Ричард Уэйкман: Прогрессивті рок сазгерінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ағылшын клавишник (т. 1949 ж.)

Ричард Кристофер Уэйкмен (18 мамыр 1949 ж. туған) – ағылшын клавишник және композитор, ең белгілісі 1971 және 2004 жылдар аралығында бес рет прогрессивті рок-тобы Yes мүшесі ретінде және жемісті жеке мансабымен танымал. AllMusic журналы Уэйкменді "Yes тобымен өнерін дамытып, жеке өнерімен жеке брендін қалыптастырған, классикалық білімі бар клавишник" деп сипаттайды. Батыс Лондонда туып өскен Уэйкмен 1969 жылы Корольдік музыка колледжіндегі оқуын қысқарып, толық уақытты студиялық музыкант болады. Оның алғашқы жұмыстарына Дэвид Боуиге жазылған "Space Oddity" және Элтон Джон, Марк Болан, Кэт Стивенс және Лу Ридтің әндері кірді. 1970 жылы Уэйкмен фолк-рок тобы The Strawbs-қа қосылды, оның виртуоздығы ұлттық баспасөзde жарияланды. 1971 жылы ол Yes тобына қосылу үшін кетіп, екі кезеңде олардың ең ықпалды альбомдарында ойнады, 1980 жылға дейін. Осы кезеңде Уэйкмен 1973 жылы жеке мансабын бастады және прогрессивті рок әлеміндегі әйгілі тұлғаға айналды. Оның ең көп сатылған және танымал альбомдары – алғашқы үш альбомы: Генрих VIII-нің алты әйелі (1973), Ұлыбританияда бірінші орын алған Жер орталығына саяхат (1974) және Король Артур және Дөңгелек үстелдің рыцарьлары туралы мифтер мен аңыздар (1975) – барлығы концептуалды альбомдар. 1974 жылы ол English Rock Ensemble тобын құрды, олармен әлемдік тур жасады және бүгінге дейін өнер көрсетеді, сондай-ақ өзінің алғашқы ірі фильмі "Listomania" (1975) үшін музыка жазды. Уэйкмен музыкалық талғамның өзгеруі және екі ажырасқаннан туындаған қаржылық қиындықтардан кейін келесі екі онжылдықта айтарлықтай жетістікке жете алмады. Оның ең танымал альбомы – 1984 (1981), одан кейін Silent Nights (1985) альбомынан "Glory Boys" атты шағын хит шықты. Ол Gastank телешоуын жүргізу, теледидар мен киноға музыка жазу, жазбалар компанияларын құру және Country Airs (1986) және The Gospels (1987) арқылы жаңа дәуір, амбиент және христиан музыкасын шығару сияқты басқа да салаларға кеңейді. 1989 жылы ол бұрынғы Yes тобының мүшелерімен Anderson Bruford Wakeman Howe тобын құрды, бұл оның 1992 жылға дейін топтағы үшінші кезеңіне әкелді. Уэйкменнің 1990 жылдардағы ең маңызды альбомы – Return to the Centre of the Earth (1999), ол 18 жылдан кейін Ұлыбританияның алғашқы 40 альбомына енді, ал оның фортепианолық альбомы Piano Portraits (2017) 1975 жылдан бері Ұлыбританияның алғашқы 10 альбомына енді. 2009 жылдан бастап Уэйкмен 1970-ші жылдардағы үш хит альбомын жаңа және кеңейтілген аранжировкалармен тікелей эфирде орындап қайта қарады. 2016 жылдан 2020 жылға дейін Уэйкмен Джон Андерсон, Тревор Рабин және Рик Уэйкмен қатысқан Yes Featuring Jon Anderson, Trevor Rabin, Rick Wakeman тобының мүшесі болды. Ол әртүрлі форматта әлемдік турлар жасап, альбомдар жазып, концерттер өткізеді. Оның соңғы альбомы – A Gallery of the Imagination (2023). Уэйкменнің дискографиясында 90-нан астам жеке альбом бар, олар музыкалық стильдердің кең ауқымын қамтиды. Ол сондай-ақ Live at Jongleurs, Countdown, Grumpy Old Men және Watchdog телешоуларында және 2005 жылдан 2010 жылға дейін Planet Rock радиосындағы шоуында пайда болғаны үшін танымал. Уэйкмен өзінің автобиографиясын және екі естелік кітабын жазды. 2017 жылы ол Yes мүшесі ретінде Рок-н-ролл даңқы залына енгізілді. 2021 жылы ол музыка және телерадио саласындағы қызметі үшін CBE орденімен марапатталды.

Richard Christopher Wakeman (born 18 May 1949) is an English keyboardist and composer best known as a member of the progressive rock band Yes across five tenures between 1971 and 2004, and for his prolific solo career. AllMusic describes Wakeman as a "classically trained keyboardist extraordinaire who plied his trade with Yes and developed his own brand of live spectacular in a solo act." Born and raised in West London, Wakeman quit his studies at the Royal College of Music in 1969 to become a full time session musician. His early sessions included "Space Oddity", among other tracks, for David Bowie, and songs by Elton John, Marc Bolan, Cat Stevens, and Lou Reed. In 1970, Wakeman joined the folk rock group the Strawbs, during which his virtuosity gained national press coverage. He left in 1971 to join Yes, with whom he played on some of their most influential albums across two stints until 1980. During this time Wakeman began a solo career in 1973 and became an iconic and prominent figure in progressive rock. His highest selling and most acclaimed albums are his first three: The Six Wives of Henry VIII (1973), the UK number one Journey to the Centre of the Earth (1974), and The Myths and Legends of King Arthur and the Knights of the Round Table (1975), all concept albums. In 1974, he formed his band the English Rock Ensemble, with which he toured worldwide and continues to perform, and went on to score his first major film, Lisztomania (1975). Wakeman had uneven success in the next two decades following a change in musical fashion and financial issues from two divorces. His most popular album was the conceptual rocker 1984 (1981), which was followed by the minor pop hit single "Glory Boys" from Silent Nights (1985). He expanded into other areas such as hosting the television show Gastank, composing for television and film, forming record labels, and producing his first new age, ambient, and Christian music with Country Airs (1986) and The Gospels (1987), respectively. In 1989, he reunited with former Yes bandmates for Anderson Bruford Wakeman Howe, which led to his third period in the group until 1992. Wakeman's most significant album of the 1990s was Return to the Centre of the Earth (1999), his first UK top 40 album in 18 years, and his piano album Piano Portraits (2017) produced his first UK top 10 album since 1975. Starting in 2009, Wakeman revisited his three hit albums of the 1970s by performing them live with new and expanded arrangements. From 2016 to 2020, Wakeman was a member of Yes Featuring Jon Anderson, Trevor Rabin, Rick Wakeman. He continues to record albums and perform concerts worldwide in various capacities; his most recent album is A Gallery of the Imagination (2023). Wakeman's discography includes over 90 solo albums spanning a range of musical styles. He has also gained notoriety for his appearances on the television programs Live at Jongleurs, Countdown, Grumpy Old Men, and Watchdog, and for his radio show on Planet Rock that aired from 2005 to 2010. Wakeman has written an autobiography and two memoirs. In 2017, he was inducted into the Rock and Roll Hall of Fame as a member of Yes. He was awarded a CBE for his services to music and broadcasting in 2021.

