Грегор МакГрегор: Шотландиялық авантюрист және алаяқ
Gregor MacGregor
Генерал Грегор МакГрегор – шотландты саяхатшы, әскербасы, алаяқ. 1821-1837 ж. «Поайис» атты құбылмалы елге инвесторлар мен қоныс аударушыларды шақырып, ірі алаяқтық жасады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд сарбазы, авантюрисі және сенімсіздікке салушы (1786–1845)
Scottish soldier, adventurer, and confidence trickster (1786–1845)
Генерал Грегор Макгрегор (24 желтоқсан 1786 – 4 желтоқсан 1845) – шотланд сарбазы, авантюрисі және сенімсіздікке салушы. Ол 1821 жылдан 1837 жылға дейін британдық және француз инвесторларын, қоныс аударушыларды «Пояиске» деп аталатын, өзі «Казике» ретінде басқаратынын мәлімдеген, Орталық Америкадағы ойдан шығарылған аумаққа тартуға тырысты. Жүздеген адамдар өз жинаған ақшаларын Пояис үкіметтік облигацияларына және жер сертификаттарына салды, ал шамамен 250 адам 1822–23 жылдары Макгрегордың ойлап тапқан еліне көшіп, тек тигізбеген жартас орманды таба алды; олардың жартысынан астамы қайтыс болды. «1825 жылғы үрейге» себепші факторлардың бірі саналған Макгрегордың Пояис схемасы тарихтағы ең қайсары сенімсіздікке салудың бірі деп аталады. Грегор тайпасынан шыққан Макгрегор 1803 жылдан 1810 жылға дейін британ армиясының офицері болды; ол Пиреней соғысында қызмет етті. 1812 жылы Венесуэланың тәуелсіздік соғысында республикалық жаққа қосылып, тез арада генерал атанды және келесі төрт жыл бойы Венесуэла және оның көршісі Жаңа Гранада атынан испандықтарға қарсы күресті. Оның жетістіктерінің қатарында 1816 жылы Венесуэланың солтүстігінен бір ай бойы қиын жағдайдағы соғыспен қашқандығы бар. 1817 жылы революциялық агенттердің тапсырмасы бойынша Флориданы испандықтардан басып алу үшін Амелия аралын жаулап алып, онда қысқа ғұмырлы «Флоридалар Республикасы» жариялады. Содан кейін 1819 жылы Жаңа Гранадада екі сәтсіз операцияға қатысты, олардың екеуі де оның басқаруындағы британдық ерікті әскерлерін тастап кетумен аяқталды. 1821 жылы Ұлыбританияға оралғаннан кейін Макгрегор Гондурас шығанағындағы Комары жағалауының королі Джордж Фредерик Август оны Пояис казигі етіп тағайындағанын мәлімдеді, ол британдық қоныс аударушылар қауымдастығы бар дамыған колония ретінде сипатталды. 1823 жылдың соңында британ баспасөзі 50-ден аз аман қалғандардың оралуынан кейін Макгрегордың алдаушылығы туралы хабарлағанда, оның құрбандарының бірі оны қорғауға асығып, генералдың эмиграциялық партияны басқаруға тағайындаған адамдардың жіберген қатесінен зардап шеккенін айтты. 1826 жылы француз соты Макгрегорды және тағы үш адамды алаяқтық үшін соттады, бірақ оның серіктестерінің біреуін ғана кінәлі деп тапты. Ақталғаннан кейін Макгрегор келесі он жыл бойы Лондонда Пояис схемаларын жасауға тырысты. 1838 жылы ол Венесуэлаға көшіп, онда оны батыр ретінде қарсы алды. 1845 жылы 58 жасында Каракаста қайтыс болды және Каракас соборында толық әскери салтанатпен жерленді.
General Gregor MacGregor (24 December 1786 – 4 December 1845) was a Scottish soldier, adventurer, and confidence trickster who attempted from 1821 to 1837 to draw British and French investors and settlers to "Poyais", a fictional Central American territory that he claimed to rule as "Cazique". Hundreds invested their savings in supposed Poyaisian government bonds and land certificates, while about 250 emigrated to MacGregor's invented country in 1822–23 to find only an untouched jungle; more than half of them died. Seen as a contributory factor to the "Panic of 1825", MacGregor's Poyais scheme has been called one of the most brazen confidence tricks in history. From the Clan Gregor, MacGregor was an officer in the British Army from 1803 to 1810; he served in the Peninsular War. He joined the republican side in the Venezuelan War of Independence in 1812, quickly became a general and, over the next four years, operated against the Spanish on behalf of both Venezuela and its neighbour New Granada. His successes included a difficult month long fighting retreat through northern Venezuela in 1816. He captured Amelia Island in 1817 under a mandate from revolutionary agents to conquer Florida from the Spanish, and there proclaimed a short lived "Republic of the Floridas". He then oversaw two calamitous operations in New Granada during 1819 that each ended with his abandoning British volunteer troops under his command. On his return to Britain in 1821, MacGregor claimed that King George Frederic Augustus of the Mosquito Coast in the Gulf of Honduras had created him Cazique of Poyais, which he described as a developed colony with a community of British settlers. When the British press reported on MacGregor's deception following the return of fewer than 50 survivors in late 1823, some of his victims leaped to his defence, insisting that the general had been let down by those whom he had put in charge of the emigration party. A French court tried MacGregor and three others for fraud in 1826 after he attempted a variation on the scheme there, but convicted only one of his associates. Acquitted, MacGregor attempted lesser Poyais schemes in London over the next decade. In 1838, he moved to Venezuela, where he was welcomed back as a hero. He died in Caracas in 1845, aged 58, and was buried with full military honours in Caracas Cathedral.
Отбасы және балалық шағы
Грегор Макгрегор 1786 жылы Рождество қарсаңында Шотландияның Стирлингширдегі Лох Катрин көлінің солтүстік жағалауындағы Гленгайл ата-бабаларының үйінде дүниеге келді. Ол Шығыс Үндістан компаниясының теңіз капитаны Дэниел Макгрегордың және оның әйелі Энннің (құрметті Остин) ұлы еді. Отбасы Рим-католик дінін ұстанды және 1604 жылы король Яков VI мен I-нің тыйым салған Грегор кланының бір бөлігі болды, бұл тыйым тек 1774 жылы жойылды. Дініне тыйым салынған кезде Макгрегорлар заң жүзінде оқшауланды, тіпті өз тегін қолдануға тыйым салынды. Олардың көптеген өкілдері, соның ішінде Грегордың әйгілі шөбересі Роб Рой, 1715 және 1745 жылдарғы Якобит көтерілісіне қатысты. Ересек болғаннан кейін Макгрегор өзінің тікелей ата-бабасы 1698 жылғы Дариен жобасынан аман қалғанын айтты, бұл Панама тасмусының Шотландиялық отарлауға жасаған сәтсіз әрекеті еді. Грегордың әкесі, сондай-ақ Грегор аталған және "Әдемі" лақап атымен танылған, Драммонд тегімен британ армиясында қызмет етті, содан кейін кланның жаңаруына және қоғамға қайта қабылдануына маңызды үлес қосты. Макгрегордың балалық шағы туралы көп мәлімет жоқ. 1794 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, оны және оның екі қарындасын анасы, сондай-ақ түрлі туыстары тәрбиеледі. Макгрегордың өмірбаяуын жазған Дэвид Синклер оның балалық шағында негізінен гэль тілінде сөйлегенін және бес жарым жасқа келгенде мектепке барып ағылшын тілін үйренгенін болжайды. Макгрегор кейінірек 1802 және 1803 жылдар аралығында Эдинбург университетінде оқығанын айтты; оның оқуы туралы жазбалар сақталмаған, себебі ол диплом алмады, бірақ Синклер оның айқын білімі мен анасының Эдинбургтегі байланыстарын ескере отырып, мұны мүмкін деп санайды.
Gregor MacGregor was born on Christmas Eve 1786 at his family's ancestral home of Glengyle, on the north shore of Loch Katrine in Stirlingshire, Scotland, the son of Daniel MacGregor, an East India Company sea captain, and his wife Ann (née Austin). The family was Roman Catholic and part of the Clan Gregor, whose proscription by King James VI and I in 1604 had been repealed only in 1774. During the proscription on their faith, the MacGregors had been legally ostracised to the extent that they were forbidden to use their own surname—many of them, including Gregor's celebrated great great uncle Rob Roy, had participated in the Jacobite risings of 1715 and 1745. MacGregor would assert in adulthood that a direct ancestor of his had survived the Darien scheme of 1698, the ill fated Scottish attempt to colonise the Isthmus of Panama. Gregor's grandfather, also called Gregor and nicknamed "the Beautiful", served with distinction in the British Army under the surname Drummond, and subsequently played an important role in the clan's restoration and rehabilitation into society. Little is recorded of MacGregor's childhood. After his father's death in 1794, he and his two sisters were raised primarily by his mother with the help of various relatives. MacGregor's biographer David Sinclair speculates that he would probably have spoken mainly Gaelic during his early childhood, and learned English only after starting school around the age of five and a half. MacGregor would claim in later life to have studied at the University of Edinburgh between 1802 and 1803; records of this do not survive as he did not take a degree, but Sinclair considers it plausible, citing MacGregor's apparent sophistication and his mother's connections in Edinburgh.
Британдық әскер
1803 жылғы сәуір айында Макгрегор 16 жасында британдық армияға қосылды, ол үшін ең жас жас еді. Оның отбасы оған 57-ші (Батыс Миддлсекс) жаяу әскер полкіндегі прапорщик лауазымын сатып алды, шамамен 450 фунт стерлингке. Макгрегордың әскери қызметке қабылдануы Амиен келісімінің бұзылуынан кейін Наполеон соғыстарының басталуымен бірге болды. Оңтүстік Англия французтардың басып кіруінен қорғану үшін нығайтылды; 57-ші полк Кент қаласындағы Эшфордта орналасқан. 1804 жылғы ақпан айында, бір жылға жетпеген оқудан кейін, Макгрегор сатып алмастан лейтенант қызметіне тағайындалды – бұл әдетте үш жылға дейін созылатын лауазым. Кейін сол жылы, Макгрегор полктің 1-ші батальонымен Гернсиде бірнеше ай өткізгеннен кейін, 57-ші полк Гибралтарға жіберілді. Макгрегор шамамен 1804 жылы Корольдік теңіз күштері адмиралының қызы Мария Боуатермен танысты. Марияның мол қалтамалы бар және, қазір қайтыс болған әкесінен басқа, екі генералмен, парламент мүшесімен және ботаник Айлмер Бурк Ламбертпен туыс болды. Грегор мен Мария 1805 жылғы маусым айында Вестминстердегі Сент-Маргарет шіркеуінде үйленді және күйеудің әпкесінің үйінде Лондонда тұрды. Екі айдан кейін, Гибралтардағы 57-ші полкке қайта қосылғаннан кейін, Макгрегор капитан шеніне шамамен 900 фунт төлеп сатып алды, мұндай жоғарылауды сатып алмастан жеті жыл күтуге дайын болмады. 57-ші полк 1805 және 1809 жылдар аралығында Гибралтарда қызмет етті. Осы уақыт ішінде Макгрегор киімге, шен белгілеріне және медальдарға құмар болды, бұл оны полкте ұнатпайтын етті; ол кез келген қатардағы әскерге немесе офицерге толық әскери формасыз бөлмесінен шығуға тыйым салды. 1809 жылы 57-ші жаяу әскер полкі Веллингтон герцогының басшылығымен ағылшын-португал армиясын күшейту ретінде Португалияға жіберілді, олар Пиреней соғысында испандықтардан француздықтарды қуып шығаруға екінші рет әрекеттенді. Макгрегордың полкі науқан басталғаннан кейін үш ай өткен соң, 15 шілдеде Лиссабонға қонды. Қыркүйекте Испания шекарасына жақын Эльвас қаласында гарнизон орнатылды. Содан кейін Макгрегор португал армиясының 8-ші желілік батальонына жіберілді, онда ол 1809 жылғы қазаннан 1810 жылғы сәуірге дейін майор шенімен қызмет етті. Майкл Рафтердің, Макгрегордың өте сыншыл 1820 жылғы өмірбаянының авторы айтуынша, бұл ауысу Макгрегор мен жоғары шенді офицер арасындағы келіспеушіліктен кейін болды, «бастапқыда ұсақ мәселе болған», ол жас капитанды босату туралы өтініш беруге мәжбүр еткенше күшейді. Бұл дереу мақұлданды. Макгрегор 1810 жылғы 24 мамырда британдық қызметтен ресми түрде зейнеткерлікке шықты, прапорщик және капитан шендері үшін төлеген 1350 фунт стерлингті қайтарып алды және Ұлыбританияға оралды. 57-ші полктің 1811 жылғы 16 мамырдағы Альбуэра шайқасындағы әрекеттері оған үлкен бедел мен «Die Hards» деген лақап атын әкелді; Макгрегор бір жыл бұрын полктен кеткеніне қарамастан, кейіннен оның қатысуын көптеген жағдайларда айтты.
MacGregor joined the British Army at 16, the youngest age it was possible for him to do so, in April 1803. His family purchased him a commission as an ensign in the 57th (West Middlesex) Regiment of Foot, probably for around £450. MacGregor's entrance to the military coincided with the start of the Napoleonic Wars following the breakdown of the Treaty of Amiens. Southern England was fortified to defend against a possible French invasion; the 57th Foot was at Ashford, Kent. In February 1804, after less than a year in training, MacGregor was promoted without purchase to lieutenant — an advancement that usually took up to three years. Later that year, after MacGregor had spent some months in Guernsey with the regiment's 1st Battalion, the 57th Foot was posted to Gibraltar. MacGregor was introduced to Maria Bowater, the daughter of a Royal Navy admiral, around 1804. Maria commanded a substantial dowry and, apart from her by now deceased father, was related to two generals, a member of parliament and the botanist Aylmer Bourke Lambert. Gregor and Maria married at St Margaret's Church, Westminster in June 1805 and set up home in London, at the residence of the bride's aunt. Two months later, having rejoined the 57th Foot in Gibraltar, MacGregor bought the rank of captain for about £900, choosing not to wait the seven years such a promotion might take without purchase. The 57th Foot remained in Gibraltar between 1805 and 1809. During this time MacGregor developed an obsession with dress, rank insignia and medals that made him unpopular in the regiment; he forbade any enlisted man or non commissioned officer to leave his quarters in anything less than full dress uniform. In 1809 the 57th Foot was sent to Portugal as reinforcements for the Anglo Portuguese Army under the Duke of Wellington, during his second attempt to drive the French out of Spain during the Peninsular War. MacGregor's regiment disembarked at Lisbon about three months into the campaign, on 15 July. By September it was garrisoning Elvas, near the frontier with Spain. Soon thereafter MacGregor was seconded to the 8th Line Battalion of the Portuguese Army, where he served with the rank of major from October 1809 to April 1810. According to Michael Rafter, author of a highly critical 1820 biography of MacGregor, this secondment came after a disagreement between MacGregor and a superior officer, "originally of a trivial nature", that intensified to such an extent that the young captain was forced to request discharge. This was promptly granted. MacGregor formally retired from the British service on 24 May 1810, receiving back the £1,350 he had paid for the ranks of ensign and captain, and returned to Britain. The 57th Foot's actions at the Battle of Albuera on 16 May 1811 would earn it considerable prestige and the nickname "the Die Hards"; MacGregor would thereafter make much of his association—despite having left the regiment one year prior.
