Кіріспе

Ірі қолдың алдыңғы бетіндегі артерия

Адам анатомиясында радиалдық артерия – қолдың сыртқы жағындағы негізгі артерия.

Құрылымы

Радиалдық артерия шылана жазу артериясының екіге бөлінуінен басталады, ол шынтақ ойысында орналасқан. Ол қолдың алдыңғы бөлігінің бойымен төмен қарай жүреді. Бұл жерде ол қолдың алдыңғы және артқы бөлімдерінің арасындағы шекараны белгілейтін нүкте болып табылады, ал артқы бөлім артериядан сәл жанында басталады. Артерия білезікке қарай жанында айналып, анатомиялық табақшадан және бірінші дорсальды қабаттар аралық бұлшық етінің бас жағынан өтеді. Ол бағдайлы бұлшық етінің бас жақтары арасынан алға қарай өтеді және терең алақандық доғаға айналады, ол шылана артериясының терең тармағымен қосылады. Оның бойымен сол аттас тамыр, яғни радиалдық тамыр бірге жүреді.

Филиалдар

Радиалдық артерияның атаулы тармақтары, тамырдың орналасқан үш аймағына сәйкес үш топқа жіктеледі.

Қолыңда

Бас бармақ артериясы (Princeps pollicis artery) радиалдық артериядан қолдың терең бөлігіне қарай бұрылғанда пайда болады. Саусақ артериясы (Radialis indicis) бас бармақ артериясына жақын жерден шығады. Екі артерия ортақ түбірден, бірінші алақан метакарпаль артериясынан да пайда болуы мүмкін. Тераң алақандық доға – радиалдық артерияның соңғы бөлігі.

Вариациялар

Халықтың 1%-дан кемі үшін радиалдық артерия анатомиялық табақ қорапшасында беткі қатармен өтеді. Осы артериялық өзгерісті бас тамырымен жаңылыстыру мүмкін, себебі осы өзгеріске түскен радиалдық артерияға кездейсоқ инъекция жасалған жағдайлар тіркелген. Сондықтан анатомиялық табақ қорапшасында артериялық пульсацияны анықтау ұсынылады.

Клиникалық маңызы

Радиалдық артерия радиал сүйегінің дистальды шетінің алдында, брахиорадиалдық және карпи радиалды бұлшық еттерінің шеміршектері арасында жатыр; дәрігер осы жерден радиалдық импульсті анықтайды (жүрек соғу жиілігі мен жүрек ритмін бағалау үшін бұл жиі қолданылады). Радиалдық импульстің болуы кемінде 70 мм рт.с. систолалық қан қысымын көрсетеді деп есептелді, бұл 50% пайыздық көрсеткіш бойынша бағаланған, бірақ бұл пациенттің нақты қан қысымын көбінесе асыра бағалау болып табылады. Радиалдық артерия анатомиялық табақшадан өтетін кезде анықтау қиындауы мүмкін. Радиалдық артерия коронарлық артерияларды айналып өту операцияларында қолданылады және жүрек хирургтары арасында оның танымалдылығы артып келеді. Жақында, сафендік тамыр егістерімен салыстырғанда, оның операция кезіндегі және операциядан кейінгі жағдайы жақсы екені көрсетілді. Радиалдық артерия көбінесе артериялық қан газын алу үшін тесіледі. Мұндай процедураға алдымен Аллен сынағы жүргізілуі мүмкін. Радиалдық артерия қол арқылы қан айналымын бағау үшін де қолданылады; алақандық доғаларға басым жасау қысым көрсетілген аймақта ағаруға әкеледі; қысым алынғаннан кейін қалыпты түс қаншалықты жылдам қайта келсе, соның арқасында жеткілікті қосалқы қан айналымын анықтауға болады. Радиалдық артерия артериялық катетер енгізу үшін, мысалы, жансақтау бөлімінде қан қысымын мониторингтеу үшін жиі қолданылады. Сондай-ақ, инсульт, ми аневризмасы сияқты ми патологияларын емдеу үшін ми ангиографиясында да жиі қолданылады. Ол қолжетімділігіне және тромбоз сияқты асқынулардың сирек кездесуіне байланысты таңдалады.