Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эфиопияның аумақтық бөлімшелері
Territorial subdivisions of Ethiopia
Эфиопия – этно-тілдік негізде құрылған өңірлік мемлекеттерге (амхари: көпше түрі – ክልሎች kililoch; жекеше түрі – ክልል kilil; оромо: жекеше түрі – Naannoo; көпше түрі – Naannolee) және жарғымен бекітілген қалаларға (амхари: көпше түрі – አስተዳደር አካባቢዎች astedader akababiwoch; жекеше түрі – አስተዳደር አካባቢ astedader akabibi) бөлінген федерация. Бұл әкімшілік аймақтар жүйесі 1992 жылы Эфиопияның провинцияларын алмастырды. Аймақтардың этникалық негізде құрылуы және «килил» сөзінің таңдалуы – оны «отан» деп те аударуға болады, – билік партиясына қарсы шығушылардың қатты сынына ұшырады, олар оны апартеидтік Оңтүстік Африканың бантустандарымен салыстырды.
Ethiopia is a federation subdivided into ethno linguistically based regional states (Amharic: plural: ክልሎች kililoch; singular: ክልል kilil; Oromo: singular: Naannoo; plural: Naannolee) and chartered cities (Amharic: plural: አስተዳደር አካባቢዎች astedader akababiwoch; singular: አስተዳደር አካባቢ astedader akabibi). This system of administrative regions replaced the provinces of Ethiopia in 1992. The ethnic basis of the regions and choice of the word "kilil", which can also be translated as homeland, has drawn fierce criticism from those in opposition to the ruling party who have drawn comparisons to the bantustans of apartheid South Africa.
Басқару
Әр аймақ аймақтық кеңеспен басқарылады, оның мүшелері тікелей сайланып, аудандарды (вердаларды) өкілдік етеді. Әр кеңестің президенті болады, оны кеңес сайлайды. Әр аймақтың атқару комитеті де бар, оның мүшелерін президент кеңес мүшелерінен іріктеп алады және кеңес бекітеді. Әр аймақта кеңестің өкілеттіктерін іске асыратын және атқару комитетіне есеп беретін салалық бюро жұмыс істейді.
The regions are each governed by a regional council whose members are directly elected to represent woredas (districts). Each council has a president, who is elected by the council. Each region also has an executive committee, whose members are selected by the president from among the councilors and approved by the council. Each region has a sector bureau, which implements the council mandate and reports to the executive committee.
Тарих
Эфиопия тарихи тұрғыдан провинцияларға бөлінген. Қазіргі әкімшілік аймақтар жүйесі 1992 жылы Эфиопияның Күштік кезеңдік үкіметімен енгізілді және 1995 жылы Эфиопияның қазіргі Конституциясы күшіне енген кезде ресми тіркелді. Алғашқыда 13 аймақ болды, бірақ 1992 жылғы 21 маусымда өткен өңірлік кеңестердің алғашқы сайлауынан кейін, сол жылы бес аймақ біріктіріліп, көп ұлтты Оңтүстік Ұлттар, Ұлттар және Халықтар аймағы құрылды. Еліміздің астанасы Аддис-Абеба және Дире-Дава 2004 жылы харталық қалалар мәртебесін алды.
Ethiopia was historically divided into provinces. The current system of administrative regions was introduced in 1992 by the Transitional Government of Ethiopia, and was formalised in 1995 when the current Constitution of Ethiopia came into force. There were 13 regions initially, but five regions were merged to form the multi ethnic Southern Nations, Nationalities, and Peoples' Region later in 1992, following the first elections of regional councils on 21 June 1992. The country's capital Addis Ababa, and Dire Dawa became chartered cities in 2004.
Жаңа өңірлер
Әбій Ахметтің премьер-министрлік кезінде бірнеше жаңа аймақтар құрылды. 2019 жылдың қараша айында Оңтүстік Ұлттар, Ұлыстар және Халықтар аймағының Сидама аймағында референдум өтті, онда сайлаушылар Сидама аймағының жеке аймаққа айналу ұсынысын қолдады. Сидама аймағы 2020 жылдың маусым айында құрылды. Оңтүстік-Батыс Эфиопия аймағы сол жылдың басындағы сәтті референдумнан кейін 2021 жылдың 23 қарашасында құрылды. Жаңа аймақ SNNPR-ден бөлініп, Кеффа, Шека, Бенч Шеко, Давро және Батыс Омо аймақтарымен қатар Конта арнайы ауданынан тұрады. 2023 жылдың 19 тамызында 2023 жылғы Оңтүстік Эфиопия аймақтық референдумынан кейін Оңтүстік Эфиопия аймақтық мемлекеті құрылды, ал қалған бөлігі Орталық Эфиопия аймақтық мемлекетіне айналып, осылайша SNNPR таратылды.
During the premiership of Abiy Ahmed, several new regions have been created. In November 2019, a referendum was held in the Sidama Zone of the Southern Nations, Nationalities, and Peoples' Region, in which voters supported a proposal for Sidama Zone to become a region in its own right. The Sidama Region was created in June 2020. The South West Ethiopia Region was created on 23 November 2021 following a successful referendum earlier that year. The new region was split off from the SNNPR and consisted of Keffa, Sheka, Bench Sheko, Dawro, and West Omo Zones, along with Konta special district. On 19 August 2023 the South Ethiopia Regional State created following the 2023 South Ethiopia Region referendum with the remainder becoming the Central Ethiopia Regional State, thus dissolving the SNNPR.
Аймақтар мен жарғылық қалалар тізімі
Он екі облыс және екі қала әкімшілігі Ту Атауы Халық саны (2023) Ауданы (км²) Астана Картасы Адис-Абеба (қала) 3 945 000 527 Адис-Абеба Афар облысы 2 076 000 72 051 Семера Амхара облысы 23 216 000 154 709 Бахир-Дар Бенишангул-Гумуз облысы 1 251 000 50 699 Асоса Орталық Эфиопия облыстық мемлекеті Хосина Дире-Дава (қала) 551 000 1 559 Дире-Дава Гамбела облысы 525 000 29 783 Гамбела Харари облысы 283 000 334 Харар Оромия облысы 40 884 000 284 538 Адис-Абеба Сидама облысы 5 301 868 12 000 Хаваса Сомали облысы 12 657 000 279 525 Джиджига Оңтүстік Эфиопия облыстық мемлекеті 7 584 741 45 209.26 Волоита-Содо Оңтүстік-Батыс Эфиопия халықтары облысы 4 197 164 39 400 Бонга Тиграй облысы 5 838 000 50 079 Мекеле
+ The twelve regions and two city administrations Flag Name Population (2023) Area (km2) Capital MapAddis Ababa (city) 3,945,000 527 Addis Ababa Afar Region2,076,000 72,051 Semera Amhara Region 23,216,000 154,709 Bahir Dar Benishangul Gumuz Region 1,251,000 50,699 Asosa Central Ethiopia Regional State Hosaina Dire Dawa (city) 551,000 1,559 Dire Dawa Gambela Region 525,000 29,783 Gambela Harari Region 283,000 334 Harar Oromia Region 40,884,000 284,538Addis Ababa Sidama Region 5,301,868 12,000 Hawassa Somali Region 12,657,000 279,525 Jijiga South Ethiopia Regional State7,584,74145,209.26 Wolaita Sodo South West Ethiopia Peoples' Region 4,197,164 39,400 Bonga Tigray Region 5,838,000 50,079 Mek'ele