Ерте өмір

Уэйкмен 1949 жылғы 18 мамырда Миддлсекстің Периваль қаласында дүниеге келді. Сирил Франк Уэйкмен мен Милдред Хелен Уэйкменнің (қызметтес аты – Истмент) жалғыз баласы болған ол, ата-анасымен бірге жақын орналасқан Нортхольдтағы Вуд-Энд Гарденс көшесінде тұрды. Сирил армияда қызмет еткен кезінде Тед Хиттің биг-бэндінде пианист болды, содан кейін құрылыс материалдарын жеткізуші фирмада жұмыс істеді, он төрт жасында кеңседе жұмысқа орналасты. Кейін ол фирманың директорларының біріне айналды. Милдред көшіру фирмасында жұмыс істеді. Уэйкмен 1959 жылы Ханвеллдегі Дрейтон Мэнор гимназиясында оқыды. Отбасы жазғы демалысын Эксмут қаласында өткізді. Уэйкмен жеті жасқа толғанда, әкесі Дороти Саймспен он бір жылға созылған апталық фортепиано сабақтарына ақша төледі. Саймс Уэйкменнің «барлық емтиханды үздік нәтижемен тапсырғанын» және «оқытуға ыңғайлы, көңілді және жақсы юмор сезімі бар оқушы болғанын» еске алды, бірақ жаттығу кезінде өзіне қатысты тәртіпті ұстамайтынын атап өтті. 1960 жылы Саймс Уэйкменді алғашқы музыкалық байқауына қатыстырды. Уэйкмен мектептегі өзін «бірінші жылда көп еңбек еткен, кейін демалып алған қорқыныш» деп сипаттады. 1961 жылы Дрейтон Мэнор мектебінде оқыған кезінде Уэйкмен алғашқы музыкалық тобында ойнады – «Бауырлас Уэйкмен және дін қызметкерлері» атты традициялық джаз тобы, олардың формасы мектеп формасын кері бұрып киюден тұрды. Уэйкмен Ронни Смит тобынан шығып, бірнеше ай бойы Ильфордтағы пабта «Spinning Wheel» тобымен аптасына жеті күн ойнады. Ол жұмысты «Melody Maker» журналындағы жарнама арқылы тапты. Бір сессияда Висконти Уэйкменді Марша Ханттың «Walk on Guilded Splinters» әнінің соңында фортепианода бір ғана бас нотасын ойнатуын сұрады, осылайша оған сессия ақысы төленді. Стробс тобында болған кезде Уэйкмен Вест-Харроудағы жаңа үйін төлеу үшін сессиялық жұмыстарға қатысты. Ол актер Джек Уайлдтан Minimoog синтезаторын жарты бағаға сатып алды, ол бір уақытта бір ғана нота ойнатуға қабілетсіз болғандықтан, ол бұзық деп ойлады. Уэйкмен 1971 жылы шыққан «Teaser and the Firecat» альбомы үшін Кэт Стивенстің «Morning Has Broken» әнінде фортепианода ойнады. Оның есімі титрлерден алынып тасталды және көп жыл бойы төленбеді; Стивенс кейін кешірім сұрап, қате үшін Уэйкменге өтемақы төледі. Осы кезеңде Уэйкмен қатысқан басқа сессиялар Эльтон Джонның «Madman Across the Water» альбомының үш трегі және Боуидің «Hunky Dory» альбомы үшін «Changes», «Oh! You Pretty Things» және «Life on Mars?» әндері болды. Боуи Уэйкменді үйіне шақырып, оның үйренуі үшін әндердің жоспарларын ойнап берді; Уэйкмен кейін оларды «өмірімде бір отырыста естіген әндердің ең жақсы таңдауы» деп атады. Уэйкмен сондай-ақ: «Дэвид маған үлкен әсер етті. Мен Дэвидтен студияда жұмыс істеу туралы басқалардан гөрі көбірек білдім. Ол осы жағынан керемет болды» деді. Ол 1972 жылы түсірілген «Zee and Co.» фильміне де музыка жазды. 1971 жылдың соңында Уэйкменнің фортепианода орындаған поп-күйлерден құралған альбомы Polydor Records компаниясынан «Piano Vibrations» деген атпен шықты. Уэйкмен одан ешқандай авторлық төлем алмады; оған төрт сессия үшін 36 фунт төленді. «From the Witchwood» альбомы Уэйкмен мен The Strawbs арасындағы айырмашылықтардың күшеюін көрсетті; ол студиялық сессияларды басымдыққа қойып, топтың жаңа музыкасына аз үлес қосты. Топтан алған табысы ипотека мен шоттарды жабуға жетпегендіктен, 1971 жылдың шілдесінде Боуи оны өзінің жаңа қосалқы тобы – Марстан келген жәндіктерге (Spiders from Mars) қосылуға шақырғаннан кейін, Уэйкмен мансабындағы «ең қиын шешімдердің біріне» тап болды. Сол күні кешке прогрессивті рок тобы Yes-тің бас гитарисі Крис Сквайр оған қоңырау шалып, Yes-ке Тони Кей фортепиано мен органнан басқа аспаптарды үйренуден бас тартқаннан кейін клавиатурашы қажет екенін түсіндірді. Уэйкмен Yes тобының төртінші альбомы «Fragile» (1971) репетицияларында кездесуге келісті, ал топпен алғашқы сынақ кезінде «Heart of the Sunrise» және «Roundabout» әндерінің негіздері құрылды. «Yes» тобының өзінің мансабы үшін қолайлы мүмкіндіктер ұсынатынын ойлап, Уэйкмен Боуидің ұсынысынан бас тартып, «Стробс» тобымен соңғы концертін өткізді. Уэйкмен «Yes» тобына қосылған оқиғаға байланысты «Melody Maker» журналының бірінші бетінде екінші рет пайда болды. Оның апталық табысы 18 фунттан 50 фунтқа дейін өсті. «Fragile» альбомының коммерциялық сәттілігі Уэйкменге Джеррардс-Кроста жаңа үй сатып алуға және өзінің жаңа бизнесі «Fragile Carriage Company» арқылы жалға берген автокөліктерді жинауды бастауға мүмкіндік берді. 1971 жылдың соңында Уэйкмен екі маңызды сессияда ойнады, Боуидің «The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars» альбомындағы «It Ain't Easy» және Al Stewart-тың «Orange» әнінде. 1972 жылғы «Melody Maker» оқырмандарының дауыс беру нәтижесінде Уэйкмен «Ең үздік клавиатурашы» санатында Кит Эмерсоннан кейін екінші орынды иеленді. Сол жылы Yes «Fragile» альбомын «Close to the Edge» альбомымен толықтырды, ол прогрессивті рок музыкасының маңызды туындысы саналады және Уэйкменнің шіркеу органдарында және клавесинде ойнауы көрсетілген. Ол соңғы тректе, «Siberian Khatru» әнінде көрсетілген. Уэйкмен бұл альбомын «Yes» тобының мансабындағы «ең жақсы сәттердің бірі» деп атады. «Close to the Edge Tour» кезінде Уэйкмен сахнада алғаш рет плащ киді, себебі бір жанкүйер оның тобының мүшелерінің біріне киюге өзінің плащын ұсынды. Содан кейін ол өзіне арнайы плащ тіктірді; алғашқысы тізбектермен жасалған және 300 АҚШ долларына бағаланды. Уэйкмен 1972 жылы түсірілген «Yessongs» концерттік фильмінде де ойнады, ол Rainbow Theatre-да түсірілді және оның жеке орындауы көрсетілген. Сондай-ақ сол айда осы аренада Уэйкмен The Who тобының «Tommy» операсының оркестрлік орындалуында қонақ музыкант ретінде қатысты. 1973 жылдың қаңтарында Уэйкмен өзінің алғашқы жеке альбомын, «The Six Wives of Henry VIII» шығарды. Ол 1972 жылы Yes тобымен гастрольде және жазбалар жасағандағы үзілістерде жазылды және топ мүшелері, Стробс және басқа да қонақ музыканттар қатысты. Альбом инструменталдық стильде жасалған және Генрих VIII-нің алты әйелінің мінез-қалпына қатысты Уэйкменнің музыкалық интерпретацияларына негізделген. Альбом BBC телеарнасының «The Old Grey Whistle Test» бағдарламасында Уэйкменнің орындауымен алдын ала көрсетілді. Көптеген теле көрермендер сол түні Энди Уорхолдың даулы «Blue Movie» фильмін көруді жоспарлаған, бірақ ол уақытша көрсетілуден тыйым салынды. Уэйкмен түсіндірді: «Көрінеді, олардың көпшілігі қайталауды көрудің орнына «Whistle Test» бағдарламасын қосып, менің Генрихтің әндерін алдын ала тыңдады, содан кейін бүкіл ел менің музыканы жаңадан ашты – бұл керемет мүмкіндік болды». Альбом Ұлыбританияда 7-орынды, АҚШ-та 30-орынды иеленді, ал Time журналы оны жылдың ең жақсы альбомдарының бірі деп атады. 1973 жылдың қыркүйегінде «Melody Maker» оқырмандарының дауыс беру нәтижесінде Уэйкмен «Ең үздік клавиатурашы» санатында бірінші орынды иеленді. Yes тобының «Tales from Topographic Oceans» атты қос концептуалды альбомы 1973 жылдың қарашасында шықты, ол Парамаханса Йогананданың «Autobiography of a Yogi» кітабындағы индуисттік жазбалардан алынған идеяларға негізделген төрт жақтың әндерін қамтыды. Уэйкмен оның эзотерикалық концепциясына күмән келтірді және оның музыкасының көп бөлігінің одан да көп репетиция талап ететінін сезінді. Ол топтан алшақтады және Морган студиясының барында «Sabbra Caddabra» әнін Black Sabbath тобының «Sabbath Bloody Sabbath» альбомында орындады. Yes тобы бұл альбомды алты ай бойы гастрольде орындады, оны толығымен ойнады, бірақ Уэйкмен бұған да келіспеді. Ол альбомды баспасөзге ашық сынады, ал оның наразылығы Манчестердегі концертте сахнада кари жеген кезде күшейді. 2006 жылы Уэйкмен альбомды толығымен жек көретінінің «толығымен рас емес екенін» және кейбір «өте, өте жақсы музыкалық сәттерді» мойындады, бірақ «бір альбом үшін тым көп, екі альбом үшін жеткіліксіз болдық, сондықтан біз оны толтырдық және толтыру өте нашар». «Topographic Oceans» гастрольдік туры кезінде Уэйкмен сахнада алғаш рет плащ киді, себебі бір жанкүйер оның тобының мүшелерінің біріне киюге өзінің плащын ұсынды. Содан кейін ол өзіне арнайы плащ тіктірді; алғашқысы тізбектермен жасалған және 300 АҚШ долларына бағаланды. Уэйкмен 1972 жылы түсірілген «Yessongs» концерттік фильмінде де ойнады, ол Rainbow Theatre-да түсірілді және оның жеке орындауы көрсетілген. Сондай-ақ сол айда осы аренада Уэйкмен The Who тобының «Tommy» операсының оркестрлік орындалуында қонақ музыкант ретінде қатысты. 1973 жылдың қаңтарында Уэйкмен өзінің алғашқы жеке альбомын, «The Six Wives of Henry VIII» шығарды. Ол 1972 жылы Yes тобымен гастрольде және жазбалар жасағандағы үзілістерде жазылды және топ мүшелері, Стробс және басқа да қонақ музыканттар қатысты. Альбом инструменталдық стильде жасалған және Генрих VIII-нің алты әйелінің мінез-қалпына қатысты Уэйкменнің музыкалық интерпретацияларына негізделген. Альбом BBC телеарнасының «The Old Grey Whistle Test» бағдарламасында Уэйкменнің орындауымен алдын ала көрсетілді. Көптеген теле көрермендер сол түні Энди Уорхолдың даулы «Blue Movie» фильмін көруді жоспарлаған, бірақ ол уақытша көрсетілуден тыйым салынды. Уэйкмен түсіндірді: «Көрінеді, олардың көпшілігі қайталауды көрудің орнына «Whistle Test» бағдарламасын қосып, менің Генрихтің әндерін алдын ала тыңдады, содан кейін бүкіл ел менің музыканы жаңадан ашты – бұл керемет мүмкіндік болды». Альбом Ұлыбританияда 7-орынды, АҚШ-та 30-орынды иеленді, ал Time журналы оны жылдың ең жақсы альбомдарының бірі деп атады. 1973 жылдың қыркүйегінде «Melody Maker» оқырмандарының дауыс беру нәтижесінде Уэйкмен «Ең үздік клавиатурашы» санатында бірінші орынды иеленді. Yes тобының «Tales from Topographic Oceans» атты қос концептуалды альбомы 1973 жылдың қарашасында шықты, ол Парамаханса Йогананданың «Autobiography of a Yogi» кітабындағы индуисттік жазбалардан алынған идеяларға негізделген төрт жақтың әндерін қамтыды. Уэйкмен оның эзотерикалық концепциясына күмән келтірді және оның музыкасының көп бөлігінің одан да көп репетиция талап ететінін сезінді. Ол топтан алшақтады және Морган студиясының барында «Sabbra Caddabra» әнін Black Sabbath тобының «Sabbath Bloody Sabbath» альбомында орындады. Yes тобы бұл альбомды алты ай бойы гастрольде орындады, оны толығымен ойнады, бірақ Уэйкмен бұған да келіспеді. Ол альбомды баспасөзге ашық сынады, ал оның наразылығы Манчестердегі концертте сахнада кари жеген кезде күшейді. 2006 жылы Уэйкмен альбомды толығымен жек көретінінің «толығымен рас емес екенін» және кейбір «өте, өте жақсы музыкалық сәттерді» мойындады, бірақ «бір альбом үшін тым көп, екі альбом үшін жеткіліксіз болдық, сондықтан біз оны толтырдық және толтыру өте нашар». «Topographic Oceans» гастрольдік туры кезінде Уэйкмен жаңа 40 минуттық шығармасын «Journey to the Centre of the Earth» жазды, ол Жюль Верннің осы аттас ғылыми-фантастикалық романына негізделген. Ол бұл идеяны 1971 жылы ойлап тапқан, бірақ «The Six Wives of Henry VIII» альбомы аяқталғанға дейін жобаны тоқтатқан. Лу Рейзнер, Дэвид Мишем, Уил Мэлоун және Дэнни Бекерманмен музыкалық жұмысты аяқтағаннан кейін, ол оркестр, хор және рок-тобының қатысуымен шығарманы концертте жазуды жөн көрді.

