансон мен мотеттер жазған деген қауесет бар, бірақ мотеттердің тек бір бөлігі ғана сақталған. Олардың әрқайсысы ерекше, бірегей құрылымдық идеяны пайдаланады. Оған изоритм (изоритмдік желі ритмдер мен дыбыстардың қайталама үлгілерінен тұрады, бірақ үлгілер сәйкес келмейді, қайталанады; мысалы, отыз нотадан тұратын желіде алты ноталық мелодияның бес қайталануы немесе бес ноталық ырғақтың алты қайталануы болуы мүмкін) ұғымын дамытқандығы да жиі айтылады. Оның үш бөлімді мотеттерінің бесеуі «Роман де Фаувель» еңбегінде сақталған, ал тағы тоғызы «Иврея кодексінде» табылады.
Philippe de Vitry is most famous in music history for the Ars nova notandi (1322), a treatise on music attributed to him that lent its name to the music of the entire era. While his authorship and the very existence of this treatise have recently come into question, a handful of his musical works do survive and show the innovations in musical notation, particularly mensural and rhythmic, with which he was credited within a century of their inception. Such innovations as are exemplified in his stylistically attributed motets for the Roman de Fauvel were particularly important, and made possible the free and quite complex music of the next hundred years, culminating in the Ars subtilior. In some ways the "modern" system of rhythmic notation began with the Ars Nova, during which music might be said to have "broken free" from the older idea of the rhythmic modes, patterns which were repeated without being individually notated. The notational predecessors of modern time meters also originate in the Ars Nova. He is reputed to have written chansons and motets, but only some of the motets have survived. Each is strikingly individual, exploiting a unique structural idea. He is also often credited with developing the concept of isorhythm (an isorhythmic line consists of repeating patterns of rhythms and pitches, but the patterns overlap rather than correspond; e. g., a line of thirty consecutive notes might contain five repetitions of a six note melody or six repetitions of a five note rhythm). Five of his three part motets have survived in the Roman de Fauvel; an additional nine can be found in the Ivrea Codex.
Жазбалар
2009 – Емдеу. «Арс Нованың төрт маусымы». Ставело қолжазбалары, Монс, Утрехт, Лейден. Capilla Flamenca. MEW 0852. Филипп де Витридің «Vos quid admiramini virginem / Gratissima virginis / Gaude gloriosa» және «Adesto sancta trinitas / Firmissime fidem / Alleluia Benedicta» шығармаларының жазбаларын қамтиды.
2009 – En un gardin. Les quatre saisons de l'Ars Nova. Manuscrits de Stavelot, Mons, Utrecht, Leiden. Capilla Flamenca. MEW 0852. Contains recordings of "Vos quid admiramini virginem / Gratissima virginis / Gaude gloriosa" and "Adesto sancta trinitas / Firmissime fidem / Alleluia Benedicta" by Philippe de Vitry.