Көзі нашар музыканттар үшін музыкалық нотацияның брайл әліпбисі
Braille music
Көзі нашар музыканттар үшін музыканы жазуға арналған Брайль әдісі. Ноталар, ырғақ және басқа да элементтерді Брайль жазуымен бейнелеу мүмкіндігі. Брайль нотациясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыкалық нотацияның Брайль түрі
Braille form of musical notation
Брайль музыкасы – көзі нашар музыканттардың музыканы оқуы үшін Брайль клеткаларын пайдаланып нотациялауға мүмкіндік беретін Брайль коды. Бұл жүйені Луи Брайль құрастырған. Брайль музыкасы әдеби Брайль сияқты алты позициялық Брайль ұяшығын қолданады. Дегенмен, Брайль музыкасының өзіндік мағынасы, синтаксисі және аббревиатуралары бар.
Braille music is a braille code that allows music to be notated using braille cells so music can be read by visually impaired musicians. The system was incepted by Louis Braille. Braille music uses the same six position braille cell as literary braille. However braille music assigns its own meanings and has its own syntax and abbreviations.
Брайль қарпімен музыка үйрену
Брайль музыкасы, баспа музыкасы сияқты, музыканың ноталарын, ырғағын және басқа да элементтерін жазу үшін нотация жүйесін пайдаланады. Көзі көрмейтін музыканттар аспапты ойнау үшін екі қолын қолдануы мүмкін болғандықтан, Брайль музыкасы партитураны жаттауды жеңілдетуге арналған. Сондықтан жүйенің кейбір аспектілері баспа музыкасына қарағанда көбірек логикалық немесе жеңілдетілген; мысалы, ортаңғы До нотасын анықтау үшін бес сызықтың қай жерінде екенін түсінудің орнына, жай ғана жазылған нотаны оқу жеткілікті. Көру қабілеті бұзылған музыканттар әдеби Брайльді оқуды жетік меңгерген кезде Брайль музыкасын үйренуге бастай алады.
Braille music, as with print music, uses a notation system to transcribe the notes, rhythm, and other aspects of a piece of music. Because blind musicians may need both hands to play their instrument, braille music is designed to ease the memorization of a score. Some aspects of the system are therefore more logical or simplified compared to print music; for example, identifying Middle C requires simply reading the written note rather than understanding where it falls on a staff. Visually impaired musicians can begin learning braille music about the time they have reasonable competence reading literary braille.
Брайль қарпімен музыка үйрету
Бастауыштарға арналған Брайль музыкасы, бастауыштарға арналған баспа музыкасы сияқты, өте қарапайым. Брайль музыкасын бұрын білмеген музыка мұғалімдері де Брайль музыкалық нотацияның негіздерін оңай үйреніп, Брайль музыкасын үйреніп жатқан оқушыдан бір-екі қадам озып кете алады. Көптеген таныс баспа оқулықтарының Брайль нұсқасы бар, сондықтан екі кітапты бірге қолдануға болады. Дегенмен, көзі нашар музыканттардың көпшілігіне бұрын Брайль музыкасына аударлмаған музыка қажет. АҚШ, Канада, Ұлыбритания және тағы да көптеген елдерде мұндай музыканы Брайльге аударатын мамандар желісі бар. Тағы бір мүмкіндік – Брайль шығаруға арналған компьютерлік музыка жүйесін пайдалану. Мұндай бағдарламалардың көпшілігі баспа нотациясын (ноталарды) Брайльге автоматты түрде түрлендіреді.
Braille music for beginners, like print music for beginners, is quite simple. Music teachers with no previous knowledge of braille music can easily learn the rudiments of braille music notation and keep a step or two ahead of the student who is learning braille music. Some common print method books have a version in braille so both books can be used alongside each other. However, many visually impaired musicians need music that has never before been transcribed to braille music. In the United States, Canada, United Kingdom, and many other countries a network of braille music transcribers transcribe such music. Another option is to use a braille output computer music system. Most such software automatically converts print notation (sheet music) into braille.
Қайталау белгілері
Брайль музыкасы көлемді болып келеді. Осы себепті, баспа музыкасындағыдан әлдеқайда кеңейтілген қайталау символдары жүйесі беттерді ауыстыруды, ноталардың мөлшерін және басып шығарудың құнын азайту үшін қолданылады. Қайталау символы (2,3,5,6) такт ішіндегі символ сияқты, бір уақыт, жарты такт немесе толық такт қайталанатынын көрсету үшін пайдаланылады. Сонымен қатар, Брайль музыкасында "осы жерде 2-ші тақты қайтала" немесе "осы жерде 5-7 тақтарды қайтала" сияқты нұсқаулар жиі кездеседі. Бұл, қалыпты қайталау белгілерімен және бірінші және екінші соңдамалармен бірге қолданылады.
Braille music tends to be rather bulky. Because of this, a system of repetition symbols—much more extensive than that in print music—exists to reduce page turns, size of scores, and expense of printing. The repetition symbol (dots 2,3,5,6) is used like the printed intra bar symbol to indicate that a beat, half measure, or full measure is to be repeated. In addition, braille music often includes instructions such as "repeat measure 2 here" or "repeat measures 5–7 here". Such are in addition to the commonly used repeat marks and first and second endings.
Контрапунктілік сызықтар мен таспалар
Баспа музыкалық нотациядан өзгеше, Брайль музыкасы сызықтық форматта болады. Сондықтан, бірқатар ноталар бір уақытта ойналатын кезде (бір таяқша ішінде) контрапункттік сызықтар мен аккордтарды көрсету үшін нақты белгілі бір шарттар қолданылуы тиіс.
Unlike print music notation, braille music is a linear format. Therefore, certain conventions must be used to indicate contrapuntal lines and chords (where more than one note is played simultaneously within a staff).