Wakeman was born on 18 May 1949 in Perivale, Middlesex. The only child of Cyril Frank Wakeman and Mildred Helen Wakeman (née Eastment), the three lived in Wood End Gardens in nearby Northolt. Cyril was a pianist in Ted Heath's big band while he was in the army, and worked at a building suppliers, joining as an office boy at fourteen. He later became one of its directors. Mildred worked at a removals firm. Wakeman attended Drayton Manor Grammar School in Hanwell, in 1959. The family spent their summer holidays in Exmouth. When Wakeman turned seven, his father paid for weekly piano lessons with Dorothy Symes which lasted for eleven years. She recalled that Wakeman "passed everything with a distinction" and was an "enjoyable pupil to teach, full of fun and with a good sense of humour", but noted his lack of self discipline when it came to practising. In 1960, Symes entered Wakeman in his first music competition

Wakeman described himself at school as "a horror I worked hard in the first year, then eased up". In 1961, during his time at Drayton Manor school, Wakeman played in his first band, the trad jazz outfit Brother Wakeman and the Clergymen, with a uniform of the school shirt put on the wrong way round. Wakeman left the Ronnie Smith group and, for several months, played in a band named Spinning Wheel in a pub in Ilford for seven nights a week. He got the gig from an advert in Melody Maker. In one session, Visconti had Wakeman play a single bass note on the piano at the end of "Walk on Guilded Splinters" by Marsha Hunt, so he could be paid the session fee. While in the Strawbs, Wakeman continued to fit in session work to help pay for his new home in West Harrow. He bought a Minimoog synthesiser at half price from actor Jack Wild, who thought that it was defective because it only played one note at a time. Wakeman played the piano on "Morning Has Broken" by Cat Stevens for his 1971 album, Teaser and the Firecat. He was omitted from the credits, and for many years, was not paid; Stevens later apologised and compensated Wakeman for the error. Other sessions that involved Wakeman during this time were three tracks on Madman Across the Water by Elton John, and "Changes", "Oh! You Pretty Things", and "Life on Mars?" for Bowie's album Hunky Dory. Bowie invited Wakeman to his home and played the outline of the tracks for him to learn; Wakeman later called them "the finest selection of songs I have ever heard in one sitting in my entire life". Wakeman also later reflected, "David was incredibly influential to me. I learned more about how to work in a studio from David than anybody. He was tremendous in that respect." He also developed music for the 1972 film, Zee and Co. In late 1971, an album compiled of pop tunes played by Wakeman on the piano was released as Piano Vibrations by Polydor Records. Wakeman did not receive any royalties from it; he was paid £36 for the four sessions it took to make. From the Witchwood marked the growing differences between Wakeman and The Strawbs; he made the better paid studio sessions a priority and contributed little to the band's new music. With his income from the group failing to cover his mortgage and bills, in July 1971 Wakeman became faced with "one of the most difficult decisions" of his career after Bowie invited him to join his new backing band, the Spiders from Mars. Later the same day, he received a call from bassist Chris Squire of the progressive rock group Yes, who explained that Yes needed a keyboardist as Tony Kaye had been asked to leave, following his resistance to learn instruments other than the piano and organ. Wakeman agreed to meet Yes as they rehearsed for their fourth album, Fragile (1971), and during his first tryout with the band, the basis of "Heart of the Sunrise" and "Roundabout" were put together. Thinking that Yes presented more favourable opportunities for his career, Wakeman declined Bowie's offer and played his final gig with the Strawbs. Wakeman reappeared on the front cover of Melody Maker, his second in a year, regarding his arrival in Yes. His earnings increased from £18 to £50 per week. The commercial success of Fragile allowed Wakeman to buy a new home in Gerrards Cross and start a car collection, which he rented out through his new business, the Fragile Carriage Company. In late 1971, Wakeman played two notable sessions, on "It Ain't Easy" on Bowie's album The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars and on Orange by Al Stewart. In the 1972 Melody Maker readers' poll, Wakeman ranked second in the Top Keyboardist category behind Keith Emerson. That year, Yes followed Fragile with Close to the Edge which is considered a landmark progressive rock album and features Wakeman playing a church organ and harpsichord. He is credited on the final track, "Siberian Khatru". Wakeman picked the album as "one of the finest moments of Yes' career." The Close to the Edge Tour marked the first time Wakeman wore a cape on stage after a fan offered his own for one of the band members to wear. He then had his own made; the first was made of sequins and cost US$300. Wakeman is featured on the concert film Yessongs, filmed in 1972 at the Rainbow Theatre which features his solo spot in the show. Also that month at the venue, Wakeman was a guest musician at the Who's orchestral performances of Tommy. In January 1973, Wakeman released his debut solo album, The Six Wives of Henry VIII. It was recorded in 1972 during gaps in touring and recording with Yes, and features members of the band, the Strawbs, and other guest musicians. The album is instrumental with its concept based on Wakeman's musical interpretations of the characteristics of the six wives of Henry VIII. The album was previewed with Wakeman performing excerpts on the BBC television show, The Old Grey Whistle Test. Much of the television audience that night planned to watch Blue Movie, a controversial film by Andy Warhol, but it was temporarily banned from being broadcast. Wakeman explained: "It seems most of them, rather than watch repeats, switched over to Whistle Test and saw my preview of Henry and suddenly it seemed as if the whole country had discovered my music it was a tremendous break." The album reached No. 7 in the UK and No. 30 in the US, and Time named the record one of the best albums of the year. At the Melody Maker readers poll awards in September 1973, Wakeman came out first in the top keyboardist category. Yes's double concept album Tales from Topographic Oceans was released in November 1973, containing four side long pieces based on ideas from Hindu scriptures in Autobiography of a Yogi by Paramahansa Yogananda. Wakeman had doubts about its esoteric concept, and felt a lot of its music was too experimental which required further rehearsal. He distanced himself from the group, and spent time in the bar at Morgan Studios and played on "Sabbra Caddabra" on Sabbath Bloody Sabbath by Black Sabbath in the adjacent studio. Yes toured the album for six months, playing the album in its entirety which Wakeman also disagreed with. He openly criticised the album to the press, and his growing frustrations culminated in an incident whereby he ate a curry on stage during a show in Manchester. In 2006, Wakeman clarified that his total dislike of the album is "not entirely true" and recognises some "very, very nice musical moments", but "we had too much for a single album but not enough for a double, so we padded it out and the padding is awful". During the Topographic Oceans tour Wakeman recorded his new 40 minute work Journey to the Centre of the Earth, based on Jules Verne's same titled science fiction novel. He came up with the idea in 1971, but shelved the project until The Six Wives of Henry VIII was complete. After working on the music with Lou Reizner, David Measham, Wil Malone, and Danny Beckerman, which features an orchestra, choir, and a rock band, Wakeman chose to record the piece in concert due to the high costs of a studio. To help finance the project, he sold some of his cars and "mortgage[d himself] up to the hilt", all of which cost around £40,000. Two concerts were held at London's Royal Festival Hall on 18 January 1974 with the London Symphony Orchestra, the English Chamber Choir, actor David Hemmings as narrator, and a five piece band formed of musicians that Wakeman played with in a west London pub: vocalists Ashley Holt and Gary Pickford Hopkins, drummer Barney James, bassist Roger Newell, and guitarist Mike Egan. A&M wanted to use better known musicians, but Wakeman wanted the album to be known for its music rather than the performers. After cutting the album A&M refused to sell it, but as Wakeman was under contract with its US division, a cassette was sent to co founder Jerry Moss who liked it and ordered its worldwide release. After touring Topographic Oceans, Wakeman retreated to his Devonshire home. He heard early ideas for Yes's next album, felt he could no longer contribute to the style of music they were making, and confirmed his departure from the band on his twenty fifth birthday. Later that day, A&M informed him that Journey had entered the UK charts at No. 1, a first for the label. Journey also reached No. 3 in the US, and earned Wakeman a Grammy and Ivor Novello Award nomination. The album has sold an estimated 14 million copies worldwide. On 27 July 1974, Wakeman headlined the Crystal Palace Garden Party concert, performing selections from Six Wives and Journey in its entirety. By this time, his excessive smoking and alcohol consumption, a lack of sleep five days prior to the show, and a wrist injury from a fall, took a toll on his health, and he needed morphine injections to get through the performance. Soon after the show, he suffered a minor heart attack.

1974-1980: Король Артур, Жер бетіндегі байланыс жоқ және екінші "Иә"

