Кіріспе

Америкалық сахналық әдемістеуші (1849–1922)

Гарри Келлар (туған Генрих Келлер; 11 шілде 1849 – 10 наурыз 1922) – 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында ірі сахналық қойылымдар ұсынған американдық әдемістеуші. Келлар Гарри Гудиниге дейінгі және Роберт Хеллер мен Исайя Хьюздің шәкірті болды. Ол көбінесе «Америкалық әдемістеушілердің деканы» деп аталды және бес құрлықта кеңінен өнер көрсетті. Оның ең есте қаларлық сахналық иллюзияларының бірі – Джон Невил Маскелин ойлап тапқан, кейін Гарри Блэкстоун аға сатып алған иллюзиядан көшірілген «Принцесса Карнак левитациясы» деп жарнамаланған қыздың левитациясы. Ол Мартинка сиқыр компаниясының көп жылдық тұрақты тапсырыс берушісі болды, ол оның көптеген иллюзияларын және декорацияларын, соның ішінде «Көк бөлме» жасады.

Ерте өмір

Көптеген сиқыршыларда болғандай, Келлардың ерте өмірінен нақты расталатын мәліметтер аз. Оның нағыз аты Генрих Келлер, және ол Пенсильвания штатының Эри қаласында неміс иммигранттарының отбасында дүниеге келген. Оны кейде Генри деп атаған, бірақ ол кейін Гарри деп өзгерткен. Роберт Хеллермен шатасуды болдырмау үшін, сондай-ақ, ол тегінің жазылуын Келлерден Келлар деп өзгертіп алған. Бала кезінде Келлар қауіпті ойындар ойнауды ұнатқан, сонымен қатар келіп жатқан пойыздардың алдына шашумен танымал болған. Келлар дәріханада шәкірт болып жұмыс істеген және әртүрлі химиялық қоспалармен тәжірибе жасауды жиі қолданған. Бірде Келлар жұмыс берушісінің дәріханасының еденін жарып жіберген екен. Әке-шешесінің наразылығына тап болатынынан қорқып, Келлар бір пойызға тығылып, саяхаттап кеткен. Ол кезде оның жасы он ғана болған.

Мансап

1869 жылы Келлар "Давенпорт ағайындары мен Фэй" тобымен жұмыс істей бастады, бұл Ира Эрастус Давенпорт, Уильям Генри Давенпорт және Уильям Фэйден құралған сахналық спиритуалистер тобы еді. Давенпорттар мен Фэймен бірге Келлар табысты шоу қалай өткізуді көп үйренді. Келлар 1873 жылға дейін олармен бірнеше жыл жұмыс істеді, содан кейін Фэймен бірге Давенпорттардан бөлініп, Орталық және Оңтүстік Америка бойынша "дүниежүзілік турне" бастады.

"Құралған қораптар"

Келлер аудитория мүшелерінен алты саусақ сақинасын алады. Ол оларды тапаншаның дәрісіне салып, сахнаның бір жағынан ілінген сандыққа бағыттап, атып жібереді. Сандықтың ішінде кішірек сандық болады. Оның ішінде бірін-біріне орналасқан алты қорап бар. Әрқайсысы ашылғанда бірінің үстіне бірін қойып, ең кішкентай қораптың ішінде әрқайсысы гүлге лентамен байланған бес сақина табылады. Бес сақина иелеріне қайтарылады. Алтыншы сақинаның иесі сақинасының не болғанын білгісі келеді, ал Келлар оған назар аудармағандай көрінеді. Ол келесі трюгін жалғастырады, ол Роберт Гудиннің «Шексіз Бөтелке» трюгінің өзгеше түрі. Аудитория мүшелері шарап, виски, лимонад немесе қарапайым су сияқты әртүрлі сусындарды тілейді. Әрқайсысы бір бөтелкеден құйылады және көрермендер өздері сұраған сусынды алғанын мойындайды. Бөтелке бос болған соң, Келлар оны алып, сындырады. Оның ішінде мойнына алтыншы сақина байланған белдеуі бар теңіз шошқасы шығады. Сақина соңында иесіне қайтарылады. Осы трюктің нұсқасы АҚШ президенті Теодор Рузвельт пен оның балалары Этель, Арчи, Квентин және Кермит алдында орындалды. Этель алтыншы сақинаның иесі еді, Келлар оның сақинасын қайтарғаннан кейін, ол теңіз шошқасын үй жануары ретінде алғысы келетінін сұрады. Содан кейін Келлар теңіз шошқасын қағазға орап, Этельге қайтарып берді. Қағаз ашылғанда, оның ішінде қызғылт түсті гүлдердің букеті болды.

"Жаратылысы жоқ шам"

Шыны үстелдің үстіне шам қойылған. Келлер жарқырап тұрған шамды жұқа матамен жабады. Келлар көрермендерге әр кешкісін шамның белгілі бір уақытта Үндістандағы нақты иесіне қайтарылатынын айтты. Күннің қазіргі уақытын көрсететін қоңырау соққанда, Келлар тапаншасын оқтап, шамға бағыттады. Соңғы соққанда Келлар тапаншадан атып жіберді. Шам ерігендей болып көрінді, ал мата сахнаға түсті. Келлардың шаршаңқы мінезі белгілі еді, бірде "Жоғалып бара жатқан шам" жоғалып кетпеген жағдайда ол бұзылған құралға балтамен шапқан. Кейін Келлар тағы бір шам жасады, ол оның зейнетке шыққаннан кейін де көп жыл бойы сенімді жұмыс істеді.