Кіріспе

1972 жылы шыққан Yes студиялық альбомы. Close to the Edge – ағылшын прогрессивті рок тобы Yes-тің 8 қыркүйек 1972 жылы Atlantic Records лейблы арқылы шыққан бесінші студиялық альбомы. Бұл альбом топтың түпкілікті барабаншысы Билл Бруфордтың қатысқан соңғы альбомы болды. Ол альбомды жасауды өте қиындыққа толы деп санады және жақсырақ идеялар ұсына алмағанын сезінді, бұл оның жаздырылым аяқталғаннан кейін King Crimson тобына қосылу шешіміне әсер етті. Fragile альбомымен сыншылардың жоғары бағасын алып, оны концерттер арқылы насихаттағаннан кейін, Yes инженер Эдди Оффордпен бірлесіп, жаңа альбомды жазды. Альбомның басты туындысы – 18 минуттық атау трегі, оның мәтіні Герман Гессенің «Сиддхартха» романынан шабыттандырылған. Альбомның екінші жағында концептуалды емес екі ән бар: фольклорлық үлгідегі «And You and I» және салыстырмалы түрде қарапайым рок-н-ролл «Siberian Khatru». Альбомның обложкасын Роджер Дин жасаған, ол топтың «көпіршік» логотипінің тұңғыш рет пайда болуын белгіледі. Close to the Edge шыққан кезде топтың ең табысты альбомы болды, Ұлыбританияда 4-орынға, ал АҚШ-та 3-орынға ие болды, онда ол бір миллионнан астам дана сатылды. Альбомның 1972-1973 жылдардағы концерттік туры бүкіл әлем бойынша 90-нан астам қалаларды қамтыды және барабаншы Алан Уайттың дебюті болды, ол тур басталар алдында үш күн бұрын топқа қосылды. Альбом 1994, 2003 және 2013 жылдары қайта шығарылды, соңғы нұсқасында бұрын жарияланбаған тректер мен жаңа стерео және 5.1 қоршау дыбысының араласулары бар. Close to the Edge сыншылар тарапынан жоғары бағаланды, ал 2020 жылы Rolling Stone журналының «Барлық уақыттың 500 ең ұлы альбомы» тізімінде 445-орынды иеленді.

Өмірбаян

1972 жылға қарай Yes тобының құрамына жетекші вокалист Джон Андерсон, басист Крис Сквайр, барабаншы Билл Бруфорд, гитарист Стив Хоу және клавишашы Рик Уэйкман кірді. 1972 жылдың наурызында олар төртінші альбомы "Fragile" (1971) альбомын қолдау үшін Ұлыбритания мен Солтүстік Америкадағы алты айлық Fragile турнесін аяқтады. Альбом құрылғаннан бері олардың ең үлкен коммерциялық және сындық жетістігіне айналды, мұны американдық радиода "Roundabout" трекінің көптеп ойнатылуына байланысты болды. 1972 жылдың 1 және 2 ақпанында турнедегі үзіліс кезеңдерінің бірінде топ Лондонның Advision студиясында жаңа альбомға материал жазу үшін уақыт брондады. Турне аяқталғаннан кейін олар 1972 жылдың мамыр айында Шепардс Буш қаласындағы Уна Биллингс би мектебінде репетицияларға кіріспей тұрып, тағы бір үзіліс жасады. Осы уақытта кейбір аранжировкалар жасалып, таспаға түсірілгенімен, ешбір трек толыққанды жазылмады, сондықтан топ қалған әндерді студияда ойлап табуға және оларды кейін орындауды үйренуге мәжбүр болды. Бірнеше рет Yes тобы бастаған аранжировкалар соншалықты күрделі болды, олар келесі күнгі жазба сессиясы басталғанда ұмытылып қалды. Осының салдарынан топ болашақта пайдалану үшін әр репетицияны жазды. Бруфорд альбомның атауын сол кездегі топтың жағдайын бейнелеу үшін таңдады.