Вексем Парк ауруханасында емделу кезінде Уэйкмен келесі альбомы – «Артур патшаның мифтері мен аңыздары» үшін жаңа музыка жазуға кірісті. Жұмыс жүктемесін азайту және шамадан тыс өмір салтын реттеу туралы кеңеске қарамастан, Уэйкмен жазбаларды жасауды және гастрольдік сапарға шығуды жоспарлады, сонымен қатар темекі шегу мен ішуді де жалғастырды. 1974 жылдың қыркүйек және қазан айларында ол өзінің алғашқы Солтүстік Америкалық гастрольдік сапарын аяқтады, онда «Жер орталығына саяхат» және «Алты әйел» атты туындыларынан үзінділерді Ұлттық филармониялық оркестр, Америка хоры және «The English Rock Ensemble» атты рок-тобымен бірге орындады. Дәрігерлердің нұсқауы бойынша Уэйкмен әр өнер көрсетісінен бұрын жүрек мониторынан тексеруден өтуге тиіс болды. Гастроль 1975 жылдың наурыз айында Жапония, Австралия және Жаңа Зеландияда аяқталды. 1975 жылдың қаңтарында «Артур патша» альбомын жазу аяқталды, онда «Жаңа әлем» оркестрі, ағылшын камералық хоры және Ноттингем фестивалінің вокалдық тобы өнер көрсетті. Бұл – Артур патша және оған байланысты кейіпкерлер мен оқиғаларға негізделген концептуалды альбом. 1975 жылдың наурыз айында жарық көрген альбом Ұлыбританияда 2-орынды, ал АҚШ-та 21-орынды иеленді және Бразилия, Жапония және Австралияда алтын сертификаттарға ие болды. Альбомды насихаттау мақсатында Уэмбли аренасында үш толық сатылған концерт өтті, онда Уэйкмен оркестр, хор және өзінің рок-тобымен бірге 27 000 көрермен алдында өнер көрсетті. Арена едені басқа шара үшін мұз айдыны ретінде дайындалғандықтан, Уэйкмен шоуды 14 мұз сырғанаушысының қатысуымен және музыканттар сахнасы дөңгелек орналасқан, сондай-ақ қамал ретінде безендірілген мұздық қойылым ретінде ұсынуды жөн көрді. Шоулар жақсы қабылданып, альбомның коммерциялық табысына үлкен үлес қосты, бірақ оларды ұйымдастыру өте қымбатқа түсті. 2009 жылы концерттер VH1 телеарнасының «Рок-н-роллдағы 100 ең таң қалдыратын сәттер» бағдарламасында 79-шы орынға ие болды. 2008 жылға қарай альбом бүкіл әлем бойынша 12 миллион дана сатылған. 1979 жылдан 2005 жылға дейін, 2019 жылы қайта оралғанға дейін, BBC «Артурды» Ұлыбританиядағы сайлау эфирінің ашылу тақырыбы ретінде пайдаланды. Уэйкмен 1975 жылдың қазан айынан бастап үш ай бойы Солтүстік және Оңтүстік Америкада «King Arthur» турнесін ағылшын рок ансамблінің күшейтілген құрамымен өткізді. 1975 жылы Уэйкмен Кен Расселдің режиссерлік жұмысымен жазылған композитор Франц Лист туралы өмірбаяндық фильмге саундтрек жазды. Уэйкмен фильмде нұрлы күркіреу құдайы Тор рөлінде ойнайды. Уэйкмен альбомды оның музыкасын алдын ала ойнамай жазды және оны линнер жазбаларында былай деп түйіндеді: «Музыкаға футуристикалық, автобиографиялық көзқарас, ол біздің жер бетінде, адам және одан кейінгі өмірде ойнайтын рөлі». 1976 жылдың сәуір айында жарық көрген альбом Ұлыбританияда 9-орынды, ал АҚШ-та 67-орынды иеленді. Уэйкмен альбомды бүкіл әлем бойынша гастрольдік сапармен насихаттады, онда бұрынғы турнелермен салыстырғанда сахналық өндіріс қарапайымдатылды. 1976 жылдың жазында гастрольдердің күтілген нәтижелерге жетпегені және оның шығындары табысынан асып кеткенінен кейін Уэйкмен қаржылық қиындыққа тап болды және «бірнеше апта ішінде» 350 000 фунт стерлинг жинауға тура келді. Ол өзінің Rolls Royce көліктерін сатты, Fragile автомобиль сервисі компаниясын жапты және English Rock Ensemble тобын таратып жіберді, сонымен қатар A&M компаниясы авторлық жарналарын алдын ала төлеуге келіскенде одан әрі жеңілдеді. Уэйкменнің менеджері Брайан Лейннің ұсынысы бойынша Уэйкмен Билл Бруфорд пен Джон Уэттонмен алты апта бойы репетиция жасады, жаңа топ құруды жоспарлады, бірақ ақпарат Melody Maker журналында жарияланып, топтың тарауына себеп болды. Уэйкмен 1976 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары туралы Тони Мейламның деректі фильмі «Ақ жартасқа» саундтрек жазуға кірісті. Фильмнің премьерасы 1977 жылдың ақпан айында Genesis: In Concert фильмімен бірге өтті. «After the Ball» трегін Уэйкмен жазуды ұмытып қалды; ол продюсерлерге мойындаудың орнына оны толық импровизацияланған бір рет ойнауға кірісті. 1976 жылдың қараша айында «Going for the One» (1977) альбомы үшін жаңа әндермен жұмыс істеп жатқанда, Швейцарияның Монтрё қаласында «Yes» тобының құрамына шақырылғанда Уэйкменнің тағдыры өзгерді. Клавиатурашы Патрик Мораз «топ ішіндегі үлкен психологиялық қысым» салдарынан бастапқы кезеңдерде топтан кетіп қалды. Топтың жаңа материалдарын естігеннен кейін Уэйкмен альбомда сессиондық музыкант ретінде ойнауға келісті және Монтрёға қосылды. Кейін Уэйкмен толық уақытпен топқа қайта қосылуға келісті, бірақ Melody Maker журналының жаңа басылымында «Уэйкмен қайтадан Yes тобына қосылды» деген мақала жарияланды. Кейін ол Лейн өзінің қайтып келгені туралы баспасөз қызметіне өзімен ақылдаспай хабарлағанын білді. Уэйкмен Going for the One альбомын «Topographic Oceans орнына Yes тобы жасауы керек болған альбом» деп сипаттады. Уэйкменнің A&M үшін соңғы альбомдары 1970 жылдардың соңында жарық көрді. Рик Уэйкменнің қылмыстық тізімі (1977) – аспаптық рок-альбом (Билл Оддидің әзілдік вокалынан басқа), ол «Генрих VIII-нің алты әйеліне» ұқсас, бірақ қылмысқа негізделген, сонымен қатар Yes тобынан Крис Сквайр бас гитарада және Алан Уайт барабанда ойнайды, ал Фрэнк Рикотти перкуссияда өнер көрсетеді. Альбом Ұлыбританияда 25-орынды, ал АҚШ-та 128-орынды иеленді. «Birdman of Alcatraz» трегі BBC драмалық сериалы «Менің ұлым, менің ұлым» үшін тақырыптық музыка ретінде пайдаланылды және кейіннен жеке сингл ретінде жарық көрді. Rhapsodies (1979) Монтрёде жазылған және қос альбом ретінде жарық көрді, онда Уэйкмен әртүрлі музыкалық стильдегі қысқа тректерді орындайды. Брюс Линч, Фрэнк Гибсон-младший және Тони Висконти қонақ музыканттар ретінде қатысты. Альбом да Ұлыбританияда 25-орынға жетті. 1979 жылы Yes тобымен гастрольдік сапардан кейін, Париж және Лондон қалаларында топпен жаңа альбом жасауға жасалған сәтсіз әрекеттерден кейін, Уэйкмен мен Андерсон 1980 жылдың басында топтан кетті.

During his recovery at Wexham Park Hospital, Wakeman started to write new music for his next album, The Myths and Legends of King Arthur and the Knights of the Round Table. Despite being advised to reduce his workload and temper his excessive lifestyle, Wakeman made plans to record and tour and continued to smoke and drink. In September and October 1974, he completed his debut North American tour, performing Journey to the Centre of the Earth plus selections from Six Wives with the National Philharmonic Orchestra, the Choir of America, and his rock band named The English Rock Ensemble. Under doctors' orders, Wakeman was required to pass a heart monitor test before each performance. The tour continued to Japan, Australia, and New Zealand, finishing in March 1975. Recording for King Arthur finished in January 1975, and features the New World Orchestra, English Chamber Choir, and the Nottingham Festival Vocal Group. Its a concept album based on King Arthur and its related characters and stories. Following its release in March 1975, the album went to No. 2 in the UK and No. 21 in the US, and earned gold certifications in Brazil, Japan, and Australia. The album was promoted with three sold out shows at Wembley Arena with Wakeman performing with an orchestra, choir, and his rock band to a total of 27,000 people. As the arena floor was already set up as an ice rink for a different attraction, Wakeman chose to present the show as an ice pageant with fourteen ice skaters and the musicians' stage placed in the round and decorated as a castle. The shows, though well received and a contributory factor to the album's commercial success, were expensive to produce. In 2009, the concerts were listed in ranked 79th on VH1's 100 Greatest Shocking Moments in Rock and Roll program. By 2008, the album had sold an estimated 12 million copies worldwide. From 1979 to 2005, before returning in 2019, the BBC configured "Arthur" to be the opening theme of its electoral Broadcast in the United Kingdom. Wakeman toured King Arthur with an augmented formation of the English Rock Ensemble for three months from October 1975, across North and South America. In 1975, Wakeman composed the soundtrack for Lisztomania, a biography film about composer Franz Liszt written and directed by Ken Russell. Wakeman appears in the film as Thor, the god of thunder. Wakeman wrote the album without playing any of its music beforehand, and summarised it in the liner notes: "A futuristic, autobiographical look at music, the part it plays in our pre earth, human and after life". Upon its release in April 1976, the album went to No. 9 in the UK and No. 67 in the US. Wakeman toured the album worldwide, which featured a scaled down stage production compared to his previous tours. By the summer of 1976, Wakeman fell into financial trouble after touring had met its minimal expectations and its expenses had exceeded its profits, and had to come up with £350,000 "in a matter of weeks". He sold his Rolls Royces, ended his Fragile car service company, and disbanded the English Rock Ensemble, and saw further relief when A&M agreed to pay royalties in advance. At the suggestion of Wakeman's manager, Brian Lane, Wakeman rehearsed with Bill Bruford and John Wetton for six weeks with the plan to form a new band, but the story broke in Melody Maker which effectively caused the group to split. Wakeman took up work recording the soundtrack to White Rock, a documentary film about the 1976 Winter Olympics directed by Tony Maylam. The film premiered in February 1977 as a double bill with Genesis: In Concert. The track "After the Ball" was one that Wakeman forgot to write; he proceeded to play it as a completely improvised single take, rather than confessing to the producers. Wakeman's fortunes changed when he was invited to join Yes in Montreux, Switzerland, as they were working on new songs for Going for the One (1977), in November 1976. Keyboardist Patrick Moraz had left during the early stages in part due to the "enormous psychological pressures within the group". Upon hearing the band's new material of more accessible and concise songs, Wakeman agreed to play on the album as a session musician and joined the band in Montreux. Wakeman subsequently agreed to rejoin the band full time, but noticed the new edition of Melody Maker had printed the headline "Wakeman rejoins Yes" hours after he agreed. He then learned that Lane had informed the press of his return without consulting him. Wakeman described Going for the One as "the album Yes should have made instead of Topographic Oceans",

Wakeman's final albums for A&M were released in the late 1970s. Rick Wakeman's Criminal Record (1977) is an instrumental rock album (apart from humorous vocals from Bill Oddie) similar to The Six Wives of Henry VIII but loosely based on criminality, and features Yes bandmates Chris Squire on bass and Alan White on drums, with Frank Ricotti on percussion. The album went to No. 25 in the UK and No. 128 in the US. The track "Birdman of Alcatraz" was used as the theme music to the BBC drama series My Son, My Son and subsequently released as a single. Rhapsodies (1979) was recorded in Montreux and released as a double album, with Wakeman playing shorter tracks of varied musical styles. It features Bruce Lynch, Frank Gibson Jr., and Tony Visconti as guest musicians. It also peaked at No. 25 in the UK. After touring with Yes in 1979, and failed attempts at making a new album with the band in Paris and London, Wakeman and Anderson left the group in early 1980.

