Кіріспе

1956 жылы түсірілген Дэниел Маннның фильмі

"Август айының шайханасы" – 1956 жылы түсірілген американдық комедиялық фильм, режиссері Дэниел Манн, басты рөлде Марлон Брандо. Фильм 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Окинава аралын АҚШ-тың оккупациялауы мен америкаландыруын сатиралық тұрғыдан бейнелейді. Джон Патрик сценарийді өзінің 1953 жылғы Пулитцер және Тони сыйлықтарымен марапатталған Бродвей пьесасы негізінде жазған. Ал пьеса Верн Дж. Снайдердің 1951 жылғы романынан адапталған. Фильм 7-ші Берлин халықаралық кинофестиваліне қатысты. Гленн Форд, Мачико Кё, Эдди Альберт, Пол Форд және Гарри Морган сомдаған актерлер фильмінің көркемдік деңгейін көтеріп тұр.

Сюжет

Капитан Фисби (Гленн Форд) Окинавадағы Тобики ауылын америкалық үлгіде өзгерту үшін жіберіледі. Оның жоғары офицері, полковник Уэйнрайт Пурди III (Пол Форд), оған жергілікті Сакиниді (Марлон Брандо) аудармашы ретінде тағайындайды. Фисби әскери жоспарларды іске асыруға тырысып, ауыл тұрғындарын бесбұрыш пішінде мектеп салуға ынталандырады, бірақ олар оның орнына шайхана салмақшы. Фисби Сакини мен жас гейша Лотус Блоссмның (Мачико Кёо) көмегімен жергілікті салты мен дәстүрлеріне бірте-бірте бейімделеді. Экономиканы жақсарту үшін ол окинавалықтарға сувенир ретінде сату үшін ұсақ-түйек бұйымдар жасауды ұсынады, бірақ ешкім оларды сатып алмайды. Оларға жәндіктерді ұстауға арналған торлар және «гета» деп аталатын ағаштан жасалған жапон аяқ киімдері кіреді. Содан кейін Фисби қуанышты жаңалық ашады. Ауыл тұрғындары бірнеше күннің ішінде күшті тәтті картоп арағын қуырып, оны американ армиясында сұранысқа ие етеді. Ақша ағынының арқасында шайхана бірден салынады. Пурди Фисбиді тексеру үшін психиатр капитан Маклинды (Эдди Альберт) жібергенде, жаңа келген офицер тез арада оның ықпалына түседі. Мұның өзі Фисби Маклинды гета, армиялық халат (Фисби оны кимоносы деп мәлімдейді) және Фисби «кондиционерленген» сабаннан тоқылған шляпа деп атаған нәрсе (соңғысы окинавалық шаруалардың бас киімі) киіп күтіп алғаннан кейін де болады. Кейін Маклин органикалық егіншілікке қызығушылық танытады. Пурди екі офицерден де жауап алмай, жеке келіп, Фисби мен Маклинды таң қалдырады, соңғысы юката (жаздық кимоно) киіп жүр. Олар шайханада толыққанды той кезінде ән шырқап, көңіл көтеріп отырады. Пурди ғимаратты және арақ құятын орны жоюға бұйрық береді. Алдын ала сезіп, ауыл тұрғындары арақ сақталатын ыдыстардың орнына ескі су құмыраларын қиратады және шайхананы тек бөлшектеп, бөліктерін жасырады. Ауыл Одақтас күштердің Жоғарғы Бас қолбасшысы (SCAP) тарапынан американдық басшылықпен демократияның сәтті үлгісі ретінде таңдалады. Бұл полковник Пурдидің өзінің іс-әрекеттеріне өкінуіне және шайхананы қайта құруға әкеледі.

Өндіріс

Окинавалық ауыл тұрғынының рөлін орындау Марлон Брандоның актерлік әдістері үшін қызықты сынақ болды. Ол жергілікті мәдениетті, тіл мен әрекеттерді зерттеуге екі ай жұмсады, ал түсірілім кезінде Азиялыққа ұқсау үшін күн сайын екі сағат бойы макияж жасады. Полковник Уэйнрайт Пурди III рөлін Луис Калхерн ойнауы тиіс еді, бірақ ол өндіріс басталғанда Нара қаласында күйіс қысымынан қайтыс болды және оның орнына Пол Форд келді. Форд Бродвейде мыңнан астам рет осы рөлді ойнаған, алғашқы құрамның мүшесі болған, және ол Фил Сильверстің "Билко" телесериалында да ұқсас, шаршаған полковник рөлін ойнады. Форд ғана емес, Teahouse кейіпкеріне ұқсас телесериалда рөл алған актерлер де болды. Психиатр капитан Маклин сияқты, Эдди Альберттің "Жасыл шабындықтар" (1965-1971) телесериалындағы Оливер Венделл Дуглас жоғары білімі бар, фермерлік өнерге құштар, тәжірибесінен бас тартып, топыраққа көңіл бөлгісі келген лицензияланған маман болды. Фильмде Киотода жазылған жапон музыкасы қолданылды, оны жапон әртістері орындады. Мачико Кё ("Лотос гүлі") "Рашомон" және "Тозақ қақпасы" фильмдеріндегі драматикалық рөлдерімен танымал болғандықтан, бұл жеңіл комедиялық рөл оған жаңаша келді.

Үй медиасы

2006 жылдың 7 қарашасында Warner Bros. Home Entertainment компаниясы «The Marlon Brando Collection» жинағының бір бөлігі ретінде «Юлий Цезарь», «Mutiny on the Bounty» және «Reflections in a Golden Eye» фильмдерімен бірге DVD форматында шығарды. 2018 жылдың 20 қарашасында Warner Archive Collection белгісімен DVD форматында қайта шығарылды.

Қабылдау

Фильм кассада да, сыншылар арасында да жақсы қабылданды. Бұл фильм MGM үшін жылдың ең табысты туындысы болды, АҚШ және Канадада 5,550,000 доллар, ал бүкіл әлем бойынша 3,375,000 доллар табыс әкелді. Фильмнен 1,507,000 доллар пайда түсті. Басқа зерттеушілер бұл фильмнің азиялық американдық әйелдерді "лотос гүлі, гейша қызы, қытай қуыршағы немесе Сузи Вонг" сияқты стереотиптік бейнелердің тізіміне қосатынын, оларды "пассивті, сексуалдық жағынан ыңғайлы және азғыруға оңай" немесе тікелей проститутка ретінде көрсету арқылы дәлелдеді. Фильмді сыншы-теоретиктер сынады, ал Брандоның рөлі сары бет кастингінің мысалы деп танылды. 1971 жылы пьесаның музыкалық нұсқасы, "Lovely Ladies, Kind Gentlemen", Бродвейде екі апта ғана сахналанып, 19 қойылымнан кейін жабылды. 1980 жылы Майкл Медвед Марлон Брандоның өнерлеуіне "Ең абсурдты нәсілдік еліктеу" үшін "Алтын Түркия" сыйлығын табыс етті.