Жазу

1972 жылдың маусымына қарай Yes тобы альбом үшін әндерді дайындап, оларды жазу үшін Advision студиясына оралды. Эдди Оффорд, ол 1970 жылғы "Time and a Word" альбомінен бері Yes тобымен жұмыс істеп, "Fragile" турнесінде олардың тікелей дыбысын жаздырып, аудио инженері және продюсері ретінде өз рөлін атқарды, өндіріс жұмыстарын топпен бірге бөлісті. Advision студиясында өткен бір ай ішінде Melody Maker журналының тілшісі және топтың өмірбаянының авторы Крис Уэлч жұмыс істеп жатқан топты бақылауға келді. Уэлч стресстік атмосфераны, Бруфорд, Хоу және Уэйкменнің "анархиялық шабуылдарын" және ән бөлігінің бірінші араластырылуынан кейін топ мүшелерінің келіспеушіліктерін байқады. Уэлч топтың біртұтас емес екенін сезінді, Андерсон мен Хоу ғана альбомның қандай бағытқа қадам басатынын білді, ал қалғандары "үлкен дыбыстық пазлға" бөліктерді қосып жатты, оған Сквайр мен Оффорд өз идеяларын қалыптастыруға көмектесті. Уэлчтің сөзінше, Уэйкмен мен Бруфорд осы мәселеде "көзбен көрушілер" болды. Бір күні Уэлч студияға келіп, бірнеше күн бойы жұмыс істеген аяқталған үзіндінің алдын ала тыңдауын естіді. Кенеттен ол күркіреген дыбыс естіп, Оффордтың шаршағандықтан араластыру консолінің үстіне ұйықтап қалғанын, ал "жүргізілген таспадан музыка төзімсіз деңгейде шығып тұрғанын" көрді. Кейін Хоу Уэлчтің сипаттамасымен келіспей, оның есебі сол кездегі Бруфордтың пікірлеріне негізделген болуы мүмкін деді. Хоудың айтуынша, негізгі шиеленіс Сквайр мен Бруфордтың арасында болды, әсіресе Сквайр Бруфордтың ойнағысы келген бас партияларына сәйкес келу үшін оның барабан тартуын өзгертуді ұсынғанда. Ол өзін Темза өзенінің жанындағы Баттерси ауданында тұрған кезде шабыттандырды. Андерсон неміс жазушысы Германн Гессенің "Сиддхартха" (1922) романына сүйене отырып, әннің тақырыбы мен мәтінін құруға шабыттанды және әннің мәтінін "үш немесе төрт" рет қайта жазды, "бұл – барлық метафоралар" деді. Бұл бөлімнің ұзындығы шамамен 12 метрді құрады және оны жазуға екі күн кетті. Андерсон құстардың дыбыстарын қосуға және "I Get Up, I Get Down" әніндегі аспаптық бөлімге Вэнди Карлостың "Sonic Seasonings" (1972) электрондық амбиент альбомын тыңдағаннан кейін шабыттанды. Андерсон топтың авантюралық деп санайтын және топтың соңғы нұсқасында ештен келгендей сезілуіне себеп болған импровизациялық топтық джеммен бастауды ұсынды. Бруфорд айтқандай, трек "он, он екі, он алты тактіден" тұратын бөліктерге бөлініп, құрастырылды. Оның пайда болуы топтың Mahavishnu Orchestra фьюжн тобымен гастрольде болғаннан кейін болды; топ мүшелерінің бірі алдын ала дайындалған үзілістермен импровизациямен басталатын шығарманы ұсынды. "Қоңырға жақын, бұрыштан айналып өту" бөлімінде ойналған музыка бастапқыда Хоу бірнеше жыл бұрын жинаған, жылдың ең ұзақ күніне негізделген, сол аттас ән болды. Андерсон мен Хоу бұл бөлім "Тоталь массаны сақтау" деп аталатын Андерсонның композициясына ең жақсы сәйкес келетіндігіне келісті, осылайша екі идеяны біріктірді. Хоу тағы бір ән дайындады, оның ортаңғы бөлігі "I Get Up, I Get Down" әніндегі "Ақ кружевінде" бөліміне бейімделді. Топ шіркеу органының солос бөлімінен кейінгі бөлімнің нұсқасын жасады, олар оған қанағаттанды, бірақ оны соңғы араластыруға енгізуге келгенде, Оффорд өзінің дұрыс деп санайтын нұсқасын енгізіп, жақсы нұсқаны лақтырылған таспалардың қорабына салды. Нәтижесінде дыбысты дәл қайта шығару мүмкін болмағандықтан, миксте қалуға тиіс болатын байқалатын таспа редакциясы пайда болды. Андерсон соңғы тармақтарды G минорында орындайды, бірақ оның дауысына түскен жүктеме салдарынан сахнада F-ке дейін төмендетуге тура келді.