1980-1988: Charisma және President Records үшін альбомдар және Нью-эйдж және христиан музыкасына кірісу

1980 жылы төрт жылдық үзілістен кейін Уэйкмен ағылшын рок ансамблін Еуропалық тур үшін қайта құрды. Сол жылы ол барабаншы Карл Палмер, бассист Джон Уэтон және гитарист Тревор Рабинмен бірге топ құруға жақын болды, бірақ «принциптік мәселелерге» байланысты бас тартты, себебі рекорд компания тобының музыкасын естіместен олармен келісімшартқа қол қоюға дайын тұрды. Ол осы сәт туралы былай деді: «Мен өзімнің қаржылық тағдырымды шештім, және жағдай тез нашарлады». 1980 жылдың қараша айында әкесінің қазасынан кейін ол Швейцариядан кетіп, Ұлыбританияға оралды, бұл оны банкроттықтан сақтау үшін Charisma Records компаниясымен келісімшартқа отыруға итермеледі. 1980 жылдың бірнеше айында Уэйкмен қаржылық қиындықтар мен екінші ажырысуына байланысты үйсіз қалды және бұрынғы техникалық қызметкер біреуі өз үйінде тұруға рұқсат бергенге дейін Кенсингтон бақтарындағы орындықтарда ұйықтады. Уэйкменнің Charisma үшін алғашқы альбомы – 1984, Джордж Оруэллдің осы аттас антиутопиялық романына негізделген концептуалды рок альбомы. Топ құрамында Стив Барнакл (бас), Гари Барнакл (саксофон) және Фрэнк Рикотти (добыл) болды. Альбомда Chaka Khan, Jon Anderson, Kenny Lynch және Tim Rice әншілері қатысты, сонымен қатар олар әннің сөздерін жазды. 1984 жылдың маусым айында жарық көрген бұл альбом Ұлыбританияда 24-орынға жетті. Альбомды музыкалық спектакльге бейімдеу жоспарлары Оруэлл мұрагерлерінің адвокаттары оның дамуын тоқтатқаннан кейін күшін жойды. 1981 жылдың шілдесінде Уэйкмен Оңтүстік Африканың Дурбан қаласында екі рет «Journey to the Centre of the Earth» қойылымын орындады. Содан кейін ол 1981 жылдың соңына дейін Холт, Фернандес, Тим Стоун (гитара), Стив Барнакл (бас) және Кори Джозиа (вокал) қатысқан әлемдік тур жасады. Тур топ ішіндегі шиеленіс күшейгеніне байланысты қиындықтарға толы болды. Альбомнан «I'm So Straight I'm a Weirdo» синглы 1980 жылы жарық көрді. Уэйкмен 1983 жылдың қаңтар және ақпан айларында Tony Ashton есімді жетекшімен бірге Channel 4 телеарнасындағы Gastank музыкалық шоуын жүргізді. Оның алғашқы жеке альбомы – 1985 жылы шыққан «Silent Nights», ол екі жылдан астам уақыттан бері шыққан алғашқы жеке жұмысы. Бұл альбомда Фернандес, Кронк және Рик Фенн гитарада орындады. Ұлыбританиядағы концерттік нұсқасы Live at Hammersmith деп аталды. Тур Уэйкменді «қаржылық қиындыққа» алып келді, сондықтан ол Камберлидегі үйін қайтадан ипотекаға беруге мәжбүр болды. 1985 жылдың қыркүйегінде, Австралиядағы тур кезінде Уэйкмен алкоголизмнен ауырып қалды және содан бері алкоголь ішпейді. Сондай-ақ 1985 жылы Лайтонның күнделігі мен деректер базасы телешоуларына арналған Уэйкменнің тақырыптық әндерінен тұратын сингл шықты. Одан кейін Уэйкмен Қиыр Шығыста гастрольдік сапар жасады, сондай-ақ 1986 жылғы әлем чемпионатының «Hero» фильмі мен BBC-нің «The Day After the Fair» фильміне саундтрек жазды. Ол «The Family Album» альбомын шығарды, онда оның отбасы мүшелері мен үй жануарларына арналған жаңа дәуірлік тректер жиналған. Альбомның түпнұсқалық басылымында Уэйкменнің «The Day After the Fair» телефильміне және «Mackintosh» деректі фильміне жазған музыкасы бар. 1987 жылы Уэйкмен өзінің алғашқы христиандық музыкалық альбомын шығарды – «The Gospels», ол төрт Евангелияға негізделген қос альбом. Бұл альбомда тенор вокалисі Ramon Remedios, актер Robert Powell (еркек дауысы) және Eton College Chapel Choir хоры қатысты. Музыка алғаш рет 1985 жылы шіркеуге қаражат жинау мақсатында өткізілген концерт үшін жазылған, содан кейін толыққанды альбомға айналдырылды. Уэйкмен бұл альбомды Remedios пен оның тобымен Лондонның Корольдік Альберт залында және келесі жылы Израильдің Кесария қаласында орындады.

In 1980, after a four year hiatus, Wakeman reformed the English Rock Ensemble for a European tour. Later that year he came close to forming a band with drummer Carl Palmer, bassist John Wetton, and guitarist Trevor Rabin, but opted out "on a matter of principle" as the record company was prepared to sign them without hearing any of the group's music. He looked back at this moment: "I basically sealed my financial fate, and things went downhill fast." His father's death in November 1980 prompted him to leave Switzerland and return to the UK, which led to a record deal with Charisma Records to avoid bankruptcy. For several months of 1980 Wakeman was homeless due to his financial difficulties and second divorce, and resorted to sleeping on benches in Kensington Gardens until a former roadie let him sleep at his house. Wakeman's first album for Charisma was 1984, a concept rock album based on George Orwell's same titled dystopian novel, with a band including Steve Barnacle on bass, Gary Barnacle on saxophone, and Frank Ricotti on drums. The album features tracks with Chaka Khan, Jon Anderson, Kenny Lynch, and Tim Rice on lead vocals, who also wrote the lyrics. 1984 was released in June 1981 and reached number 24 in the UK. Plans to have the album adapted into a musical were cancelled after lawyers from Orwell's estate blocked its development. In July 1981, Wakeman performed Journey to the Centre of the Earth for two shows in Durban, South Africa. This was followed by a world tour until the end of 1981, with a line up of Holt, Fernandez, Tim Stone on guitar, Steve Barnacle on bass, and Cori Josiah on vocals. The tour became problematic due to growing friction within the band. A single from the album, "I'm So Straight I'm a Weirdo", featuring Wakeman on lead vocals, was released in 1980. Wakeman hosted the Channel 4 music show Gastank with Tony Ashton that aired in January and February 1983. The first was Silent Nights, Wakeman's first solo album in over two years, featuring Fernandez, Cronk, and Rick Fenn on guitar and released in 1985. A live album from the UK leg was released as Live at Hammersmith. The tour left Wakeman "seriously in debt", and he was forced to remortgage his Camberley home. In September 1985, during the tour's Australian leg, Wakeman fell ill from his alcoholism and has been teetotal since. Also in 1985, a single of Wakeman's theme tunes for the television shows Lytton's Diary and Database was released. Wakeman followed this with a tour of the Far East, and soundtrack work for Hero, the film to the 1986 World Cup, and the BBC film The Day After the Fair. and released The Family Album consisting of new age tracks dedicated to each of his family members and pets. The original pressing included music Wakeman wrote for the TV film The Day After the Fair and the feature documentary Mackintosh. Also in 1987, Wakeman put out his first of several Christian music albums titled The Gospels, a double album based on the four Gospels that features tenor vocalist Ramon Remedios, actor Robert Powell as narrator, and the Eton College Chapel Choir. The music was originally written for a 1985 concert as part of a fund raising event for a church before it was expanded into a full album. Wakeman played the album with Remedios and his band at the Royal Albert Hall in London and in the following year, in Caesarea, Israel.

1988-1997: ABWH, үшінші және төртінші "Иә" орындалады, Phantom Power және The Piano Album

1988 жылдың соңында Уэйкмен бұрынғы Yes тобының мүшелері Джон Андерсон, Билл Бруфорд және Стив Хаумен бірге жаңа топ құрды – Anderson Bruford Wakeman Howe. Топ Андерсонның Yes тобының коммерциялық бағытына наразы болып, 1970-ші жылдардағы дыбысын бейнелейтін музыка жасау үшін топтан кеткен кезде құрылды. Олардың аттас альбомы 1989 жылы шықты, ал гастрольдер Уэйкменнің он жылдан кейінгі алғашқы ірі АҚШ гастрольдерінің бірі болды. Екінші альбомға жазылған әндер Yes альбомына қосылып, 1991 жылы Union деген атпен жарық көрді, нәтижесінде Yes тобы сегіз мүшеден тұратын құрамға айналды, ал Уэйкмен Yes тобының негізін қалаушысы Тони Кеймен бірге клавишада ойнады. Уэйкмен Union альбомын ұнатпайтынын ашық айтты, себебі ол және Хау жазған бөлімдерді қайта жазу және орындау үшін студиялық музыканттар шақырылған. Алайда, ол кейіннен 1991–1992 жылдардағы Union Tour гастрольдерін Yes тобымен өткізген сүйікті гастрольдері деп атады, онда ол 1980-ші жылдардағы гитарист және әнші-күйші Тревор Рабинмен жақын достық қарым-қатынас орнатты. Уэйкмен 1993 жылы топтан шығып кеткенін растады, себебі топтың және өзінің менеджерлерімен дауласып қалды. Уэйкмен жеке мансабын дамыта берді; 1990 жылы ол Холт, Фернандес және Патонмен бірге ағылшын рок ансамблін қайта құрып, Еуропалық гастрольдік сапарға шықты және 1991 жылы Phantom Power деген атпен шыққан The Phantom of the Opera-ның түсті нұсқасы үшін жаңа рок-музыка жазды. Ол өзінің екі The Classical Connection альбомын қолдау үшін Ұлыбританияда екі гастрольдік сапар ұйымдастырды, сахналық өндіріс минималды болды, ол өзімен және Патонмен бірге өнер танытты. 1990-шы жылдардың бірінші жартысында Уэйкмен Калифорнияда орналасқан христиандық ұйым ASSIST-ке көмек көрсету үшін музыка орындады және шығарды. 1994 жылы Уэйкмен ASSIST ұйымына көмек көрсету мақсатында АҚШ-та өткізген Simply Acoustic Tour гастрольдік сапарын аяқтады. Вирджиниядағы және Калифорниядағы Коста-Месадағы Кальварий шіркеуіндегі концерттерден жазылған материалдар 1995 жылы The Piano Album альбомында жарық көрді. Соңғы концертке 8000 адам қатысты. Уэйкмен осы жаңа христиандық музыканы шығару үшін Hope Records компаниясын құрды және авторлық гонорардан түскен қаражатты лейбл үшін жаңа альбомдар жасауға жұмсауға шешім қабылдады. 1992 жылдың қазан айында Уэйкмен Фернандес, гитарист және басист Алан Томсон және оның ұлы Адам Уэйкмен қосымша клавишада орындап, төрт адамнан тұратын топпен әлемдік турға шықты. Тур 1994 жылға дейін жалғасты, себебі Уэйкмен сахнада "көп нәрсе жасау үшін" екінші клавишада ойнайтын музыкантпен гастрольдемек болды. Тур Wakeman with Wakeman альбомының шығуымен белгіленді, бұл екеуінің бірлесіп жазған және орындаған клавишалық композициялар альбомы. Олар 1993 жылы No Expense Spared, 1994 жылы Romance of the Victorian Age және 1996 жылы Vignettes шығарды. 1993 жылы Уэйкменнің қаржылық жағдайы күтпеген жағдайға түсті, өйткені ол алдыңғы алты жылға төленген салық бойынша пайыздық төлемдер мен айыппұлдарды өтеу үшін шамамен 70 000 фунт стерлинг төлеуге міндеттелді. Кейін ол былай деп жазды: "Брайан Лейннің кеңсесі мен Yes тобының бухгалтерлерінің көмегімен мен өмірімде жазған барлық шығармаларымнан түскен барлық авторлық табыстың құқығын бердім. Жиырма екі жылдық еңбек үш секундта қол қойылған соң жоғалып кетті." Уэйкмен 1993 жылы кешкі ток-шоудағы Danny Baker After All бағдарламасындағы өзінің телекарьерасындағы бұрылыс нүктесі деп есептейді, себебі ол Мәскеуде КГБ формасын контрабандалық жолмен әкеткені үшін тұтқындалғаны туралы әңгіме айтты. 1995 жылдың ортасында Уэйкмен Филипп Гандидің отбасылық цирк ойын-сауық жобасы Cirque Surreal-ге қатысып, шоудың кейіпкерлерін жақсарту үшін "уақыттан тыс" музыка жазып, орындады. Шоу бастапқыда Брайтон фестивалінде өтті, ал Уэйкмен оны басқа орындарда, соның ішінде Челтенхэм фестивалінде өз тобымен тікелей эфирде орындады. Сол уақытта Уэйкмен Майкл Кейн мен Джейсон Коннеридің қатысуымен теледидар үшін түсірілген Bullet to Beijing фильмінің саундтрегін жазды. Ол сондай-ақ оның жалғасын, Midnight in Saint Petersburg фильмінің музыкасын да жазды. Уэйкмен 1997 жылдың мамырында Yes тобымен гастрольдемеуге мәжбүр болды, себебі кестедегі келіспеушіліктер мен артистердің менеджменті арасындағы үйлесімсіздік болды. 1997 жылдың маусым айында Уэйкмен Live at Jongleurs телешоуының жүргізушісі болды. Кейін 1997 жылы оның ағылшын камералық хоры үшін жазған 20 минуттық "Noah" атты хорлық шығармасының премьерасы Лондонда өтті. Уэйкмен бұл шығарманы хормен бірге 2011 жылы тағы да орындады.

