Кіріспе

1989 жылы Ричард Доннердің режиссерлігімен түсірілген американдық фильм.

"Өлімшіл қару 2" – 1989 жылы түсірілген Ричард Доннердің американдық әрекет-комедиясы. Басты рөлдерде Мел Гибсон, Дэнни Гловер, Джо Песчи, Джосс Экланд, Деррик О'Коннор және Патси Кенсит ойнаған. Бұл 1987 жылғы "Өлімшіл қару" фильмінің жалғасы және "Өлімшіл қару" фильмдер сериясының екінші бөлімі. Гибсон мен Гловер LAPD офицерлері Мартин Риггс және Роджер Мурто рөлдерін қайта ойнайды. Олар дипломатиялық иммунитетпен қамтылған Оңтүстік Африкалық есірткі сатушыларының тобына қарсы күресіп, сонымен қатар ашулы федералды куәгерді (Песси) қорғайды. Фильм "Ең үздік дыбыс режиссурасы" номинациясында "Оскар" сыйлығына ие болды (Роберт Г. Хендерсон үшін). Фильм көбінесе жағымды пікірлер алды және бүкіл әлем бойынша 227 миллион доллардан астам табыс тапты.

Сюжет

Бірінші фильмнің оқиғаларынан екі жыл өткен соң, LAPD сержанттары Мартин Риггс пен Роджер Мёрто есірткі тасымалымен күдіктелген белгісіз күдіктілерді қуады, бірақ олардың Оңтүстік Африканың апартеидтік үкіметінен Krugerrand монеталары түрінде заңсыз алтын тасымалдағанын біледі. Кейін генерал-консул Арьен Радд пен қауіпсіздік агенті Питер Ворстедт, Krugerrandтарды жоғалтқан Хансты өлтіріп, полицияны өздерінің іс-әрекеттерінен қалай аластату керектігін талқылайды. Питер Мёртоға тергеуден бас тарту туралы ескертуді ұсынады және оның үйіне шабуыл жасайды, бұл капитан Мерфи Риггс пен Мёртоны қатал федералды куәгер Лео Гетцті қорғауға қайта тағайындайды. Көп ұзамай екі оқиғаның да байланысты екені анық болады: Леоның өміріне жасалған қастандықтан кейін Риггс пен Мёрто оның бұрынғы есірткі контрабандистері үшін ақшаны жымқырумен айналысқанын біледі. Лео оларға ақшаны қалай жымқыруға болатыны туралы ақпарат береді және оларды топқа жетеледі, бірақ оның өлтірушісін жойып, көмекпен оралғаннан кейін, олар "әріптестерінің" атынан дипломатиялық иммунитетті пайдаланған Раддпен кездеседі, бұл Лос-Анджелес полициясына қарсы әрекет етуге мүмкіндік бермейді. Риггске істі тоқтатуды