Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Регби одағы
Rugby Union
Регби одағында "Ұлы шлем" алты ұлттың чемпионатында (немесе оның бұрынғы бес ұлттың чемпионатында) бір команданың бір жылдық жарыс барысында басқа барлық командаларды жеңген жағдайында қол жеткізіледі. Бұл көрсеткіш барлығы 42 рет тіркелді, алғаш рет 1908 жылы Уэльс, ал соңғы рет 2023 жылы Ирландия командасы осы жетістікке қол жеткізді. Ең көп "Ұлы шлем" жеңісіне ие болған команда – Англия, олар 13 рет жеңіске жеткен. Бұл көрсеткіш 20 жасқа дейінгі және әйелдер арасындағы алты ұлттың чемпионаттарына да қатысты. Басқа контексте, "Ұлы шлем" турнесі – Оңтүстік Африка, Австралия немесе Жаңа Зеландия сияқты командалардың турнесінде Англия, Ирландия, Шотландия және Уэльс командаларымен барлық матчтарды өткізуін білдіреді. Егер турнелік команда осы матчтардың барлығында жеңіске жетсе, олар "Ұлы шлем"ге қол жеткізген деп есептеледі. Бұл жетістік тоғыз рет тіркелді, алғаш рет 1912–13 жылдары Оңтүстік Африка, ал соңғы рет 2010 жылы Жаңа Зеландия осы көрсеткішті жасады.
In rugby union, a Grand Slam occurs when one team in the Six Nations Championship (or its Five Nations predecessor) beats all the others during one year's competition. This has been achieved 42 times in total, for the first time by Wales in 1908, and most recently by the Irish team in 2023. The team with the most Grand Slams is England with 13. It can also apply to the U20 and Women's Six Nations Championships. In another context, a Grand Slam tour refers to a touring side – South Africa, Australia or New Zealand – which plays fixtures against all four home nations (England, Ireland, Scotland and Wales) during their tour. If the tourists win all of those matches, they are said to have achieved a Grand Slam. This has been done nine times, first by South Africa in 1912–13, and most recently by New Zealand in 2010.
Бес және алты ұлттың ірі шлемдері
Жыл сайынғы Алты Ұлттың чемпионатында (Англия, Ирландия, Шотландия, Уэльс, Франция және Италия арасында) және оның алдыңғысы Бес Ұлттың чемпионатында (Италия 2000 жылы қосылғанға дейін) бір команда бір жыл бойы барлық басқаларын жеңгенде, Ұлы шлем (Гранд Слем) болады. Ұлы шлем жеңімпаздарына Алты Ұлттың кубогы беріледі (турнир жеңімпаздары ретінде), бірақ арнайы Ұлы шлем кубогы жоқ – Ұлы шлем барлық ойындарын жеңіп, чемпионатта жеңіске жеткен команданы мойындаудың ресми емес құрметі. Осыған дейін барлығы 97 маусым бойы Ұлы шлемді жеңіп алу мүмкіндігі болды. Ұлы шлем 42 рет жеңіліп алынды: Англия – 13 рет, Уэльс – 12 рет, Франция – 10 рет, Ирландия – 4 рет және Шотландия – 3 рет. (Италия 2000 жылдан бері турнирге қатысып келеді, бірақ әлі күнге дейін Ұлы шлем жеңімпазы бола алмады.) Уэльс 1908–1909 жылдары, Англия 1913–1914 жылдары, 1923–1924 жылдары және 1991–1992 жылдары, ал Франция 1997–1998 жылдары екі рет қатарынан Ұлы шлемді жеңіп алды. Әзірге бірде-бір команда үш рет қатарынан Ұлы шлемді жеңіп алған жоқ. 2000 жылға дейін әр команда төрт матч өткізді, оның екісі өз алаңында, екісі қарсылас алаңында. 