Кіріспе

Британдық армия офицері (1907–1996)

Фельдмаршал сэр Арчибальд Джеймс Халкетт Касселс (28 ақпан 1907 – 13 желтоқсан 1996) – 1965 жылдан 1968 жылға дейін Британ армиясының Бас штаб бастығы (CGS) қызметін атқарған, Британ армиясының жоғары шенді офицері. Жастығында ол бірінші сыныпты крикет ойыншысы болды, бастапқыда Лахор турнирінде еуропалықтар үшін индустарға қарсы, содан кейін Пәнджаб губернаторының XI құрамасымен Солтүстік Үндістан командасына және Вице-корольдің XI құрамасымен Рошанара клубына қарсы ойнады. Кейін ол "Овал" стадионында RAF командасына қарсы Британ армиясының крикет командасы үшін, ал Александрияда HM Мартиноның XI командасына қарсы Египет ұлттық құрамасы үшін ойнады. Касселс Екінші дүниежүзілік соғыста 152-ші жаяу әскер бригадасының командирі болды, "Гудвуд", "Тотализ" және "Вертибель" операцияларында бригадаға басшылық етті, соғыстың соңында 51-ші (Гайленд) дивизиясының бас офицері болды. Кейін ол Корей соғысында 1-ші Комонвелл дивизиясына қолбасшылық етті, Малайядағы төтенше жағдай кезінде Малайядағы операциялар директоры болды, ал одан бұрын 1-ші (Британдық) корпусының бас офицері болды. Касселс Солтүстік армия тобының қолбасшысы, содан кейін Шығыс командасының бас қолбасшысы, одан кейін Рейн армиясының (BAOR) бас қолбасшысы болды. Бас штаб бастығы ретінде ол 1966 жылғы қорғаныс саясатының ақ кітабын іске асыру мәселесінде британ үкіметіне кеңес берді.

Ерте өмір және әскери мансап

Джеймс Касселс 1907 жылғы 28 ақпанда Британдық Үндістанның Кветта қаласында (қазір Пәкістан) дүниеге келді. Ол Роберт Касселс (кейін генерал сэр Роберт Касселс), британдық Үндістан армиясының офицері, және Флоренс Эмили Касселс (қызметтес аты – Джексон) ұлы еді. Англияға жіберілген соң ол Регби мектебінде, содан кейін Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжінде білім алды, онда ол «Құрмет қылышын» жеңіп алды. Сандхерстті бітіргеннен кейін Касселс 1926 жылғы 30 тамызда британ армиясының желілік жаяу әскер полкі – Сифорт Хайлендерлерге екінші лейтенант болып кірді. 1928 жылы ол полкінің 2-ші батальонымен Орталық Үндістанға жіберілді. 1929 жылғы 20 тамызда лейтенант қызметіне көтерілгеннен кейін, 1930 жылғы мамыр айында әкесінің жанындағы көмекші (ADC) болып тағайындалды. 1934 жылғы наурыз айында ол 2-ші батальонның адъютанты болды, ол Англияда қызмет етіп, және оған көп рет кездесетін подполковник сэр Джон Лори басшылық етті, ал 1938 жылғы 22 наурызда капитандық шеніне ие болды.

