Кіріспе
Британдық автомобиль инженері (туған 1954)
Росс Джеймс Браун (туған 23 қараша 1954) – британдық Формула-1 басқарушы директоры, мотор спорты және техникалық директоры. Ол бұрынғы моторспорт инженері және Формула-1 командасының басшысы, сондай-ақ бірнеше Формула-1 командаларында жұмыс істеген. Brawn-ның маңызды рөл атқарған командалары барлығы сегіз конструкторлар чемпионатында және сегіз жүргізушілер чемпионатында жеңіске жетті. Чемпионатты жеңген Benetton және Ferrari командаларының техникалық директоры ретінде қызмет етіп, ол Майкл Шумахердің жеті әлем чемпионаты титулының артындағы "арқасындағы күш" ретінде танылды. 2007 жылы демалысқа шығып, 2008 маусымында Honda командасының басшысы ретінде F1-ге оралды. Brawn 2009 жылдың басында Honda командасын сатып алып, Brawn GP командасын құрды, ол сол жылы Формула-1 конструкторлар және жүргізушілер чемпионатында жеңімпаз атанды. Mercedes 2009 жылдың қарашасында команданы сатып алды, Браунды команданың басшысы және Ник Фраймен бірге серіктес иесі етті. 2011 жылы Браун мен Фрай қалған үлестерін Mercedes Benz-ке сатты, ал Браун команданың басшысы қызметінде қалды. 2013 жылдың қарашасында Браунның қызметтен кететіні және басшылықты Paddy Lowe мен Toto Wolff-қа берілетіні жарияланды. Басқа командаларға өту мүмкіндігі туралы болжамдардан кейін, Браун 2014 жылдың ақпан айында Формула-1-ден зейнетке шығуын мәлімдеді.
Жас шағы мен отбасы
Браун Англияның Ланкашир графтығындағы Аштон-андер-Лайн қаласында дүниеге келген. Ол жас кезінде инженерлік салаға қызығушылық танытып, түрлі автожарыстарды көру үшін жиі "Белл Вью" стадионына барып тұратын. Әкесі Беркширдегі Рединг қаласының жанында жұмысқа орнысқан соң, 11 жасында оңтүстікке көшіп, кейін қаладағы Рединг мектебінде оқыды. 1971 жылы Оксфордширдегі Харвеллдегі Атом энергиясын зерттеу орталығында Ұлыбританияның Атом энергиясы агенттігіне механикалық шеберлікке оқуға қабылданды, онда ол аспаптар механігі мамандығын алды. Харвелл қаржыландыруымен ол Механикалық инженерлік бойынша Жоғары техникалық білім беру курсын (HNC) бастады. Редингте тұрғанда, сол кезде Редингте орналасқан "Франк Уильямс Гран-при" компаниясының жарнамасын көріп, Патрик Хед онымен сұхбаттастырды. "Уильямс" Харвеллде алған дағдыларының бірі – фрезерлік станок операторын іздеп отырды. Браун Темза өзенінің жанындағы Хенли-он-Темс қаласының жанындағы Стоук Роу қаласында тұрады. Бос уақытында бау-бақшамен айналысуды, балық аулауды және музыка тыңдауды ұнатады. 2006 жылы Браун автоспортқа қосқан үлесі үшін Брунел университетінен Инженерлік ғылымдарының докторы (DEng) құрметті атағын алды. 2011 жылдың 18 қарашасында Браун Хериот-Ватт университетінен екінші құрметті докторлық дәрежесін алды. Ол Жанға үйленген.
Мансап
Оның автоспорттағы мансабы 1976 жылы Бичестер қаласындағы March Engineering компаниясына фрезерлік станок операторы ретінде жұмысқа түскен кезде басталды. Ұзақ өтпей ол Формула 3 командасына механик болып қосылды. 1978 жылы Браунды Франк Уильямс жаңа құрылған Williams командасына станокшы ретінде шақырды. Ол жылдам түрде өсіп, Фрэнк Дернимен бірге Ғылыми-зерттеу бөлімінде және команданың аэродинамикалық сынақ туннелінде жұмыс істеді. 1985 жылы Браун Haas Lola командасына қосылды және команда пайдаланған Lola THL1 және THL2 машиналарын жасаған FORCE тобының мүшесі болды, оған Нил Оатли жетекшілік етті. THL1 машинасы 4 цилиндрлі Hart қозғалтқышымен, ал THL2 жаңа Ford V6 турбо қозғалтқышымен жабдықталған болатын. McLaren және Williams сияқты командалардың TAG Porsche және Honda турбо қозғалтқыштарына қарсы нәтижелер тым аз болды. Бұл, Формула 1 падогының көпшілігі бұл машиналарын ең жақсы басқарылатыны деп санағанмен, команда құрамында 1980 жылғы әлем чемпионы Алан Джонс және бұрынғы Ferrari және Renault жүргізушісі Патрик Тамбайдың болуына қарамастан болды. 1986 жылғы F1 маусымының соңында команда Формула 1-ден шыққаннан кейін, Браун Arrows командасына өтті. Онда ол Megatron қозғалтқышымен жұмыс істейтін Arrows A10 және оның жаңартылған нұсқасы A10B машиналарын (1987 және 1988 жылғы F1 маусымдарына арналған) және Ford V8 қозғалтқышымен жұмыс істейтін Arrows A11 (1989 жылғы F1 маусымы үшін) жобалады. Кейін 1989 жылы Браун Jaguar Sportscar жарыс бөліміне ауысты және 1991 жылы Әлемдік Sportscar чемпионатында жеңіске жеткен Jaguar XJR 14 машинасының бас дизайнері болды.