2000 жылы Италия қосылғаннан кейін, әр команда бір жылда бес матч өткізеді, оның екісі өз алаңында, үшi – қарсылас алаңында, ал келесі маусымда керісінше. Уэльс 2005 жылы Ұлы шлемді жеңгенде, бұл команданың өз алаңындағыдан көп матчты қарсылас алаңында өткізгені алғашқы рет болды. Бұл 2009 және 2023 жылдары Ирландияда, 2016 жылы Англияда және 2019 жылы Уэльсте қайталанды. 2017 жылдан бері Алты Ұлттың чемпионатында бонус ұпайлары қолданылады. Ұлы шлемді жеңген команда үш бонус ұпайына ие болады. Бұл Ұлы шлем жеңімпазының бонус ұпайлары бойынша чемпионатты жоғалту мүмкіндігін жояды. Бонус ұпайларын енгізу команданың Супер Ұлы шлем немесе Тамаша Ұлы шлемді (бес бонус ұпайымен жеңіске жеткені) жеңіп алу мүмкіндігін де әкелді. Осы уақытқа дейін ешбір команда мұндай жетістікке қол жеткізген жоқ. Байланысты түсінік – қарапайым Ұлы шлем немесе қызықсыз Ұлы шлем, онда команда өзінің бес ойынының бәрінде төрт әрекеттен бонус ұпайына қол жеткізбей жеңіске жетеді. Уэльс 2019 жылы осы жетістікке қол жеткізді.
In the annual Six Nations Championship (among England, Ireland, Scotland, Wales, France and Italy), and its predecessor the Five Nations Championship (before Italy joined in 2000), a Grand Slam occurs when one team beats all of the others during one year's competition. The Grand Slam winners are awarded the Six Nations trophy (as tournament winners), but there is no special grand slam trophy – the Grand Slam is an informal honour recognising a Championship winning team which has won all their games. A Grand Slam was therefore available in a total of 97 seasons to date. Grand Slams have been achieved 42 times – 13 by England, 12 by Wales, 10 by France, 4 by Ireland and 3 by Scotland. (Italy, involved in the tournament since 2000, have yet to win a Grand Slam.) Two consecutive Grand Slams have been won by Wales in 1908–1909, by England in 1913–1914, 1923–1924 and 1991–1992, and by France in 1997–1998. No team has yet achieved three consecutive Grand Slams. Prior to 2000, each team played four matches, two at home and two away from home. Following the inclusion of Italy in 2000, each team plays five matches, two at home and three away in one year, and the opposite in the following season. When Wales won the Grand Slam in 2005, it was the first time that the feat had been achieved by a team that had played more matches away than at home. This was repeated by Ireland in 2009 and 2023, by England in 2016, and by Wales in 2019. Since 2017, the Six Nations Championship has used bonus points. A team that wins the Grand Slam will get three bonus points. This eliminates the possibility of a Grand Slam winner losing the championship on bonus points. The introduction of bonus points has also led to the possibility of a team achieving a Super Grand Slam or Perfect Grand Slam of five bonus point wins. To date, no team has achieved this feat. A related concept is the Simple Grand Slam or Boring Grand Slam, where a team wins all five of their games without achieving a four try bonus in any of them. Wales achieved this feat in 2019.
