Ақ Азудың жолы

Кіріспе

1906 жылы Джек Лондонның романы «Ақ тіс» – американдық жазушы Джек Лондонның (1876–1916) романы. Алғаш рет 1906 жылдың мамыр және қазан айлары аралығында «Outing» журналында бөлім-бөлім жарияланған, ал 1906 жылдың қазан айында кітап түрінде жарық көрген. Роман 1890-шы жылдардағы Клондайк алтын асыру кезінде Юкон және Солтүстік-Батыс территорияларында Ақ тістің үйретілу жолы мен оның басынан өткен оқиғаларды баяндайды. Бұл шығарма Лондонның ең танымал туындысы – «Жабайы шақыру» (1903) романымен байланысты (және тақырыптық жағынан оған көрінеді), ол тұтқынға түскен, үйретілген иттің жабайы тегін қабылдап, даланың қиын жағдайында тірі қалу және өркендеуі туралы айтады. «Ақ тіс» романының көп бөлігі атаулы ит кейіпкерінің көзқарасынан жазылған, бұл Лондонға жануарлар өз әлемін және адамдарды қалай қабылдайтынын зерттеуге мүмкіндік береді. «Ақ тіс» романы жабайы жануарлар мен адамдардың қатыгездікке толы әлемін көрсетеді. Кітапта сонымен қатар мораль және кешірім сияқты күрделі мәселелер талқыланады. 1925 жылдан бастап роман фильмге бейімделді, содан бері бірнеше киноверсиясы түсірілді, оның ішінде 1991 жылғы Этан Хоук қатысқан фильм және 2018 жылғы Netflix арнауы үшін түсірілген фильм.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиға екі адам мен олардың құшақпен жүретін итттерімен бірге Лорд Альфредтің табытын Юкон территориясының биік аймағындағы Форт МакГарри деген шалғай қалаға жеткізуге сапар шегеді. Билл мен Генриді бірнеше күн бойы аштықтан өлген қасқырлар аңдып жүр. Ақырында, олардың барлық итттері мен Билл өлгеннен кейін, тағы да бір топ Генридің қасқырлардан қашып жүргенін табады; қасқыр үйірісі үлкен топтың келе жатқанын естігенде таралады. Кейіннен оқиға соңғы олжасын ұрлаған үйірдің ізімен өтеді. Топ ақыры қасқырды алып келгенде, ашаршылық аяқталады; олар ақыры бөлініп кетеді, ал әңгіме қазір бір қасқыр мен оның серігі, Бір Көзді туралы баяндайды. Бір Көз жас қарсыласын жеңіп, өлтірген соң оны өзіне ие етті. Қасқыр анасы Маккензи өзенінің жағасында бес ұлды туып, бірінен басқалары аштықтан қаза табады. Бір Көзді қасқыр қасқыр мен оның баласына азық-түлік іздеп, оның орнын тонауға тырысқанда өлтіреді; оның жұбайы кейіннен оның сүйегін қасқырдың орнының жанында табады. Құтқарушы құс пен қасқыр өздері үшін қалдырылады. Көп ұзамай қасқыр өзінің ұлын тамақтандыру үшін құрттың барлық мысықтарын өлтіреді, бұл құртты оны іздеп табуға итермелейді, содан кейін қатал ұрыс басталады. Ақырында қасқыр қасқырды өлтіреді, бірақ ауыр жарақат алады; қасқыр қасқыр жарақаттан айыққан кезде жеті күн бойы қасқырдың өлексесін жейді. Бір күні, бала бес түпкүлдікті кездестіреді, ал қасқыр оны құтқаруға келеді. Бір адам, Сұр Боб, қасқырды өзінің қайтыс болған ағасының қасқыр иті, Киче деп таниды, ол ашаршылық кезінде кеткен. Сұр Бобтың ағасы қайтыс болған соң, ол Киче мен оның құс баласын алып, "Ақ Тіс" деп атайды. Ақ Тіс тума лагерьде қатал өмір сүреді; қазіргі күшеяқтар оны қасқыр деп көріп, оған дереу шабуыл жасайды. Жергілікті тұрғындар оны қорғайды, бірақ шошқалар оны ешқашан қабылдамайды, ал шошқалардың басшысы Лип Лип оны қудалау үшін таңдайды. Ақ Тіс ержүрек, қатал, өрескел, жалғызбасты, өлімге ұшыраған жауынгерге айналады, "өз түрінің жауы". Осы уақытта Ақ Тіс анасынан ажыратылады, оны Үш Бүркіт басқа тума лагеріне сатады. Ол лагерден қашқанда, жабайы табиғаттағы өмірдің қаншалықты қиын екенін түсінеді және ұлын Мит Сахты себепсіз ұрып-соққаны үшін Ақ Тіс жігіттерден кек алуды іздеген топтан құтқарған кезде Сұр Бобтың құрметін алады. Аштық кезінде ол орманға қашады және анасы Кишеге кездеседі, бірақ ол оны қуып жібереді, өйткені оның жаңа ұрығы бар және оны ұмытып кеткен. Ол сонымен қатар Лип Липпен кездеседі, онымен соғысып, лагерьге қайтып оралғанға дейін өлтіреді. Ақ Тіс бес жасқа толғанда, оны Юкон фортына алып кетеді, сонда Сұр Боб алтын іздеушілермен сауда жасай алады. Сол жерде "Көрікті" Смит есімді иттермен күресетін зұлым адам Сұр Бобты вискиге тәуелді етіп, содан кейін мас болған кезде оған Ақ Тісті сатады. Ақ Тіс барлық қарсыластарын, оның ішінде бірнеше қасқыр мен мысықтыны жеңеді, сонда оған қарсы күресу үшін Чероки деп аталатын бульдог әкелінеді. Чероки Ақ Тістің мойнынан тері мен жүнді ұстап, оны құшақтап, күресте басымдыққа ие болады. Ақ Тіс адам қаза табады, бірақ бай, кен өндіруші сарапшы Уидон Скотт күресті тоқтатып, Көрікті Смиттен Ақ Тісті күшпен сатып алады. Скотт Ақ Тісті бауырына бағындыруға тырысады, ұзақ уақыт бойы шыдамдылықпен күш салғаннан кейін, ол сәттілікке қол жеткізеді. Скотт Калифорнияға жалғыз қайтуға тырысқанда, Ақ Тіс оны қуып келеді, ал Скотт итті өзімен бірге үйге әкелуге шешім қабылдайды. Сиерра-Вистада Ақ Тіс қоныстың заңдарына бейімделуі керек. Кітаптың соңында қашып кеткен тұтқын Джим Холл Скоттың әкесі судья Скотты өлтіруге тырысады, өйткені ол оны қылмысы үшін түрмеге отырғызды, бірақ ол Холлдың "желіжолмен" жүретінін білмеді. Ақ Тіс Холлды өлтіреді және өзін де өлтіруге аз қалды, бірақ аман қалады. Нәтижесінде, Скотттің қожайындары оны "Бақытты Қасқыр" деп атайды. Әңгіме Ақ Тіс қойшы ит Коллиден туған шұбарларымен күн астында демалып жатқанда аяқталады.

