Жан Готао: Қытай Коммунистік партиясының негіздеушісі және Мао Цзэдунның қарсыласы
Zhang Guotao
Жан Готао (1897-1979) – Қытай Коммунистік партиясының негіздеушісі, Мао Цзэдунның қарсыласы. Еңбек қозғалысын ұйымдастырған, Ұзын жорыққа қатысқан саясаткер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай саясаткері (1897–1979)
Chinese politician (1897–1979)
Чжан Гуотао (26 қараша 1897 – 3 желтоқсан 1979), немесе Чан Куо Тао, Қытай Коммунистік партиясының (ҚКП) негізін қалаушы мүшесі және Мао Цзэдунның қарсыласы болды. 1920 жылдары Кеңес Одағында оқып, Коминтернмен байланыс орнатып, ҚКП-ның еңбек қозғалысын Гоминьданмен біріктірілген фронтта ұйымдастырды. 1931–1932 жылдары партия қалалардан қуылғаннан кейін Чжан Еюван кеңесіне жетекші етіп тағайындалды. Армиясы аймақтан ығыстырылған соң, ол Ұзақ жорылға (Ұлы науқанға) қосылды, бірақ партия басшылығы үшін Мао Цзэдунмен болған күресінде жеңіліске ұшырады. Чжанның әскерлері Маодан өзге бағытпен жүріп, Ганьсудағы жергілікті мұсылман Ма тайпаларының әскерлерінен ауыр күйретіске ұшырады. Оның әлсіреген күштері ақыры Маомен Яньаньде қосылғанда, Чжан Маоға қарсы күресін жалғастырды және 1938 жылы партиядан шықты. 1968 жылы Чжан Канадаға зейнетке шықты. 1979 жылы Онтарионың Скарборо қаласында (Торонто маңындағы қала) қайтыс болғанға дейін христиан дініне кірді. Оның естеліктері өмірі мен партия тарихы туралы құнды және жанды ақпарат береді.
Zhang Guotao (November 26, 1897 – December 3, 1979), or Chang Kuo tao, was a founding member of the Chinese Communist Party (CCP) and rival to Mao Zedong. During the 1920s he studied in the Soviet Union and became a key contact with the Comintern, organizing the CCP labor movement in the United Front with the Kuomintang. From 1931 to 1932, after the Party had been driven from the cities, Zhang was placed in charge of the Eyuwan Soviet. When his armies were driven from the region, he joined the Long March but lost a contentious struggle for party leadership to Mao Zedong. Zhang's armies then took a different route from Mao's and were badly beaten by local Muslim Ma clique forces in Gansu. When his depleted forces finally arrived to join Mao in Yan'an, Zhang continued his losing challenge to Mao, and left the party in 1938. Zhang eventually retired to Canada, in 1968. He became a Christian shortly before his death in Scarborough, Ontario (a suburb of Toronto), in 1979. His memoirs provide valuable and vivid information on his life and party history.
Студент шағы
Цзянси провинциясының Пинсянь ауданында туған Чжан жастық шағында революциялық қозғалыстарға қатысты. 1916 жылы Пекин университетінде оқып жүргенде, ол Ли Дажаодан марксистік ой-сананы үйренді. 1919 жылғы төртінші мамыр қозғалысында белсенділік танытқаннан кейін, Чжан ең белгілі студенттік лидерлердің біріне айналды және 1920 жылдың қазан айында ҚКП-ның алғашқы ұйымына қосылды. Сол кезде Мао Цзэдун Пекин университетінде кітапханашы болып жұмыс істеді; екеуі таныс болды. Чжан 1921 жылы Қытай Коммунистік партиясының бірінші Ұлттық съезінде ҚКП-ның бас партиялық лауазымын атқарды.
