Кіріспе
Шотландия, Уэльс, Ирландия және Англия арасындағы регби жарысы. Регби одағында «Үштік тәж» – бұл «Үйлік елдер» деп аталатын Англия, Ирландия, Шотландия және Уэльс командаларының жыл сайын бағысып жүрген құрметті дәрежесі. Егер осы командалардың біреуі қалған үш команданы жеңсе, ол «Үштік тәжді» жеңіп алады. «Алты ұлт» чемпионатында Франция және Италия да қатысады, бірақ олардың турнирге қатысуы «Үштік тәждің» нәтижесіне ешқандай әсер етпейді. Дегенмен, «Үштік тәжді» жеңіп алған команда, чемпионаттың жалпы жеңімпазы болмауы мүмкін. Англия алғашқы «Үштік тәжді» жеңді – бірақ сол кезде бұл атау қолданылмаған. 2023 жылғы «Алты ұлт» чемпионатында «Авива» стадионында Англияны жеңіп, «Үштік тәжді» Ирландия жеңіп алды. Дәстүр бойынша «Үштік тәж» ешқандай жүлдесіз бейресми құрмет саналды. Алайда, қазір 2006 жылдан бері «Үштік тәжді» жеңіп алған командаларға жүлде табыс етіледі.
In rugby union, the Triple Crown is an honour contested annually by the "Home Nations" – i. e. England, Ireland, Scotland, and Wales who compete within the larger Six Nations Championship. If any one of these teams defeat all three other teams, they win the Triple Crown. The Six Nations Championship also includes France and Italy, but their involvement in the tournament has no influence on the result of the Triple Crown, although it means that the winners of the Triple Crown are not necessarily the winners of the Championship as a whole. England won the first Triple Crown – although the phrase was not in use at the time – in the inaugural 1883 series of the original rugby union Home Nations Championship. The latest winners of the Triple Crown are Ireland, who won it by beating England at the Aviva Stadium in the 2023 Six Nations Championship. Traditionally the Triple Crown was an informal honour with no trophy associated with it. However a trophy now exists, which has been awarded to Triple Crown winners since 2006.
Атауы
Үштік тәж атауының шығу тегі белгісіз. Бұл идея алғашқы Home Nations Championship-ке, Алты ұлттар чемпионатының алдыңғы бағасына қатысты, онда тек Англия, Ирландия, Шотландия және Уэльс қана бәсекелестікке қатысты. Қазіргі заманғы Гранд Слем сияқты, Үштік тәж де чемпионатты тікелей жеңістермен қамтитын командаға берілген бейресми құрмет болды. Оксфорд ағылшын тілінің сөздігінде көрсетілген алғашқы пайдалану 1900 жылғы Уитакердің Альманахынан (1899 жылғы турнирге сілтеме жасайды): «Кардиффте Уэльске қарсы өткен соңғы матчинде Ирландия ешқандай ұпайсыз жеңіске жетіп, 1894 жылғыдай үш тікелей жеңіспен үштік тәжді қамтыды». 1894 жылғы ирландтық жеңіс туралы «Irish Times» газеті сол кезде «Үштік тәж» деп хабарлады және бұл фраза баспа бетінде алғаш рет пайда болған болуы мүмкін. «Үштік тәж» фразасы басқа да көптеген спорт түрлерінде қолданылады.
Кубок тарихы
2006 жылға дейін Үштік тәж жеңімпазына нақты кубок тапсырылмаған, сондықтан оны кейде "көрінбейтін тостаған" деп атаған. Саут-Хеттоннан зейнеткерлікке шыққан Дейв Меррингтон 1975 жылы Камбриядағы Хайг кенінен қазып алынған көмірден үміткерлік трофей жасады. Трофейдің төрт жақты тұғыры бар, оның үстінде қызыл гүл, үш жапырақты қонжыр, қызылқұм және Уэльс принцінің қауырсыны бейнеленген. Ол Твикенхэмдегі Регби мұражайында сақталады. 2006 жылғы Алты Ұлттар чемпионаты үшін Корольдік Шотландия банкі (жарыстың негізгі демеушісі) Эдинбург пен Лондон қалаларындағы Hamilton & Inches компаниясына арнайы Үштік тәж кубогын жасауды тапсырды. Осы кубок 2006 жылдан бері Үштік тәжді жеңген командаларға табыс етілуде. Оны Ирландия алты рет, Уэльс төрт рет және Англия үш рет жеңіп алды.