Крикет мансабы

Оң қолды соққышы және оң қолды жылдам орташа/офф-спин боулгер, ол 1928 және 1935 жылдар аралығында бірінші сыныпты крикет ойнады және Египет ұлттық құрамасының құрамында өнер көрсетті. Оның тіркелген алғашқы матчы 1921 жылы Лордс стадионында Марлборо колледжіне қарсы мектеп командасы үшін ойнаған кезде болды. Оның бірінші сыныптық дебюті 1928 жылы Лахор турнирінде Еуропалықтар командасы үшін ойнаған кезде болды, бұл турнир көбірек танымал Бомбей төртбұрышты турниріне ұқсас, бірақ ол кезде Үндістанның бір бөлігі болған Лахорда өткізілді. Сол айдың соңында Лахорда өткен екінші бірінші сыныптық матчында ол Пәнджаб губернаторының XI командасы үшін Солтүстік Үндістан командасына қарсы ойнады. Бұл оның бірінші сыныптағы ең үздік ойыншылық көрсеткіші болды. Келесі жылы ол Александриядағы Египет ұлттық құрамасы үшін Х.М. Мартиноның XI командасына қарсы ойнады, нәтижесінде қарсыластардың екінші иннингінде бес викет алды. Ол 1935 жылғы ағылшын маусымында Кембридж университетіне қарсы Армия командасы үшін ойнап, соңғы бірінші сыныптық матчын өткізді. Батальон, 10-шы және 11-ші батальондармен бірге, Дурхам жеңіл жаяу әскерінің (DLI) 70-ші жаяу әскер бригадасының 49-шы (Батыс Ридинг) жаяу әскер дивизиясының құрамына кірді, оның GOC-і генерал-майор Генри Кертис болды, ол сәуірдің соңында генерал-майор Эвелин Баркермен алмастырылды. Дивизияға келесі жылдың көктемінде Нормандияға шабуыл жасауға жетекші рөл берілді, ал Шотландиядағы жаттығулар өте қиын болды. Кассельс 1943 жылдың 30 тамызында майор шеніне көтерілді. Алайда, ол батальонды шайқасқа жетектеуге тағайындалмады, өйткені 1944 жылдың қаңтарында ол әрекеттік бригадир болып тағайындалды және XII корпустың Бас штаб бригадирі (BGS) болды, ол бұрынғыдай Нейл Ричиге бағынышты болды, ол Оверлорд операциясының – Нормандияға одақтас шабуылдың құпия кодының жоспарлауына жауапты болды.

