Кіріспе

Исландиялық мүсінші (1893–1982)

Асмундр Свейнссон (20 мамыр 1893 – 9 желтоқсан 1982) – исландиялық мүсінші, ол "Тордың балғасы" және Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының төрағасы қолданатын әсем балға сияқты туындылардың авторы.

Алғашқы жылдар

Асмундр Свейнссон 1893 жылғы 20 мамырда Батыс Исландиядағы Колстадирде дүниеге келген. 1915 жылы ол Рейкьявикке көшіп, Исландияның Техникалық колледжіне оқуға түсіп, сондай-ақ мүсінші Рикардур Йонссонның шәкірті болды, төрт жыл бойы оның тәлімгерлігінде болды. 1919 жылы ол Данияның Копенгаген қаласына, одан кейін Швецияның Стокгольм қаласына көшіп барды. Ол алты жыл бойы Көркемөнер академиясына оқуға түсті, көп бөлігін мүсінші Карл Миллеспен бірге оқыды. 1924 жылы ол мүсінші Гуннфрид Йонсдоттирге үйленді, бірақ кейін ажырасты. Академияны бітіргеннен кейін Асмундр Парижге, Францияға көшіп, онда мүсінші Шарль Деспиу басшылығымен оқуын жалғастырды.

Жұмыс

Асмундр 1929 жылы Исландияға оралып, бірнеше абстрактты бейнелі туындылар жасауды бастады. Оның тақырыптары көбінесе жұмыс істеп жүрген ерлер мен әйелдер болды, және олардың ішінде «Қылышшы», «Жуасты әйелдер» және «Су тасымалдаушы» сияқты туындылар бар. 1940 жылдары Асмундрдың туындылары адам және жануар бейнесінен одан да алыстап кетті, бұл оның бұрынғы негізгі тақырыбы болған. Көптеген исланд суретшілері сияқты, ол шабыттандыратын тақырыптарды іздегенде туған елінің дәстүрлеріне сүйенді. Мысалы, 1939 жылы Нью-Йорктегі Дүниежүзілік көрмеде Асмундрдың Гудридр Торбьярнардоттир мен оның ұлы Снорридің мүсіні қойылды. Оның алғашқы кішкентай мүсінінің көшірмелері кейіннен Исландияда, Гламбер мен Лаугарбреккада орнатылды және Канада үкіметі мен Ватиканға сыйға тартылды. Асмундрдың исландтық дәстүрлерге негізделген басқа туындыларына «Тролль әйел» (1948), Эгиль Скаллагримссонның өзінің басын сақтау үшін жазған өлеңіне негізделген «Бас құны» (1948) және Снорри Стурлуссонның «Прозалық Эддасынан» алынған «Хельдің сапары» (1944) кіреді. Оның «Сæмундр мен Итшабақ», сондай-ақ осы бағыттағы туындысы, Рейкьявик қаласындағы Исландия университетінің бас ғимаратының алдында орналасқан. Жалпы, суретші өнер туындыларын тек шағын элитаның қолына ғана емес, сонымен қатар көпшілікке қолжетімді етуге сенді. Асмундр Свенссонның басқа туындыларын Рейкьявик қаласындағы Перланның жанындағы Оскюхлид төбесінде немесе Боргарнес маңындағы Борг-а-Мюрум шаруа қожалығында табуға болады. Бұл жердегі абстрактілі мүсін – сағаның батыры Эгилдің өлі ұлын құшақтағанын бейнелейді. «Сонарторрек» деген атау Эгиль Скаллагримссонның осы оқиға туралы жазған өлеңінен алынған. Асмундр 1982 жылдың 9 желтоқсанында Рейкьявик қаласында қайтыс болды. 2015 жылы оның ақын Эйнар Бенедиктссонның мүсіні ақынның өмір сүрген Рейкьявик қаласындағы Хофди үйінің жанындағы жерге көшірілді.

Асмундарсафн

Рейкьявик қаласының Лаугардалур ауданындағы суретшінің бұрынғы үйі Асмундарсафн деп аталатын мұражай ретінде ашылды. Үй 1942 жылдан шамамен 1958 жылға дейін үш кезеңде, Баухаус стилін ұнататын суретшінің жобалары бойынша салынды. Үй Ле Корбюзье және оның Роншамп капелласын еске салады. Жақын жердегі мүсіндер бағы көпшілікке ашық.