Қытайдың SARS эпидемиясын жариялаған дәрігері және құрбандығы
Jiang Yanyong
Жан Яньюн (1931-2023) – Қытай дәрігері, SARS эпидемиясының жасырылуын ашып, халыққа жеткізген. Үкімет тарапынан қудаланды, бірақ ел назарына іріткі болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай дәрігері және SARS эпидемиясын жариялаған адам (1931–2023)
Chinese physician and whistleblower of SARS epidemic in China (1931–2023)
Цзян Яньёнг (4 қазан 1931 – 11 наурыз 2023) – Қытайдағы ауыр жедел тыныс алу синдромы (SARS) эпидемиясын жасыру фактісін жариялаған қытай дәрігері. Цзян Чжэцзян Синье Банк отбасында дүниеге келген, Пекин қаласындағы 301-ші аурухананың бас дәрігері және Қытай Коммунистік партиясының аға мүшесі болған. SARS індетін жасырудағы рөлі үшін Цзян уақыт-уақыт үй қамауында болды. "Нью-Йорк Таймс" газетінің мәліметінше, Цзян қытай білім беру материалдарында "ел мүддесіне зиян келтірген" жаман үлгі ретінде көрсетілген.
Jiang Yanyong (4 October 1931 – 11 March 2023) was a Chinese physician who publicized a coverup of the severe acute respiratory syndrome (SARS) epidemic in Mainland China. Born into the Zhejiang Xingye Bank family, Jiang was the chief physician of the 301 Hospital in Beijing and a senior member of the Chinese Communist Party. Jiang was under periodic house arrest due to his role in exposing the coverup of SARS outbreak. According to a report in The New York Times, Jiang was portrayed as a bad role model in Chinese educational material, for "harming the interests of the nation".
Білім
Цзян Йенчин университетіне оқуға түсті. Ол әпкесі туберкулезден қайтыс болғаннан кейін медицина мамандығын таңдады. 1952 жылы Пекин Медициналық колледжіне қабылданды. 1989 жылдың маусым айында Цзян 1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықтар кезінде студенттерге тигізген зиянның салдарын көрді. 2002 жылдың соңы мен 2003 жылдың басында SARS вирусы Қытайдың материктік бөлігінде тарала бастағанда, Қытай үкіметі елде тіркелген жағдайлардың санын айтарлықтай азайтып көрсетті. 2003 жылдың 4 сәуірінде Цзян 800 сөздік хатты Қытай Орталық Телевизиясының 4 арнасына (CCTV4) және Гонконгтағы «Феникс» телеарнасына жіберіп, осы фактіні хабарлады. Екеуі де оның хатына жауап бермеді және жарияламады, бірақ ақпарат Батыс жаңалықтар агенттіктеріне тарады. 2003 жылдың 8 сәуірінде Цзянға «The Wall Street Journal» газетінің тілшісі телефон арқылы сұхбат берді. Соңынан, сол күні Пекиндегі «Time» журналының тілшісі Сюзан Джейкс те Цзянмен байланысқа шықты. «Time» журналы бұл сенсациялық жаңалықты «Бейжіңдегі SARS шабуылы» деген тақырыппен бірден жариялады. Хатта Тяньаньмэнь алаңындағы оқиғаға байланысты Қытай үкіметінің жауапкершілігін қайта қарау туралы талап қойылды. Көптеген БАҚ мәліметтеріне сәйкес, Цзян Ян Ённың жоғары лауазымына байланысты оны не істеу керектігі мәселесі Политбюрода талқыланды. Ол 2004 жылдың 19 шілдесінде босатылды. 2019 жылдың наурыз айында ол Қытай Коммунистік партиясының бас хатшысы Си Цзиньпинге Тяньаньмэнь алаңындағы студенттер наразылықтарын басуды қылмыс деп атап, хат жолдады. Кейін Цзянның достары оған байланыс жоғалғанын және оның үй қамауында деп есептейтіндерін хабарлады. 2020 жылдың ақпанында ол «өткен жылдан бері де-факто үй қамауында» деген хабарлама тарады.
Jiang attended Yenching University. He chose a career in medicine after seeing an aunt die of tuberculosis. In 1952, he entered Peking Union Medical College. In June 1989, Jiang witnessed the results of the trauma inflicted on the students during the 1989 Tiananmen Square protests. While the SARS virus began spreading in Mainland China in late 2002 and early 2003, the number of cases being reported in mainland China was drastically understated by the government. On 4 April 2003, Jiang emailed an 800 word letter to Chinese Central Television 4 (CCTV4) and Phoenix TV (Hong Kong) reporting that fact. Although neither of the two replied or published his letter, the information was leaked to the Western news organizations. On 8 April 2003, Jiang was reached by a journalist from The Wall Street Journal through telephone interview. Later the same day, Susan Jakes, a Time journalist in Beijing also contacted Jiang. Time published the striking news right away with the title of "Beijing's SARS Attack". The letter asked for a re examination of the responsibility borne by the Chinese government for the Tiananmen Square Massacre. A number of media sources indicate that because of Jiang Yanyong's senior rank the topic of what to do with him was discussed by the Politburo. He was released on 19 July 2004. In March 2019, he wrote to Chinese Communist Party general secretary Xi Jinping calling the crackdown on student protests in Tiananmen Square a crime. Jiang's friends then reported that they lost contact with him and believed he was under house arrest. In February 2020, it was reported that he
"has been placed under de facto house arrest since last year".
Өлім
Цзян 2023 жылғы 11 наурызда 91 жасында пневмониядан қайтыс болды.
Jiang died of pneumonia on 11 March 2023, at the age of 91.
Марапаттар
2004 жылдың тамызында Цзянға беделді Рамон Магсейсей мемлекеттік қызмет сыйлығы табысталды. Қамқоршылар кеңесінің мәлімдемесінше, "Рамон Магсейсей сыйлығы қоры Қытай материгінде шындық үшін оның батыл тұрысын және SARS-тың қауіпті қатеріне қарсы күресте өмір сақтап қалуға бағытталған шараларды қолға алуын мойындайды". 2007 жылдың 20 қыркүйегінде Нью-Йорк ғылым академиясы Цзянға Хайнц Р. Пагельс ғылымгерлердің адам құқықтары сыйлығын берді.
In August 2004, Jiang was awarded the prestigious Ramon Magsaysay Award for Public Service. According to the board of trustees, "The Ramon Magsaysay Award Foundation recognizes his brave stand for truth in Mainland China, spurring life saving measures to confront and contain the deadly threat of SARS". On 20 September 2007, the New York Academy of Sciences gave Jiang the Heinz R. Pagels Human Rights of Scientists Award.