Үлкен шлем жеңімпаздарының хронологиялық тізімі
Жыл Команда Ескертулер Үй ұлттарының чемпионаты 1908 * жоғарыдағы ескертуге қараңыз 1909 * жоғарыдағы ескертуге қараңыз Бес ұлт чемпионаты 1911 Сондай-ақ Үштік тәжді жеңіп алды. 1913 Сондай-ақ Үштік тәжді жеңіп алды. 1914 Үштік тәжді бұрын жеңіп алған. 1915–19 Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде турнир өткізілмеді 1921 Үштік тәжді бұрын жеңіп алған. 1923 Үштік тәжді жеңіп алды. 1924 Сондай-ақ Үштік тәжді жеңіп алды. 1925 Сондай-ақ Үштік тәжді жеңіп алды. 1928 Сондай-ақ Үштік тәжді жеңіп алды. 1932–39 Франция Бес ұлт чемпионатынан шеттетілді 1940–46 Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде турнир өткізілмеді 1948 Сондай-ақ Үштік тәжді жеңіп алды. 1950 Үштік тәжді бұрын жеңіп алған. 1952 Үштік тәжді бұрын жеңіп алған. 1957 Үштік тәжді бұрын жеңіп алған. 1968 1971 Үштік тәжді бұрын жеңіп алған. 1976 Үштік тәжді бұрын жеңіп алған. 1977 1978 Үштік тәжді жеңіп алды. 1980 Сондай-ақ Үштік тәжді жеңіп алды. 1981 1984 Үштік тәжді бұрын жеңіп алған. 1987 1990 Сондай-ақ Үштік тәжді жеңіп алды. 1991 Үштік тәжді бұрын жеңіп алған. 1992 Сондай-ақ Үштік тәжді жеңіп алды. 1995 Сондай-ақ Үштік тәжді жеңіп алды. 1997 1998 Алты ұлт чемпионаты 2002 2003 Сондай-ақ Үштік тәжді жеңіп алды. 2004 Сондай-ақ Үштік тәжді жеңіп алды. 2008 Үштік тәжді бұрын жеңіп алған. 2009 Сондай-ақ Үштік тәжді жеңіп алды. 2010 2012 Үштік тәжді бұрын жеңіп алған. 2016 Үштік тәжді бұрын жеңіп алған. 2018 Сондай-ақ Үштік тәжді жеңіп алды. 2019 Сондай-ақ Үштік тәжді жеңіп алды. 2022 2023 Сондай-ақ Үштік тәжді жеңіп алды.
Year Team NotesHome Nations Championship 1908 *see note above 1909 *see note aboveFive Nations Championship 1911 Also with the Triple Crown. 1913 Also with the Triple Crown. 1914 Already won the Triple Crown. 1915–19No tournament due to World War I 1921 Already won the Triple Crown. 1923 Already won the Triple Crown. 1924 Also won the Triple Crown. 1925 Also won the Triple Crown. 1928 Also won the Triple Crown. 1932–39France was suspended from the Five Nations Championship 1940–46No tournament due to World War II 1948 Also won the Triple Crown. 1950 Already won the Triple Crown. 1952 Already won the Triple Crown. 1957 Already won the Triple Crown. 1968 1971 Already won the Triple Crown. 1976 Already won the Triple Crown. 1977 1978 Already won the Triple Crown. 1980 Also won the Triple Crown. 1981 1984 Already won the Triple Crown. 1987 1990 Also won the Triple Crown. 1991 Already won the Triple Crown. 1992 Also won the Triple Crown. 1995 Also won the Triple Crown. 1997 1998 Six Nations Championship 2002 2003 Also won the Triple Crown. 2004 2005 Also won the Triple Crown. 2008 Already won the Triple Crown. 2009 Also won the Triple Crown. 2010 2012 Already won the Triple Crown. 2016 Already won the Triple Crown. 2018 Also won the Triple Crown. 2019 Also won the Triple Crown. 2022 2023 Also won the Triple Crown.
Үлкен шлем турлары
Гранд-Слем туры – бұл , , немесе командасының төрт үйшіл елге (, , және ) қарсы тестілік матчтар ойнайтын туры. Егер туристер осы төрт матчтың бәрінде жеңіске жетсе, олар Гранд-Слемге қол жеткізген деп есептеледі. Кейбір Гранд-Слем турларына сондай-ақ ; Оңтүстік Африка 1912–13 және 1951–52 жылдары «Бес елдің Гранд-Слемін» жеңіп алды. Саяхатшы командалар тоғыз рет Гранд-Слемге қол жеткізді: Оңтүстік Африка және Жаңа Зеландия әрқайсысы төрт рет, ал Австралия бір рет. Австралия – 1957–58 жылғы туры кезінде төрт үйшіл елге қарсы жеңілген жалғыз ел. Австралия сол турда Францияға да жеңілді. 1984 жылдан кейін Оңтүстік жарты шар командалары Британ аралдарына жиірек сапарлай бастады, бірақ әр турда аз тестілік матчтар ойнады, сондықтан 1984 және 1998 жылдар аралығында Гранд-Слем турлары болған жоқ. Алайда, 1998 жылдан бері Гранд-Слем турлары қайтадан жиі кездеседі, себебі әр турдағы тестілік матчтардың саны артты. «Ол Блэкс» командасының 2005 және 2008 жылғы турлары бастапқыда тек үш тестілік матчты қамтуы жоспарланған еді; Уэльс және Англияға қарсы матчтарды кейін қосу оларды Гранд-Слем турларына айналдырды.
