Кіріспе

Құс түрлері

Күміс шаян (Chroicocephalus novaehollandiae) – Австралиядағы ең көп кездесетін шаян. Ол континенттің барлық аймақтарында таралған, бірақ әсіресе жағалау бойында немесе жақын жерлерде жиі кездеседі. Бұл, Австралияда да өмір сүретін Тынық мұхиты шаянынан (Larus pacificus) кішірек. Күміс шаянды көптеген тілдерде "күміс шаян" деп аталатын (ғылыми атауы Larus argentatus, неміс тілінде Silbermöwe, француз тілінде Goéland argenté, голланд тілінде zilvermeeuw) шаянмен шатастырмау керек. Ол күміс шаяннан әлдеқайда ірі және күшті болып келеді, және олардың таралған аймақтары тоғыспайды.

Ересектер

Ересекті күміс шаянның басы, денесі және құйрығы ақ түсті, ал қанаттары ақ дақты, қара ұштармен жарық сұр түсті болады. Ересектердің ұзындығы 40–45 см (15-17 дюйм) аралығында. Ересектердің тұмсықтары жарқын қызыл түсті, көбейе келе немесе жасы ұлғайғанда одан да жарқырап шығады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Күміс шаяндар Австралияның барлық штаттарында, Жаңа Зеландияда және Жаңа Каледонияда таралған.

Мінез-құлық

Күміс шағаланың даусы өткір, түрлі дыбыстардан құралған. Ең көп естілетін дыбысы - қатаң, жоғары тонды "кварвх" дыбысы.

Тамақтандыру

Күміс шаян табиғи түрде құрттармен, балықтармен, жәндіктермен және шаяңқылармен қоректенеді. Ол табысты қоқыс жегіш болып саналады, адам қоныстарына жақын жерде олардың санының артуына ықпал етеді. Ол адамдардан тамақ сұрап алады және қараусыз қалған тамақты ұрлайды.

Өсіру

Тамыздан желтоқсанға дейін көбейтіледі, көбінесе теңіз аралдарындағы ірі топтарда. Ұясы жерде болады және теңіз шөптерінен, тамырлардан және өсімдік сабақтарынан тұрады. Ұяларды аласа бұталардың арасында, тастауларда және пирс жанында табуға болады. Әдеттегі жұмыртқа саны бірден үшке дейін жетеді. Көбінесе жылына екі рет балапан өсіреді, ал екі ата-ана да ұя салуға, жұмыртқаны күтуге және тамақтандыруға бірлесе қатысады.