Эдинбургтен Каракасқа дейін
Британияға оралғаннан кейін 23 жасар Макгрегор әйелімен бірге Эдинбургте анасы жалға алған үйге көшті. Ол жерде ол "полковник" атағын алды, португалдық рыцарлық орденінің белгісін тағып, қалада әсем әрі жарқын түсті каретада саяхаттады. Эдинбургте жоғары әлеуметтік мәртебеге қол жеткізе алмаған соң, Макгрегор 1811 жылы Лондонға оралып, өзін "Сэр Грегор Макгрегор, Барт." деп таныстырды, жалған түрде Макгрегор кланының басшылығына мұрагер болғанын мәлімдеді; сондай-ақ ол герцогтар, графтар және барондармен туыс екенін айтты. Бұл шындыққа сай емес еді, бірақ Макгрегор Лондондағы қоғамда өзіне сенімді бедел құрды. 1811 жылдың желтоқсан айында Мария Макгрегор қайтыс болды. Осы бір сәтте Макгрегор негізгі табыс көзінен және ықпалды Боуатер отбасының қолдауынан айырылды. Синклердің пікірінше, оның мүмкіндіктері шектеулі болды: Марияның өлімінен кейін көп өтпей басқа мұрагерге үйлену туралы уәде беруі Боуатерлерден ұятты наразылықтарға әкелуі мүмкін еді, ал Шотландиядағы Макгрегор жерлерін өңдеу үшін үйге оралу оның ойынша тым жалықтырарлық болар еді. Оның жалғыз тәжірибесі әскери қызмет болды, бірақ британдық армиядан шығу жолы оның қайта оралуын қиын ететін еді. Макгрегордың қызығушылығы Латын Америкасындағы, әсіресе Венесуэладағы испан билігіне қарсы отарлық көтерілістерге ауды, онда он провинцияның жетісі 1811 жылдың шілдесінде тәуелсіз республика деп жариялап, Венесуэланың Тәуелсіздік соғысын бастарды. Венесуэлалық революционер генерал Франсиско де Миранда жақында Лондонға келген кезде Лондон қоғамында құрметпен қарсы алынып, Макгрегормен кездескен болуы мүмкін. Лондонның жоғары топтары Мирандаға көрсеткен құрметті байқаған Макгрегор, Жаңа әлемдегі қаһармандық оқиғалар оған үйге оралғанда осындай атақ әкелуі мүмкін деген ойға келді. Ол әкесі мен атасынан қалған шағын шотланд мүлкін сатып, 1812 жылдың басында Оңтүстік Америкаға сапар шекті. Жолда ол Ямайкада тоқтады, онда Рафтердің айтуынша, ол плантаторлар мен саудагерлердің арасында қоныстанғанға құштар болды, бірақ "ол жерге ұсыныс хаттары болмағандықтан, қоғамға қабылданбады". Кингстонда жайлы уақыт өткізгеннен кейін, ол Венесуэлаға кемемен жол тартты және 1812 жылдың сәуір айында сол жерге қонды.
On his return to Britain the 23 year old MacGregor and his wife moved into a house rented by his mother in Edinburgh. There he assumed the title of "Colonel", wore the badge of a Portuguese knightly order and toured the city in an extravagant and brightly coloured coach. After failing to attain high social status in Edinburgh, MacGregor moved back to London in 1811 and began styling himself "Sir Gregor MacGregor, Bart. ", falsely claiming to have succeeded to the MacGregor clan chieftainship; he also alluded to family ties with a selection of dukes, earls and barons. This had little bearing on reality but MacGregor nevertheless created an air of credible respectability for himself in London society. In December 1811, Maria MacGregor died. At a stroke MacGregor lost his main source of income and the support of the influential Bowater family. His options were, Sinclair suggests, limited: announcing his engagement to another heiress so soon after Maria's death might draw embarrassing public protests from the Bowaters, and returning home to farm the MacGregor lands in Scotland would be in his mind unacceptably dull. His only real experience was military, but the manner of his exit from the British Army would make a return there awkward at best. MacGregor's interest was aroused by the colonial revolts against Spanish rule in Latin America, particularly Venezuela, where seven of the ten provinces had declared themselves an independent republic in July 1811, starting the Venezuelan War of Independence. The Venezuelan revolutionary General Francisco de Miranda had been feted in London society during his recent visit, and may have met MacGregor. Noting the treatment London's highest circles gave to Miranda, MacGregor formed the idea that exotic adventures in the New World might earn him similar celebrity on his homecoming. He sold the small Scottish estate he had inherited from his father and grandfather and sailed for South America in early 1812. On the way he stopped in Jamaica, where according to Rafter he was tempted to settle among the planters and traders, but "having no introductory letters to that place, he was not received into society". After a comfortable sojourn in Kingston, he sailed for Venezuela and disembarked there in April 1812.
Венесуэла, Миранданың қол астында
Макгрегор Венесуэланың астанасы Каракасқа қаланың көп бөлігі жер сілкінісінен қирағаннан кейін екі апта өткен соң келді. Елдің үлкен бөлігін патшалық әскерлер басып алғандықтан, революциялық үкімет қолдауын жоғалтып, жарылуға бастады. Макгрегор өзінің шотланд барондық атағынан бас тартып, оның республикалық беделін әлсіретуі мүмкін деп ойлады, бірақ өзін «Сэр Грегор» деп атауын жалғастырды, себебі ол португалдық Христиан орденінің рыцары екенін мәлімдеді. Ол өзінің қызметін тікелей Каракастағы Мирандаға ұсынды. Бұрынғы британдық армия офицері – тіпті атақты «Die Hards» тобынан шыққан ол, қуана қарсы алынып, полковник шенімен атқыштар батальонына қолбасшы болып тағайындалды. Бірінші шайқасында Макгрегор және оның атқыштар батальоны Валенсия мен Каракастың арасындағы Маракай батысындағы патшалық әскерлерді жеңді. Келесі шайқастар осылай сәтті болмады, бірақ республика басшылары осы шабытты шотланд офицерінің олардың ісіне берген көркемдігіне риза болды. Макгрегор 1812 жылдың 10 маусымында Маракайда атақты Каракас отбасының қызы және революционер Симон Боливардың туысы Жозефа Антония Андреа Аристигюита и Ловераға үйленді. Сол айдың соңында Миранда Макгрегорды бригадир-генералға көтерді, бірақ революциялық күш сәтсіздікке ұшырады; шілдеде патшалық әскерлер Боливардан Пуэрто-Кабельо портын алғаннан кейін республика капитуляциялады. Соңғы хаоста Миранданы испандар тұтқындады, ал республика басшылығының қалдықтары, Макгрегор және Жозефа да бар, британдық бриг «Сапфир» арқында Голландияның Кюрасао аралына эвакуацияланды. Боливар да сол жылы оларға қосылды.
MacGregor arrived in the Venezuelan capital Caracas a fortnight after much of the city had been destroyed by an earthquake. With swathes of the country under the control of advancing royalist armies, the revolutionary government was losing support and starting to fracture. MacGregor dropped his pretended Scottish baronetcy, reasoning that it might undermine the republican credentials he hoped to establish, but continued to style himself "Sir Gregor" on the basis that he was, he claimed, a knight of the Portuguese Order of Christ. He offered his services directly to Miranda in Caracas. As a former British Army officer—from the famous "Die Hards", no less—he was received with alacrity and given command of a cavalry battalion with the rank of colonel. In his first action, MacGregor and his cavalry routed a royalist force west of Maracay, between Valencia and Caracas. Subsequent engagements were less successful, but the republican leaders were still pleased with the glamour they perceived this dashing Scottish officer to give their cause. MacGregor married Josefa Antonia Andrea Aristeguieta y Lovera, daughter of a prominent Caracas family and a cousin of the revolutionary Simón Bolívar, in Maracay on 10 June 1812. By the end of that month Miranda had promoted MacGregor to brigadier general, but the revolutionary cause was failing; in July, after the royalists took the key port of Puerto Cabello from Bolívar, the republic capitulated. In the chaos that ensued Miranda was captured by the Spanish while the remnants of the republican leadership, including MacGregor with Josefa in tow, were evacuated to the Dutch island of Curaçao aboard a British brig, the Sapphire. Bolívar joined them there later in the year.
Жаңа Гранада; Картахенені қорғау
Миранда Испанияда түрмеге қамалған кезде Боливар венесуэлалық тәуелсіздік қозғалысының жаңа басшысы болды. Олар материкке қайтпас бұрын дайындалуға уақыт керек екенін ол шешті. Кюрасауда көңілі толмаған Макгрегор генерал Антонио Нариньоның Венесуэланың батыс көршісі – Жаңа Гранададағы республикалық армиясына қызмет етуді ұсынды. Ол Хосефаны Ямайкадағы тұрғын үйге жеткізіп, содан кейін Нариньоның Туньядағы (шығыс Анды тауларында) базасына сапарлады. Миранданың аты шотландты Жаңа Гранада қызметіне жаңа лауазымға ие етті, ол Венесуэла шекарасына жақын Сокорро ауданында 1200 сарбазға қолбасшылық етті. Бұл аймақта көп қимыл-қозғалыс болған жоқ; Нариньоның күштері негізінен оңтүстік-батыстағы Попаян маңындағы шайқастарға қатысты, онда испандықтардың үлкен гарнизоны орналасқан еді. Рафтер Макгрегордың Сокорродағы мінез-құлқына оң баға берді, «Еуропалық тактикалық жүйені енгізу арқылы ол әскерлердің тәртібін едәуір жақсартты» деп жазды, бірақ оның басшылығындағы кейбірлер оны ұнатпады. Аудан орталығы Кукутадағы бір шенеунік досына жолдаған хатында Макгрегорға деген толық жек көрушілігін білдірді: «Мен осы қуыршыққа, немесе Дон Кихотқа, немесе шайтан біледі неге шаршадым. Бұл адам бізге Жаңа Гранадада қызмет ету үшін он мың қиындық тудырмастан қызмет ете алмайды». Макгрегор Жаңа Гранада қызметінде болғанда Боливар венесуэлалық эмигранттар мен жергілікті әскерлерді Картахена портында жинап, 1813 жылдың 4 тамызында Каракасты басып алды. Роялистер тез жиналып, 1814 жылдың ортасында Боливардың екінші республикасын талқандады. Нариньоның Жаңа Гранадалық ұлтшылдары да шамамен сол уақытта капитуляциялады. Макгрегор әлі де революциялықтар бақылауындағы Картахенаға шегінді және жергілікті әскерлердің басшысы ретінде испандықтардың оларды пайдалануына жол бермеу үшін ауылдарды, жергілікті инфрақұрылымды және өнімді жойды. 1815 жылдың тамызының соңында шамамен 6000 испандық әскері Картахенаға қонды және қаланы қоршауға алды. Олар қаланы қоршау арқылы басып алуға тырысты. Синклер Макгрегордың қорғаныста «қадірлі, бірақ ерекше көзге түспеген» рөл атқарғанын жазды. 1815 жылдың қарашасына қарай Картахенада соғысуға қабілетті бірнеше жүз адам ғана қалды. Қорғаушылар испандық флотты бұзып, ашық теңізге шығу үшін ондаған канонерлік қайықтарды пайдалануға шешім қабылдады, қаланы роялистерге тастап кетті; Макгрегор осы операцияның үш командирінің бірі ретінде таңдалды. 1815 жылдың 5 желтоқсанында канонерлік қайықтар шығанаққа шығып, кішігірім испандық кемелерді жойды, фрегаттардан аулақ болып, Ямайкаға бет алды. Барлық канонерлік қайықтар қашып үлкерді.
With Miranda imprisoned in Spain, Bolívar emerged as the new leader of the Venezuelan independence movement. He resolved that they would have to take some time to prepare before returning to the mainland. Growing bored in Curaçao, MacGregor decided to offer his services to General Antonio Nariño's republican armies in Venezuela's western neighbour, New Granada. He escorted Josefa to lodgings in Jamaica, then travelled to Nariño's base at Tunja in the eastern Andes. Miranda's name won the Scotsman a fresh commission in the service of New Granada, with command of 1,200 men in the Socorro district near the border with Venezuela. There was little action in this sector; Nariño's forces were mainly engaged around Popayán in the south west, where the Spanish had a large garrison. Rafter reports positively on MacGregor's conduct in Socorro, writing that "by the introduction of the European system of tactics, [he] considerably improved the discipline of the troops", but some under his command disliked him. An official in Cúcuta, the district capital, expressed utter contempt for MacGregor in a letter to a friend: "I am sick and tired of this bluffer, or Quixote, or the devil knows what. This man can hardly serve us in New Granada without heaping ten thousand embarrassments upon us." While MacGregor was in the New Granadian service, Bolívar raised a force of Venezuelan exiles and local troops in the port of Cartagena, and captured Caracas on 4 August 1813. The royalists quickly rallied and crushed Bolívar's second republic in mid 1814. Nariño's New Granadian nationalists surrendered around the same time. MacGregor withdrew to Cartagena, which was still in revolutionary hands, and at the head of native troops destroyed hamlets, local infrastructure and produce to prevent the Spanish from using them. A Spanish force of about 6,000 landed in late August 1815 and lay siege to the city. After repeatedly failing to overcome the 5,000 defenders, they deployed to subdue the fortress by blockade. Sinclair records that MacGregor played an "honourable, though not conspicuous" part in the defence. By November 1815, there remained in Cartagena only a few hundred men capable of fighting. The defenders resolved to use the dozen gunboats they had to break through the Spanish fleet to the open sea, abandoning the city to the royalists; MacGregor was chosen as one of the three commanders of this operation. On the night of 5 December 1815, the gunboats sailed out into the bay, blasted their way through the smaller Spanish vessels and, avoiding the frigates, made for Jamaica. All the gunboats escaped.