A Grand Slam tour is one in which a touring national team from , , or plays Test matches against all four home nations (, , and ). If the tourists win all four of these games, they are said to have achieved a Grand Slam. Some Grand Slam tours also include a Test match against ; South Africa achieved a "Five Nations Grand Slam" in 1912–13 and 1951–52. Grand Slams by touring teams have been achieved nine times: four times each by South Africa and New Zealand, and once by Australia. Australia is the only country to have lost against all four home nations during a Grand Slam tour, on their 1957–58 tour. Australia also lost to France on that tour. After 1984, Southern Hemisphere sides started to tour the British Isles more frequently, but to play fewer Tests on each tour, and thus there were no Grand Slam tours between 1984 and 1998. However, since 1998 Grand Slam tours have again become quite common, as the number of Tests on each tour has increased. The All Blacks' tours of 2005 and 2008 were originally planned to include only three Test matches; the late inclusion of matches against Wales and England respectively turned these into Grand Slam tours.
Регби чемпионаты
Жыл Команда Ескертулер Үш ұлттар сериясы 1996 1997 1998 2003 2010 Регби чемпионаты 2012 2013 2015 2015 жылғы Регби әлем чемпионатына байланысты тек үш ойын өтті. 2016 2017 2023 2023 жылғы Регби әлем чемпионатына байланысты тек үш ойын өтті.
Year Team NotesTri Nations Series 1996 1997 1998 2003 2010 The Rugby Championship 2012 2013 2015 Only played three games due to the 2015 Rugby World Cup. 2016 2017 2023 Only played three games due to the 2023 Rugby World Cup.
Регбиден Еуропа чемпионаты
Жыл Командалық жазбалар FIRA турнирі 1938 FIRA Ұлттар кубогы 1965–66 1966–67 1967–68 1968–69 1969–70 1970–71 1971–72 1972–73 FIRA Трофи 1973–74 1975–76 1976–77 1977–78 1978–79 1979–80 1980–81 1982–83 1983–84 1984–85 Екі жылдық циклмен өткізілетін чемпионат ретінде 1986–87 Франция 1986 жылы жеңіске жетті. 1988–89 Франция 1989 жылы жеңімпаз атанды. 1991–92 Франция 1991 және 1992 жылдары жеңімпаз атанды. Еуропалық Ұлттар Кубогы Бірінші дивизия 2001 2002 Екі жылдық циклмен өткізілетін чемпионат 2003–04 Португалия 2003 жылы жеңіске жетті. 2007–08 Грузия 2008 жылы жеңіске жетті. 2011–12 Грузия 2011 жылы жеңіске жетті. 2013–14 Грузия 2014 жылы жеңімпаз атанды. 2015–16 Грузия 2015 және 2016 жылдары жеңімпаз атанды. Регби Еуропа чемпионаты 2018 2019
Year Team NotesFIRA Tournament 1938 FIRA Nations Cup 1965–66 1966–67 1967–68 1968–69 1969–70 1970–71 1971–72 1972–73 FIRA Trophy 1973–74 1975–76 1976–77 1977–78 1978–79 1979–80 1980–81 1982–83 1983–84 1984–85 As two year cycled championship 1986–87 France won in 1986. 1988–89 France won in 1989. 1991–92 France won in 1991 and 1992. European Nations Cup First Division 2001 2002 As two year cycled championship 2003–04 Portugal won in 2003. 2007–08 Georgia won in 2008. 2011–12 Georgia won in 2011. 2013–14 Georgia won in 2014. 2015–16 Georgia won in 2015 and 2016. Rugby Europe Championship 2018 2019