Born in Pingxiang County, Jiangxi, Zhang was involved in revolutionary activities during his youth. Zhang studied Marxist thought under Li Dazhao while attending Peking University in 1916. After his active role in the May Fourth Movement in 1919, Zhang became one of the most prominent student leaders and later joined the early organization of the CCP in October 1920. At the same time, Mao Zedong was a librarian working at Peking University; the two knew each other. Zhang acted as the CCP's top party official at the first National Congress of the Chinese Communist Party in 1921
ККП мансабының аяқталуы және жер аударылуы
Жан Янаньдағы ҚКП-ның жаңа базасына келгенде, ол биліктен құлап, Мао үшін оңай нысанаға айналды. Чжан Яньань шекаралық аймағы төрағасы лауазымын формалды түрде сақтап қалды, бірақ Мао мен оның жақтастары тарапынан жиі қорлауға ұшырады. Жақында Мәскеуден оралған Ван Минмен одақтасуға Чжан құлшынбады, ол Қытайдағы Коминтерн өкілі ретінде әрекет етіп жүрді. Егер Чжан Ванмен одақтасқан болса, Коминтерндегі беделі оған билікке оралуға тағы бір мүмкіндік берген болар еді. Чжан Ванмен одақтаспауының тағы бір себебі – Ванның мақтанышпен айтуынша, оның бұйрығымен ҚКП-ның бес жетекші тұлғасы (Ю Сюсон, Хуан Чао, Ли Те және тағы екеуі – Ванның барлық қарсыластары) тұтқындалып, Синьцзяндағы әскери тәлімгер Шэн Шичайға бағынышты жұмыс істеуге жіберілді. Барлығы бесіз де троцкишіл деп айыпталып, Шэн Шичай бақылауындағы түрмеде азаптап өлтірді. Бірақ Шэн Шичай Ван Миннің басшылығымен ҚКП-ның тапсырмасымен әрекет етті. Осы оқиғадан кейін Чжан Ванды жек көріп, оны қолдау туралы ойға келтірмеді. Ешқандай қолдаушысы болмағандықтан, Чжан 1937 жылы Қытай Коммунистік партиясы Саяси бюросының кеңейтілген мәжілісінде тазаланды, ал 1938 жылы Гоминьданға қашып өтті. Бірақ билік, ресурстар мен қолдаудың болмауынан кейін, Чжан маңызды лауазымдарға тағайындалмады және тек Дай Ли үшін ҚКП-ны зерттеумен айналысты. 1949 жылы Гоминьдан жеңілгеннен кейін ол Гонконгқа эмиграциялады. 1968 жылы әйелі Цзи Ли Янгпен бірге Канадаға көшіп, Торонтода тұратын екі ұлына қосылды.
When Zhang reached the new CCP base at Yan'an, he had fallen from power and became an easy target for Mao. Zhang kept the now figurehead position of Chairman of Yan'an Frontier Area and was frequently subjected to humiliation by Mao and his allies. Zhang was too proud to ally with Wang Ming, who had recently come back from Moscow and was acting as the Comintern's representative in China. Zhang's popularity in the Comintern might have given him another chance of returning to power if he had allied with Wang. Another reason why Zhang did not ally with Wang was that Wang boasted that it was under his order that five senior CCP leaders (Yu Xiusong, Huang Chao, Li Te and two others—all opponents of Wang) had been arrested, and now worked for warlord Sheng Shicai in Xinjiang under the direction of the CCP. All five were tortured and executed in a prison under the control of Sheng Shicai, having been labeled as Trotskyists. However, Sheng Shicai was acting under direction from the CCP under Wang Ming. After that incident, Zhang despised Wang and would never consider supporting him. Without any supporters, Zhang was purged in 1937 at the Extended Meeting of the Politburo of the Chinese Communist Party, after which he defected to the Kuomintang in 1938. But without any power, resources, and support, Zhang never held any important positions afterward and only did research on the CCP for Dai Li. After the defeat of the Kuomintang in 1949 he went into exile in Hong Kong. He emigrated to Canada with his wife Tzi Li Young in 1968 to join their two sons who were already living in Toronto.