Боливар билеген Венесуэла
1812 жылы алғаш келгенде жамайкалық ағылшын саудагерлері Макгрегорды қабылдамаған болатын, енді оны батыр ретінде қарсы алды. Шотландиялық көптеген кешкі дастарқандарда Картахена қоршауындағы рөлі туралы әңгімелерді әшекейлеп айтты, соның салдарынан кейбіреулер оның қаланың қорғанына жеке басшылық еткенін ойлады. Бір ағылшын "қазіргі Карфагеннің Ганнибалы" деп тост көтерді. 1816 жылдың жаңа жыл қарсаңында Макгрегор әйелімен бірге Боливар жаңа әскер жинап жатқан Санто-Домингоға (қазіргі Доминикан Республикасы) аттанды. Боливар Макгрегорды Венесуэла армиясына бригадир-генерал шенімен қайта қабылдап, 1816 жылдың 30 сәуірінде Aux Cayes (қазіргі Les Cayes) қаласынан шыққан экспедициялық күшке қосты. Макгрегор Мануэль Пьяр колоннасының екінші басшысы ретінде Карупано портын басып алуға қатысты, бірақ Боливар штабы дайындаған шайқас есебінде оның есімі аталмады. Испандықтар Венесуэланың көптеген орталық қалаларынан қуылғаннан кейін, 1816 жылдың шілдесінде Макгрегор Каракастан батысқа қарай, жағалауға жергілікті тайпаларды жұмырға алуға жіберілді. 18 шілдеде, Ла Кабрера шайқасында сандық артықшылығы бар роялистер Боливардың негізгі күштерін жеңіп, шабуылдан кейін сегіз күн өткен соң, Макгрегор Барселонаға қарай жүздеген шақырымға шегінуге шешім қабылдады. Екі роялистік армия Макгрегорды елді кезіп шегіну кезінде қысымға салды, бірақ оның артқы жасағын бұзуға қол жеткізбеді. Арбасы жоқ, тек бірнеше жылқысы бар шотландиялық жаралыларын қалып қойды. 27 шілдеде кешке Макгрегордың шығысқа қарайғы жолын Чагуарамас маңындағы роялистік күш тосқауылдады, бұл орын Каракастан оңтүстікке қарай және Барселонаға дейінгі қашықтықтың үштен бірі шамасында еді. Макгрегор әскерін ашулы шабуылға жетектеп, испандықтарды Чагуарамасқа кері шегінуге мәжбүр етті, содан кейін Барселонаға қарай жолын жалғастырды. Испандықтар 30 шілдеге дейін қалада қалды, бұл Макгрегорға екі күндік үстеме берді және оны тек 10 тамызда ғана қуып жете алды. Шотландиялық 1200 адамынан, көбінесе жергілікті садақшылардан тұратын әскерін батпақ пен өзеннің артына орналастырды. Испан атты әскері батпаққа батып, садақшылар жебелермен жаяу әскерді кері қайтарды. Үш сағаттан кейін Макгрегор шабуылдап, роялистерді талқандады. Макгрегордың жасағына Барселонаға дейінгі шығысқа қарай негізгі революциялық армияның бөлімдері көмектесті. Олар 1816 жылдың 20 тамызында 34 күндік жорықтан кейін келді. Рафтердің пікірінше, бұл Оңтүстік Америкада "Макгрегордың атақтылығының шыңы" болды. Оның өмірбаянын жазған Франк Гриффит Доусон айтқанынша, ол "әскерлерін керемет табысқа жеткізді"; Синклер келіседі, бұл жорылды "нағыз әскери шеберлікті" көрсеткен "ерекше ерлік" деп атады. Боливар О-Кейге оралғаннан кейін, Венесуэладағы республикалық армияның бас қолбасшылығы Пьярға берілді. 26 қыркүйекте Пьяр мен Макгрегор Эль-Хункаль шайқасында Франсиско Томас Моралес басқарған испан әскерін жеңді. Бірақ Макгрегор мен Пьярдың соғыстың стратегиялық бағыты туралы бірнеше келіспеушіліктері болды. Америкалық тарихшы Дэвид Бушнеллдің сөзіне сүйенсек, шотландтық генерал, мүмкін, "патриоттық лагерьдегі жеке және фракциялық бәсекелестікке тап болды". 1816 жылдың қазан айының басында Макгрегор Жозефамен бірге Венесуэланың шығысынан 39 шақырым қашықтықта орналасқан Маргарита аралына аттанды, онда ол генерал Хуан Баутиста Арисмендидің қызметіне түсуді үміттенеді. Одан кейін, ол Боливардан мақтау хатын алды: "Сіз басқарған шегіну, менің ойымша, империяны жаулап алудан да жоғары. Елге сіздің көрсеткен ерен еңбегіңіз үшін құттықтауларымды қабылдаңыз". Макгрегордың Барселонаға жасаған жорығы Оңтүстік Америка революциялық тарихында көп жылдар бойы маңызды орынды иеленді. Бұл шегіну оған "Американың Ксенофоны" атағын да сыйлады (исп. тілінде).
The British merchant class in Jamaica that had shunned MacGregor on his first arrival in 1812 now welcomed him as a hero. The Scotsman entertained many dinner parties with embellished accounts of his part in the Cartagena siege, leading some to understand that he had personally headed the city's defence. One Englishman toasted the "Hannibal of modern Carthage". Around New Year 1816, MacGregor and his wife made their way to Santo Domingo (today the Dominican Republic), where Bolívar was raising a new army. Bolívar received MacGregor back into the Venezuelan Army with the rank of brigadier general, and included him in an expeditionary force that left Aux Cayes (now Les Cayes) on 30 April 1816. MacGregor took part in the capture of the port town of Carúpano as second in command of Manuel Piar's column, but is not mentioned in the record of the battle prepared by Bolívar's staff. After the Spanish were driven from many central Venezuelan towns, MacGregor was sent to the coast west of Caracas to recruit native tribesmen in July 1816. On 18 July, eight days after the numerically superior royalists countered and broke Bolívar's main force at La Cabrera, MacGregor resolved to retreat hundreds of miles east to Barcelona. Two pursuing royalist armies harried MacGregor constantly as he retreated across country, but failed to break his rearguard. With no carts and only a handful of horses, the Scotsman was forced to leave his wounded where they fell. Late on 27 July, MacGregor's way east was obstructed by a royalist force at Chaguaramas, south of Caracas and about a third of the distance to Barcelona. MacGregor led his men in a furious charge that prompted a Spanish retreat back into Chaguaramas, then continued towards Barcelona. The Spanish remained in the town until 30 July, giving MacGregor two days' head start, and caught up with him only on 10 August. The Scotsman deployed his 1,200 men, mostly native archers, behind a marsh and a stream—the Spanish cavalry were bogged down in the marsh, while the archers repelled the infantry with volleys of arrows. After three hours MacGregor charged and routed the royalists. MacGregor's party was helped the rest of the way east to Barcelona by elements of the main revolutionary army. They arrived on 20 August 1816, after 34 days' march. In Rafter's view, this marked "the zenith of MacGregor's celebrity" in South America. He had, according to his biographer Frank Griffith Dawson, "led his troops with brilliant success"; Sinclair agrees, calling the march a "remarkable feat" demonstrating "genuine military skill". With Bolívar back in Aux Cayes, overall command of the republican armies in Venezuela had been given to Piar. On 26 September, Piar and MacGregor defeated the Spanish army commanded by Francisco Tomás Morales at El Juncal. But MacGregor and Piar had several disagreements over the strategic conduct of the war—according to the American historian David Bushnell, the Scottish general probably "r[an] afoul of personal and factional rivalries within the patriot camp". In early October 1816, MacGregor left with Josefa for Margarita Island, about 24 mile (39 km) off eastern Venezuela, where he hoped to enter the service of General Juan Bautista Arismendi. Soon afterward, he received an acclamatory letter from Bolívar: "The retreat which you had the honour to conduct is in my opinion superior to the conquest of an empire Please accept my congratulations for the prodigious services you have rendered my country". MacGregor's march to Barcelona would remain prominent in the South American revolutionary narrative for years. The retreat also earned him the title of "Xenophon of the Americas" (lang es).
Флорида республикасы; Амелия аралы ісі
Арисменди Макгрегорға сол кездегі испан колониялары болған Шығыс немесе Батыс Флоридадағы порттардың біреуін басып алу Латын Америкасының басқа жерлерінде республикалық операцияларға тамаша серпіндік тақта болуы мүмкін деп ұсынды. Макгрегор бұл идеяны ұнатты және Гаитиде жауынгерлерді тартуға сәтті болмағаннан кейін, ақша мен еріктілерді жинау үшін Хосефамен бірге АҚШ-қа аттанды. 1817 жылдың басында ол кеткеннен кейін көп ұзамай Маргаритаға Боливардан тағы бір құттықтау хаты келді, онда Макгрегор дивизиялық генералға көтерілді, оған «Либертадорлар ордені» (Orden de los Libertadores) ордені табысталды және Венесуэлаға оралуын сұрады. Макгрегор бұл туралы екі жыл бойы білмеді. 1817 жылдың 31 наурызында Филадельфияда Макгрегор Лино де Клементе, Педро Гуаль және Мартин Томпсоннан құжат алды, олардың әрқайсысы Латын Америкасының бір немесе бірнеше республикасы атынан сөйлейтінін мәлімдеді. Олар өздерін «еркін Американың өкілдері» деп атады және Макгрегорды «Шығыс және Батыс Флориданы» мүмкіндігінше тезірек иеленуге шақырды. Флориданың болашақ тағдыры нақты көрсетілмеген; Макгрегор Флоридалықтардың АҚШ-қа қосылуды іздейтінін болжады, өйткені олардың көпшілігі испандық емес, ал АҚШ оны тез орындайды. Сондықтан ол АҚШ үкіметінен жасырын қолдау күтті. Макгрегор бұл кәсіпорын үшін Атлантиканың орталық штаттарында, Оңтүстік Каролинада және әсіресе Джорджия штатының Саванна қаласында бірнеше жүз қарулы адам жинады. Ол сондай-ақ инвесторларға «сценарийлер» сату арқылы 160 000 доллар жинады, оларға Флоридадағы құнарлы жерлерді немесе ақшасын пайызбен қайтаруға уәде берді. Ол алдымен Амелия аралының солтүстік шетіндегі жақсы порты бар Фернандина деген шағын елді мекенге шабуыл жасауға бел буды, онда Шығыс Флорида халқының 40% -ы (1815 жылы 3729 адам тіркелген) тұрды. Ол испандықтардың шағын гарнизонынан қарсылық күтпеді. Макгрегор Чарльстоннан 80-ге жуық адаммен, көбінесе АҚШ азаматтарымен кемемен кетті. Ол 1817 жылдың 29 маусымында десант жасағын жеке өзі бастап, «Мен бүгін түнде тозақта немесе Амелияда ұйықтаймын!» деген сөздермен басқарды. Сан-Карлос фортындағы испандық командир 51 адаммен және бірнеше зеңбірекпен Макгрегордың күшін жоғары бағалап, екі жақтан да оқ атусыз берілді. Амелия тұрғындарының азы ғана Макгрегорды қолдауға келді, бірақ сонымен бірге қарсылық та аз болды; көпшілігі Флорида немесе Джорджияға кетіп қалды. Макгрегор ақ түсті өрісте жасыл крест бейнеленген жалауды көтерді – «Флориданың жасыл кресті» – және 30 маусымда арал тұрғындарын оған қайтып келіп, қолдау көрсетуге шақыратын жарлық шығарды. Бұл, негізінен, ескерілмеді, сондай-ақ екінші жарияланғаны да, онда Макгрегор өз адамдарын жеңісімен құттықтап, оларды «барлық Флориданы тирандықтан және зорлық-зомбылықтан азат етуге» шақырды. Макгрегор өзі басқаратын үкіметпен «Флорида республикасын» жариялады. Ол жергілікті қарақшылардың олжасына «адмиралтейство сотында» салық салуға тырысты және аралда табылған ондаған құлды тұтқындап, сату арқылы ақша жинауға тырысты. Ол тонауға тыйым салғанда, әскерлердің моральдық деңгейі төмендеді. Оның жауынгерлерінің көпшілігі әлі де АҚШ-та болды; Америка билігі олардың көпшілігінің портынан кетуіне кедергі жасады, ал Макгрегор Амелияға тек 200 адамды жинап алды. Оның офицерлері Флориданың материгін басып алуды талап етті, бірақ ол олардың адамдары, қару-жарақтары немесе керек-жарақтары жеткіліксіз екенін айтты. Бушнеллдің айтуынша, Макгрегордың АҚШ-тағы қолдаушылары оған осы тұрғыда олар бергеннен гөрі көбірек қолдау көрсетуге уәде берген болуы мүмкін. 1817 жылдың шілде айының соңында Сент-Огастин маңында барлау үшін жіберілген он сегіз адам түрлі жолдармен өлтірілді, жараланды немесе испандықтар тұтқынға алды. Макгрегордың әскерлері арасында тәртіп бұзылып, оларға алдымен ол басып шығарған «Амелия долларларымен», кейін мүлдем төленбеді. Испан әскерлері Амелияға қарама-қарсы құрлықта жиналды, ал Макгрегор және оның офицерлерінің көпшілігі 3 қыркүйекте жағдайдың үмітсіз екенін және олар бұл істі тастап кететінін шешті. Макгрегор жігіттерге кетіп бара жатқанын хабарлап, «достарым мені алдады» деп түсініксіз түсіндірді. Ол команданы өзінің қарамағындағылардың бірі, Пенсильванияның бұрынғы конгрессмені Джаред Ирвинге тапсырды және ол 1817 жылдың 4 қыркүйегінде әйелімен бірге Моргианаға отырды. Ол бірнеше күн бойы жағада күтіп, 8 қыркүйекте «Венера» шхунасына отырып, кетіп қалды. Екі аптадан кейін Макгрегорлар Багам аралдарындағы Нассауға келді, онда ол жасыл крес...
Arismendi proposed to MacGregor that capturing one of the ports in East or West Florida, which were then Spanish colonies, might provide an excellent springboard for republican operations elsewhere in Latin America. MacGregor liked the idea and, after an abortive attempt to recruit in Haiti, sailed with Josefa to the United States to raise money and volunteers. Soon after he left in early 1817, a further congratulatory letter arrived in Margarita from Bolívar, promoting MacGregor to divisional general, awarding him the Orden de los Libertadores (Order of the Liberators), and asking him to return to Venezuela. MacGregor remained ignorant of this for two years. On 31 March 1817 in Philadelphia, MacGregor received a document from Lino de Clemente, Pedro Gual, and Martin Thompson, each of whom claimed to speak for one or more of the Latin American republics. They called themselves the "deputies of free America" and called upon MacGregor to take possession of "both the Floridas, East and West" as soon as possible. Florida's proposed fate was not specified; MacGregor presumed that the Floridians would seek US annexation, as they were mostly of non Spanish origin, and that the US would quickly comply. He thus expected at least covert support from the US government. MacGregor raised several hundred armed men for this enterprise in the Mid Atlantic states, South Carolina, and particularly Savannah, Georgia. He also raised $160,000 by the sale of "scripts" to investors, promising them fertile acres in Florida or their money back with interest. He determined to first attack Fernandina, a small settlement with a fine harbor at the very northern tip of Amelia Island, which contained about 40% of East Florida's population (recorded as 3,729 in 1815). He expected little to no resistance from the tiny Spanish garrison there. MacGregor left Charleston in a ship with fewer than 80 men, mostly US citizens. He led the landing party personally on 29 June 1817 with the words: "I shall sleep either in hell or Amelia tonight!" The Spanish commander at Fort San Carlos, with 51 men and several cannon, vastly overestimated the size of MacGregor's force and surrendered without either side firing a shot. Few of Amelia's residents came out to support MacGregor but, at the same time, there was little resistance; most simply left for mainland Florida or Georgia. MacGregor raised a flag showing a green cross on a white field—the "Green Cross of Florida"—and issued a proclamation on 30 June urging the island's inhabitants to return and support him. This was largely ignored, as was a second proclamation in which MacGregor congratulated his men on their victory and exhorted them to "free the whole of the Floridas from Tyranny and oppression". MacGregor announced a "Republic of the Floridas" under a government headed by himself. He attempted to tax the local pirates' booty at an "admiralty court", and tried to raise money by seizing and selling dozens of slaves found on the island. Morale among the troops plummeted when he prohibited looting. Most of his recruits were still in the US; American authorities prevented most of them from leaving port, and MacGregor was able to muster only 200 on Amelia. His officers clamoured for an invasion of mainland Florida, but he insisted that they did not have enough men, arms, or supplies. Bushnell suggests that MacGregor's backers in the US may have promised him more support in these regards than they ultimately provided. Eighteen men sent to reconnoitre around St Augustine in late July 1817 were variously killed, wounded, or captured by the Spanish. Discipline disintegrated among MacGregor's troops, who were paid first in "Amelia dollars" that he had printed, and later not at all. Spanish forces congregated on the mainland opposite Amelia, and MacGregor and most of his officers decided on 3 September 1817 that the situation was hopeless and that they would abandon the venture. MacGregor announced to the men that he was leaving, explaining vaguely that he had been "deceived by my friends." He turned over the command to one of his subordinates, a former Pennsylvania congressman named Jared Irwin, and he boarded the Morgiana with his wife on 4 September 1817 with an angry crowd looking on and hurling insults at him. He waited offshore for a few days, then left on the schooner Venus on 8 September. Two weeks later, the MacGregors arrived at Nassau in the Bahamas, where he arranged to have commemorative medallions struck bearing the Green Cross motif and the Latin inscriptions Amalia Veni Vidi Vici ("Amelia, I Came, I Saw, I Conquered") and Duce Mac Gregorio Libertas Floridarium ("Liberty for the Floridas under the leadership of MacGregor"). He made no attempt to repay those who had funded the Amelia expedition. Irwin's troops defeated two Spanish assaults and were then joined by 300 men under Louis Michel Aury, who held Amelia for three months before surrendering to American forces, who held the island "in trust for Spain" until the Florida Purchase in 1819. Press reports of the Amelia Island affair were wildly inaccurate, partly because of misinformation disseminated by MacGregor himself. His sudden departure, he claimed, was because he had sold the island to Aury for $50,000. Josefa gave birth to their first child in Nassau on 9 November 1817, a boy named Gregorio. The owner of the Venus was an ex captain of the British Corps of Colonial Marines named George Woodbine. He drew MacGregor's attention to the British Legions being raised by the Latin American revolutionaries in London, and suggested that he could recruit and command such a force himself. MacGregor was excited by the idea of leading British troops again after years in command of colonials, tribesmen, and miscellaneous adventurers. He sailed for home with Josefa and Gregorio and landed in Dublin on 21 September 1818, and from there made his way back to London.