In late 1988, Wakeman got together with former Yes bandmates Jon Anderson, Bill Bruford, and Steve Howe to form a new group, Anderson Bruford Wakeman Howe. The band originated when Anderson had become increasingly frustrated with Yes's commercial direction, and left the band to make music that reflected the band's 1970s sound. Their self titled album was released in 1989, and the tour marked Wakeman's first major US tour in ten years. Tracks originally put down for a second album were added to an in progress Yes album and released as Union in 1991, which transformed Yes into an eight piece formation with Wakeman sharing keyboards with original Yes member Tony Kaye. Wakeman has openly stated his dislike for Union, partly due to the fact that session musicians were brought in to re write and perform parts that he and Howe had already put down. However, he later chose the Union Tour tour of 1991–1992 as his favourite with Yes, where he formed a strong friendship with their 1980s guitarist and singer songwriter Trevor Rabin. Wakeman confirmed his exit from the group in 1993 following managerial disputes with the band's and his own. Wakeman continued with his solo career in parallel; in 1990 he revived his English Rock Ensemble with Holt, Fernandez, and Paton for a European tour and recorded a new rock score for a colourised re release of The Phantom of the Opera, featuring Chrissie Hammond on vocals, put out as Phantom Power in 1991. He embarked on two UK tours supporting his two The Classical Connection albums with himself and Paton in a stripped back stage production. In the first half of the 1990s, Wakeman performed and released music in aid of ASSIST, a California based Christian organisation founded by journalist Dan Wooding, author of Wakeman's biography. In 1994, Wakeman completed the Simply Acoustic Tour, a series of solo piano concerts in the US in aid of ASSIST. Recordings from shows in Virginia and the Calvary Chapel in Costa Mesa, California was released on The Piano Album in 1995. The latter show was attended by 8,000 people. Wakeman formed Hope Records to release this new Christian music, and decided to use the royalty payments to fund the production of more albums for the label. In October 1992, Wakeman embarked on a world tour with a four piece group of Fernandez, guitarist and bassist Alan Thomson, and his son Adam Wakeman on additional keyboards. The tour lasted until 1994, and was organised as Wakeman wished to tour with a second keyboardist to "free [him] up to do more things" on stage. The tour marked the release of Wakeman with Wakeman, an album of keyboard compositions written and performed by the pair. They released No Expense Spared in 1993, Romance of the Victorian Age in 1994, and Vignettes in 1996. In 1993, Wakeman's financial situation took an unexpected turn when he was demanded to pay almost £70,000 to the Inland Revenue for interest charges and unpaid penalties related to tax he had paid for the preceding six years. He later wrote: "With help from Brian Lane's office and Yes's accountants, in my signing away all publishing income from everything I had ever written Twenty two years' work had vanished in the three seconds it had taken to sign my name." Wakeman credits his 1993 appearance on the evening talk show Danny Baker After All as a turning point in his television career, after he told a story about being arrested in Moscow for smuggling a KGB uniform out of the country. In mid 1995, Wakeman became involved with Phillip Gandey's family circus entertainment project Cirque Surreal, writing and recording "timeless" pieces to enhance the show's various characters. The show was initially held at the Brighton Festival, and Wakeman went out to perform it live with his band at other venues, including the Cheltenham Festival. Around the same time, Wakeman scored the soundtrack to Bullet to Beijing, a made for television film starring Michael Caine and Jason Connery. He also scoreed its sequel, Midnight in Saint Petersburg. Wakeman left Yes in May 1997 before he could tour with them, due to scheduling conflicts and lack of coordination between the artists' management. In June 1997, Wakeman became the host of the stand up comedy television show Live at Jongleurs. Later in 1997, his 20 minute choral piece "Noah", written for the English Chamber Choir, premiered in London. Wakeman performed the piece with the choir once more in 2011.

1998-2008: Жер орталығына оралу, ағылшын рок ансамблінің қайта жаңғыруы және соңғы "Иә"

1998 жылы ол «Жер орталығына саяхаттың» 25 жылдығын мерекелеу үшін «Жер орталығына қайту» альбомының жалғасын жазуға кірісті. Бұл идея алғаш рет 1991 жылы Италиядағы гастрольдік тур кезінде Уэйкменге келді, содан кейін сол жылы Atlantic Records компаниясымен бастапқы альбомды жаңа жабдықтармен және аранжировкалармен қайта жазу жобасы туралы талқылаулар өтті, бірақ бұл идея қабылданбады. 1996 жылы ол үш жазба компаниясынан жаңа «эпикалық» альбомды қаржыландыруға және шығаруға дайын ұсыныстар алғанда, бұл идея қайта жанданды. EMI Classics компаниясымен келісімге келгеннен кейін, үш белгісіз саяхатшы және олардың бастапқы маршрутты қайталау әрекеті туралы әңгіме аяқталды, ал жазу 1998 жылы басталды. 1999 жылы шыққан альбом Ұлыбританияда 34-орынға ие болды, бұл Уэйкменнің 12 жылдан бері чартқа енген алғашқы альбомы. Уэйкменнің денсаулығына байланысты жазу уақытша тоқтатылды. Ол 2002 жылы триллер-қорқыныш фильмінде ауруханадағы пациент рөлінде камео ретінде пайда болды. 2003 жылы Уэйкмен BBC телешоуындағы «Grumpy Old Men» шоуында ойнады және шоу 2006 жылы аяқталғанға дейін тұрақты қатысушы болып қалды. Шоу оның ұлттық беделін арттырып, кешкі астан кейінгі сөздер айтуға мүмкіндік берді. 2002 жылдың сәуірінде Уэйкмен «Иә» тобына бесінші және соңғы рет қосылды және бұл үшін қажетті құжаттарды рәсімдеуге сегіз ай кеткенін айтты. Топ 2002 жылдан 2004 жылға дейін «Full Circle Tour» және «35th Anniversary Tours» аясында бүкіл әлемдік тур жасады. Уэйкмен оның оралуы кезінде топтың ойнауын былай сипаттады: «Бұл топтың ең жақсы орындауы болды, ескіргендік жоқ, көптеген жаңалықтар болды». Осы кезеңде жұмыс істеген жалғыз жаңа студиялық материал «The Ultimate Yes: 35th Anniversary Collection» альбомының бонус тректері болды. 2004 жылғы турдан кейін «Yes» төрт жылдық үзіліс жасады, ол кезде Уэйкмен денсаулығының нашарлауына байланысты ірі турлардан бас тартты. 2008 жылы топ қайта құрылғанда, клавиштерде Уэйкменнің орнын ұлы Оливер басты. 2005 жылдың сәуірінде Уэйкмен және оның тобы Гаванада (Куба) үш концерт берді, соның ішінде шамамен 10 000 адам қатысқан ашық ауадағы концерт өтті. Бұл Уэйкменге балалардың онкологиялық ауруханасын қолдау үшін қайырымдылық қорды қолдауға ұсыныс жасалғаннан кейін болды. Алғашқы екі концерт «Made in Cuba» деп аталып, түсіріліп, түсірілген ақша ауруханаға берілді. Куба басшысы Фидель Кастро Уэйкменге оның гуманитарлық қолдауы үшін алғыс білдірді. Содан кейін Канаданың Квебек қаласында оның тобы, оркестрі және хорымен «Жер орталығына қайту» қойылымы өтті. Шоуда Джон Андерсон қонақ ретінде қатысты, бұл жұптың Андерсон/Уэйкмен ретінде Ұлыбританияда гастрольдеуіне әкелді. Уэйкмен 2007 жылы Ұлыбританияда «Grumpy Old Picture Show» атты жаңа қойылыммен гастрольдеді. «Grumpy Old Men» шоуындағы оның бейнеленген бейнелерінен шабыттанған, шоуда тікелей орындаулар мен әңгімелер, сондай-ақ ескі фотосуреттер мен алдын ала жазылған эскиздер болды. Алғашқы 14 кездесу өте сәтті болды, Уэйкмен келесі жылы тағы 24 кездесуді аяқтады. 2012 жылы Уэйкмен «Жер орталығына саяхаттың» жаңа және кеңейтілген нұсқасын жазды, бұл үш жыл бұрын жоғалған деп саналған дирижердің бастапқы партитурасы табылғаннан кейін болды. Бастапқы альбом бір LP-ге сәйкес қысқартылғандықтан, Уэйкмен бұрын кесілген бөліктермен альбомды қайта жазды, бұл жұмысты 54 минутқа дейін кеңейтті. Онда оның ағылшын рок ансамблі, Орион оркестрі және Гай Протеро жетекшілік еткен ағылшын камералық хоры және актер Питер Иганның баяндауы бар. 2014 жылдың сәуір және мамыр айларында Уэйкмен кеңейтілген альбомды бастапқы альбомның 40 жылдығын мерекелеу үшін 14 күндік Ұлыбритания гастроліне алып барды. «Journey»-нің қайта жазылуы Оңтүстік Америка концерттерін ұйымдастырушының сұрауы бойынша «Король Артурдың» жаңа және кеңейтілген нұсқасының катализаторына айналды, ол үшін Уэйкмен Артурдың қосымша аңыздарына негізделген жаңа музыка жазды. Жаңа жазба нұсқасы 88 минутқа созылады және актер Ян Лавендер баяндаушы ретінде қатысады. Бұл Уэйкменнің онлайн тікелей жанкүйерлерден қолдау ала отырып жасалған алғашқы альбомы болды және 2016 жылдың 19 маусымында, Уэйкмен оны Лондонның O2 Аренасында Stone Free фестивалі кезінде тікелей орындаған күні жарық көрді. 2013 жылы Уэйкмен Айреонның «Барлық нәрсенің теориясы» роліне қатысты. 2013 жылдың тамызында Уэйкмен Эдинбург фестивалі аясында 12 жеке фортепиано концертімен өнер көрсетті. 2016 жылдың қаңтар айында Уэйкмен, Андерсон және Тревор Рабин жаңа тобы Андерсон, Рабин және Уэйкмен (ARW) құрастырғанын жариялады. Үшеуі 2016 жылдан 2018 жылға дейін топтың тарихы бойынша «Иә» музыкасын орындап, гастрольдік тур жасады. Сондай-ақ 2016 жылдың қаңтар айында Уэйкмен BBC Radio 2 арнасында «Life on Mars?» әнінің тікелей фортепиано нұсқасын орындады, бұл оның ескі досы Дэвид Боуидің қайтысына байланысты құрмет көрсету болды. Тыңдаушылар мен YouTube видеосының көрермендерінен күшті жауап алғаннан кейін, Уэйкмен «Space Oddity» әнінің фортепиано нұсқасы және «Always Together» атты жаңа әнмен бірге тректің синглын шығарды, бұл Macmillan Cancer Support қайырымдылық қорына көмектесу мақсатында жасалды. Сингл мен YouTube видеосынан алынған жауап Уэйкменді оның мансабында ойнаған тректердің, сондай-ақ түпнұсқа әндер мен классикалық шығармалардың бейімделуінен тұратын жеке фортепиано альбомын жасауға шабыттандырды. «Piano Portraits» 2017 жылдың қаңтарында жарық көрді және Ұлыбританияда 7-орынға ие болды, бұл Уэйкменнің 1975 жылдан бергі ең жоғары көрсеткіші болды. Бұл сонымен қатар British Phonographic Institute-тен алтын сертификат алды. 2018 жылы Уэйкмен «Piano Odyssey» атты жаңа альбом шығарды, ол да Ұлыбританияда 7-орынға ие болды. 2019 жылдың қыркүйек және қазан айларында Уэйкмен 13 жылдан бергі алғаш рет АҚШ-та жеке тур жасады, фортепиано концерттерін орындады. Бұған «Christmas Portraits» атты Рождество тақырыбындағы фортепиано альбомы шықты. 2020 жылы Уэйкмен «The Red Planet» альбомымен прогрессивті рок тамырларына оралды, бұл Марс планетасынан шабыттанған аспаптық альбом және оның ағылшын рок ансамбліне арналған. Оның келесі альбомы 2022 жылы шыққан «A Gallery of the Imagination» болды, онда әндер мен аспаптық шығармаларды қоса алғанда, әртүрлі стильдегі тректер бар. 2023 жылдың ақпанында Уэйкмен және оның тобы Лондон Palladium-да «The Six Wives of Henry VIII», «Жер орталығына саяхат» және «Король Артур» шығармаларын толық көлемде орындады, сонымен қатар «Иә» тобымен орындаған әндердің таңдаулы жиынтығын ұсынды. Уэйкмен 2024 жылдың ақпанында «Жер орталығына саяхат» және «Иә» жиынтықтарымен Ұлыбритания бойынша гастрольдік тур жасап, содан кейін АҚШ-тағы жеке фортепиано турларын бастайды.