бұйырғанмен, ол Радды ашық қыспақтап, оның хатшысы Рика ван ден Хаасқа құштар болады – өзінің нәсілдік философиясын жек көретін либералды африканер. Мёрто Леоның көмегімен консулдықта дүрлік тудырып, сырттағы апартеидке қарсы наразылық білдірушілердің қолдауын жеңіп алады. Ворстедт оларды тергейтін барлық офицерлерді өлтіруге жіберіледі, ал Мёрто Раддтың АҚШ-тағы контрабандалық желісінен Лос-Анджелес порты арқылы Кейптаунға ақша жіберуге тырысатынын түсінеді. Екі адам Мёртоға үйінде шабуыл жасайды, бірақ ол екеуін де құрылысшының шеге қағу тапаншасымен өлтіреді, бірақ Лео ұрлап алынады. Осы уақытта Ворстедт Риггсты ван ден Хаас пәтерінде ұстап алып, Риггстің әйелінің өліміне бірнеше жыл бұрын жасалған сәтсіз қастандық кезінде өзінің кінәлі екенін айтады. Ол өз адамдарына Риканы суға батырып өлтіруді бұйырады және Риггске де солай етуді тапсырады, ол қашып кетеді және екеуін де аяусыз өлтіреді. Ол Мёртоға телефон соғып, Радды қуалайтынын және әйелі Рика мен олардың құрбан болған достары үшін кек алатынын мәлімдейді; Мёрто серіктесіне көмектесу үшін өз белгісін ерікті түрде тастайды. Леоны құтқарып, Раддтың үйін қиратып, олар Лос-Анджелес портына тоқтаған "Альба Варден" кемесіне бет алады, оңтүстік африкалықтар жүздеген миллион долларлық есірткі ақшасымен қашуға дайындалып жатыр. Кемежайда күзетілген жүк контейнерін тексергенде Риггс пен Мёрто Раддтың жымқырылған есірткі ақшасын табады, бірақ Раддтың адамдары оларды ішке кіргізеді. Олар қашып шығып, екі палитра ақшаны портқа шашып жібереді. Риггс пен Мёрто Радды іздеу үшін бөлініп кетер алдында "Альба Варден" кемесіндегі Раддтың адамдарымен атыс жасайды. Риггс Ворстедтпен жекпе-жекке күресіп, оны өз пышағымен жаралайды және үстінен контейнерді түсіреді. Радд Риггсті бірнеше рет арқасынан атып, жауап ретінде Мёрто тапаншасын бағыттағанда дипломатиялық иммунитетті қайтадан жариялайды. Мёрто оны өлтіріп, оның иммунитеті "жақында ғана жойылды" деп жариялайды. Содан кейін Мёрто Риггске көмектеседі, олар LAPD қызметкерлері оқиға орнына келгенде бірге күледі.