Порто-Белло
Венесуэланың үшінші республикасының британдық астанадағы елшісі Макгрегорға Венесуэлаға қызмет ету үшін британдық әскерлерді тарту және тасымалдау үшін 1000 фунт стерлинг қарыз берді, бірақ шотландтық бұл қаражатты бірнеше апта ішінде ысырап етті. Лондондық қаржыгер, Макгрегордың ескі досы Томас Ньют, генералдың Жаңа Гранадаға әскерлерін алып кету шартымен елшінің қарызы үшін жауапкершілікті өз мойнына алды. Макгрегор экспедициясын британдық армия ұсынғаннан арзан бағамен комиссияларды сату арқылы қаржыландырып, Британ аралдарындағы рекрутерлер желісі арқылы еріктілерді жинады, еріктілерге үлкен қаржылық ынталандырулар ұсынды. 1818 жылдың 18 қарашасында Макгрегор Корольдік флотқа тиесілі болған, кейін "Батыр" деп аталған бригтімен Оңтүстік Америкаға аттанды; келесі айда 50 офицер мен 500-ден астам сарбаз, олардың көпшілігі ирландтар, оны құрап келді. Олардың қару-жарағы мен оқ-дәрілері дерлік болмады. 1819 жылдың ақпанында Макгрегор келген кезде әр адам үшін уәделенген 80 күміс долларды бермегені үшін, олар Аус-Кейде көтеріліс жасауға жақындады. Макгрегор Гаитидегі Оңтүстік Америка саудагерлерін қаржы, қару-жарақ және оқ-дәрімен қолдау көрсетуге көндірді, бірақ кейінге қалдырды және испандық Панама бұғазының жанындағы Сан-Андрес аралына баруға бұйрық берді. Алдымен Ямайкаға барып, Жозефа мен Грегорио үшін баспана іздеп, Макгрегор қару-жарақ саудасымен айыпталып қамауға алынудың аз-ақ алдында тұрды. 4 сәуірде Сан-Андресте әскерлеріне қосылды. Келесі күні, 17 сәуірде, әскери бөлімнің бас қолбасшысы генерал-майор С. Макгрегор келесі күні Жаңа Гранаданың құрлықтағы Порто-Белло қаласына шабуыл жасауға шығатынын хабарлап, олардың көңіл-күйін қалпына келтірді. Полковник Рафтер 200 адаммен 9 сәуірде Порто-Белло маңында қонып, түнде испан қорғаушыларының шамамен бірдей күшін қоршап алды және 10 сәуірде Порто-Беллоға қарсы күрессіз кіріп кетті. Макгрегор, өзінен кейін полковник атағын алған Вудбинмен бірге бір кемеден қарап отырды. Рафтердің жеңіске жеткенін көргеннен кейін тез жағаға келді және әдеттегідей гүлді жариялау жасады: "Әскерлер! Алғашқы жеңісіміз салтанатты болды, болашаққа және одан әрі атақ-даңққа жол ашты". Рафтер Макгрегорды Панама қаласына аттануға шақырды, бірақ Макгрегор науқанды жалғастыру жоспарларын жасаған жоқ. Ол өзінің көп бөлігін өзінің дизайны бойынша жаңа рыцарлық орденнің ерекшеліктеріне арнады, оның эмблемасы Жасыл крест болады. Әскерлер тағы да уәде етілген ақшаны алмағаннан кейін қайтадан көтеріліске түсті. Макгрегор ақырында әр адамға 20 доллар төледі, бірақ бұл тәртіпті қалпына келтіруге көп көмектеспеді. Макгрегор әскерлерінің патрульдеуінің жоқтығы испандықтарға 1819 жылдың 30 сәуірінде Порто-Беллоға тікелей шабуыл жасауға мүмкіндік берді. Макгрегор әлі де төсекте жатқанда испандықтар оның мылтықшыларын басты алаңда бұрғылап жатқан жерінен тауып алып, оқ атыпты. Дауыстан оянып, Макгрегор төсегін және жамылғыларын терезеден төменгі жағажайға лақтырып жіберіп, солардың артынан секіріп шығып, содан кейін өз кемелеріне жүзуге тырысты. Ол есін жойып, суға батып кетуі мүмкін еді, егер оны әскери офицерлердің бірі алып, "Батыр" кемесіне кірмесе. Макгрегор есін жиғаннан кейін, ол дереу Батырдың үстінен өз стандартын көтерді, содан кейін Рафтерге жүгірушілерді жіберіп, оған берілмеуді бұйырды. Синклердің сүйікті нұсқасы бойынша, Рафтер осы мақсатта бұйрық алғаннан кейін ғана ол Геройдағы Макгрегормен байланысқа түсті. Рафт, 200 адаммен қамалға кіріп, тұрақты шабуыл жасап, өз командирінің кемелерден роялистерге оқ атуын күтті, бірақ полковниктің таңғалуы үшін Макгрегор өз флотына кері бұрылып, ашық теңізге шығуға бұйрық берді. Тасталып қалған полковник Рафтер мен Макгрегор әскерінің қалдықтары берілуден басқа амалы жоқ еді; тірі қалған офицерлер мен әскерлердің көпшілігі тұтқында қасіретке ұшырады. Рафтер 11 офицермен бірге қашуға әрекет еткені үшін атып өлтірілді.
The third Venezuelan republic's envoy in the British capital borrowed £1,000 for MacGregor to engage and transport British troops for service in Venezuela, but the Scotsman squandered these funds within a few weeks. A London financier, an old friend of MacGregor's called Thomas Newte, took responsibility for the envoy's debt on the condition that the general instead take troops to New Granada. MacGregor funded his expedition through the sale of commissions at rates cheaper than those offered by the British Army, and assembled enlisted men through a network of recruiters across the British Isles, offering volunteers huge financial incentives. MacGregor sailed for South America on 18 November 1818 aboard a former Royal Navy brigantine, renamed the Hero; 50 officers and over 500 troops, many of them Irish, followed the next month. They were critically under equipped, having virtually no arms or munitions. The men came close to mutiny at Aux Cayes in February 1819 when MacGregor failed to produce the 80 silver dollars per man on arrival promised by his recruiters. MacGregor persuaded South American merchants in Haiti to support him with funds, weapons and ammunition, but then procrastinated and gave the order to sail for the island of San Andrés, off the Spanish controlled Isthmus of Panama, only on 10 March. Going first to Jamaica to arrange accommodation for Josefa and Gregorio, MacGregor was almost arrested there on charges of gun running. He joined his troops on San Andrés on 4 April. The delay had led to renewed dissension in the ranks that the stand in commander Colonel William Rafter had difficulty containing. MacGregor restored morale by announcing that they would set out to attack Porto Bello on the New Granadian mainland the following day. Colonel Rafter disembarked with 200 men near Porto Bello on 9 April, outflanked a roughly equal force of Spanish defenders during the night, and marched into Porto Bello without a fight on 10 April. MacGregor, watching from one of the ships with Woodbine—to whom he had given the rank of colonel—quickly came ashore when he sighted Rafter's signal of victory, and, as usual, issued a flowery proclamation: "Soldiers! Our first conquest has been glorious, it has opened the road to future and additional fame." Rafter urged MacGregor to march on Panama City, but MacGregor did not make much in the way of plans to continue the campaign. He devoted most of his attention to the particulars of a new chivalric order of his design, the emblem of which would be a Green Cross. The troops became mutinous again after more promised money failed to materialise—MacGregor eventually paid each man $20, but this did little to restore discipline. The lack of patrolling by MacGregor's troops allowed the Spanish to march straight into Porto Bello early on 30 April 1819. MacGregor was still in bed when the Spaniards found his riflemen drilling in the main square and opened fire. Awoken by the noise, MacGregor threw his bed and blankets from the window onto the beach below and jumped out after them, then attempted to paddle out to his ships on a log. He passed out and would probably have drowned had he not been picked up and brought aboard the Hero by one of his naval officers. MacGregor would claim that on regaining consciousness he immediately raised his standard over the Hero, then despatched runners to Rafter ordering him not to surrender. The version of events favoured by Sinclair is that Rafter received orders to this effect only after he had himself contacted MacGregor on the Hero. Rafter, in the fort with 200 men, kept up a steady barrage and waited for his commander to fire on the royalists from the ships—but to the colonel's astonishment MacGregor instead ordered his fleet to turn about and made for the high seas. Abandoned, Colonel Rafter and the remnants of MacGregor's army had no choice but to surrender; most of the surviving officers and troops entered miserable existences in captivity. Rafter was ultimately shot with 11 other officers for conspiring to escape.
Рио-де-ла-Хаха
Алдымен Сан-Андреске, содан кейін Гаитиге жол тартқан Макгрегор өз офицерлеріне ойлап тапқан ордендер мен атақтарды берді және Жаңа Гранаданың солтүстігіндегі Рио-де-ла-Хашаға экспедицияны жоспарлады. Ол Гаитиде өзінің теңіз командирі Хадсон атты офицермен араздыққа ұшырап, қысқа уақытқа кідірілді. Теңіз офицері ауырып қалған кезде, Макгрегор оны жағаға шығарды, Хадсонға тиесілі Hero-ны тартып алды және оны Эль Макгрегор деп атады, Гаити билігіне капитанның "маскүнемдігі, ақылсыздығы және бүлік" оны кемені алуға мәжбүр еткенін түсіндірді. Макгрегор ұрланған бригантинді Окс-Кейге дейін алып барды, содан кейін оны теңізге жарамсыз деп тапқаннан кейін сатып жіберді. Ол Аус-Кейде Ирландия мен Лондоннан келген жауынгерлер арқылы 500 офицер мен солдат күтіп тұрды, бірақ олардың кемесін алып жүруге кемелері де, жабдықтары да болмады. Бұл жағдай 1819 жылдың шілде мен тамызында, алдымен, оның ирландтық рекрутері полковник Томас Эйрдің 400 адаммен және екі кемемен келгенімен, Макгрегор оған генерал дәрежесін және Жасыл Крест орденін берді, содан кейін Томас Ньюттің Амелия есімді шхунаға жіберген Лондондан әскери материалдардың пайда болуымен жөнделді. Макгрегор Жаңа Гранаданы азат ету ниеті туралы жар салды, бірақ кейін шектен шықты. Бірнеше апта бойы іс-әрекетсіз, азық-түлікпен немесе жалақымен қамтамасыз етілмегендіктен, ағылшын еріктілерінің көпшілігі үйлеріне қайтты. Макгрегордың күштері 900 адамнан тұратын (офицерлерді қоса алғанда) күштері, 29 қыркүйек 1819 жылы "Амелия" және тағы екі кемені Рио-де-ла-Хахаға жіберген кезде 250-ден аспады. Оның қалған офицерлері арасында ағасы Уильямды құтқару үмітімен комиссия сатып алған подполковник Майкл Рафтер бар еді. 4 қазанда Рио-де-ла-Хаха портынан қазылмамен айдалғаннан кейін, Макгрегор қаладан батысқа түнгі қонуға бұйрық берді және әскерлер жағаға жеткеннен кейін жеке қолбасшылықты қолға алатынын айтты. Полковник Уильям Норкотт ер адамдарды жағаға алып шығып, Макгрегордың келуін екі сағат күтті, бірақ генерал пайда болмады. Испандықтардың үлкен әскері шабуылға түскен Норкотт қарсы шығып, қаланы басып алды. Макгрегор әлі де кемелерден кетуден бас тартты, ол форттың үстінде ұшып жүрген тудың айла-шарғы болуы керек деп сенді; тіпті Норкотт оған портқа келуін айту үшін жүзіп шыққанда да, Макгрегор бір күннен астам жағаға шықпады. Сол кезде оның жасақшыларының көбі оған тіл тигізіп, түкіріп тастады. Ол тағы бір биік жарлықты шығарды, оны Рафтер "адам ақыл-ойының ауытқуы" деп атады, оның аяғында Макгрегор өзін "Жаңа Гранаданың инкасының патшалығы" деп таныстырды. Іс-шаралар негізінен Porto Bello-да өткен жылдың басында болғандай өтті. Макгрегор атаудан басқа барлық жерде басшылықтан бас тартты, әскерлер маскүнемдікке ұшырады. "Генерал Макгрегор осындай экспедицияның қолбасшысын ерекшелендіруі керек қасиеттердің жетіспеушілігін көрсетті, - деп жазды Рафтер, - оның ізбасарлары арасында оның біраз уақыт бойы сақтап келген беделіне ғаламдық таңғалу болды". Испан әскерлері қала айналасына жиналған кезде Норкотт пен Рафтер жағдайдың үмітсіз екенін шешті және 1819 жылы 10 қазанда бес офицер мен 27 сарбаз мен теңізшіні алып, тұтқынға алынған испан шхунасында қалды. Макгрегор келесі күні қалған офицерлерін жинап, оларға жоғарылатулар мен Жасыл крест ордендерін беріп, қорғанысқа басшылық етуге көмектесуге шақырды. Содан кейін ол бірден портқа барды, яғни Эйрдің әйелі мен екі баласын кемеге отырғызып, қауіпсіз жерге алып барды. "Лавли Энн" кемесіне "Эйрлерді" салып, "Амелияға" мініп, испандықтар шабуыл жасағанда, кемелерді теңізге шығаруға бұйрық берді. Генерал Эйр мен оның әскері қаза тапты. Макгрегор Aux Cayes-ке жеткенде, осы соңғы апаттың жаңалықтары оның алдында болды және ол одан аулақ болды. Ямайкадағы досы Томас Хигсон оған хат арқылы Джозефа мен Грегорионың үйден шығарылғанын, ал Хигсонның араласуына дейін құлдың үйінде баспана іздегенін айтты. Макгрегор Ямайкада қарақшылық үшін іздестіріліп, сол жердегі отбасына қосыла алмады. Сол сияқты ол Боливарға да бара алмады, ол Макгрегордың соңғы жүріс-тұрысына қатты ашуланып, шотландты сатқындықта айыптап, егер ол Оңтүстік Америка құрлығына қайтадан аяқ басса, оны асып өлтіруді бұйырды. 1819 жылдың қазан айынан кейінгі жарты жыл ішінде Макгрегордың қайда болғаны белгісіз. Лондонға оралған 1820 жылы маусым айында Майкл Рафтер Макгрегордың оқиғалары туралы өзінің өте сыншыл есебі "Грегор М'Грегордың естеліктері" атты кітабын жариялады, кітапты полковник Уильям Рафтер мен Porto Bello және Рио-де-ла-Хахада тастап кеткен әскерлерге арнады. Оның қорытындысында Рафтер соңғы эпизодтан кейін Макгрегордың "саяси, бірақ табиғи түрде өлгенін" болжады - "ешқандай адамды оның қасіретті жобаларына қайтадан қосылуға көндіруге болады деп есептеу, адам табиғатының ең төменгі деңгейіне де жетпейтін ақымақтық болар еді".