Бенетон (1991-1996)
Кейін 1991 жылы Браун Формула-1 командасына Бенеттон командасының техникалық директоры болып оралды, Майкл Шумахермен бірге 1994 және 1995 жылдары қатарынан жүргізушілер әлем чемпионатын жеңуге көмектесті, сондай-ақ 1995 жылы конструкторлар әлем чемпионатын ұтып алды. Автомобильді Рори Бёрн жасағанмен, мамандандырылған баспасөздің көп бөлігі Браунды осы чемпионаттардың маңызды бөлігі деп есептейді, әсіресе жарыс стратегиясын әзірлеудегі рөлі үшін. Браун сонымен қатар Фрэнк Дерниді машинаны жетілдіруге және команда ұйымын жақсартуға көмектесу үшін шақырды.
Ferrari (19972006)
Браун 1996 жылғы F1 маусымының соңында, Шумахер командадағы алғашқы жылын аяқтағаннан кейін «Феррари» командасына қосылды. Ол жарыс стратегияларымен танымал болды, команда 1997 жылдан бастап чемпиондыққа үміткер бола бастады, сол жылы «Уильямс» машиналарының басымдығына және 1998 жылдан бастап «Макларен» командаларына қарамастан. Осы қайта құру жылдарынан кейін, «Ферраридің» техникалық директоры ретінде, ол командаға 1999 жылғы F1 маусымында Конструкторлар чемпионатында жеңіс алып, алты рет қатарынан титул жеңіп, даңқты қайтаруға көмектесті. Браун басқарған «Scuderia» Шумахердің бес рет қатарынан жүргізушілер титулына ие болуына да көмектесті, 2000 жылғы F1 маусымынан 2004 жылғы F1 маусымына дейін. Браунның осы беспрецеденттік титулдарға қосқан үлесі оны Шумахер, команда басшысы Жан Тодт және бас дизайнер Рори Бёрнмен бірге «Ферраридің» «арман командасының» маңызды мүшесі деп тануға әкелді. 2005 жылғы F1 маусымында «Феррари» толыққанды формаға енбеді, нәтижесінде титулды «Рено» командасына беруге мәжбүр болды, ал Шумахер тәжді Фернандо Алонсоға табыс етті. 2006 жылғы F1 маусымында «Феррари» маусымды нашар бастады, бірақ маусым соңына қарай ең жылдам машинаға ие болды. 2006 жылдың 26 қазанында «Феррари» Браун команданы тастап кететінін хабарлады. Оның «Ферраридің» техникалық бөлімдерінің басқа мүшелеріне командада өсуге мүмкіндік беру үшін бір жылдық демалысқа шығатыны болжалды.
Хонда (2008)
2007 жылдың соңында Браунның екі дүркін әлем чемпионы Фернандо Алонсоны тарту мақсатындағы келісім аясында Red Bull командасына қосылатыны хабарланды. 2007 жылдың 12 қарашасында Браун Honda командасының жаңа бас директоры болары жарияланды. Ол 2007 жылдың 26 қарашасынан бастап британдық командамен жұмыс істей бастады. 2008 жылдың соңында Honda-ның Формула-1 жарысынан шығуы туралы хабарламамен Браун, егер сатып алушы тез табылмаса, спорттан кетуге мәжбүр болды. Бұл Браун үшін өкінішті болды, себебі ол команданың 2009 жылы жарыс жеңіске жететін машинаға ие екеніне сенді.
