Кіріспе

Британдық армия офицері (1931–2022)

Филд-маршал сэр Джон Лайон Чаппл (27 мамыр 1931 – 25 наурыз 2022) – британдық армия офицері, 1988 жылдан 1992 жылға дейін британ армиясының Бас штаб бастығы (CGS) қызметін атқарған, армияның кәсіби басшысы. Әскери мансабының басында Малайядағы төтенше жағдай кезінде және Индонезия-Малайзия қақтығысында қатысты, ал мансабының кейінгі кезеңінде Кувейт соғысы кезінде Ұлыбритания үкіметіне кеңес берді.

Ерте өмір

Чаппл Лондонның Майда Вейл қаласында Чарльз Чаппл мен Элси Лайонның отбасында дүниеге келген. Элси дәрігер болған, ал Чарльз Бірінші дүниежүзілік соғыста әскерде қызмет еткен, алдымен Францияның Батыс майданында, кейін Месопотамияда (қазіргі Ирак) соғысқан. Чаппл Хейлибери колледжінде оқыған, оның екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан кезі; бір күні неміс V 1 ұшатын бомбасы мектепке жақын түсіп, ғимараттарға зақым келтірген. Оқу орнында ол драмаға деген құштарлығын байқап, Британдық зерттеу қоғамымен бес экспедицияға қатысқан. 1951 жылдың қазан айында Кембридждегі Тринити колледжіне түсіп, неміс тілі мен тарихты оқыған. Университетте оқып жүргенде, 1952 жылдың 4 желтоқсанында Король полкіне (Ливерпуль) екінші лейтенант ретінде, ал 1953 жылдың 20 қазанында Оңтүстік Ланкашир полкіне сол шенде ауысқан. 1954 жылдың 27 мамырында Оңтүстік Ланкашир полкінің лейтенанты болған. Университетті бітірген соң, 1954 жылдың 3 тамызында 2-ші король Эдуард VII-нің Гуркха винтовкасына (Сирмур винтовкасы) ауысқан, лейтенант шені сақталған. Чаппл Гуркхаларға қосылған кезде олар Малайзиядағы төтенше жағдай кезінде британдық отаршылдық билікті құлатуға тырысқан коммунистік партизандарға қарсы күреске қатысқан. Шаппл үш жыл бойы полкпен бірге Оңтүстік Джохордағы джунглиде қарқынды шайқастарға қатысқан. 1957 жылдың 9 ақпанында капитандыққа көтерілген. 1962 жылы жоғары шенге дайындық мақсатында Суррейдегі Камберлидегі армия штаб колледжіне жіберілген, содан кейін 1964 жылдың 9 ақпанында майор болып тағайындалған. Ол Германияға жіберілген, ол Рейн армиясында әкімшілік лауазымды атқарған, содан кейін Гуркхаларға қайтадан қосылған, бұл жолы Борнеода, Индонезиямен қарым-қатынас кезінде джунглидегі соғысқа қатысқан. 1969 жылы Королеваның туған күніне орай Британ империясы орденінің мүшесі болып тағайындалған және 31 желтоқсанда подполковник болып жоғарылатылған. 1970 жылы 1-ші батальонның 2-ші Гуркха атқыштарының командирі болып тағайындалған. Ол Сингапурдағы батальонға, содан кейін Гонконгқа, сол кездегі екі британдық колонияға басшылық еткен. Әскерлер Гонконг пен Қытай арасындағы шекараға жақын орналасқан, себебі жаңа коммунистік режим мен Батыс арасындағы шиеленіс күшті болған. Қорғаныс министрлігінде болған кезінде армия Солтүстік Ирландиядағы жағдаймен, Түркияның Кипрге басып кіруімен (1974 ж.) айналысқан, ал жаңадан құрылған Лейбористік үкімет Суэцтен шығысқа қарай қорғаныс шығындарын қысқартуға тырысқан. 1976 жылы Гонконгке орналасқан Гурха әскери күштеріне қолбасшылық берген. 1978 жылы қорғаныс штабының бас штабының бас офицері болған, ол Корольдік әуе күштері маршалы сэр Нил Кэмеронға, кейін флот адмиралы сэр Теренс Левинге қызмет еткен. және тағы да Гонконгқа британдық күштердің қолбасшысы ретінде 1980 жылы 13 маусымда оралған, 1981 жылдың 1 қаңтарынан бастап генерал-майор шенімен. Ол 1982 жылы 19 қазанда Қорғаныс министрлігінде әскери операциялар директоры болып Ұлыбританияға оралған. Солтүстік Ирландия армияның күн тәртібінде қайтадан болған, Чаппл Уақытша Ирландиялық республикалық армия тұтқындарына соғыс тұтқыны мәртебесін беруді жақтағандардың бірі болған, осылайша оларды мерзімі белгісіз ұстауға мүмкіндік беруге тырысқан. Оның өкілеттігі кезінде Маргарет Тэтчер үкіметі қарулы күштерді орталықтандыру бағдарламасын қолға алған және Чаппл оны бақылайтын комитетте армияны өкілдік еткен. Комитет Бас штабтың орынбасары, армияның бас орынбасарының лауазымын жойған, бұл Чапплдің келесі лауазымы болуы керек еді. Чаппл 1985 жылдың 2 қаңтарында генерал-лейтенант шенімен Қорғаныс штабының (бағдарламалар мен персонал) бірінші орынбасары болған. Бұл лауазым орталықтандырылған, үш түрлі әскерге де жауапкершілік жүктелген, бұл Чапплдің бұрынғы лауазымындағы реформалардың нәтижесі болған. және Ұлыбритания Құрлық әскерлерінің бас қолбасшысы болып тағайындалған. 1987 жылы 6 қазанда Королеваның генерал-админі болып тағайындалған және 1988 жылы туған күніне орай Бас крест орденінің кавалері атағына ие болған. Қысқа уақыт бас қолбасшы болғаннан кейін, оның соңғы тағайындалуы 1988 жылдың 10 қыркүйегінен бастап Бас штабтың бастығы (армияның кәсіби басшысы) болған. Чаппл осы лауазымға қызмет еткен, онда ол Ұлыбритания үкіметіне шығанақтағы соғысты жүргізу бойынша әскери кеңес берген, 1992 жылдың 13 ақпанында фельдмаршал шеніне көтеріліп, зейнеткерлікке шыққанға дейін. Келесі Қорғаныс штабының бастығы (барлық қарулы күштердің кәсіби басшысы) болады деп күтілгенмен, бұл лауазым Корольдік әуе күштерінің сэр Питер Хардингке берілген. 1987 жылдың 21 шілдесінде Оксфорд университетінің офицерлерді даярлау корпусының құрметті полковнигі болып тағайындалған.

Кейінгі мансап

Шаппл сонымен қатар 1973 жылдан 2003 жылға дейін Гурка мұражайының қамқоршысы, 1981 жылдан 2003 жылға дейін Ұлттық армия мұражайының қамқоршысы, 1988 жылдан 1993 жылға дейін Ұлыбританияның Дүниежүзілік жабайы табиғат қорының қамқоршысы, 1992 жылдан 1994 жылға дейін Лондон зоологиялық қоғамының президенті және 1993 жылдан 1995 жылға дейін Гибралтар губернаторы болды. Олардың ұлы Дэвид Чаппл – ортопедиялық және омыртқа хирургі. Чапплдің қызығушылықтарының бірі – әскери тарих. Чаппл 2022 жылғы 25 наурызда 90 жасында, қысқа аурудан кейін Солсберидегі үйінде қайтыс болды.