Making his way first to San Andrés, then Haiti, MacGregor conferred invented decorations and titles on his officers and planned an expedition to Rio de la Hacha in northern New Granada. He was briefly delayed in Haiti by a falling out with his naval commander, an officer called Hudson. When the naval officer fell ill, MacGregor had him put ashore, seized the Hero — which Hudson owned—and renamed her El MacGregor, explaining to the Haitian authorities that "drunkenness, insanity and mutiny" by his captain had forced him to take the ship. MacGregor steered the hijacked brigantine to Aux Cayes, then sold her after she was found to be unseaworthy. Waiting for him in Aux Cayes were 500 officers and enlisted men, courtesy of recruiters in Ireland and London, but he had no ships to carry them and little in the way of equipment. This was remedied during July and August 1819, first by the arrival of his Irish recruiter Colonel Thomas Eyre with 400 men and two ships—MacGregor gave him the rank of general and the Order of the Green Cross—and then by the appearance of war materiel from London, sent by Thomas Newte on a schooner named Amelia. MacGregor bombastically announced his intention to liberate New Granada, but then hesitated. The lack of action, rations or pay for weeks prompted most of the British volunteers to go home. MacGregor's force, which had comprised 900 men at its peak (including officers), had dwindled to no more than 250 by the time he directed the Amelia and two other vessels to Rio de la Hacha on 29 September 1819. His remaining officers included Lieutenant Colonel Michael Rafter, who had bought a commission with the hope of rescuing his brother William. After being driven away from Rio de la Hacha harbour by cannon on 4 October, MacGregor ordered a night landing west of the town and said that he would take personal command once the troops were ashore. Lieutenant Colonel William Norcott led the men onto the beach and waited there two hours for MacGregor to arrive, but the general failed to appear. Attacked by a larger Spanish force, Norcott countered and captured the town. MacGregor still refused to leave the ships, convinced that the flag flying over the fort must be a trick; even when Norcott rowed out to tell him to come into port, MacGregor would not step ashore for over a day. When he did appear, many of his soldiers swore and spat at him. He issued another lofty proclamation, recalled by Rafter as an "aberration of human intellect", at the foot of which MacGregor identified himself as "His Majesty the Inca of New Granada". Events went largely as they had done earlier in the year at Porto Bello. MacGregor abstained from command in all but name, and the troops descended into a state of confused drunkenness. "General MacGregor displayed so palpable a want of the requisite qualities which should distinguish the commander of such an expedition," Rafter wrote, "that universal astonishment prevailed amongst his followers at the reputation he had for some time maintained." As Spanish forces gathered around the town, Norcott and Rafter decided the situation was hopeless and left on a captured Spanish schooner on 10 October 1819, taking with them five officers and 27 soldiers and sailors. MacGregor convened his remaining officers the next day and, giving them promotions and Green Cross decorations, exhorted them to help him lead the defence. Immediately afterwards he went to the port, ostensibly to escort Eyre's wife and two children to safety on a ship. After putting the Eyres on the Lovely Ann, he boarded the Amelia and ordered the ships out to sea just as the Spanish attacked. General Eyre and the troops left behind were all killed. MacGregor reached Aux Cayes to find news of this latest debacle had preceded him, and he was shunned. A friend in Jamaica, Thomas Higson, informed him through letters that Josefa and Gregorio had been evicted, and until Higson's intervention had sought sanctuary in a slave's hut. MacGregor was wanted in Jamaica for piracy and so could not join his family there. He similarly could not go back to Bolívar, who was so outraged by MacGregor's recent conduct that he accused the Scotsman of treason and ordered his death by hanging if he ever set foot on the South American mainland again. MacGregor's whereabouts for the half year following October 1819 are unknown. Back in London in June 1820, Michael Rafter published his highly censorious account of MacGregor's adventures, Memoirs of Gregor M'Gregor, dedicating the book to his brother Colonel William Rafter and the troops abandoned at Porto Bello and Rio de la Hacha. In his summary Rafter speculated that following the latter episode MacGregor was "politically, though not naturally dead" — "to suppose", he wrote, "that any person could be induced again to join him in his desperate projects, would be to conceive a degree of madness and folly of which human nature, however fallen, is incapable".
Пояс шаңырағы
Макгрегордың келесі белгілі орны - 1820 жылы сәуірде Гондурас шығанағындағы Грасиас-а-Диос мысында, Москито жағалауы королі Джордж Фредерик Августтың сарайында. Кеме апатынан зардап шеккен африкалық құлдардың және жергілікті халықтың ұрпақтары – мискитолар, Испанияға қарсы британдықтардың тарихи наразылығын бөлісті. Аймақтағы британдық билік 17-ғасырдан бері ең күшті басшыларын «патшалар» деп тағайындап келді. Бұл патшалар тек атағымен ғана ерекшеленді, басқаратын елге тиімді бақылау жасамады. Ұлыбритания оларды аймақты Москитоның билігінде деп жариялау үшін тәжге отырғызып, испандықтардың талаптарына кедергі келтірді. Қара өзен (қазіргі Рио-Сико) жағалауында шағын британдық қоныс болған, бірақ 1786 жылғы ағылшын-испан келісімінен кейін эвакуацияланды. 1820-жылдарға қарай отарлаудың ең көрінетін белгісі – орманға көмкерілген шағын зират еді. 1820 жылдың 29 сәуірінде Джордж Фредерик Август Макгрегор мен оның мұрагерлеріне 8 000 000 акр (32 375 шаршы километр) жерді – Уэльстен үлкен аумақты – ром мен зергерлік бұйымдарға берді. Жер көз тартарлық болғанмен, егін шаруашылығына жарамсыз, мал өсіруге де қолайлы емес еді. Оның аумағы үшбұрыш тәрізді, бұрыштары Грасиас-а-Диос, Камарон мысы және Қара өзенінің бастауында орналасқан. Макгрегор бұл аймақты Қара өзенінің бастауындағы таулы жерлердің тумалары – Пая немесе «Пойер» халқының (қазіргі Печ) құрметіне «Пояйс» деп атады. 1821 жылдың ортасында ол Лондонға оралып, өзін Пояйс казикі деп жариялады. «Казик» – испандық Америка сөзі, жергілікті басшыны білдіреді, Макгрегордің қолдануында «принц» дегенмен тең еді. Ол өзін Москито патшасы осы лауазымға тағайындағанын мәлімдеді, бірақ шындығында атақ пен Пояйс оның ойлап тапқан нәрселері еді. Рафтердің кітабына қарамастан, Лондон қоғамы соңғы жылдардағы Макгрегордың сәтсіздіктерін көп білмеді, бірақ Барселонаға жасаған жорығы сияқты табыстарын еске алды. Сондай-ақ, 57-ші аяқ әскерінің «Die Hards» тобымен байланысы еске түсті, бірақ оның күмәнді ерте босатылуы ескерілмеді. Латын Америкасының тұрақты өзгеріп отыратын жағдайында, үкіметтер жыл сайын көтеріліп, құлап, жаңа атаулар қабылдағанда, Пояйс деген елдің болуы немесе Макгрегор сияқты жасақталған генералдың оның басшысы болуы мүмкін дегенге сену қиын болмады. Синклер жазғандай, Казик «софистикалық Лондонның кешкі ас үстелдері мен бал залының тамаша әшекейіне» айналды. Оның экзотикалық тартымдылығы Макгрегордың апасының үйінде Ирландияда Джозефа Анна Грегория есімді қызды дүниеге әкелген таңғажайып «Пояйс ханшайымы» Жозефаның келуімен күшейді. Макгрегорлар көптеген әлеуметтік шақыруларды алды, соның ішінде Лондонның Лорд-мэрі Гилдхоллда ресми қабылдау ұйымдастырды. Макгрегор Лондонға король Георг IV-тің таққа отырғызу рәсіміне қатысу үшін, сондай-ақ Пояйс үшін инвестиция және иммигранттар іздеу үшін келгенін айтты. Ол өзінің мұрагерлік жүйесінде демократиялық үкімет, негізгі мемлекеттік қызмет және әскери қызмет бар екенін мәлімдеді. Қызығушылық танытқандарға Макгрегор 1821 жылдың 13 сәуірінде Пояйс халқына шығарған баспа жарияланымның көшірмесін көрсетті. Ол 1820 жылғы жер беру туралы, Еуропаға инвесторлар мен отарлаушылар іздеу үшін кететінін, «сендерді бағыттайтын және көмектесетін діни және моральдық нұсқаушылар мен адамдарды» және бригадалық генерал Джордж Вудбайнды өзінің жоқтығы кезінде «Вице-Казик» етіп тағайындағанын жариялады. «ПОЯЙС! Мен сіздермен сәл уақытқа қоштасамын, құдіреті шексіз Тәңірдің рақымымен араларыңызға қайта оралуыма үміттенемін. Содан кейін менің міндетім – сіздерді сүйікті достарым ретінде қарсы алу, ал сіздер мені адал Қазыларыңыз және Әкелеріңіз ретінде қабылдауыңыз». Мұндай мәлімдеме шынымен де Москито жағалауында таратылғанына ешқандай дәлел жоқ. Осылайша, тарихтың ең намысты сенімділік айлаларының бірі – Пояйс схемасы басталды. Макгрегор Пояйс үшін үш палаталы парламент және басқа да күрделі конституциялық шараларды ойлап тапты, коммерциялық және банктік механизмдерді жасақтады және Пояйс армиясының әрбір полкі үшін ерекше киімдерді жасақтады. Оның қиялданған елінде құрмет жүйесі, атақтар, «Пояйс пен бір мүйізділер» қос қолдаған герб және Флоридада қолданған жасыл крест туы болды. 1821 жылдың аяғында майор Уильям Джон Ричардсон Макгрегордың қиялын шындық деп қабылдап қана қоймай, белсенді одақтас болды, ол Оук Холлдағы өзінің тартымды мүлкін, Ванстедті британдықтардың негізін болуы үшін ұсынды. Макгрегор Ричардсонға Жасыл Крест орденін берді, оны Поязиандық «Ат күзетшілерінің патшалық полкіне» тағайындады және оны Лондон қаласындағы Доугейт Хиллдегі Поязиан елшілігінің уәкілдігіне тағайындады – Ұлыбританиядағы Поязистің ең жоғары өкілі. Ричардсонның «Пояйс мемлекетінің Ең Тәуелсіз Принці Грегор Бірінші» деген сенімхаты Георг IV-ке ұсынылды. Макгрегор Лондон, Эдинбург және Глазго қалаларында Пояис кеңселерiн ашып, жалпы жұртшылыққа әсерлі көрінетін жер сертификаттарын – бастапқыда қолмен жазылған, кейін басылған – сатуға және болашақ иммигранттарды үйлестіруге кірісті.
MacGregor's next known location is at the court of King George Frederic Augustus of the Mosquito Coast, at Cape Gracias a Dios on the Gulf of Honduras in April 1820. The Miskito people, descendants of shipwrecked African slaves and indigenous people, shared the historic British antipathy towards Spain, and the British authorities in the region had crowned their most powerful chieftains as "kings" since the 17th century. These were kings in little more than name, with no effective control over the country they ostensibly led; Britain crowned and protected them simply so they could declare the area to be under Mosquito sovereignty and thereby obstruct Spanish claims. There had been a modest British settlement on the coast around the Black River (now the Río Sico), but this had been evacuated following the Anglo Spanish Convention of 1786. By the 1820s the most visible sign of prior colonisation was a small graveyard overgrown by the jungle. On 29 April 1820, George Frederic Augustus signed a document granting MacGregor and his heirs a substantial swathe of Mosquito territory—8,000,000 acres (12,500 square miles; 32,375 square kilometres), an area larger than Wales — in exchange for rum and jewellery. The land was pleasing to the eye but unfit for cultivation and could sustain little in the way of livestock. Its area was roughly a triangle with corners at Cape Gracias a Dios, Cape Camarón and the Black River's headwaters. MacGregor dubbed this area "Poyais" after the natives of the highlands around the Black River's source, the Paya or "Poyer" people (today called the Pech), and in mid 1821 appeared back in London calling himself the Cazique of Poyais—"Cazique", a Spanish American word for a native chief, being equivalent in MacGregor's usage to "Prince". He claimed to have been created such by the Mosquito king, but in fact both the title and Poyais were of his own invention. Despite Rafter's book, London society remained largely unaware of MacGregor's failures over the past few years, but remembered successes such as his march to Barcelona; similarly his association with the "Die Hards" of the 57th Foot was recalled, but his dubious early discharge was not. In this climate of a constantly shifting Latin America, where governments rose, fell, and adopted new names from year to year, it did not seem so implausible that there might be a country called Poyais or that a decorated general like MacGregor might be its leader. The Cazique became "a great adornment for the dinner tables and ballrooms of sophisticated London", Sinclair writes — rumours abounded that he was partially descended from indigenous royalty. His exotic appeal was enhanced by the arrival of the striking "Princess of Poyais", Josefa, who had given birth to a girl named Josefa Anna Gregoria at MacGregor's sister's home in Ireland. The MacGregors received countless social invitations, including an official reception at Guildhall from the Lord Mayor of London. MacGregor said that he had come to London to attend King George IV's coronation on the Poyers' behalf, and to seek investment and immigrants for Poyais. He claimed to have inherited a democratic system of government there, with a basic civil service and military. To those interested MacGregor showed what he said was a copy of a printed proclamation he had issued to the Poyers on 13 April 1821. He therein announced the 1820 land grant, his departure for Europe to seek investors and colonists—"religious and moral instructors and persons to guide and assist you"—and the appointment of Brigadier General George Woodbine to be "Vice Cazique" during his absence. "POYERS! ", the document concluded, "I now bid you farewell for a while I trust, that through the kindness of Almighty Providence, I shall be again enabled to return amongst you, and that then it will be my pleasing duty to hail you as affectionate friends, and yours to receive me as your faithful Cazique and Father." There is no evidence that such a statement was ever actually distributed on the Mosquito Coast. So began what has been called one of the most brazen confidence tricks in history — the Poyais scheme. MacGregor devised a tricameral parliament and other convoluted constitutional arrangements for Poyais, drew up commercial and banking mechanisms, and designed distinctive uniforms for each regiment of the Poyaisian Army. His imaginary country had an honours system, landed titles, a coat of arms—doubly supported by Poyers and unicorns—and the same Green Cross flag he had used in Florida. By the end of 1821 Major William John Richardson had not only accepted MacGregor's fantasy as true but had become an active ally, providing his attractive estate at Oak Hall, Wanstead to be a British base for the supposed Poyaisian royal family. MacGregor gave Richardson the Order of the Green Cross, commissioned him into the Poyaisian "Royal Regiment of Horse Guards" and appointed him chargé d'affaires of the Poyaisian legation at Dowgate Hill in the City of London—the top representative of Poyais in Britain. Richardson's letter of credence from "Gregor the First, Sovereign Prince of the State of Poyais" was presented to George IV. MacGregor had Poyaisian offices set up in London, Edinburgh and Glasgow to sell impressive looking land certificates—initially hand written, but later printed—to the general public, and to co ordinate prospective emigrants.
