Кіріспе
Мысырдағы Суэц каналының бір бөлігі болып табылатын тұзды сулы көл Ұлы Ащы көл (البحيرة المرة الكبرى; транслитерация: al Buḥayrah al Murra al Kubrā) - Мысырдағы үлкен тұзды сулы көл, ол Суэц каналының бір бөлігі болып табылады. 1869 жылы канал салынғанға дейін Ұлы Ащы көл құрғақ тұзды аңғар немесе ойпаң болған. Ежелгі Пирамида мәтіндерінде Ұлы Ащы көл туралы мәліметтер кездеседі. Канал Ұлы Ащы көлді Жерорта теңізі мен Қызыл теңізге қосады. Сондай-ақ, канал оны Кіші Ащы көлмен (البحيرة المرة الصغرى; транслитерацияланған: әл Бухайра әл Мурра Сугра) байланыстырады. Суэц каналы арқылы өтетін кемелер Ұлы Ащы көлді "өтпелі жол" ретінде пайдаланады, онда олар басқа кемелерді өткізіп, немесе кері бұрылып кете алады.
The Great Bitter Lake (البحيرة المرة الكبرى; transliterated: al Buḥayrah al Murra al Kubrā) is a large saltwater lake in Egypt which is part of the Suez Canal. Before the canal was built in 1869, the Great Bitter Lake was a dry salt valley or basin. References are made to the Great Bitter Lake in the ancient Pyramid Texts. The canal connects the Great Bitter Lake to the Mediterranean Sea and the Red Sea. The canal also connects it to the Small Bitter Lake (البحيرة المرة الصغرى; transliterated: al Buhayrah al Murra as Sughra). Ships traveling through the Suez Canal use the Great Bitter Lake as a "passing lane", where they can pass other ships or turn around.
Этимология
Қазіргі ағылшын және араб тіліндегі атаулары грек атауының (Πικραὶ Λίμναι) аудармасы болып табылады. Латын тілінде ол "өлген көл" (Lacus mori) деп те аталды. Ежелгі египеттіктердің Ащы көлдер аймағына берген атауы km wr, сөзбе-сөз "үлкен қара" мағынасын береді.
Тұздылығы
Көлдің тұздылығы тереңдігіне қарай өзгеріп, судың бұрыннан бар тұз қабатымен жанасқан түбінде ең жоғары шамаға жетеді. Ол 1869 жылдан бері канал жұмыс істей бастағаннан бастап, еру арқылы үнемі азайып, көлдің тереңдігінің артуына себеп болып келеді. Тұздылық жылдық булану циклдарының нәтижесінде маусымдық ауытқуларға ұшырайды. 20 ғасырдың басындағы өлшемдер бойынша ең төменгі көрсеткіш 45‰, ең жоғары көрсеткіш 54‰ болса, ал орташа тұздылық 49‰ құрады (яғни көл суының 1 кг-на 49 г тұз). Канал ашық болған кезде де, кейбір жерлерде Ұлы Ащы көлдің тұздылығы теңіз суынан "екі еседен астам" болуы мүмкін. Бұл жағдай өсімдіктердің тіршілік етуін қиындатса да, көптеген түрлер (мысалы, шабақтар) Қызыл теңізден осы аймақ арқылы көшіп өтеді. Каналда шлюздер болмағандықтан, Жерорта және Қызыл теңіздердің суы көлге еркін құйылады. Көлдердің солтүстігінде ағыс маусымдық түрде өзгеріп, қыста солтүстікке, ал жазда оңтүстікке қарай бағытталады. Көлдердің оңтүстігінде ағыс толқындармен байланысты, Қызыл теңіздегі толқындарға сәйкес өзгереді. Балықтар мен шабақтар, әдетте солтүстік бағытта, Лессепстік көші-қон деп аталатын арна арқылы канал мен көлдер арқылы қозғалады, себебі Қызыл теңіздің кейбір түрлері Шығыс Жерорта теңізінде қоныстанды. Бірінші тіркелген Лессепстік анти-көшпенді ұлу – Фишердің (1870) Cerastoderma glaucum есімді түрі. Көл суының жоғары тұздылығы жануарлар мен өсімдіктердің өсуіне мүмкіндік бермейді. Дегенмен, көлдің шығыс жағында теңіз шөптері табылды, бұл жақсы биотоптардың пайда болуына үміт береді. (1-кесте) және 19 екі жапырақты түр (2-кесте) көлде тіркелген.
Молюскалар және ауыр металдар
Ұлы Ащы көлдің түбіндегі топырақ негізінен лайдан және құмнан (көбінесе карбонаттан) тұрады. Көл түбіндегі ауыр металдардың болуын анықтайтын бірнеше фактор бар. Соңғы жылдары ауыр металл ластануының басым бөлігі халық санының артуынан, өнеркәсіптік дамудан, канализациядан, қоқыс орындарынан, шикі мұнайдың төгілуінен, ауыл шаруашылығы химиялық заттарынан және тағы да басқа себептерден туындады. Президент Рузвельттің аудармашысы – АҚШ Теңіз жаяу әскерлерінің полковнигі Билл Эдди болды, ол олардың әңгімелерін «FDR Meets Ibn Saud» кітабында тіркеп қалды. Бұл кездесу Адам Кертистің «Bitter Lake» (2015) атты BBC деректі фильмінің тақырыбы болып табылады.
Сары флот
1967 жылы алты күндік соғыс кезінде канал жабылды. Мысыр оны 1975 жылға дейін жабық ұстап, көлде 15 кемені тоқтатты. Бұл кемелер көп ұзамай палубаларын жауып тұрған шөл құмдарынан "Сары флот" деп аталды. Кеме экипаждары ақырында ұйымдасып, ресурстарды бөлісіп, кейіннен өз пошта бөлімшесі мен маркасын құрды. Неміс туымен жүзіп келе жатқан екі кеме өз күшімен каналдан шығып кетті. Тоқтап қалған жүктердің ішінде әртүрлі тез бұзылатын тауарлар (мысалы, жұмыртқа мен жеміс), футболкалар және Вулворт дүкеніне баратын ойыншықтар болды.