In 1998, he started work on Return to the Centre of the Earth, a sequel album to commemorate the 25th anniversary of Journey to the Centre of the Earth. The idea first came to Wakeman in 1991 during a tour of Italy, which led to discussions about the project with Atlantic Records that year about a re recording of the original album with new equipment and arrangements, but the idea was rejected. It was revived in 1996 when Wakeman received offers from three record companies willing to fund and release a new "epic" album. After a deal with EMI Classics was made, a story based on three unnamed travellers and their attempt to follow the original route was finalised, and recording began in 1998 with a band, the London Symphony Orchestra, the English Chamber Choir, Patrick Stewart as the narrator, and guest performances from Trevor Rabin, Ozzy Osbourne, and Bonnie Tyler. Released in 1999, the album went to number 34 in the UK, Wakeman's first album to enter the chart in 12 years. Recording was temporarily disrupted because of Wakeman's health. He made a cameo appearance in the 2002 thriller horror film Alone as a hospital patient. In 2003, Wakeman starred in the BBC television show Grumpy Old Men, and stayed on as a regular until the show ended in 2006. The show increased his national profile and made him a regular in the after dinner speech circuit. In April 2002, Wakeman rejoined Yes for the fifth and final time, and said it took eight months to get the necessary paperwork to make it happen. The band toured worldwide with the Full Circle Tour and 35th Anniversary Tours, which ran from 2002 to 2004. Wakeman described the band's playing during his return: "It was far and away the best the band had ever been there was no staleness, there was a lot of freshness." The only new studio material worked on during this time were bonus tracks on The Ultimate Yes: 35th Anniversary Collection. After the 2004 tour Yes entered a four year hiatus, during which Wakeman retired from large scale tours following ongoing health problems. When the band regrouped in 2008, Wakeman's son Oliver replaced him on keyboards. In April 2005, Wakeman and his band performed three shows in Havana, Cuba, including an outdoor show attended by an estimated 10,000 people. They came about after Wakeman was offered to perform there to support a charitable foundation that supports a children's cancer hospital. The first two shows were filmed and released as Made in Cuba, proceeds from which were given to the hospital. Cuban leader Fidel Castro greeted Wakeman, thanking him for his humanitarian support. This was followed by a performance of Return to the Centre of the Earth with his band, orchestra, and choir in Quebec, Canada. The show featured Jon Anderson as a guest performer, which led to the pair touring the UK together as Anderson/Wakeman. Wakeman toured the UK in 2007 with a new production, the Grumpy Old Picture Show. Inspired by his appearances on Grumpy Old Men, the show combined live performances and stories with visual accompaniments including old photos and pre recorded sketches. The initial run of 14 dates were so successful, Wakeman completed a further 24 dates in the following year. In 2012, Wakeman recorded a new and extended version of Journey to the Centre of the Earth, following the discovery of the original conductor's score three years prior which was considered lost. As the original album was shortened to fit a single LP, Wakeman re recorded the album with the previously cut parts which expanded the work to 54 minutes. It features his English Rock Ensemble, the Orion Orchestra and English Chamber Choir conducted by Guy Protheroe, and narration by actor Peter Egan. In April and May 2014, Wakeman performed the expanded album on a 14 date UK tour to commemorate the fortieth anniversary of the original. The re recording of Journey became the catalyst for a new and expanded version of King Arthur, following a request from a South American concert promoter, for which Wakeman wrote new music based on additional Arthurian legends. The re record version runs for 88 minutes, and features actor Ian Lavender as narrator. It was Wakeman's first album produced via online direct to fan support, and released on 19 June 2016, the same day that Wakeman performed it live at London's O2 Arena for the Stone Free Festival. In 2013, Wakeman played on The Theory of Everything by Ayreon. In August 2013, Wakeman performed 12 solo piano shows as part of the Edinburgh Festival Fringe. In January 2016, Wakeman, Anderson, and Trevor Rabin announced the formation of their new band, Anderson, Rabin and Wakeman (ARW). The three toured from 2016 to 2018, performing Yes music across the band's history. Also in January 2016, Wakeman performed a live piano version of "Life on Mars?" on BBC Radio 2 as a tribute following the death of his old friend David Bowie. The strong reception from listeners and viewers of the YouTube video led Wakeman to release a single of the track with a piano version of "Space Oddity" and an original song, "Always Together", in aid of Macmillan Cancer Support. The reception from the single and YouTube video inspired Wakeman to produce a solo piano album of tracks that he had played on in his career, plus original tunes and adaptations of classical pieces. Piano Portraits was released in January 2017 and peaked at No. 7 in the UK, Wakeman's highest charting album since 1975. It also reached gold certification from the British Phonographic Institute. In 2018, Wakeman released a follow up album, Piano Odyssey, which also reached No. 7 in the UK. In September and October 2019, Wakeman embarked on his first solo tour of the US in 13 years, playing piano shows. This was followed by the release of Christmas Portraits, a Christmas themed piano album. In 2020, Wakeman returned to his progressive rock roots with The Red Planet, an instrumental album inspired by Mars and features his English Rock Ensemble. His next album was A Gallery of the Imagination, featuring tracks of varied styles including songs and instrumentals, released in 2022. In February 2023, Wakeman and his band performed two shows at the London Palladium featuring The Six Wives of Henry VIII, Journey to the Centre of the Earth and King Arthur performed in their entirety, plus a selection of songs he performed with Yes. Wakeman will tour the Journey to the Centre of the Earth and Yes sets across the UK in February 2024, followed by the start of his final one man piano tour in the US.

Құралдар

1972 жылдың соңына қарай Уэйкменнің әдеттегі клавиатура құрамына фортепиано, электр фортепиано, Меллотрон, Хаммонд органы және Минимог синтезаторы кіретін еді, сонымен қатар ол жазбаларда орган мен клавесин де ойнаған. Ол Polymoog және оның дамуына қаржылай көмек көрсеткен, қысқа ғұмырлы Birotron сияқты синтезаторлардың көптеген келесі үлгілерін де пайдаланды. Сол кезде цифрлық клавиатуралардың пайда болуы және аспаптарды жасауда қолданылатын қымбат компоненттердің салдарынан Birotron коммерциялық немесе техникалық сәттілікке жете алмады және бар болғаны 35 данасы шығарылды. Соңғы жылдары Уэйкмен Korg-тың түрлі модельдерін, Yamaha Montage және түпнұсқа Меллотронның цифрлық нұсқасы – Memotron-ды қолданды. Қалалық аңыз бойынша, Уэйкмен бір Меллотронға сонша ашуланыпты, оған бензин құйып өртеп жіберген. Бірақ ол 2010 жылы мұның «жартылай шындық» екенін айтты және бұл оқиға уақыт өте келе әңгімеге айналып кеткен. Ол кейбір Меллотронды жөндеу мүмкін болмағандықтан, оларды бөлшектеп өртеп жібергенін, бірақ корпус бөліктерін сақтап қалғанын түсіндірді. Оның жасаған қос Меллотрон Америкада қайта пайда болды, бұрын ұрланған еді. Клавиатурадан басқа, Уэйкмен әлі де Корольдік музыка колледжінде қолданған сопрано саксофонына ие және ритм мен бас гитарада ойнай алады.