Мүмкіндіктер елі
Макгрегордың өмірбаясын жазғандардың арасындағы консенсус бойынша, 1820-жылдардың басындағы Ұлыбритания оған және оның Пояис жобасына одан жақсы сәйкес келе алмас еді. Уотерлоо шайқасынан және Наполеон соғыстарының аяқталуынан кейін британ экономикасының жалпы өсуі кезінде пайыздық ставкалар төмендеді, ал британ үкіметтік облигациясы, «консол», Лондон қор биржасында жылына тек 3% мөлшерлеме ұсынды. Жоғарырақ кіріс табуды көздегендер көбінесе тәуекелге толы шетелдік қарыздарға инвестиция салды. Континенттік еуропалық облигациялар Уотерлоодан кейінгі жылдары танымал болғаннан кейін, Латын Америкасы революциялары Лондон нарығына жаңа баламаларды әкелді, 1822 жылдың наурыз айында Жаңа Гранада мен Венесуэланы қамтитын Гран-Колумбияға 2 миллион фунт стерлингтік қарыз берілді. Колумбия, Перу, Чили және басқа да елдердің облигациялары жылына 6%-ға дейін пайыздық мөлшерлеме ұсынып, Латын Америкалық бағалы қағаздарды Лондон нарығында өте танымал етті – бұл Макгрегор сипаттаған Пояис сияқты елдердің капиталдану үшін идеалды жағдайға ие болатын үрдіс еді. Макгрегор агрессивті сату кампаниясын ұйымдастырды. Ол ұлттық газеттерге сұхбат берді, жарнамалар мен жарнама парақшаларын жазу үшін жарнамашыларды жалдады және Лондон, Эдинбург және Глазго көшелерінде Пояисқа байланысты әндерді жазып, орындауын қамтамасыз етті. Оның Пояис тұрғындарына арналған жарияламасы қолхат түрінде таратылды. 1822 жылдың ортасында Эдинбург пен Лондонда «негізінен қоныс аударушылар үшін арналған» 355 беттік нұсқаулық пайда болды, «Москит жағалауының эскизі, оның ішінде Пояис аумағы» – бұл «Капитан Томас Стрейнджвейздің» жұмысы, Казик лагерінің көмекшісі, бірақ шын мәнінде Макгрегордың өзі немесе оның серіктестері жазған. Эскиз көбінесе Москито жағалауы мен аймақтың басқа бөліктерінен алынған ұзын, қайта басылған трактаттардан тұрды. Алғашқы материал алдаушы және тіпті толығымен ойдан шығарылған да болды. Макгрегордың жарнамашылары Пояис климатын «еуропалықтардың денсаулығына ерекше қолайлы» деп сипаттады – ол Кариб теңізінен келген науқас колонистер үшін шипажай болды деп есептелді. Топырақ соншалықты құнарлы болғандықтан, фермер жылына үш рет жүгері өсіруге немесе қант немесе темекі сияқты ақшалай дақылдарды қиындықсыз өсіруге мүмкіндік алды; Эскиздегі егжей-тегжейлі болжамдар миллиондаған долларлық пайданы күткен. Балық пен аңның молдығы соншалық, бір адам бір күн аулап немесе балық аулап, отбасын бір аптаға жететін азықпен қамтамасыз ете алатын. Жергілікті тұрғындар ынтымақтастыққа ғана емес, сонымен қатар британдықтарды жақтап, қолдады. Астанасы Сент-Джозеф болды, ол кең тротуарлармен, бағаналы ғимараттармен және 20 000-ға жуық адам тұратын сарайлармен гүлденген теңіз жағалауындағы қала еді. Сент-Джозефте театр, опера театры және күмбезді собор болды; сонымен қатар Пояис банкі, Пояис парламенті және патша сарайы да бар еді. «Еврей отарлау жобасы» туралы да айтылған. Эскизде тіпті Пояис өзендерінде «таза алтынның шағылысқан бөлшектері» бар екені де жазылған. Бұл көбінесе қиял, бірақ Макгрегордың ресми құжаттар мен баспа сөздері көптеген адамдарды сендіретінін есебі дұрыс болды. Жіппен тілінген Эскиздің мұқият жасалуы және оны басып шығаруға кеткен шығын, күмәндіктерді сейілтуге көмектесті. Акрине 2 шиллинг пен 3 пенстен сатылатын Пояис жер сертификаттары, сол кездегі жұмысшының күндік жалақысына шамамен тең болды, көптеген адамдар үшін тартымды инвестициялық мүмкіндік ретінде қарастырылды. Сертификаттарға сұраныс жеткілікті болды, сондықтан Макгрегор 1822 жылдың шілдесінде бағаны 2 шиллингке және 6 пенске дейін көтере алды, содан кейін сатылым азаймастан, бірден 4 шиллингке дейін өсірді; Макгрегордың айтуынша, 1823 жылдың басына қарай 500-ге жуық адам Пояис жерін сатып алған. Сатып алушылардың арасында өмір бойы жинаған ақшаларын салғандар да болды. Бір қаржы сарапшысының айтуынша, Макгрегор «бағалы қағаздарды алаяқтықпен сатудың негізін қалаушысы» болды. Жер сертификаттарын сатумен қатар, Макгрегор бірнеше ай бойы Лондон қор биржасында Пояис үкіметінің қарызын ұйымдастырды. Осыған дайындық ретінде ол 1820 жылғы жер грантын 1822 жылдың 14 қазанында Канцерия сотында тіркеді. Лондондық жақсы беделге ие сэр Джон Перринг, Шоу, Барбер және компаниясы «Пояис үкіметінің барлық кірісіне» кепілдік берілген 200 000 фунт стерлингтік қарызды бекітті, оның ішінде жерді сатуды қоса алғанда, және 23 қазанда Пояис облигациялары үшін уақытша сертификаттар немесе «скриптер» ұсынды. Облигациялар 100, 200 және 500 фунт стерлингтік номиналда ұсынылды және 80% төмендетілген бағамен сатылды. Сертификатты 15% төлеммен алуға болады, қалғаны 1823 жылдың 17 қаңтары мен 14 ақпанында екі бөлікке бөлініп төленеді. Пайыздық мөлшерлеме жылына 6% болды. Егер Пояис жобасы Колумбия, Перу және Чилидегідей сәттілікке жетсе, Макгрегор зор байлыққа ие болар еді.
The consensus among MacGregor's biographers is that Britain in the early 1820s could hardly have suited him and his Poyais scheme better. Amid a general growth in the British economy following the Battle of Waterloo and the end of the Napoleonic Wars, interest rates were dropping and the British government bond, the "consol", offered rates of only 3% per annum on the London Stock Exchange. Those wanting a higher return invested in more risky foreign debt. After continental European bonds were popular in the immediate post Waterloo years, the Latin American revolutions brought a raft of new alternatives to the London market, starting with the £2 million loan issued for Gran Colombia (incorporating both New Granada and Venezuela) in March 1822. Bonds from Colombia, Peru, Chile and others, offering interest rates as high as 6% per annum, made Latin American securities extremely popular on the London market—a trend on which a nation like the Poyais described by MacGregor would be ideally positioned to capitalise. MacGregor mounted an aggressive sales campaign. He gave interviews in the national newspapers, engaged publicists to write advertisements and leaflets, and had Poyais related ballads composed and sung on the streets of London, Edinburgh and Glasgow. His proclamation to the Poyers was distributed in handbill form. In mid 1822, there appeared in Edinburgh and London a 355 page guidebook "chiefly intended for the use of settlers", Sketch of the Mosquito Shore, Including the Territory of Poyais — ostensibly the work of a "Captain Thomas Strangeways", aide de camp to the Cazique, but actually written either by MacGregor himself or by accomplices. The Sketch mostly comprised long, reprinted tracts from older works on the Mosquito Coast and other parts of the region. The original material ranged from misleading to outright made up. MacGregor's publicists described the Poyaisian climate as "remarkably healthy agree[ing] admirably with the constitution of Europeans"—it was supposedly a spa destination for sick colonists from the Caribbean. The soil was so fertile that a farmer could have three maize harvests a year, or grow cash crops such as sugar or tobacco without hardship; detailed projections at the Sketchs end forecast profits of millions of dollars. Fish and game were so plentiful that a man could hunt or fish for a single day and bring back enough to feed his family for a week. The natives were not just co operative but intensely pro British. The capital was St Joseph, a flourishing seaside town of wide paved boulevards, colonnaded buildings and mansions, inhabited by as many as 20,000. St Joseph had a theatre, an opera house and a domed cathedral; there was also the Bank of Poyais, the Poyaisian houses of parliament and a royal palace. Reference was made to a "projected Hebrew colony". The Sketch went so far as to claim the rivers of Poyais contained "globules of pure gold". This was almost all fiction, but MacGregor's calculation that official looking documents and the printed word would convince many people proved correct. The meticulous detail in the leather bound Sketch, and the cost of having it printed, did much to dispel lingering doubts. Poyaisian land certificates at two shillings and threepence per acre, roughly equivalent to a working man's daily wage at the time, were perceived by many as an attractive investment opportunity. There was enough demand for the certificates that MacGregor was able to raise the price to two shillings and sixpence per acre in July 1822, then gradually to four shillings per acre, without diminishing sales; according to MacGregor, about 500 had bought Poyaisian land by early 1823. The buyers included many who invested their life savings. MacGregor became, to quote one 21st century financial analyst, the "founding father of securities fraud". Alongside the land certificate sales, MacGregor spent several months organising the issue of a Poyaisian government loan on the London Stock Exchange. As a precursor to this he registered his 1820 land grant at the Court of Chancery on 14 October 1822. Sir John Perring, Shaw, Barber & Co., a London bank with a fine reputation, underwrote a £200,000 loan—secured on "all the revenues of the Government of Poyais" including the sale of land — and offered provisional certificates or "scrip" for the Poyaisian bonds on 23 October. The bonds were in denominations of £100, £200 and £500, and offered at a marked down purchase price of 80%. The certificate could be acquired for 15%, with the rest due over two installments on 17 January and 14 February 1823. The interest rate was 6% per annum. If the Poyaisian issue successfully emulated its Colombian, Peruvian and Chilean counterparts, MacGregor stood to amass a fortune.
Қиянатпен қоныс аударушылар
Қоныс аударушылар үшін Макгрегор әдейі шотландтықтарды нысанаға алды, өйткені олар шотландтық ретінде оған көбірек сенім артады деп ойлады. Олардың эмиграциясы Поязиан облигациялары мен жер сертификаттарына әлеуетті инвесторларды, біріншіден, елдің шынайы екендігіне, екіншіден, ол дамытылып, ақшалай пайда әкелетіндігіне сендіруге қызмет етті. Синклердің пікірінше, бұл жоспардың осы аспектісі "шабыттанған алдауды аяусыз және өлімге әкелетінге" айналдырды. Тамар Франкел өзінің талдауында, кем дегенде белгілі бір дәрежеде, Макгрегор "өзінің оқиғасына сенген" және шын мәнінде осы адамдарды Поязиандық қоғамға айналдыруға үміттенген. Макгрегор өзінің болашақ отаршылдарына Пояисті шотландтармен қоныстанғанын көргісі келетінін айтты, өйткені олар жаңа елді дамыту үшін қажетті төзімділік пен мінезге ие болды. Англиямен бәсекелестікке және Дарьен оқиғасына сілтеме жасап, ол өзінің тікелей ата-бабасы қатысқан деп атап өтті. Макгрегор Пояста олар осы тарихи қателестікті түзеп, шотландтық мақтанышты құтқара алады деп ойлады. Шебер саудагерлер мен қолөнершілерге Пояиске тегін жол жүру, қажетті заттар мен табысты мемлекеттік келісімшарттар берілді. Жүздеген адам, көбіне шотландтар, жеті кемеге жететін көлемде көшіп-қонуға келісті. Олардың ішінде Лондонның Маугер (Пояис банкіне жетекшілік ететін) банкирі, дәрігерлер, мемлекеттік қызметкерлер, отбасылары Пояис армиясы мен флотқа комиссия сатып алған жас жігіттер және Эдинбургтің аяқ киім жасаушысы болды. Казиктердің алғашқы эмиграциялық партиясының басшылығы Поязиандық "2-ші тума жерлік жаяу полкке" подполковник дәрежесімен тағайындалған және 12 800 акр (20 шаршы миль; 52 шаршы шақырым) иелік ететін "Барон Тинто" құрған бұрынғы британдық офицерге берілді. Холл 70 эмигрантпен Гондурас пакетіне, Макгрегор Оңтүстік Америкада кездескен кемеге жүзіп кетеді. Макгрегор оларды 1822 жылы 10 қыркүйекте Лондоннан шығарып, Могерге Шотландия банкі ресми баспаханасы шығарған 5000 Poyais банкноталарын сеніп тапсырды. "Олардың армандаған жаңа әлемі кенеттен өте шынайы әлемге айналды, өйткені ер адамдар Казикедің долларлық купюраларын қабылдады", - деп жазады Синклер. "Егіндік сатып алғандар және жинаған ақшаларын ақшаға айырбастауға ниеттенгендер, алтынды Поястың заңды валютасына айырбастауға қуанышты болды". Макгрегор қоныс аударушылардың әрқайсысына сәттілік тілегеннен кейін, ол және Холл сәлемдесті, ал Гондурас пакеті Жасыл крест туымен желкеге шықты. Екінші эмигрант кемесін - Кеннерсли Касл, Эдинбургке жақын Лейтке жағадан түскен сауда кемесін - Макгрегор 1822 жылдың қазан айында жалдап алды, ал 1823 жылдың 22 қаңтарында Лейттен 200-ге жуық эмигрантпен кетті. Макгрегор қоныс аударушыларды қайтадан көрді, олар жақсы бөлінгенін көру үшін кемеге кірді; олардың қуанышына орай, ол бұл Шотландиядан Пояиске көшіп келген алғашқы сапар болғандықтан, барлық әйелдер мен балалар тегін жүзіп шығатынын мәлімдеді. "Казик" кемесі жағалауға қайтарылып, қоныстанушылардың қуанышына бөленді. Кеме капитаны Генри Крауч алты пулядан салют жасады, Пояистың туын көтеріп, кемені порттан шығарып жіберді. Казике ретінде патша мәртебесін талап еткен кезде, Макгрегор өзін Латын Америкасының республикалық қозғалысынан және оның бұрынғы жолдастарынан ажыратуға тырысты және 1822 жылдың соңында Испания үкіметінің Орталық Америкадағы ынтымақтастығына қатысты ақылға қонымды ұсыныстар жасады. Испандықтар оған көп көңіл бөлмеді. Поязиандық облигациялардың бағасы 1822 жылдың қараша және желтоқсан айларында нарықтағы өзге салалардың дамуымен зақымдалғанға дейін тұрақты болды. Оңтүстік Америкадағы тұрақсыздықтың ортасында Колумбия үкіметі Лондон агенті 2 миллион фунт стерлинг несиеге келіскен кезде өз өкілеттігін арттырған болуы мүмкін деп болжады. Бұл өкіл кенеттен қайтыс болғанда, оңтүстік америкалық бағалы қағаздарды шатастырып сатып алудың орнына, бірден, сол сияқты тыныштандырмайтын сату болды. "Казик" акцияларының ақша ағымы, Поязиан акцияларын сатып алғандардың көпшілігі қаңтар айында төленетін төлемдерді жасамағанда, жойылып кетті. Колумбиялық облигациялардың бағасы тұрақты болып, ақырында қайта көтерілген кезде, Поясиандық бағалы қағаздар ешқашан қалпына келмеді; 1823 жылдың соңында олар өздерінің номиналды құнының 10% -дан кем бағамен саудаланды.
