Кіріспе

Ағылшын сәулетшісі (1741–1825)

Джордж Дэнс кіші РА (1 сәуір 1741 – 14 қаңтар 1825) – ағылшын сәулетшісі, жер өлшеуші және портрет суретшісі. Сәулетші Джордж Дэнс үлкеннің бесінші және ең кіші ұлы, ол сәулетшілер, суретшілер мен драматургтер отбасында өсті. Сэр Джон Саммерсон оны "ғасырдың аса көрнекті сәулетшілерінің қатарында" деп атады, бірақ оның салған ғимараттарының көп бөлігі бүгінгі күнге жетпеді.

Өмірбаян және білім

Архитектор Джордж Дэнс 1719 жылы Елизавета Гулдқа үйленді. Олардың бесінші ұлы Джордж 1741 жылы 1 сәуірде Лондонның Чисвелл көшесіндегі отбасылық үйінде дүниеге келді және Санкт-Полс мектебінде білім алды. 1759-1765 жылдар аралығында Дэнс Римде архитектура және сурет салу өнерін оқыды. 17 жасында ол 1758 жылдың желтоқсан айында Кент графтығындағы Грейвсендтен кемемен "Ұлы саяхатына" шықты. Флоренцияда қысқа уақыт болғаннан кейін, оған ағасы Натаниел қосылды. Римде Дэнс жақын маңдағы Каса Гуариниде тұратын архитектор Джеймс Адаммен танысты. Дэнс Римдегі бірнеше ғимараттарды өлшеді және суреттеді, соның ішінде Кастор мен Поллюкс ғибадатханасының қалған үш бағанасын, суретші ретінде үлкен дарынын көрсетті. Оның кейінгі көптеген жұмыстары Пиранезиден шабыт алды. 1759 жылдың соңында Дэнс өзінің алғашқы тапсырысын алды – сэр Роберт Мэнваринг үшін екі камин дизайнын жасау. Сол жылы Accademia di Parma ұйымдастырған байқауға қатысып, "Мүсіндер, картиналар және т.б. үшін қоғамдық галерея" жобасын ұсынды. Оның суреттері 1763 жылдың сәуірінде Пармаға жіберілді, ал бірнеше аптадан кейін ол алтын медаль жеңгені жарияланды, ал оның жобалары Герцог сарайында көрмеге қойылды. Жобаланған ғимарат соңғы неоклассикалық архитектура стилінде салынды. 1764 жылдың маусым айында Дэнс ағайындылары Неапольде болды, бірақ сол жылдың соңында олар актер Дэвид Гаррик пен оның әйеліне қонақ болып, Римге оралды. 1764 жылдың 21 желтоқсанында Джордж Дэнс пен оның ағасы Accademia di S. Luca-ға сайланды, онда ол Giorgo Danze, ағылшын архитектор деп сипатталды. 1765 жылдың 16 ақпанында Дэнс Римге келген суретші Анжелика Кауффманмен және Джеймс Босвеллмен бірге тамақтанды. Бірнеше аптадан кейін бауырластар Римнен Лондонға қайтып келді.