Екінші жағы

"And You and I" әні Андерсонның халықтық стильдегі ән ретінде басталып, идеяны ұсынып, трек дамыған сайын оны кеңейту мақсатында жазылған. Бастапқы нұсқасында әннің ұзақ созылған соңы болған, Уэлч оны "күшті кульминация" деп сипаттаған, бірақ уақыт өте келе топ арасында оның танымалдылығы төмендеп, оны соңғы нұсқадан алып тастауға әкелді. 1972 жылдың тамызында "Yes" тобының концерті туралы газет мақаласында жазылғандай, Андерсон әнді "екі адам арасындағы шындық пен тазалықты іздеу туралы әңгіме" деп атаған. Ал Андерсоннің өзі оны гимнге ұқсас деп айтқан, яғни "біреудің бар екенін білуде сенімділік сезімі, мүмкін Құдай". Трек Хоудың Сквайрге тиесілі Гильдияның 12 тартылған акустикалық гитарасымен басталады, ол бастапқыда импровизацияланған гармоника ойнап, Оффордтың жазбаға дайын екенін білдіретін белгісіне "Окей" деп жауап береді. Бұл сәт әннің бір бөлігі емес еді, бірақ Оффордқа ұнады және ол топты оны сақтап қалуға көндірді. "Преacher, Ұстаз" бір күннің ішінде дамытылды. Андерсон оған көбірек кантри стилін беруді ұсынды, сонда Хоу мен Сквайр гитара мен басқа арнайы аранжировкалар жасады, Андерсон олардың "бірге керемет үйлесімде" екенін ойлады.

Көркем шығарма

Close to the Edge альбомы Роджер Дин жасаған және суреттеген қос жақты мұқабамен шығарылды, ол сондай-ақ "Fragile" (1971) альбомының мұқабасын да жасаған. Бұл топтың қарадан жасылға дейінгі түстік градиенті бар қарапайым алдыңғы мұқаба дизайнының үстіне орналастырылған көпіршік логотипінің тұңғыш рет пайда болуын белгіледі. Дин сурет салуға шабындықтың көзі Лейк-Дистрикт аймағындағы Хайстакс төбесіне сапары болды. Ол төбесіне көтеріліп, оны қоршаған көптеген шағын көлдерді суретке түсірді. "Мен осы көлді одан да зор нәрсе ретінде көзге елестеттім [ ] Таудың ең биік нүктесінде ол қалай сақталуы мүмкін?" Мұқабада топтың және Оффордтың суреттері бар, оларды Дин мен Мартин Адельман түсірген, ол 1960 жылдардың соңында Сквайрмен бірге The Syn тобының мүшесі болған. Альбомның дизайны туралы ой бөлісіп, Дин былай деді: "Онда екі идея бірікті. Бұл – көлдің барлық жағынан құйылатын, үнемі жаңарып тұратын сарқырама, бірақ су қайдан келді? Мен осыны бейнелейтін сурет іздедім".

Шығару

Close to the Edge 1972 жылы 8 қыркүйекте Ұлыбританияда және 1972 жылы 13 қыркүйекте АҚШ-та, топтың 1972–73 жылдардағы әлемдік турнесі алты апта ішінде альбомды наситтау мақсатымен шығарылды. Бұл олардың құрылғаннан бергі ең үлкен коммерциялық жетістігіне айналды, АҚШ-тағы Billboard 200 чартында 3-орынға, ал Ұлыбританияның альбомдар чартында 4-орынға жетті. Нидерландыда альбом бірінші орынға шықты. Альбом АҚШ-та 450 000 алдын ала тапсырыс алды. 1972 жылы 30 қазанда альбом Америка Құрама Штаттарында 500 000 дана сатылып, Американың Жазу индустриясы қауымдастығы (RIAA) тарапынан алтын сертификат алды. Альбом сатылымды жалғастырды және 1998 жылдың 10 сәуірінде бір миллион данасы үшін платина сертификатына ие болды. Yes 1972 жылғы қазан айында АҚШ-та "And You and I" әнін екі бөліктен тұратын сингл ретінде шығарды. Ұлыбританияда ән "Roundabout" әнінің B-жағында толық нұсқада жарияланды. Ол 1972 жылғы 16 желтоқсандағы аптада АҚШ-та Billboard Hot 100 синглдер тізімінде 42-орынға көтерілді. "Total Mass Retain" әнінің редакцияланған нұсқасы топтың альбомға енбеген синглының B-жағы ретінде шығарылды, ол Simon & Garfunkel орындаған "America" әнінің кавер-нұсқасы болды және 1972 жылғы 17 шілдеде жарық көрді.