For settlers, MacGregor deliberately targeted his fellow Scots, assuming that they would be more likely to trust him, as a Scotsman himself. Their emigration served to reassure potential investors in the Poyaisian bonds and land certificates firstly that the country was real, and secondly that it was being developed and would provide monetary returns. In Sinclair's assessment, this aspect of the scheme "turn[ed] what would have been an inspired hoax into a cruel and deadly one". Tamar Frankel posits in her analysis that, at least to some degree, MacGregor "probably believed his own story" and genuinely hoped to forge these people into a Poyaisian society. MacGregor told his would be colonists that he wished to see Poyais populated with Scots as they possessed the necessary hardiness and character to develop the new country. Alluding to the rivalry with England and the Darien episode—which, he stressed, had involved a direct ancestor of his—MacGregor suggested that in Poyais they might right this historic wrong and salvage Scottish pride. Skilled tradesmen and artisans were promised free passage to Poyais, supplies, and lucrative government contracts. Hundreds, mostly Scots, signed up to emigrate—enough to fill seven ships. They included a City of London banker named Mauger (who was to head the Bank of Poyais), doctors, civil servants, young men whose families had bought them commissions in the Poyaisian Army and Navy, and an Edinburgh cobbler who accepted the post of Official Shoemaker to the Princess of Poyais. Leadership of the Cazique's first emigration party was given to an ex British Army officer, Hector Hall, who was commissioned into the Poyaisian "2nd Native Regiment of Foot" with the rank of lieutenant colonel, and created "Baron Tinto" with a supposed 12,800 acre (20 square mile; 52 square kilometre) estate. Hall would sail with 70 emigrants on Honduras Packet, a vessel MacGregor had encountered in South America. MacGregor saw them off from London on 10 September 1822, entrusting to Mauger 5,000 Bank of Poyais dollar notes produced by the Bank of Scotland's official printer. "The new world of their dreams suddenly became a very real world as the men accepted the Cazique's dollar notes," Sinclair writes. "The people who had bought land, and who had planned to take their savings with them in coin, were also delighted to exchange their gold for the legal currency of Poyais." After MacGregor spoke briefly to each of the settlers to wish them luck, he and Hall exchanged salutes and the Honduras Packet set sail, flying the Green Cross flag. A second emigrant ship— Kennersley Castle, a merchantman docked at Leith, near Edinburgh — was hired by MacGregor in October 1822, and left Leith on 22 January 1823 with almost 200 emigrants aboard. MacGregor again saw the settlers off, coming aboard to see that they were well quartered; to their delight, he announced that since this was the maiden emigrant voyage from Scotland to Poyais, all the women and children would sail free of charge. The Cazique was rowed back to shore to rousing cheers from his colonists. The ship's captain Henry Crouch fired a six gun broadside salute, hoisted the supposed flag of Poyais, then steered the ship out of port. While claiming royal status as Cazique, MacGregor attempted to dissociate himself from the Latin American republican movement and his former comrades there, and from late 1822 made discreet overtures towards the Spanish government regarding co operation in Central America. The Spanish paid him little notice. The Poyaisian bonds' price remained fairly steady until they were crippled by developments elsewhere in the market during November and December 1822. Amid the general instability in South America, the Colombian government suggested that its London agent might have exceeded his authority when he arranged the £2 million loan. When this representative suddenly died, the frantic buying of South American securities was abruptly replaced by equally restless selling. The Cazique's cash flow was all but wiped out when most of those who had bought the Poyaisian scrip did not make the payments due in January. While the price of the Colombian bonds steadied and eventually rose again, the Poyaisian securities never recovered; by late 1823 they were traded for less than 10% of their face value.
Көңілді қалдыру
Гондурас пакеті 1822 жылдың қарашасында Қара өзенге жетті. Скетч сипаттамаларынан мүлдем өзгеше елді табуға және Сент-Жозефтің ізіне де кезікпеген эмигранттар, Поязиан билігі олармен жақын арада байланысқа шығады деп ойлап, жағалауда лагерь құрды. Олар ішкі аймақтарға көптеген іздеу топтарын жіберді; біреуі, Сент-Жозеф есімін білетін жергілікті тұрғындардың басшылығымен, ұзақ уақыттан бері ұмытылған негіздер мен қирандыларды тапты. Холл жеке ойынша, Макгрегор оларды алдаған болуы керек екен, бірақ бұл алаңдаушылықты ерте жарияласа, топтың рухы құлдырап, хаос туады деп ойлады. Олар келгеннен кейін бірнеше апта өткен соң, Гондурас пакетінің капитаны қатты дауыл кезінде кенеттен және біржақты түрде кемеден кетіп қалды; эмигранттар жергілікті тұрғындар мен екі американдық шөлмекшінен басқа жалғыз қалды. Холл, қоныс аударушыларды Поязиан үкіметі оларды өздері тұрған жерде күтіп отырса, табады деген жалған уәделермен жұбатты, содан кейін Мысық патшасымен байланыс орнатуға немесе басқа кеме табуға үміттене отырып, Грасиас-а-Диосқа аттанды. Көшіп келгендердің көпшілігі Казик оларды қасақана адастырғанына сенгісі келмеді, кінә басқа біреуде болуы керек немесе қандай да бір түсініспеушілік болды деп ойлады. Колонистердің екінші тобы 1823 жылдың наурыз айының соңында Кеннерсли қамалынан түсті. Олардың оптимизмі тез арада жойылды. Холл сәуір айында көңіл көншітпейтін жаңалықпен оралды: ол көмектесе алатын кеме таба алмады және король Георг Фредерик Август олардың бар екендігінен хабарсыз еді, тіпті оларды өзінің жауапкершілігі деп санамады. Кеннерсли қамалы кеткен соң, Макгрегордың құрбандары жақын арада көмек күте алмады. Эмигранттар өздерімен бірге дәрі-дәрмектермен қоса мол азық-түлік әкелді, сондай-ақ араларында екі дәрігер болды, сондықтан олар толығымен үмітсіз жағдайға түспеді, бірақ Холлдан басқа Макгрегор тағайындаған әскери шенеуніктер, үкімет қызметкерлері немесе мемлекеттік қызметкерлердің ешқайсысы топты ұйымдастыруға тырыспады. Холл көмек іздеу үшін бірнеше рет Грасиас-а-Диосқа оралды, бірақ қоныс аударушыларға өзінің үнемі жоқтығын түсіндірмеді, бұл жалпы жағдайды нашарлатты және ашуды күшейтті, әсіресе ол Поязиан үкіметінің келісімшарттары бойынша уәделенген жалақыны төлеуден бас тартқан кезде. Жаңбырлы маусым басталғанда лагерьке жәндіктер кіріп, безгек және сары безгек сияқты аурулар тарады, эмигранттар үлкен күйзеліске ұшырады. Кейінірек шотландтық кемеші Джеймс Хасти әйелі мен үш баласын алып келіп, былай деп жазды: "Барлық жағдай біздің құрылуымыз үшін біріккендей көрінді, бұл Құдайдың еркі сияқты". Тағы бір қоныс аударушы, Эдинбургте отбасын қалдырған патшалық аяқкиімші, өзін-өзі атып өлтірді. 1823 жылдың мамыр айының басында Белиздің бас судьясы маршал Беннетті Москито патшасының сотына алып бара жатқан Британдық Гондурастан шыққан "Мексикандық бүркіт" шхунасы отаршыларды тапты. Жеті ер адам мен үш бала қайтыс болды, ал тағы да көп адам ауырып қалды. Беннет оларға Пояистың жоқ екенін және олар айтқан Казик туралы ешқашан естімегенін айтты. Ол оларға өзімен бірге Британдық Гондурасқа қайтуға кеңес берді, өйткені олар сол жерде қалса, әлбетте өліп қалады. Көпшілігі Холлдың Британияға қайтып оралуы туралы жаңалықпен қайтып оралуын күтуді жөн көрді. Шамамен жарты аптадан кейін Холл Мысық патшасымен бірге келді, ол Макгрегордың жер гранты дереу күшін жойғанын жариялады. Ол Макгрегорға ешқашан Казик атағын бермегенін, оған жерді сатуға немесе оған қарыз алуға құқық бермегенін айтты; эмигранттар шын мәнінде Джордж Фредерик Августтың аумағында заңсыз болып отыр және оған адалдықпен ант бермесе, кетуі керек еді. Аурудан әлсіреп қалған 40-қа жуық адамды қоспағанда, қоныс аударушылардың бәрі кетіп қалды. Мексикалық бүркітке отырғызылып, үш рет сапарға шықты. Белизге жеткенде эмигранттардың жағдайы өте нашар болды, көп жағдайда оларды кемеден алып кетуге тура келді. Британдық Гондурастың ауа райы Қара өзендегіден де нашар болды, ал колонияның билігі мен дәрігерлері жаңа келгендерге көмектесу үшін аз нәрсе істей алды. Аурулар қоныс аударушылар арасында тез таралып, олардың көпшілігі қайтыс болды. Колонияның бастығы генерал-майор Эдвард Код "Пуаис мемлекетінің және бақытсыз эмигранттардың шынайы жағдайын ашу" үшін ресми тергеуді бастады және Поуаиске қоныс аударушылардың тағдыры туралы Британияға хабар жіберді. London-ға ескерту жеткен кезде, Макгрегор тағы бес эмигрант кемесін жолға шығарған еді; Корольдік теңіз күштері оларды тоқтатты. Үшінші кеме — Скен, 105 шотланд эмигрантын алып, Қара өзенге келді, бірақ тастап кетілген колонияны көрген капитан Джон Уилсон Белизға жол тартты және жолаушыларын түсірді. Төртінші және соңғы кеме — Альбион, 1823 жылдың қарашасында Белизға келді, бірақ ол азық-түлік, қару-жарақ және жабдықтарды тасымалдады, жолаушыларды емес. Жүк аукционда жергілікті жерде сатылды. Құтқарылған колонистер әртүрлі елдерде қоныстанды, Британдық Гондураста қалды немесе 1 тамыз 1823 жылы Белизден кеткен "Оушен" британдық кемесімен үйге қайтты. Кейбіреулері Атлант мұхитынан қайта оралу жолында қайтыс болды. Гондурас пакеті мен Кеннерсли қамалында сапарлаған 250-ге жуық адамның кем дегенде 180-і қаза тапты. 50-ден аз адам ғана Британияға оралды.
Honduras Packet reached the Black River in November 1822. Bemused to find a country rather different from the Sketchs descriptions, and no sign of St Joseph, the emigrants set up camp on the shore, assuming that the Poyaisian authorities would soon contact them. They sent numerous search parties inland; one, guided by natives who recognised the name St Joseph, found some long forgotten foundations and rubble. Hall quickly came to the private conclusion that MacGregor must have duped them, but reasoned that announcing such concerns prematurely would only demoralise the party and cause chaos. A few weeks after their arrival, the captain of the Honduras Packet abruptly and unilaterally sailed away amid a fierce storm; the emigrants found themselves alone apart from the natives and two American hermits. Comforting the settlers with vague assurances that the Poyaisian government would find them if they just stayed where they were, Hall set out for Cape Gracias a Dios, hoping to make contact with the Mosquito king or find another ship. Most of the emigrants found it impossible to believe that the Cazique had deliberately misled them, and posited that blame must lie elsewhere, or that there must have been some terrible misunderstanding. The second set of colonists disembarked from the Kennersley Castle in late March 1823. Their optimism was quickly extinguished. Hall returned in April with disheartening news: he had found no ship that could help and, far from considering them any responsibility of his, King George Frederic Augustus had not even been aware of their presence. The Kennersley Castle having sailed, MacGregor's victims could count on no assistance in the near future. The emigrants had brought ample provisions with them, including medicines, and had two doctors among them, so they were not in a totally hopeless situation, but apart from Hall none of the military officers, government officials or civil servants appointed by MacGregor made any serious attempt to organise the party. Hall returned to Cape Gracias a Dios several times to seek help, but did not explain his constant absences to the settlers—this exacerbated the general confusion and anger, particularly when he refused to pay the wages promised to those supposedly on Poyaisian government contracts. With the coming of the rainy season insects infested the camp, diseases such as malaria and yellow fever took hold, and the emigrants sank into utter despair. James Hastie, a Scottish sawyer who had brought his wife and three children with him, later wrote: "It seemed to be the will of Providence that every circumstance should combine for our destruction." Another settler, the would be royal shoemaker, who had left a family in Edinburgh, shot himself. The schooner Mexican Eagle, from British Honduras carrying the Chief Magistrate of Belize, Marshal Bennet, to the Mosquito king's court, discovered the settlers in early May 1823. Seven men and three children had died, and many more were sick. Bennet informed them that Poyais did not exist and that he had never heard of this Cazique they spoke of. He advised them to return with him to British Honduras, as they would surely die if they stayed where they were. The majority preferred to wait for Hall to come back, hopefully with news of passage back to Britain. About half a week later Hall returned with the Mosquito king, who announced that MacGregor's land grant was revoked forthwith. He had never granted MacGregor the title of Cazique, he said, nor given him the right to sell land or raise loans against it; the emigrants were in fact in George Frederic Augustus's territory illegally and would have to leave unless they pledged allegiance to him. All the settlers left except for about 40 who were too weakened by disease to make the journey. Transported aboard the cramped Mexican Eagle—the lack of space necessitated three trips—the emigrants were in miserable shape when they reached Belize, and in most cases had to be carried from the ship. The weather in British Honduras was even worse than that at the Black River, and the colony's authorities and doctors could do little to help the new arrivals. Disease spread rapidly among the settlers and most of them died. The colony's superintendent, Major General Edward Codd, opened an official investigation to "lay open the true situation of the imaginary State of Poyais and the unfortunate emigrants", and sent word to Britain of the Poyais settlers' fate. By the time the warning reached London, MacGregor had five more emigrant ships on the way; the Royal Navy intercepted them. A third vessel— Skene, carrying 105 more Scottish emigrants—arrived at the Black River, but on seeing the abandoned colony the master Captain John Wilson sailed on to Belize and disembarked his passengers there. The fourth and last ship to arrive was Albion, which arrived at Belize in November 1823, but which was carrying provisions, arms, and stores and not passengers. The cargo was sold locally at auction. The surviving colonists variously settled in the United States, remained in British Honduras, or sailed for home aboard the Ocean, a British vessel that left Belize on 1 August 1823. Some died during the journey back across the Atlantic. Of the roughly 250 who had sailed on Honduras Packet and Kennersley Castle, at least 180 had perished. Fewer than 50 ever returned to Britain.
