Кіріспе

Лондон, Ұлыбританияда орналасқан фьючерстік биржа (құрылған 1982)

Лондон халықаралық қаржылық фьючерстер мен опциялар биржасы (LIFFE, "лайф" деп айтылады) – Лондон қаласында орналасқан фьючерстік биржа болатын. 2014 жылы бірнеше иеліктен өтуден кейін LIFFE Intercontinental Exchange құрамына кіріп, ICE Futures Europe деп аталды. Euronext 2002 жылы LIFFE-ті сатып алды, ал NYSE 2007 жылы NYSE Euronext құру үшін оны өз кезегінде сатып алды. 2013 жылы Intercontinental Exchange NYSE Euronext-ті сатып алды.

Тарих

Лондон халықаралық қаржылық фьючерстік биржасы (LIFFE) сэр Брайан Уильямсонның бастамасымен 1982 жылдың 30 қыркүйегінде құрылды. Биржа 1979 жылы Ұлыбританиядағы валюта бақылауының алынуынан пайдалану үшін Чикаго сауда кеңесі мен Чикаго тауар биржасы үлгісінде жұмыс істеді. Бастапқыда ол қысқа мерзімді пайыздық ставкаларға байланысты фьючерстік келісімшарттар мен опциондарды ұсынды. 1993 жылы LIFFE Лондон саудаланатын опциондар нарығымен (LTOM) бірігіп, өнімдер тізіміне акциялар опциондарын қосты. Осы кезде ол Лондон халықаралық қаржылық фьючерстері мен опциялары биржасы деп аталды. 1996 жылы ол Лондон тауар биржасымен (LCE) бірікті, нәтижесінде өнімдер ұсынысына жұмсақ және ауыл шаруашылығы тауарларының келісімшарттары енгізілді. Сауда-саттық ашық айғайлау арқылы жүргізілді, онда саудагерлер сауда алаңында (питинг деп аталады) жиналып, мәмілелер жасады. Биржа бастапқыда Банк маңындағы тарихи Корольдік биржа ғимаратында орналасқан, бірақ 1991 жылы Канон көпіріне көшірілді. 1996 жылдың соңына қарай LIFFE Еуропадағы ең ірі фьючерстік биржа болып табылды, одан кейін Париж қаласындағы MATIF және Франкфурт қаласындағы Deutsche Terminbörse (DTB) биржалары келді. DTB 1990 жылы құрылған электрондық биржа және Eurex-тің алдын бақтауы болды. LIFFE-тің ең көп саудаланған өнімі – 10 жылдық неміс мемлекеттік облигациялары бойынша фьючерстік келісімшарт. DTB бірдей өнімді ұсынды, бірақ электрондық биржа ретінде оның шығындары төмен болды. DTB-ның табыстарын бағалау үшін 1997 жылдың ортасында DTB нарықтың 25%-дан азына ие болғанын айту жеткілікті. Қазан айында бұл көрсеткіш 50%-дан асты, ал бірнеше айдан кейін LIFFE-тің үлесі 10%-ға дейін төмендеді. Бунд LIFFE бизнесінің үштен бір бөлігін құрады. 1997 жылы 57 миллион фунт стерлинг пайда тапқан биржа 1998 жылы 64 миллион фунт стерлинг зиянға ұшырады. Спиталфилдс базарына жақын жерде кеңейтілген сауда және кеңселерге қатысты амбициялық жоспарлары тоқтатылды (және ол ABN Amro UK кеңсесіне айналды).

Электрондық саудаға көшу

LIFFE кеңейтудің үлкен жоспарларын жасады және Лондон қаласындағы Спиталфилдс нарығын қайта дамытуды жоспарлады, себебі оларға ашық сауда үшін үлкен ғимарат қажет болды. Олардың басты өнімі – Bund фьючерстік келісімшарттары нарығын жоғалтқаннан кейін, барлық кеңейту жоспарлары тоқтатылды. LIFFE бәсекеге қабілетті болу үшін электрондық сауда платформасын жеделдетіп әзірлеу қажеттігін түсінді. Олардың Automated Pit Trading (APT) деп аталатын электрондық платформасы бар еді, ол сауда алаңы жабық болған кезде сағаттан тыс саудада қолданылды. LIFFE енді барлық сауда үшін, соның ішінде қысқа мерзімді пайыздық деривативтер келісімшарттарының спектрі үшін LIFFE CONNECT деген жаңа сауда платформасын жасады. 1999 жылы евро құрылғаннан кейін, биржа еуромен есептелетін қысқа мерзімді пайыздық деривативтер саудасының басым бөлігін – EURIBOR келісімшартын иеленді. LIFFE CONNECT дизайны клиенттерге қолданатын сауда бағдарламасын таңдау мүмкіндігін берді. LIFFE бұл икемділіктің бүкіл әлемдегі саудагерлерді биржаға қосылуға ынталандыратынына сенді. 2002 жылдың басына қарай әлемнің 25 елінен клиенттер LIFFE арқылы сауда жасады. Бұл LIFFE бизнесі үшін революция болды: егер бұрын саудагерлер LIFFE-ге келуге мәжбүр болса, енді LIFFE CONNECT арқылы LIFFE өз нарығын әлемнің кез келген жеріндегі клиенттеріне жеткізді. LIFFE CONNECT-тің әлеуетін көріп, Blackstone Group және Battery Ventures Liffe-ге 44 миллион фунт стерлинг инвестициялады, бұл сауда платформасының коммерциялық дамуын қаржыландыру үшін жасалды, осылайша оны басқа биржаларға сатуға болады. Liffe технологияны үш биржаға сатты: TIFFE (қазір Токио қаржы биржасы деп аталады) (2001), Чикаго тауар биржасы (2003) және Токио қор биржасы (2008). 2001 жылдың басында LIFFE қайтадан пайдаға оралғанын хабарлады. Сол жылдың қыркүйек айында биржа бизнесті сатып алуға қызығушылық танытқан бірнеше ұсыныс алғанын мәлімдеді. 2002 жылдың қаңтарында LIFFE Euronext компаниясымен сатып алынды, осылайша Амстердам, Брюссель, Париж және Лиссабон биржаларына қосылды.