Кіріспе

Монтефелтро әулеті – Урбино және Губбио қалаларын билеген, 1443 жылы Урбино герцогтары атанған тарихи итальяндық әулет. Әулет 1508 жылы еркек тарапынан тоқталып, герцогтық Делла Ровере әулетіне өтті.

Тарих

Бұл отбасы Карпегна иелерінің тармағы болды, оның ұзақ жылдар бойы қарсыластары болған Малатеста әулеті, Риминидің синьорилері сияқты. 1140 жылы Антонио (өл. 1184 ж. шамасында?), ағаларымен мұраны бөлісу арқылы Монтекопиоло қамалын, ал кейіннен Сан-Лео қамалын (Монтефелтро аймағына атын берген Монс-Феретриус тасында орналасқан) алды. 1155 жылы Киелі Рим императоры Фредерик I Антонионы Урбино қаласының императорлық викарийі етіп тағайындады, осылайша Италия Корольдығының (Киелі Рим империясының) феоды деп жариялады, бірақ Папа мемлекеті оған бұрынғы құқығы бар еді. Антонионың ұлы Монтефелтрано I (шамамен 1135-1202), сондай-ақ Урбиноның викарийі, Монтефелтро графы болды. 1226 жылы оның ұлдары Бонконте I мен Таддео да Монтефелтро император Фредерик II тарапынан Урбино графтары болып тағайындалды. Папа мен император тараптастарының (гуэлфтер мен гибеллиндер) арасындағы күрес кезінде Монтефелтро ағайындары мен олардың ұрпақтары Марке мен Романьяның гибеллиндеріне жетекшілік етті, ал Малатеста отбасы гуэлфтердің жетекшісі болды. Бонконте I-нің орнын Монтефелтрано II (1214-1255) және Гвидо I (1255-1286 және 1293-1296) басқарды, ол француз және папа әскерлерімен соғыс кезінде Форлидің капитаны болды. Папа Бонифаций VIII оны сол соғыстардағы іс-әрекеттері үшін кінәсінен босатты және оны Палестрина мен Колоннаға қарсы қолданды. Гвидоның мұрагері Федерико I (1296-1322) Фано, Осимо, Реканати, Губбио, Сполето және Ассизи қалаларын Киелі Тақтан тартып алып, өзінің иеліктерін кеңейтті. Ол жоғары салықтар салғаннан кейін өлтірілді, ал Урбино Папаның бақылауына көшті. Бірақ 1323 жылы Федериконың ұлы Нольфо (1323-1359) Урбиноның иегері болып жарияланды. 1355 жылы кардинал Альборноз, Папаның легаты ретінде Италияны аралап, Папалық билікті қалпына келтірді, және Урбино тағы да Киелі Тақтың бақылауына көшті. Нольфоның ұлы Федерико II билікке ие бола алмады, бірақ оның ұлы Антонио II (1377-1403) Марке мен Умбрияның Киелі Таққа қарсы көтерілісін (1375) пайдаланып, Урбинодағы билігін қайта орнатты. Гидантонио (1403-1443) Папа Мартин V (1419) тарапынан Сполето герцогтігінің билеушісі етіп тағайындалды және Бракцио да Монтонеге қарсы соғыс жүргізді. Оның ұлы Оддо Антонио билікке келгеннен кейін бірнеше ай өткен соң өлтірілді. Сондықтан Урбинолықтар иелікті Федерико III-ке (1444-1482) ұсынды, ол Гидантонионың заңсыз ұлы, Витторино да Фелтре мектебінің оқушысы және өнерді сүйетін адам еді. Оның тұсында Урбино Ренессанс мәдени орталығына айналды. Ол Сигизмунд Пандольфо Малатестаға, Анжулық Ренеге және Флоренцияға қарсы соғыстарға қатысты. Папа Сикст IV оған Урбино герцогы атағын берді (1474). Гидобалдо I (1492-1508) Цезарь Борджия әскерінен қашу үшін Урбинодан қашуға мәжбүр болды. Ол әпкесінің ұлын Франческо Мария делла Роверені (1508-1538) асырап алды, осылайша Синигальяның синьориясын Урбиномен біріктірді. Ол Юлий II-ге Романьяны қайтарып алуға көмектесті. Папа Лев X оны оның жерінен айырды, ол Лоренцо де Медичиге, кейіннен Франческо Мария делла Ровереге берілді. Ровере әулеті герцогтікті 1631 жылы олардың әулетінің тоқырауына дейін басқарды, содан кейін ол Папа мемлекетіне қайта оралды.