Актерлік құрам

Сонымен қатар, франшизаның барлық төрт фильмінде маңызды емес рөлдерде түсетін, сериалдың негізгі актерлеріне Деймон Хайнс Муртоның ұлы Ник рөлінде, Эбони Смит Муртоның қызы Кэрри рөлінде, ал Мэри Эллен Трейнор психолог Стефани Вудс рөлінде кіреді.

Шейн Блэк пен Уоррен Мерфидің Play Dirty-дің түпнұсқа сценарийі

Бірінші фильмнің табысынан кейін Warner Bros. және продюсерлер жалғасын жасауға шешім қабылдады. Продюсер Джоэл Сильвер алғашқы фильмнің авторы Шейн Блэкке 1987 жылдың көктемінде жалғастықтың сценарийін жазуды ұсынды, және Блэк келісті. Жеке мәселелермен күресіп жүргеніне қарамастан, Блэк өзінің досы, жазушы Уоррен Мерфимен бірге алғашқы нұсқаны аяқтады. Сценарийдің бастапқы атауы «Play Dirty» болды. Көптеген адамдар олардың сценарийін керемет деп тапса да, оны Сильвер, студия және режиссер Ричард Доннер тым зорлық-зомбылыққа толы және қараңғы болғандықтан қабылдамады, сондай-ақ сценарийдің соңында Риггс қаза табады, ал олар болашақ түсірілімдерге оны тірі қалдыруды жоспарлаған. Олар екінші фильмнің көбірек комедиялық болуын қалады, ал Блэктің нұсқасы батырлық пен ерлікке баса назар аударады, Риггс Мёрто мен оның отбасын қорғау үшін өмірін беруге дайын, оларды жақсы көретіндіктен. Сценарийі қабылданбағаннан кейін, Блэк продюсерлерді ренжіткенін сезінді. Ол бастапқыда гонорарын қайтаруды ұсынды, бірақ оның агенті оны осыдан бас тартуға көндірді. Блэк сценарийді қайта жазудан бас тартты және жобадан алты ай жұмыс істегеннен кейін кетіп қалды. Кейін Блэк екінші фильмнің мәселесі – тым көп комедия болғанын айтты, сондай-ақ үшінші және төртінші фильмдерді Риггстің кейіпкерінің өзгергендігі үшін ұнатпайтындығын жеткізді. Джеффри Боам жазған сценарийдің соңғы нұсқасы Блэктің нұсқасынан мүлдем өзгеше болды, тек үйдің қирауы көрінісінен басқа. Лео Гетц кейіпкері Блэктің нұсқасында тек бір ғана көріністе және аздаған диалогтармен екінші рөлде болды. Басқа да айырмашылықтардың арасында сценарийде зорлық-зомбылықтың көбірек бейнеленуі бар, оның ішінде оңтүстік африкалықтар соңғы фильмдегіден де қатыгездік танытады; бір сәтте Риггс пен Мёртомен бірге жұмыс істейтін полиция қызметкері Шапиро олардың қолынан қаза табады. Сондай-ақ, Риггс бірінші фильмдегідей азаптауға ұшырайтын көрініс болды, бірақ одан да қорқынышты. Сценарийде кокаинге толы ұшақтың құлауы және кокаиннің Лос-Анджелес қаласының үстінен «қардай» жаууы туралы көрініс те бар. Блэктің сценарийіндегі соңғы шайқас үлкен өртпен жалынған төбелерде өтті, ал үйдің қирауынан кейін Риггс басты жау Бенедиктті (фильмде Питер Ворстедт) қуалайды, ол түпнұсқа сценарийдегі әлдеқайда өзгеше және қауіпті кейіпкер және Блэктің айтуынша, Риггстің «басты қарсыласы және ең жаман қорқынышы». Ол Риггстің оттың ортасына дейін қуалайды, содан кейін Риггс пышақталды және жараларынан баяу өледі. Сценарийдегі соңғы көрініс – Мёртоның Риггстің соңғы шайқастан бұрын түсірген видеотаспасын көруі, өйткені ол өлетінін білген және ол Мёртоға қоштасады. Блэк сценарийдің нұсқасында Риггсті өлтіру себебін сұхбатта былай түсіндірді: бірінші фильмде Риггс өмірге немесе өлімге қызығушылық танытпаған «өз-өзіне зиян келтіретін» адам болған, бірақ Мёрто және оның отбасымен достығы оған көмектескен, ал оларды құтқару үшін өзін құрбан ету – оның толыққанды тыныштыққа қауысуы үшін жасауы керек болған соңғы қадам. Блэк Риггс үшін жазған өлім сахнасының «әдемі» екенін және көрермендерді жылатып жіберетінін айтты. Кейін Блэк өзінің қабылданбаған «Play Dirty» сценарийін «мен жазған ең жақсы нәрсе» деп атады және осы тәжірибеден кейін өзінің сезіміне сенуге үйренгенін айтты. Блэктің сценарийі, жанкүйерлер оны табуға тырысқанына қарамастан, жарық көрген жоқ. Режиссер Ричард Доннер фильмнің Blu-ray түсіндірмесінде фильм екі түрлі аяқпен монтаждалуы мүмкін екенін айтты, біреуінде Риггс қаза табады, екіншісінде тірі қалады. Сынақ көрсетілімдеріндегі көрермендер Риггстің аман қалуына жақсы жауап берді, және бұл сақталды, бірақ фильмдегі соңғы кадрда камера Мёртоның Риггсті ұстап тұрғанынан алыстап, ол қайтыс болған соң түсірілді.