Солтүстік-Батыс Еуропа

Маусымның соңында Кассельс 152-ші жаяу әскер бригадасының басқаруын алды, бұл ардагер 51-ші (Highland) жаяу әскер дивизиясының құрамындағы үш бригаданың бірі болды, ал қалғандары – 153-ші және 154-ші. Дивизия сол кезде Нормандияда шайқасып жатты, алдыңғы айдың басында, 6 маусымдағы D-Day-ден кейін қысқа уақыттан соң жерге қонды. 1942–43 жылдары генерал-майор Дуглас Уимберли басшылығымен генерал сэр Бернард Монтгомеридің басшылығындағы британдық Сегізінші армияның құрамында Солтүстік Африка мен Сицилияда ерекше көзге түскен дивизия, Монтгомеридің 1943 жылғы желтоқсанда 21-ші армия тобының бас қолбасшысы болып тағайындалғаннан кейін, Нормандияға шабуыл жасау үшін Ұлыбританияға қайтарылды. Алайда, Францияда генерал-майор Чарльз Буллен Смит басқарған және соғыстан шаршаған дивизия, Монтгомеридің пікірінше, өте нашар өнер көрсетті. Шілде айының ортасында, Кассельс 152-ші бригаданың басқаруын алғаннан кейін көп ұзамай, Монтгомери Британ армиясының кәсіби басшысы, Императорлық бас штабтың (CIGS) бастығы, фельдмаршал сэр Алан Брукке хат жазып, оған өзінің пікірін (бірақ генерал-лейтенанттар Джон Кроккер мен Майлз Демпси, I корпустың және Британдық екінші армияның бас қолбасшыларымен бөлісті) білдірді: 51-ші дивизия Буллен Смит басшылығымен шайқасқа дайын емес және оны Африка мен Сицилияда дивизиямен бірге қызмет еткен генерал-майор Томас Реннимен ауыстыруды шешті. Кассельс бригадасы қысқа уақыттан соң "Гудвуд" операциясында қатысты, британдықтар Нормандиядан шығуға тырысты, 11-ші бронетанкті дивизияның артынан еріп, алған аумақты бекітті және келесі ай бойы сол позицияда қалды. Қазір генерал-майор Ренни басқаратын дивизия I корпустан генерал-лейтенант Гай Симондстың II Канада корпусына көшті, содан кейін "Тотализ" операциясына қатысты, ол сәтті аяқталды, ал Кассельс бригадасы жеңіл шығындармен мақсатын – Тилли-ла-Кампаньді басып алды. Содан кейін дивизия "Трактабель" операциясына қатысып, неміс армиясының Фалаиз қалтасынан қашып кетуіне жол бермеуге тырысты. Кассельс жеңіл жарақат алды, ал оның бригада штабына АҚШ Әскери-әуе күштерінің (USAAF) бомбалаушысы шабуыл жасағанда, жақын маңдағы екі офицер қаза тапты. Бригада кейіннен 1 қыркүйекте дивизияның Сене өзенін кесіп өтуіне жетекшілік етті, ал кешке қарай 5-ші батальон, Корольдіктің Камерон таулы жаяу әскері Сент-Валери-ан-Коны азат етті. 49-шы дивизиямен бірге, енді I корпусының құрамындағы 51-ші дивизияға француз портын басып алу міндеті жүктелді. "Астония" операциясы аталатын шабуыл 10 қыркүйекте басталды және Кассельс бригадасы барлық мақсаттарына қол жеткізгеннен кейін 12 қыркүйекте неміс гарнизоны капитуляциялады. Қазан айына қарай дивизия Голландия шекарасына жетті, онда 23 қазанда "Колин" операциясы басталды. Кассельс бригадасы Вут қаласын басып алды және 31 қазанда Маас өзеніне жетіп, Гертогенбостың батысындағы аумақты тазартты. Соңында бригада Noorder каналын шабуылмен өтті және жылдың қалған бөлігінде желіні ұстаудан басқа ешқандай маңызды операцияға қатыспады. 1945 жылдың қаңтар айында бригада Арден орманында болды, ақпан айында Рейхсвальд орманына көшіп, онда "Veritable" операциясына қатысты және ауыр шайқастарға қарамастан, қиын жағдайларға қарамастан, орманның оңтүстік-батыс шетін тазартты. Бригада, дивизияның қалған бөлігімен бірге, енді генерал-лейтенант Брайан Хоррокс басқарған XXX корпусының құрамында болды, осыдан кейін қысқа уақытқа демалды және Рейн өзенін амфибиялық түрде кесіп өтуге, "Плондер" операциясына дайындық бастады. Операция 1945 жылдың 23 наурызында басталды, ал Кассельс бригадасы келесі күні өзеннен өтті. Алайда сол күні дивизияның бас қолбасшысы генерал-майор Ренни минометтен зардап шегіп қаза тапты және оның орнына Кассельстің Сицилиядағы бригадасын басқарған өте тәжірибелі және қабілетті командир генерал-майор Гордон Макмиллан бас қолбасшы болып тағайындалды. Бас қолбасшының қазасына қарамастан, дивизия, әсіресе Кассельс бригадасы, көпір басын кеңейту үшін ауыр шайқастарға қатысты. Бригада Германияны кесіп өтіп, сәуірдің соңында Бременге жетті, содан кейін Еуропадағы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталды. Кассельстің Нормандия кампаниясы кезінде 152-ші бригаданы басқарғаны үшін ол 1944 жылдың 28 қыркүйегінде Британ империясы орденінің командирі болып тағайындалды және 1944 жылдың 21 желтоқсанында "Еңбегі үшін орденмен" (DSO) марапатталды. Кассельс генерал-майор міндетін атқарушы болып тағайындалды және 1945 жылдың 28 мамырында 51-ші дивизияның бас қолбасшысы болып тағайындалды, генерал-майор Макмилланнан басқаруды қабылдады. Әлі 38 жасқа толмаған ол Екінші дүниежүзілік соғыстағы екінші ең жас британдық дивизия командирі болды, тек 5-ші жаяу әскер дивизиясының бас қолбасшысы генерал-майор Ричард Халл ғана екі айға жас болды, ал Кассельс өзі 11-ші бронетанкті дивизияның бас қолбасшысы генерал-майор Филипп Робертстен үш айға жас болды. Ол 1945 жылдың 8 қарашасында депештерде еске алынды.