Brawn GP (2009)
2009 жылдың 5 наурызында Honda компаниясы толығымен сатып алынды, нәтижесінде Brawn 54% бақылау үлесіне ие болды. Олар 2009 жылғы Формула-1 әлем чемпионатына Brawn GP деген жаңа атаумен қатысатынын жариялады. Азшылық акционерлер: бас директор Ник Фрай (31%), Honda-ның бұрынғы қаржы директоры Найджел Керр (8%), Honda-ның бұрынғы адам ресурстарын басқарған Джон Марсден (3%), Honda-ның бұрынғы заң кеңесшісі Кэролайн МакГрори (3%) және Honda-ның бұрынғы директоры Гордон Блэр (1%). Жаңа иелігімен бірге Honda-ның көптеген аспектілері, соның ішінде тәжірибелі пилоттар Рубенс Барричелло мен Дженсон Баттон сақталды. Brawn GP 2009 жылғы маусымға арналған қозғалтқыштарды Mercedes Benz-ден алуды жөн көрді. 2009 жылғы Австралия Гран-присінде Баттон поул-позициядан бастады, Барричелло екінші орын алды, және олар осы орындарда жарысты аяқтады. 2009 жылғы маусымда өткен 19 Гран-при жарысының алтысында Баттон жеңіске жетті, екеуінде Барричелло жеңіп алды, ал команда төрт жарыста бірінші және екінші орындарды, ал жалпы 11 жарыста жүлделі орындарға ие болды. Австралия Гран-приі алдында Virgin компаниясының басшысы Ричард Брэнсон команданың демеушісі болатынын мәлімдеген кезде, Brawn командасына қаржылық қолдау көрсетілді. Содан кейін командаға тағы бір демеуші қосылды – швейцариялық MIG Investments брокерлік компаниясы. Brawn GP 2009 жылғы Конструкторлар чемпионатында жеңіске жетті, ал Баттон Бразилия Гран-присінде Жүргізушілер чемпионатында жеңімпаз атанды. Браун 2010 жылғы Жаңа жылдық құрметтеулерде мотор спортына қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің офицері (OBE) атағымен марапатталды.
Мерседес (20102013)
2009 жылдың қарашасында Brawn GP компаниясын Daimler AG, Mercedes Benz компаниясының бас компаниясы сатып алды. Браун, көпшілік үлесіне ие болғандықтан, осы мәміледен қаржылық тұрғыдан көп пайда көретін еді және команда басшысы қызметінде қалды. Ол және Фрай жаңа командада 24,9% үлесті сақтап, кейін 2011 жылдың басында Daimler AG-ға сатты. 2009 жылдың желтоқсанында жеті дүркін әлем чемпионы Майкл Шумахер зейнеткерліктен шығып, Mercedes GP үшін жүргізуге шешім қабылдауының басты себебі Браун екенін мәлімдеді. Браунның Benetton және Ferrari командаларындағы жұмысы Шумахердің жеті әлем чемпионатын жеңіп алуына көмектескен. 2010 жылғы маусымның бастауы өте қиын болды. Алғашқы үш жарыста Шумахер Бахрейнде алтыншы, Австралияда он бірінші орынды алды, ал Малайзияда доңғалақтың бұрышының бұзылуына байланысты жарыстан шықты. Шумахердің командаласы және отандасы Нико Росберг жақсы нәтижелер көрсетті – Бахрейнде және Австралияда бесінші орынды иеленді, ал Малайзияда үшінші орын алып, Mercedes Grand Prix үшін тұңғыш рет подиумға көтерілді. Команда алғашқы жарысын 2012 жылдың 15 сәуірінде жеңіп алды, ол кезде Росберг Қытай Гран-присінде жеңіске жетті. Команда Қытайдан кейін де сәтті өнер көрсетті, Шумахер Монакода ең жылдам уақытты көрсетті, ал Росберг подиумда болды. Маусым соңына қарай команданың нәтижелері төмендеді. Жапон Гран-присінде Шумахер Формула-1-ден зейнетке шығуын жариялады, ал Mercedes 2008 жылғы әлем чемпионы және McLaren жүргізушісі Льюис Хэмилтонды 2013 жылғы маусымда Росбергпен бірге команда құрамына қосатынын хабарлады. 