The story begins before the wolf dog hybrid is born, with two men and their sled dog team on a journey to deliver the coffin of Lord Alfred to a remote town named Fort McGurry in the higher area of the Yukon Territory. The men, Bill and Henry, are stalked by a large pack of starving wolves over the course of several days. Finally, after all of their dogs and Bill have been eaten, more teams find Henry escaping from the wolves; the wolf pack scatters when they hear the large group of people coming. The story then follows the pack, which has been robbed of its last prey. When the pack finally brings down a moose, the famine is ended; they eventually split up, and the story now follows a she wolf and her mate, One Eye. One Eye claimed her after defeating and killing a younger rival. The she wolf gives birth to a litter of five pups by the Mackenzie River, and all but one die from hunger. One Eye is killed by a lynx while trying to rob her den for food for the she wolf and her pup; his mate later discovers his remains near the lynx's den. The surviving pup and the she wolf are left to fend for themselves. Shortly afterward, the she wolf kills all the lynx's kittens to feed her pup, prompting the lynx to track her down, and a vicious fight breaks out. The she wolf eventually kills the lynx but suffers severe injury; the lynx carcass is devoured over a period of seven days as the she wolf recovers from her injuries. One day, the pup comes across five indigenous people, and the she wolf comes to his rescue. One man, Grey Beaver, recognizes the she wolf as his late brother's wolfdog, Kiche, who left during a famine. Grey Beaver's brother is dead, and so he takes Kiche and her pup and names the cub "White Fang". White Fang has a harsh life in the native camp; the current puppy pack, seeing him as a wolf, immediately attacks him. The Natives protect him, but the pups never accept him, and the pups' leader, Lip Lip, singles him out for persecution. White Fang grows to become a savage, callous, morose, solitary, and deadly fighter, "the enemy of his kind". It is at this time that White Fang is separated from his mother, who is sold off to another Native camp by Three Eagles. He realizes how hard life in the wild is when he runs away from camp, and earns the respect of Grey Beaver when he saves his son Mit Sah from a group of boys seeking revenge for White Fang attacking one of them for trying to beat him for no reason. When a famine occurs, he runs away into the woods and encounters his mother Kiche, only for her to chase him away, for she has a new litter of cubs and has forgotten him. He also encounters Lip Lip, whom he fights and kills before returning to the camp. When White Fang is five years old, he is taken to Fort Yukon, so that Grey Beaver can trade with the gold hunters. There, a malicious dog fighter named "Beauty" Smith connives to get Grey Beaver addicted to whiskey, and then when drunk sell White Fang to him. White Fang defeats all opponents pitted against him, including several wolves and a lynx, until a bulldog called Cherokee is brought in to fight him. Cherokee has the upper hand in the fight when he grips the skin and fur of White Fang's neck and begins to throttle him. White Fang nearly suffocates, but is rescued when a rich, mining expert, Weedon Scott, stops the fight, and forcibly buys White Fang from Beauty Smith. Scott attempts to tame White Fang, and after a long, patient effort, he succeeds. When Scott attempts to return to California alone, White Fang pursues him, and Scott decides to take the dog with him back home. In Sierra Vista, White Fang must adjust to the laws of the estate. At the end of the book, an escaped convict, Jim Hall, tries to kill Scott's father, Judge Scott, for sentencing him to prison for a crime he did not commit, not knowing that Hall was "railroaded". White Fang kills Hall and is nearly killed himself, but survives. As a result, the women of Scott's estate name him "The Blessed Wolf". The story ends with White Fang relaxing in the sun with the puppies he has fathered with the sheep dog Collie.