Келісімі бойынша
Бір табельдегі тәуелсіз контрапункттік сызықтар аккордтарда толық немесе жартылай такт арқылы көрсетіледі. Контрапункттік сызықтың біріншісі беріледі, содан кейін екіншісі, «in accord» белгілерімен қоршалған. «In accord» белгілері екі сызықты бір уақытта ойнау қажет екенін көрсетеді.
Independent contrapuntal lines within a staff are indicated via whole or part measure in accords. The first of the contrapuntal lines is given, then the second, enclosed by the in accord symbols. The in accord symbols indicate that the two lines are to be played simultaneously.
Әр түрлі таяқтармен жұмыс істеу
Баспа музыкасы көбінесе бір уақыттағы таяқтарға жазылады. Мысалы, фортепиано музыкасы әдетте екі таяққа жазылады: біреуі – дискір кілт (сопрано әншілері қолданады), екіншісі – бас кілт. Стандартты хор музыкасы олар қиылыспаған жағдайда немесе төрт таяқ қолданылады, мысалы, скрипкалық квартет музыкасында (ең көп қосылатын кілттер – альт және/немесе тенор). Бір уақытта ойналатын әртүрлі таяқтардағы ноталар тік сызықта орналасады. Брайль музыкасының сызықтық сипаты және соқыр музыканттың бір уақытта тек бір таяқты оқи алатындығына байланысты, бірнеше таяқтар музыканың күрделілігіне және басқа да факторларға қарай әртүрлі жолдармен өңделеді. «Бар үстіне бар» форматы басылған музыкаға ең жақын, онда оң қол нотациясы жоғарыдағы жолда, ал сол қол нотациясы төмендегі жолда жазылады. Оң және сол қол арасында белгілі бір деңгейде тік сәйкестік сақталады. Көп таяқты музыкамен жұмыс істеудің басқа тәсілдері: «жол үстіне жол» форматы, «бөлім бойынша бөлім» форматы, абзац стилі және «бар бойынша бар» форматы. Әдетте, бұл форматтар бетте аз орын алады, бірақ музыканттан таяқтарды бірге қалай үйлестіру керектігін анықтау үшін көп күш жұмсауды талап етеді. Мысалы, «бөлім бойынша бөлім» форматында ноталанған фортепиано партитурасында, оң қолдың бөлігі алғашқы 8 такке дейін, содан кейін сол қолдың бөлігі жазылуы мүмкін. Бөлшектерді туралауға тырысылмайды. 9-16-шы тақтар үшін де осы процедура қолданылады, және т.б., бөлімнен бөлімге, партитураның бойымен. Соқыр музыкант бір бөлімді оң қолмен, содан кейін сол қолмен жаттап алады, сосын екі қолды бірге жаттап, Брайль жазбасындағы әртүрлі жерлерге сілтеме жасап, бөлімдердің қалай үйлесетінін анықтайды. Көбінесе көшіруші жазбасында қолданылған формат туралы түсінік беріледі. Дегенмен, көптеген ескі және күрделі партитуралар үшін форматты музыканы және контексті зерттеу арқылы анықтау қажет.
Printed music is often written on simultaneous staves. For instance, piano music is typically written on two which compose the grand staff: one for treble clef (which soprano singers use) and one for bass clef. Standard choral work uses this mainly where they do not cross or four where they do, as for string quartet music (the most common added clefs are alto and/or tenor). The notes in different staves that play simultaneously are aligned vertically. Because of the linear nature of braille music and the fact that the blind musician can typically read only one staff at a time, multiple staves are handled in several ways depending on the complexity of the music and other considerations. Bar over bar format is most similar to print music with right hand notation on the top line and left hand notation on the bottom line. Some degree of vertical alignment between the right and left hands is maintained. Other ways of dealing with multiple staff music are: line over line format, section by section format; paragraph style; and bar by bar format. As a rule these take up less space on the page but require more of the musician in working out how to fit the staves together. For instance, in a piano score notated in section by section format, the right hand part may be written out for the first 8 measures, followed by the left hand part. No attempt is made to align the parts. The same procedure is followed for measures 9–16, and so on, section by section, throughout the score. The blind musician learns and memorizes one section right hand alone, then left hand alone, then works out the hands together by memory and referencing various spots in the braille score to work out how the sections fit together. A note from the transcriber often clarifies the format used. However, with many older and more complex scores the format must be determined by examination of the music and context.
Брайль жазбасындағы музыканың түр-түрлері
Жылдар бойы және әртүрлі елдерде Брайль музыкасын орындауда түрлі шағын айырмашылықтар туындады. Кейбіреулер интервал немесе тасмалық нотация үшін басқа стандартты қалауы мүмкін, ал кейбіреулері сирек кездесетін музыкалық белгілер үшін әртүрлі кодтарды қолданды. Брайль музыка кодын біртектеу жөніндегі халықаралық күш-жігер 1997 жылғы Музыкалық Брайль Кодексіндегі жаңартулармен аяқталды, бұл жаңартулар «New International Manual of Braille Music Notation» (1997) еңбегінде егжей-тегжейлі сипатталған. Дегенмен, пайдаланушылар баспаханалар мен кітапханалардан ноталар тапсырыс берген кезде түрлі нұсқаларға кездесетінін ескеруі керек, себебі олар көбінесе ескі және әртүрлі елдерден алынған.
Over the years and in the many different countries, a variety of minor differences in braille music practice have arisen. Some have preferred a different standard for interval or staff notation or used different codes for various less common musical notations. An international effort to standardize the braille music code culminated in updates summarized in the Music Braille Code 1997 and detailed in New International Manual of Braille Music Notation (1997) However, users should be aware that they will encounter divergences when ordering scores from printing houses and libraries because these are often older and from various countries.