Мансап

Гранд-турдан оралғаннан кейін Джордж (кіші) әкесінің кеңсесінде жұмыс істеді. Оның алғашқы лондондық жобасы – Уоллдағы Әулиелер шіркеуін қайта жаңарту болды. Ол жоба ұсынуға шақырылған бес сәулетшінің бірі болды және оның жобасы 1765 жылдың 8 мамырында таңдалды. Ғимараттың құрылысы 1765 жылдың маусым айында басталды, құны 2941 фунт стерлинг болды, ал ғимарат 1767 жылдың 8 қыркүйегінде қасиетті деп жарияланды. 1768 жылы, бар болғаны 27 жасында, Джордж әкесінің қайтысынан кейін Лондон корпорациясының сәулетшісі және геодезигі қызметіне тағайындалды. Оның алғашқы маңызды қоғамдық жұмыстары – 1770 жылы Ньюгейт түрмесін қайта жаңарту және Лондонның Гильдхолл алдындағы жағын салу болды. Оның лондондық басқа жұмыстарының ішінде Бартс ауруханасының аумағындағы бұрынғы капелла – Сент-Бартоломей кіші шіркеуін (1793) қайта жаңарту бар. Бат, Сомерсетте ол негізінен Джон Палмер 1804-1805 жылдары салған Корольдік театрының жобасын жасады. Коулёртон Холл оның готикалық стильде салған сирек ғимараттарының бірі болды. Дэнстің көптеген ғимараттары бұзылды, соның ішінде Корольдік хирургтар колледжі (порталынан басқа), Ньюгейт түрмесі, Сент-Люк есіктен тыс сақталатын ауруханасы, Палл-Маллдағы Шекспир галереясы, Лансдаун үйіндегі кітапхана, Гильдхоллдағы Жалпы кеңес палатасы және Чемберлен соты, Эшбернхэм Плейс және Страттон Паркі (тек дорлық порталы сақталған күйінде бұзылды). Дэнс 1815 жылы тәжірибесінен шықты. Дэнстің ұзақ мансабы неоклассикалық қозғалыстың бірнеше кезеңдерін қамтыды, 18 ғасырдың ортасынан француз классицизміне дейін және 19 ғасырдың басындағы толыққанды грек қайта жаңғыруына дейін. Осылайша, ол осы ағымдағы қатардағы бірнеше маңызды сәулетшілердің мансабында маңызды рөл атқарды, мысалы сэр Джон Соан және сэр Роберт Смирк. Оның Уоллдағы Әулиелер шіркеуінің, Гильдхолл Жалпы кеңес палатасының және Лансдаун үйінің мүсіндер галереясының инновациялық интерьерлері Соанның Англия банкіндегі алғашқы жұмысының дамуына ықпал етті, 1792 жылы Банк акциялық кеңсесі. Дэнстің ұсынысымен Роберт Смирк 1796 жылы Соанның кеңсесіне шәкірт ретінде қабылданды, бірақ екеуі бір жылдан кейін дауласып қалғаннан кейін Дэнс Роберт Смиркке қолдау көрсетуін жалғастырды, ол елдің жетекші грек қайта жаңғыруы сәулетшісіне айналды. Маңыздысы, Дэнстің кейінгі жұмыстарының кейбіреулері, мысалы 1803 жылғы Страттон Паркіндегі дорлық порталы, Паэстумдағы ғибадатханалардан алынған, және Корольдік хирургтар колледжіндегі иондық порталы (1806 жылдан бастап салынған, сондықтан Лондондағы алғашқы грек қайта жаңғыру порталдарының бірі) күшейе түскен грек қайта жаңғыру стилін қабылдады.

Корольдік академия

Джордж Дэнс ағасы Натаниелмен бірге 1768 жылдың 10 желтоқсанында құрылған Корольдік академияның негізін қалаушы мүшесі болды. 1795 жылы Уильям Тайлермен бірге Дэнс, сэр Уильям Чемберстің отставкасынан кейін Корольдік академияның есептерін тексеруге тағайындалды, ал 1796 жылы олар академияның алғашқы аудиторлары атанды, осылайша мекемені тұрақты қаржылық жағдайға келтіруге көмектесті. 1798 жылы Дэнс Томас Сэндбиден кейін Корольдік академияның сәулет профессоры болып тағайындалды, бірақ ол бірде-бір лекция оқымағандықтан 1805 жылы қызметтен босатылып, оның орнына бұрынғы шәкірті сэр Джон Соан келді. Бірнеше жыл бойы ол алғашқы 40 Корольдік академиктердің соңғы тірі қалғаны болды.

Портреттер жинағы

1798 жылдан кейінгі Бидің жылдары сәулет емес, өнерге толық арналды. Оның Академияға қосқан үлесі – Регент Лондонның өнер ортасындағы достарының жоғары сапалы қарындашпен салған профильдік портреттері. Уильям Дэниел олар бойынша 72 түрлі гравюра жасады, ал «Портреттер жинағы» 1804 жылдан бастап он жыл бойы жарияланды. Көптеген портреттер қазір Ұлттық портрет галереясында сақтаулы.

Жеке өмір

Денс 1772 жылы 24 наурызда Блумсберидегі Сент-Джордж шіркеуінде Мэри Гурнеллге (7 ақпан 1752 жылы Pitzhanger Manor үйінде туған) үйленді. Олардың тұңғыш баласы Томас 1773 жылдың күзінде дүниеге келіп, 1813 жылы қайтыс болды. Одан кейін тағы екі ұлы дүниеге келді: Джордж (1778–1813) және Чарльз Уэбб (1785–1844). Мэри Денс 1791 жылы 38 жасында қайтыс болды. Денс өмірінің соңғы үш-төрт жылы ауруға шалдықты. 1825 жылы 14 қаңтарда No. 91 Гоуэр көшесінде, қазір көк тақтамен белгіленген жерде қайтыс болды. Ол Санкт-Пол соборындағы жер астына жерленген.