Соғыстан кейінгі

Соғыстан кейін ол Германиядағы 51-ші дивизияға 1946 жылдың наурызына дейін басшылық етуді жалғастырды, содан кейін 6-шы әуедесанттық дивизияға басшылық етуді таңдады. Солтүстік-Батыс Еуропада айрықша көзге түскен дивизия Палестинадағы төтенше жағдай кезінде Палестинада дислокацияланды (толық ақпарат үшін Палестинадағы 6-шы әуедесанттық дивизияны қараңыз). Кассельдің ондағы өмірі толыққанды бақытты болмады. "Мен Палестинада 1946 жылдың наурыз айынан жыл соңына дейін болдым, он ай тозақ болды. Америкадан маған қатты кінәлайтын хаттар келді, олар менің Гитлерден де нашар екенімді айтып, тікелей маған жолданған еді. Біз газет оқыған сайын, жүрегіміз ауырып, қорқып отырдық. Басым көпшілігі біздің антисемит, жабайы жандар және кісі өлтірушілер екенімізді айтты. Менің ойымша, олар менің көптеген сарбаздарымның 1944 жылдың маусым айында Нормандияға парашютпен түскенін түсінбеді. Олардың көптегені Гитлерді жер бетінен жою үшін күресте қаза болып, жарақат алды". "Біздің барлық немесе көптеген іс-әрекеттерімізді кемсіткен баспасөз бетіндегі пікірлерді көру шынымен ашуландырды. Олар Англияда жайлы да қауіпсіз жағдайда отырып, біздің өте қиын жағдайда және жарылыс қаупі астында тұрғанымызды түсінбеді!!" 1947 жылдың басында дивизияның басшылығын генерал-майор Эрик Болске тапсырып, Англияға оралды. Палестинадағы қызметі үшін ол құрметті түрде еске алынды. 1947 жылдың 19 тамызында полковник шеніне көтеріліп, 1948 жылдың қаңтарында Соғыс министрлігіндегі Құрлық және Әуе соғысы жөніндегі директор болып тағайындалды. 1948 жылдың 4 наурызында бригадир, ал 1948 жылдың 20 желтоқсанында генерал-майор болып тағайындалды. 1949 жылдың 16 желтоқсанында Австралияның Мельбурн қаласында Ұлыбританияның қызметтік байланыс штабымен байланыс жөніндегі бас офицер болып тағайындалды және 1950 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Бат орденінің серігі атанды. Ол Корей соғысы кезінде 1951 жылдың шілдесінде 1-ші Командалық дивизияның алғашқы бас қолбасшысы болды, осы қызметі үшін 1952 жылдың 16 қыркүйегінде АҚШ президенті Гарри С. Трумэн оны командир дәрежесіндегі Еңбегі үшін орденмен марапаттады және 1952 жылдың 10 қазанында Британ империясы орденінің қолбасшысы болып тағайындалды. Ол 1953 жылдың 4 қаңтарында 1-ші (британдық) корпусының бас қолбасшысы болды және 1954 жылдың 2 ақпанында генерал-лейтенант шеніне көтеріліп, 1954 жылдың 15 қарашасында Соғыс министрлігіндегі әскери оқу жөніндегі директор болып тағайындалды. Ол 1957 жылдың 17 қыркүйегінде Малайядағы төтенше жағдай кезінде Малайядағы операциялар жөніндегі директор болып тағайындалды және 1958 жылдың 29 қарашасында толық генерал шеніне көтеріліп, 1959 жылдың 29 маусымында Шығыс командасының бас қолбасшысы болды. Ол Солтүстік армия тобына қолбасшылық етті және 1960 жылдың 7 қаңтарында Рейн армиясының (BAOR) бас қолбасшысы болды. 1961 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Бат орденінің Ұлы кресімен марапатталды және 1963 жылдың 1 маусымында күштердің генерал-адъютанты болып тағайындалды. Ол 1965 жылдың 8 ақпанында Британ армиясының кәсіби басшысы, Бас штабтың бастығы (CGS) болды және британ үкіметіне 1966 жылғы қорғаныс ақ кітабын іске асыру бойынша кеңес берді, оның ішінде аумақтық және армиялық ерікті резерв (TAVR) құрылды. 1968 жылдың 29 ақпанында Британ армиясынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін фельдмаршал шеніне көтерілді. Ол сондай-ақ 1957 жылдың 15 наурызынан бастап Сифорт-Хайлендрс полкінің полковнигі (Россшир Баффс, Олбани герцогы) және 1957 жылдың 27 мамырынан бастап Корольдік әскери полицияның полковник-командующиі болды. Сондай-ақ, ол Мэрилебон крикет клубы комитетінің мүшесі болды. Оның хоббилері балық аулау, би музыкасы, гитара мен кларнет ойнау, сондай-ақ крикет, поло және гольф сияқты түрлі спорт түрлерімен айналысу болды. Ол 1996 жылдың 13 желтоқсанында Суфолк графтығындағы Ньюмаркетте қайтыс болды.

Отбасы

1935 жылы ол Джойс Киркке үйленді, олардың бір ұлы болды. Бірінші әйелі қайтыс болған соң, 1978 жылы Джой Диксонға үйленді.