Танылу және ықпал ету

1979 жылы Уэйкменнің өмірбаянына жазған алғы сөзінде Элтон Джон «Генрих VIII-нің алты әйелі» альбомын өзінің сүйікті альбомдарының бірі деп атады. Ол Уэйкменнің «ұлы» техникасын атап өтіп, оның «электрондық аспаптарды меңгеруі оның қабілеттерін одан әрі арттырады» деп жазды. 2011 жылы MusicRadar Уэйкманды «барлық уақыттағы ең ұлы 27 клавишашы» тізіміне енгізді. 2019 жылы Prog журналының оқырмандары оны прогрессивті рок музыкасындағы екінші ең ұлы клавишашы деп таныды, журнал былай деп мәлімдеді: «Уэйкменнің Yes тобымен бірге өткізген уақыты прог-ты қазіргі танылған түрімен анықтауға көмектесті, ол мәңгілік жарқындыққа толы болды. Оның стилі еркін, және көптеген жанрларды ұнататынын көрсетеді, олардың бәрі үйлесімді түрде біріктірілген». Stranglers тобының Дэйв Гринфилд және Marillion тобының Марк Келли сияқты клавишашылар Уэйкманды өздеріне үлгі-өнеге еткендері туралы айтты, соның ішінде Марк Келли оны өзінің басты шабыты деп атады.

Отбасы

Уэйкмен төрт рет үйленген және алты баласы бар. 20 жасында 1970 жылдың 28 наурызында Розалин Вулфордқа үйленді және екі ұлы болды: Оливер (1972 жылдың 26 ақпанында туған) және Адам (1974 жылдың 11 наурызында туған). Олар 1977 жылы ажырасып кетті. Содан кейін Уэйкмен 1980 жылдың қаңтарында Вест-Индияда Швейцарияда туған Даниель Корминбоуфқа үйленді және Монтрёде онымен бірге тұрды. 2004 жылы Уэйкмен американдық дизайнер Денис Гандруппен некеден тыс қарым-қатынаста болғанын айтты. Олар 1972 жылы танысып, ол Уэйкменнің бірнеше плащтарын жасаған. 1981 жылы ажырасып, 1985 жылы қайта қосылып, бір қызы Аманда (1986 жылы туған) дүниеге келді. Уэйкмен отбасын қорғау үшін бұл қарым-қатынасты және баланы құпия ұстағанды жөн көрді, бірақ қызын қаржылық жағынан қолдауын жалғастырды. Уэйкмен 1979 жылы темекі шегуді тоқтатты. 1985 жылы Уэйкменнің ішімдік ішуі бауыр циррозына және алкогольдік гепатитке әкелді, содан бері ол ішімдікке тимейді. 1998 жылы Уэйкмен гольф алаңында құлап, жедел жәрдеммен ауруханаға жеткізілді, онда оған екі жақты пневмония, плеврит диагнозы қойылды және Легионер ауруының белгілері анықталды. Ол жасанды комаға енгізілді, дәрігерлер бір кезде оған 24 сағаттан астамбау өмір сүруге мүмкіндік берді. 2016 жылы Уэйкмен 2-ші типті қант диабетіне шалдыққанын хабарлады. 2023 жылы ол сол көзіндегі макулярлық дегенерация мен қолы мен аяғындағы артриттің өнер көрсетуіне әсер ететінін айтты. Уэйкмен ешқашан есірткі қолданған емес және егер ол оларды қолданған болса, шектен тыс пайдаланған болар еді және қайтыс болар еді деп санайды.

Басқа қызмет түрлері

1970 жылдары Уэйкмен Елизавета Королева Анамен кездесіп, оған тиесілі жарыс аты «Тропик Сент» сатып алды. Ол өлгеннен кейін «Балинлонинг» деген ат сатып алып, оны бір жыл бойы бағып, жарыстарға қатыстырды. 1979 жылы ол «Брентфорд» футбол клубының директоры болды және бір жыл бойы осы лауазымды атқарды. 1983 жылы «Камберли Таун» футбол клубының төрағасы болды; 2009 жылы «Tech Music Schools» мектебінің қамқоршысы аталды. Ол 1984 жылы Картерге үйленген кезде христиандық сенімін жаңартты. 1990 жылдары Уэйкмен Тенерифедегі Плайя-де-ла-Вистас жанында үй сатып алды. 1993 жылы Уэйкмен АҚШ президенті Билл Клинтонның салтанатты жабылу рәсімінде фортепианода ойнауға шақырылды, бірақ мүмкін болмағандықтан бас тартты. Уэйкмен музыканттардың құқықтары мен табысын қорғауға бағытталған коммерциялық емес ұйым – «Орындаушы суретшілердің медиа құқықтары қауымдастығы» (PAMRA) директорлар кеңесінің мүшесі болды. 2005 жылдың қыркүйегінде Уэйкмен «Planet Rock» радиосында апта сайынғы үш сағаттық «Rick's Place» радиошоуын бастады, ол сенбі күні таңертең эфирге шықты. Шоу 2010 жылдың желтоқсан айында аяқталды. 2020 жылдың соңында Уэйкмен бұрынғы «Planet Rock» шоуының форматындағы жазылымға негізделген «Rick's Plaice» видео сериясын іске қосты. 2007 жылы Уэйкмен «Челси» ложасына қосылып, масон болды, ол 3098 нөміріндегі әртістерден тұрады. Оның әкесі «Брент-Вэлли» ложасының 3940 нөмірінде мүше болған. Уэйкменнің өлімінен кейін Лождағы достарынан алған қолдау, Уэйкменді масондық туралы көбірек білуге ынталандырды. 2019 жылы Уэйкмен марқұм әкесінің Ложасының құрметті мүшесі болып сайланды. 2011 жылы Уэйкмен «Темплиерлер орденіне» қосылды, сондай-ақ «Водевиль» ложасының мүшесі аталды. Келесі жылы ол «Grumpy Old Rockstar's Chelsea Lodge Ladies Festival» фестивалін өткізді. Уэйкмен 2017 жылы «Inside the Freemasons» деректі фильмдер сериясында масондық алжапқышын киген күйінде көрсетілді. Уэйкмен 1991 жылы Ротерхемде құрылған «Классикалық рок қоғамының» құрметті президенті болып табылады. 1988 жылы ол «Лордс Тавернерс» крикет қайырымдылық қорына сайланды және 1990 жылдардың басында әйелімен бірге Мэн аралы филиалының төрағасы болды. 1997 жылдың қазан айында Уэйкмен британдық әнші-күйшілер, композиторлар мен авторлар академиясынан (BASCA) британдық музыка және ойын-сауық индустриясына қосқан үлесі үшін «Алтын белгі» сыйлығын алды. 2008 жылы Уэйкмен Лондон музыка колледжінің студенттеріне сабақ берді, ал соңынан сол жылы колледжден музыкаға қосқан үлесі үшін құрметті профессорлық атақ алды. 2012 жылы Уэйкмен Корольдік музыка колледжінің құрметті стипендиясын алды, оны колледж президенті Уэльс ханзадасы табыс етті. 2022 жылы ол Корольдік колледжде Музыканттар компаниясының құрметті стипендиясын алды. Уэйкмен музыка мен хабар тарату саласындағы қызметі үшін 2021 жылғы туған күнін мерекелеу кезінде Британ империясы орденінің командирі (CBE) болып тағайындалды. 2010 жылғы сұхбатында ол «Википедияны» сынға алды, оның көптеген қателер мен жаңылыстарға толы екенін айтты және оның «жабылуын» қалайтынын білдірді. Уэйкменнің теледидар және медиа жұмыстары үшін агенті – ойын-сауық әртісі Роджер Де Курси, ол өзінің қуыршақ аюы Ноукимен өнер көрсетуімен танымал. Ол Консервативті партияны қолдайды және «[Yes] тобында консервативті партияның мүшесі ретінде бірегей болдым» деді.

In the 1970s, Wakeman met Queen Elizabeth The Queen Mother and bought Tropical Saint, a racehorse that belonged to her. After it died, he bought Balinloning, a small horse that he had in care for a year and entered in races. In 1979, he became a director of Brentford F. C., a post which he held for a year. In 1983, he became chairman of Camberley Town F. C.; In 2009, he became a patron of Tech Music Schools. He had a renewal of his Christian faith which began at around the time of his 1984 marriage to Carter. In the 1990s, Wakeman bought a house by Playa de la Vistas in Tenerife. In 1993 Wakeman was invited to play the piano at the inauguration of US President Bill Clinton. He declined due to unavailability. Wakeman was one of the board of directors of the Performing Artists' Media Rights Association (PAMRA), a non profit organisation committed to promoting musicians' rights and income. In September 2005 Wakeman began a weekly three hour radio show on Planet Rock called Rick's Place, broadcasting Saturday mornings. The show ended in December 2010. In late 2020, Wakeman launched Rick's Plaice, a subscription based video series based on the format of his former Planet Rock show. In 2007 Wakeman became a Freemason, joining the Chelsea Lodge No. 3098 which is made up of entertainers. His father was a member of the Brent Valley Lodge No. 3940, and the support that Wakeman and his mother received from his friends at the Lodge following his death was a catalyst for Wakeman to learn more about Freemasonry. In 2019, Wakeman was elected as an honorary member of his late father's Lodge. In 2011, Wakeman joined the Knights Templar fraternity, and is also a member of the Vaudeville Lodge. He hosted the Grumpy Old Rockstar's Chelsea Lodge Ladies Festival in the following year. Wakeman appears in his Masonic apron in the 2017 documentary series Inside the Freemasons. Wakeman is an honorary president of the Classic Rock Society, formed in Rotherham in 1991. In 1988 he was elected into the Lord's Taverners cricket charity, and was chairman of the Isle of Man branch with his wife in the early 1990s. In October 1997, Wakeman received a Golden Badge Award from the British Academy of Songwriters, Composers and Authors (BASCA), given for outstanding contributions to the British music and entertainment industry. In 2008, Wakeman gave a class to students of the London College of Music and later that year, received an honorary professorship from the college for his contributions to music. In 2012, Wakeman received an honorary fellowship of the Royal College of Music in a ceremony presented by HRH The Prince of Wales, the college's president. In 2022, he received the Musicians' Company Honorary Fellowship at the Royal College. Wakeman was appointed Commander of the Order of the British Empire (CBE) in the 2021 Birthday Honours for services to music and broadcasting. In a 2010 interview, he was critical of Wikipedia, saying it has too many inaccuracies and mistakes, and that he would love to see it "closed down". Wakeman's agent for TV and media work is entertainer Roger De Courcey, best known for performing with his puppet Nookie Bear. He is a supporter of the Conservative Party, saying he was "unique in [Yes] as a card carrying Conservative".