Кіріспе

корпоративтік қаржы термині

Акциялық своп – бұл екі қарсы тараптың белгілі бір уақыттарда болашақ ақша ағындарын алмасуға келісетін қаржылық туынды шарты (своп). Екі ақша ағыны әдетте своптың "аяқтары" деп аталады; осы "аяқтардың" бірі әдетте LIBOR сияқты айнымалы ставкаға байланыстырылады. Бұл аяқ "өзгермелі аяқ" деп те аталады. Своптың екінші аяғы жеке акцияның немесе қор нарығы индексінің көрсеткіштеріне негізделген. Бұл аяқ әдетте "акциялық аяқ" деп аталады. Көптеген акциялық своптар өзгермелі аяқ пен акциялық аяқты қамтиды, бірақ екі акциялық аяқты қамтитын своптар да бар. Акциялық своп номиналды капиталды, белгілі бір мерзімді және алдын ала белгіленген төлем интервалдарын қамтиды. Акциялық своптар әдетте дельта-бір саудалық бюролары арқылы жасалады.

Мысалдар

Тараптар кезеңдік төлемдерді немесе своп мерзімі келгенде біржолғы төлемді (bullet swap) жасауға келісе алады. Мысалы, қарапайым индекстік свопты қарастырайық, онда A тарап 5,000,000 фунт стерлингті LIBOR + 0.03% (сонымен қатар LIBOR + 3 базалық пункт деп аталады) 5,000,000 фунт стерлингке (FTSE 5,000,000 фунт стерлингтік номиналдық сомаға) айырбастайды. Бұл жағдайда A тарап (B тарапқа) 5,000,000 фунт стерлингтік номиналдық сома бойынша өзгермелі пайыздық мөлшерлемені (LIBOR + 0.03%) төлейді және B тараптан FTSE акциялар индексінің 5,000,000 фунт стерлингтік номиналдық сомаға есептелген пайыздық өсімін алады. Мысалда, LIBOR ставкасы жылдық 5.97% және своп мерзімі дәл 180 күн болса, өзгермелі мөлшерлеме төлеуші/акциялық кіріс алушы (A тарап) акциялық мөлшерлеме төлеушіге/өзгермелі мөлшерлеме алушыға (B тарап) (5.97%+0.03%)*£5,000,000*180/360 = £150,000 төлеуге міндетті болады. Сол күні (180 күннен кейін) егер FTSE сауданың басталу кезіндегі деңгейінен 10% өссе, B тарап A тарапқа 10%*£5,000,000 = £500,000 төлеуге міндетті болады. Ал егер алты ай өткен соң FTSE сауданың басталу кезіндегі деңгейінен 10% төмендесе, A тарап B тарапқа қосымша 10%*£5,000,000 = £500,000 төлеуге міндетті болады, себебі ағым теріс. Кредиттік тәуекелді азайту үшін сауда-саттық өмірі бойында қайта орнатылуы немесе "нақты бағаға келтірілуі" мүмкін. Бұл жағдайда соңғы қайта орнатылғаннан бергі уақыттағы құнның өсуі немесе құнсыздануы төленеді, ал номиналдық сома өзгермелі мөлшерлеме төлеушіге (мөлшерлеме бойынша кіріс алушыға) төленген кез келген төлемге сәйкес ұлғаяды немесе өзгермелі мөлшерлеме төлеушіден (мөлшерлеме бойынша кіріс алушыдан) алынған кез келген төлемге сәйкес азаяды. Акциялық своптардың көптеген қолданыс салалары бар. Мысалы, XYZ қорының портфельді басқарушысы қордың кірісін S&P 500 кірісімен (капиталдық табыс, дивидендтер және кіріс үлестірілімдері) айырбастауға болады. Бұлар көбінесе тұрақты кіріс портфелінің басқарушысы портфельдің акциялар нарығына әсерін қамтамасыз ету немесе позиция алу қалағанда пайда болады. Портфельді басқарушы S&P 500 кірісін алуға және қарсы тарапқа портфелінен алынған белгілі бір мөлшерлемені төлеуге келісетін свопқа қатысады. Басқарушының алатын төлемі тұрақты кіріс төлемдерінен алатын сомаға тең болады, сондықтан басқарушының таза тәуекелі тек S&P 500-ге (және қарсы тараптың дефолт тәуекеліне) қатысты. Осы типтегі своптар әдетте арзан және аз әкімшілік шығындарды талап етеді.