Джеффри Боамның соңғы сценарийі

Бастапқы Шейн Блэктің сценарийі өзгертілгенде, ол жобадан бас тартты. Финалдық фильмге әкелген түзетулерді Джеффри Боам жасады («Индиана Джонс және соңғы крест жорығы» мен «Жоғалған жігіттер» фильмдерінің сценарий авторы). Боам сондай-ақ, Доннер кейбір бөліктері тым зорлықты және қараңғы деп ойлаған кезде, алғашқы фильмнің сценарийін қайта жазған. Сценарист Роберт Марк Камен 2012 жылғы қазан айында craveonline сайтына берген сұхбатында, ол Warner Bros. үшін сценарист ретінде жұмыс істегенде, олардың фильмдерінде көптеген авторлық құқығы көрсетілмеген жұмыстар жасаған, соның ішінде «Өлімдік қару-2» және «Өлімдік қару-3» фильмдерінде де жұмыс істегенін айтты. Ол «Өлімдік қару-2» сценарийін қайта жазу кезінде қосқан көптеген материалдардың арасында Оңтүстік Африкалық жауластырушылардың барлық эпизодтары болғанын мәлімдеді. Ол осы фильмдегі еңбегі үшін көрсетілмегенімен, «Өлімдік қару-3» фильміндегі жұмысы үшін авторлық құқығы көрсетілді, себебі ол осы жалғастыруда көп еңбек еткен. Алғашқыда Рика кейіпкерінің тірі қалғаны жоспарланған, фильмнің соңғы сахнасында Риггс пен Рика Мертоулармен бірге Алғыс айту күні кешкі асын ішетін еді, бірақ режиссер Риггстің Оңтүстік Африкалық есірткі тасымалдаушыларын жоюға деген құлшынысын арттыру үшін осы кейіпкерді өлтіруге шешім қабылдады. Бұл фильмде Лео Гетцтің (Джо Песси) дебюті болды – ол сырттай ада болатын, бірақ ақпарат беруші CPA, ол Риггс пен Мёртоның қорғауына алынады және оның невротикалық мінез-құлқы детективтердің жұмысын қиындатады. Гетц кейіпкері фильмдер сериясының соңына дейін тұрақты болды.

Түсірілім

Риггс Арженнің үйінің сыртындағы жолда жүк көлігінің алғы бөлігіне ілінген көрініс (серфинг тақтасы жүргізушіні өлтірген сол көрініс) 1989 жылдың 21 наурызында түсірілді. Бастапқы қуып жететін эпизод 1988 жылдың 28 қарашасында түсірілді. Риггс пен Рикаға түнде жағажайда тікұшақтар шабуыл жасаған көріністер Калифорния штатының Ранчо Палос-Вердес қаласындағы Тынық мұхитының "Коббл Бич" деп аталатын Маринеланд жерінде түсірілді. Фильмнің қалған бөліктері Палм-Спрингс, Калифорнияда түсірілді. "Жұлдызды соғыстар" және "Адамдарды құртушылар" (бірнеше жыл бұрын шыққан) ескерілмесе, бұл фильм сол кезден бастап "іс-шара" фильмдерінің қалыптасқан белгісіне айналған, жай ғана атаудан тұратын ашылу стилімен жазғы блокбастерлердің алғашқыларының бірі болды.

Кіріс кассадағы табысы

Lethal Weapon 2 1989 жылы Солтүстік Америкада (Бэтмен мен Индиана Джонс пен Соңғы крест жорығынан кейін) үшінші ең табысты фильм болды, АҚШ-та шамамен 150 миллион доллар, ал шетелде 80,6 миллион доллар тапты. Los Angeles Times газетінің сыншысы Майкл Уилмингтон: "Апартеидке және теңіз жануарларының қырғынына қарсы күреске шақыратын, көрермендердің көп назарын аударатын әрекет фильмнің болуы жақсы, бірақ Армия Әуе күштеріне, жергілікті жасақтарға немесе Вьетнам соғысын қайта бастауға шақыратын үгіт плакаты болғаннан гөрі, бұл сезімдер көлік апаттарынан артық емес" деді.

Үй медиасы

Lethal Weapon 2 бірнеше рет VHS және DVD форматында, сондай-ақ жеке LaserDisc және Blu-ray Disc нұсқаларында шықты. Алғашқы DVD 1997 жылы жарық көрді және фильмнің кинотеатрлық нұсқасын қамтыды. Режиссерлік нұсқасы 2000 жылы шықты. Содан бері сериядағы барлық төрт фильмді қамтитын көптеген жинақтар жарық көрді (сол DVD-лерді пайдаланып). Кинотеатрлық нұсқасы 2006 жылы Blu-ray форматында да шықты.