2013 жыл Mercedes үшін 2012 жылғыдай басталды, себебі маусымға дейінгі сынақтар автокөліктің сенімді еместігін көрсетті. Росберг Жерастегі сынақтардың бірінші күнінде тегіс бөлігінің зақымдануына ұшырады, ал Хэмилтон екінші күні тежегіш бұзылғандықтан жарысқа қатыса алмады. Сынақтар барысында Mercedes жылдамдық белгілерін көрсетті, әсіресе Барселонадағы соңғы сынақта. Мельбурндағы алғашқы жарыста Росберг пен Хэмилтон топ-10-ға жақсы ілікті, Хэмилтон бесінші орынды алды, ал Росберг машинасымен проблемаларға тап болып, жарыстан шықты. Маусымның екінші жарысында Mercedes үшінші (Хэмилтон) және төртінші (Росберг) орындарды иеленді. Brawn команда радиосы арқылы екі жүргізушіге де Pirelli шиналарының тез тозуы және екі машинада да отын жетіспеуіне байланысты позицияларын сақтап тұруды өтінді. Қытайдағы үшінші жарыста Хэмилтон екі жылдың ішінде Mercedes үшін екінші поул-позициясын алды, ал Росберг төртінші орынды иеленді. Хэмилтон үшінші орынды алды, бірақ Росберг анти-роллбардың бұзылуына байланысты қайтадан жарыстан шықты. Росберг келесі үш Гран-приде поул-позициясын жеңіп алды және Mercedes-ке Монакода маусымның алғашқы жеңісін сыйлады. Алайда, жеңіске қатысты дау туды, себебі Mercedes Гран-приге дейін Pirelli шақыруымен дөңгелектерді сынау кезінде сол кездегі автокөлігін пайдаланды. Команда FIA-дан сөгіс алды және жас жүргізушілердің келесі сынағынан шеттетілді, бірақ чемпионат ұпайларын жоғалтпады. Маусым қалған бөлігінде автокөлік квалификацияда жарысқа қарағанда жақсы өнер көрсетті. Хэмилтон тағы төрт рет поул-позициясын жеңіп алды, ал Mercedes тағы екі жарыста жеңіске жетті – Ұлыбританияда (Росберг) және Венгрияда (Хэмилтон). Британ Гран-присінде бірнеше дөңгелектердің бұзылуынан кейін Pirelli жазғы демалыстан кейін 2012 жылғы құрамдас бөліктерге қайта оралды, нәтижесінде Себастьян Феттель мен Red Bull қалған жарыстарда және чемпионатта жеңіске жетті. Mercedes конструкторлар чемпионатында екінші орынды иеленді, ал Хэмилтон мен Росберг жүргізушілер рейтингінде төртінші және бесінші орындарды алды. 2013 жылдың 29 қазанында BBC Браунның 2013 жылғы маусым соңында командадағы рөліне қатысты келіспеушіліктерге байланысты Mercedes-ті тастап кететінін хабарлады. 2013 жылдың 28 қарашасында ол жыл соңында команданы тастап кететіні туралы хабарланды.
2014 жылдан 2016 жылға дейін
2014 жылдың 1 ақпанында Браун Формула-1-ден қанағаттану себебімен кетуін жариялады, бұл Уокинг қаласындағы McLaren командасындағы мүмкін қызметке қатысты болжамдарға нүкте қойды. 2016 жылдың қазан айында The Daily Telegraph газетіне берген сұхбатында Браун команда басшысы емес, стратегиялық рөлде болса да, Формула-1-ге оралуға дайын екенін айтты. Оның Формула-1 стратегиясы туралы «Total Competition» кітабы бір аптадан кейін жарық көрді.
Формула-1 менеджменті (2017-2022)
2017 жылдың 23 қаңтарында Росс Браун «Формула-1» тобының жаңадан құрылған Мотор спортының басқарушы директоры және техникалық директоры лауазымына тағайындалғаны жарияланды.
Қайырымдылық жұмыс
2010 жылы RNLI мүшесі Brawn, Лондондағы Темза өзені үшін жаңа құтқару қайығын қаржыландыру мақсатында Brawn Lifeboat Challenge жобасын ұйымдастырды. Бұл бастама 8 айдың ішінде 360 000 фунт стерлинг жинады және жаңа E класты құтқару қайығы Brawn Challenge 2012 жылдың қыркүйегінде қолданысқа енгізілді. 2014 жылы ол Hope for Tomorrow қайырымдылық қорының демеушісі атанды, ол NHS сенімдеріне мобильді қатерлі ісікке қарсы күтім бөлімдерін ұсынады, осылайша олар қатерлі ісікпен күресті жергілікті қауымдастықтарда жүргізе алады.
Жылдамдықты арттырып бұзу
Браун екі бағытты жолда жылдамдық шегінен асып кеткенін мойындағаннан кейін, көлік жүргізу құқығынан айырылудан құтылды. Ол 2009 жылдың 30 мамырында Девон графтығының Океэмптон қаласына жақын Суртон ауданында, 70 миль/сағ (112 км/сағ) жылдамдықпен шектелген A30 жолында Mercedes Benz E320 Saloon көлігімен жылдамдықпен жүрген. Браун 700 фунт стерлинг айыппұл төледі, 75 фунт стерлинг сот шығындары өтелді және оның жүргізуші куәлігіне алты айып ұпайы қойылды.
Авторлығы
Браун, Росс және Парр, Адам. Толық бәсекелестік: Формула-1 стратегиясы бойынша сабақтар. Simon & Schuster (2016).