Францияның Poyais бағдарламасы
Макгрегор 1823 жылғы 12 қазанда Пойаистен аман қалғандардың шағын тобы үйге келгенге дейін Лондонды қалдырды. Ол Ричардсонға Жозефаны Италияда қыстатуға алып бара жатқанын айтты, бірақ іс жүзінде оның бағыты Париж болатын. Лондон баспасөздері келесі апталар мен айларда Пойаи скандалын кеңінен жариялады, отаршылардың ауыр жағдайларын баса көрсетіп, Макгрегордың ірі алаяқтық жасағанын айыптады. Аман қалған алты адамның ішінде, қиындықтарда екі баласын жоғалтқан Хасти, бұл мақалаларда олардың сөздері бұрмаланғанын мәлімдеді және 22 қазан күні Макгрегор емес, Холл мен басқа эмигранттар кінәлі екенін куәландырып, ант берді. "Біз сер Грегор Макгрегорды полковник Холл мен оның басқа агенттері бұрын-соңды ешкімге жасағандай жазалаған деп санаймыз", - деді олар, "егер олар сер Грегорға және бізге қарыздарын төлесе, Пойастағы жағдай мүлдем басқаша болар еді". Макгрегор өзі алданып қалғанын, кейбір агенттерінің ақша жымқырғанын және Британдық Гондурастағы ашкөз саудагерлердің олардың пайдасына қауіп тудырғандықтан Пойастың дамуына қасақана бөгет қойғанын мәлімдеді. Ричардсон Пойаистен аман қалғандарды жұбатуға тырысты, баспасөздің елдің жоқ екендігі туралы мәлімдемесін күшімен жоққа шығарды және Макгрегор атынан британдық газеттердің кейбіреулеріне қарсы қылмыстық іс қозғады. Парижде Макгрегор Оңтүстік Америкада беделді болуға ниеттенген Compagnie de la Nouvelle Neustrie сауда фирмасын Францияда Пойаиге инвесторлар мен қоныс аударушылар іздеуге көндірді. Сонымен қатар, ол Испания королі Фердинанд VII-ге қарсы күш-жігерін күшейтті. 1823 жылғы қарашадағы хатында Казике Пойаисті испандық протекторат етуді ұсынды. Төрт айдан кейін ол Пойаисті база ретінде пайдаланып, Гватемаланы қайта басып алу үшін испандық әскери науқанын бастауды ұсынды. Испания ешқандай шара қабыланбады. Мэтью Браунның өмірбаянында айтылғандай, Макгрегордың "ең үлкен мақтанышы" 1824 жылғы желтоқсанда Испания короліне жазған хатында өзін "Ескі Шотландия патшаларының ұрпағымын" деп жариялаған кезде болды. Осы уақытта Жозефа үшінші және соңғы Макгрегор баласын, Константиноны, олардың Шанз-Элизедегі үйінде дүниеге әкелді. Майор Ричардсонның досы және Латын Америкасындағы британдық легиондарының қатысушысы Густав Батлер Хипписли Пойаи фантазиясын шындық деп қабылдады және 1825 жылғы наурызда Макгрегордың жұмысына кірісті. Хипписли Британияға "жалдамалы баспасөздің ашық жалаларын" жоққа шығарып хат жазды; әсіресе ол Макгрегорды "ақшасы жоқ авантюрист" деп атаған журналисті ескертті. Хиппислидің көмегімен Макгрегор Nouvelle Neustrie компаниясымен келіссөздер жүргізді, оның басқарушы директоры француз Лехуби болды, және француз компаниясына Пойаиде 500 000 акр (781 шаршы миль; 2023 шаршы километр) жерді өздерінің қоныстану жобасы үшін сатуға келісті; Синклер: "Өзін-өзінен қашықтатудың өте тапқыр тәсілі", - деп түсіндірді, себебі бұл жолы ол басқалар жауапты екенін және ол тек жерді қолжетімді етуге көмектескенін шыншыл түрде айта алатын еді. Лехубидің компаниясы Ле-Хаврда кеме дайындап, француз эмигранттарын жинауға кірісті, олардың шамамен 30-ы Пойаиға бару үшін паспорт алды. Испаниямен ынтымақтастық туралы идеядан бас тартып, Макгрегор 1825 жылғы тамызда Парижде жаңа Пойаи конституциясын жариялады, оны республика деп сипаттады - ол мемлекет басшысы болып, Казике атағын сақтап қалды - және 18 тамызда Томас Дженкинс & Компания арқылы 300 000 фунт стерлингтік жаңа несие алды, бұл Лондонның белгісіз банкі, жылдық 2,5% мөлшерлеме ұсынды. Тиісті облигациялар шығарылғанын көрсететін ешқандай дәлел жоқ. "Эскиз" жинақталып, "Пойаи елі туралы бірнеше мәліметтер" атты 40 беттік кітапша болып қайта басылды. Француз үкіметінің қызметкерлері тағы 30 адам олар естімеген осы елге бару үшін паспорт сұрағаннан кейін күдікке ұшырады және Nouvelle Neustrie компаниясының кемесін портта ұстап тұруға бұйрық берді. Кейбір эмигранттар алаңдап, полицияға шағымданып, 4 қыркүйекте таңертең Парижде Хипписли мен Макгрегордың хатшысы Томас Ирвингті тұтқындауға себеп болды. Лехубидің кемесі Ле-Хаврдан ешқашан шықпады, ал оның отаршылары біртіндеп тарады.
MacGregor left London shortly before the small party of Poyais survivors arrived home on 12 October 1823—he told Richardson that he was taking Josefa to winter in Italy for the sake of her health, but in fact his destination was Paris. The London press reported extensively on the Poyais scandal over the following weeks and months, stressing the colonists' travails and charging that MacGregor had orchestrated a massive fraud. Six of the survivors—including Hastie, who had lost two of his children during the ordeal—claimed that they were misquoted in these articles, and on 22 October signed an affidavit insisting that blame lay not with MacGregor but with Hall and other members of the emigrant party. "[W]e believe that Sir Gregor MacGregor has been worse used by Colonel Hall and his other agents than was ever a man before", they declared, "and that had they have done their duty by Sir Gregor and by us, things would have turned out very differently at Poyais". MacGregor asserted that he himself had been defrauded, alleged embezzlement by some of his agents, and claimed that covetous merchants in British Honduras were deliberately undermining the development of Poyais as it threatened their profits. Richardson attempted to console the Poyais survivors, vigorously denied the press claims that the country did not exist, and issued libel writs against some of the British newspapers on MacGregor's behalf. In Paris, MacGregor persuaded the Compagnie de la Nouvelle Neustrie, a firm of traders that aspired to prominence in South America, to seek investors and settlers for Poyais in France. He concurrently intensified his efforts towards King Ferdinand VII of Spain—in a November 1823 letter the Cazique proposed to make Poyais a Spanish protectorate. Four months later he offered to lead a Spanish campaign to reconquer Guatemala, using Poyais as a base. Spain took no action. MacGregor's "moment of greatest hubris", Matthew Brown suggests in his biographical portrait, came in December 1824 when, in a letter to the King of Spain, he claimed to be himself "descendent of the ancient Kings of Scotland". Around this time Josefa gave birth to the third and final MacGregor child, Constantino, at their home in the Champs Élysées. Gustavus Butler Hippisley, a friend of Major Richardson and fellow veteran of the British Legions in Latin America, accepted the Poyais fantasy as true and entered MacGregor's employ in March 1825. Hippisley wrote back to Britain refuting "the bare faced calumnies of a hireling press"; in particular he admonished a journalist who had called MacGregor a "penniless adventurer". With Hippisley's help, MacGregor negotiated with the Nouvelle Neustrie company, whose managing director was a Frenchman called Lehuby, and agreed to sell the French company up to 500,000 acres (781 square miles; 2,023 square kilometres) in Poyais for its own settlement scheme; "a very clever way of distancing himself", Sinclair comments, as this time he would be able to say honestly that others were responsible and that he had merely made the land available. Lehuby's company readied a ship at Le Havre and began to gather French emigrants, of whom about 30 obtained passports to travel to Poyais. Discarding the idea of co operation with Spain, MacGregor published a new Poyaisian constitution in Paris in August 1825, this time describing it as a republic — he remained head of state, with the title Cazique—and on 18 August raised a new £300,000 loan through Thomas Jenkins & Company, an obscure London bank, offering 2.5% interest per annum. No evidence survives to suggest that the relevant bonds were issued. The Sketch was condensed and republished as a 40 page booklet called Some Account of the Poyais Country. French government officials became suspicious when an additional 30 people requested passports to travel to this country they had never heard of, and ordered the Nouvelle Neustrie company's ship to be kept in port. Some of the would be emigrants became concerned themselves and made complaints to the police, which led to the arrest of Hippisley and MacGregor's secretary Thomas Irving in Paris in the early hours on 4 September 1825. Lehuby's ship never left Le Havre, and his colonists gradually dispersed.
1826 жылы алаяқтықтан ақталды
Макгрегор француз провинцияларында жасырынған, ал Лехуби Оңтүстік Нидерландыға қашып кеткен. 6 қыркүйекте Хипписли мен Ирвингке олардың алдап, өздеріне тиесілі емес жерлерді сату үшін жасалған құлқын үшін тергеліп жатқаны туралы хабарланды. Екеуі де өздерінің кінәсіз екенін мәлімдеді. Сол күні кешке оларды Ла Форс түрмесіне алып барды. Макгрегор үш айдан кейін тұтқындалып, 1825 жылдың 7 желтоқсанында Ла Форсқа жеткізілді. Ол өз одақтастарына қарсы тағылған айыптаулар Франция саясатындағы кенеттен өзгерістің немесе Поязиан тәуелсіздігін күйретуге бағытталған испандық қастандықтың салдары болуы керек деп болжады. Үш адам сотқа дейін қамауда қалды, ал француздар Лехубиді Нидерландыдан экстрадициялауға тырысты. Латын Америкасындағы республикалық қозғалыспен өзін және Пояисті қайта байланыстыруға тырысқан Макгрегор 1826 жылдың 10 қаңтарында түрме жасырынынан француз тілінде мәлімдеме жасап, "адам құқықтарына қайшы келіп, себебі белгісіз себептермен тұтқынға алынғанын" және "Жаңа әлемдегі тәуелсіздіктің негізін қалаушылардың бірі ретінде қиындықтарға тап болып отырғанын" мәлімдеді. Француздарды оның қандай да бір дипломатиялық иммунитеті болуы мүмкін дегенге көндіруге жасаған бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Француз үкіметі мен полициясы бұл хабарламаны елемеді. 1826 жылдың 6 сәуірінде үш британдық сотқа тартылды. Лехуби әлі де Нидерландыда болғандықтан, ол қатыспады. Корольдік прокуратураның ісі оның қатыспауынан, әсіресе көптеген маңызды құжаттар оның Нидерландыдағы қолында болғандықтан қиындыққа тап болды. Прокурор Макгрегор, Лехуби және олардың серіктестері арасындағы алаяқтық жер беру және қарыз шарты арқылы жеке пайда табуға бағытталған күрделі құлқынды айыптады. Макгрегордың адвокаты, француз Мерилху, егер қандай да бір жағымсыз оқиға болса, басқарушы директордың жоғалуын кінәлі деп есептеуге болатынын мәлімдеді; оның сөзіне қарағанда, құлқынға дәлел жоқ, ал Макгрегор Лехубидің құрбаны болуы мүмкін. Прокурор өз ісін дәлелдеуге жеткіліксіз дәлел бар екенін мойындады, Макгрегорды тергеуге адал және ашық қатысқаны үшін мақтады және айыптауды кері қайтарды. Үш судья айыпталушылардың босатылуын бекітті – «толық және таза ақталу», – деп жазды Хипписли, бірақ бірнеше күннен кейін француз билігі Лехубиді экстрадициялауға қол жеткізді, және үш адам тағы сотқа тартылатынын білді. 20 мамырға жоспарланған жаңа сот процесі прокурор дайын емес екенін мәлімдеген соң кейінге шегерілді. Бұл кешігу Макгрегор мен Мерилхуға шотландтың өмірі, Америкадағы қызметі және оның қандай да бір құлқын жасауға қатысы болмағанын сипаттайтын, көбінесе ойдан шығарылған 5000 сөздік мәлімдеме дайындауға уақыт берді. Сот 1826 жылдың 10 шілдесінде басталғанда, Мерилху Макгрегордың қорғаушысы ретінде емес, Nouvelle Neustrie компаниясымен байланысы болғандықтан айыптау тарапынан куә ретінде қатысты. Мерилху Макгрегордың қорғауын Бервилл деген әріптесіне тапсырды, ол 5000 сөздік мәлімдемені сот алдында толық оқыды. "Сот тыңдаған мәлімдеменің авторы Мейтр Мерилху, ал сценарийді оқыған актер Мейтр Бервилл өз жұмысын өте жақсы атқарды", – деп жазады Синклер; Лехуби акцияларды сату туралы жалған мәлімдемелер жасағаны үшін кінәлі деп танылып, 13 айға бас бостандығынан айырылды, бірақ Казик барлық айыптаулар бойынша кінәсіз деп танылды, ал Хипписли мен Ирвингке қатысты айыптаулар жазбадан алынып тасталды.
MacGregor went into hiding in the French provinces, while Lehuby fled to the southern Netherlands. Hippisley and Irving were informed on 6 September that they were being investigated for conspiracy to defraud and sell titles to land they did not own. Both insisted that they were innocent. They were taken that evening to La Force Prison. MacGregor was arrested after three months and brought to La Force on 7 December 1825. He speculated to his confederates that the charges against them must be the result of some abrupt change of policy by France, or of some Spanish intrigue calculated to undermine Poyaisian independence. The three men remained imprisoned without trial while the French attempted to extradite Lehuby from the Netherlands. Attempting to re associate himself and Poyais with the republican movement in Latin America, MacGregor issued a French language declaration from his prison cell on 10 January 1826, claiming that he was "contrary to human rights, held prisoner for reasons of which he is not aware" and "suffering as one of the founders of independence in the New World". This attempt to convince the French that he might have some kind of diplomatic immunity did not work. The French government and police ignored the announcement. The three Britons were brought to trial on 6 April 1826. Lehuby, still in the Netherlands, was tried in absentia. The Crown prosecution's case was seriously hampered by his absence, particularly because many key documents were with him in the Netherlands. The prosecutor alleged a complex conspiracy between MacGregor, Lehuby and their associates to profit personally from a fraudulent land concession and loan prospectus. MacGregor's lawyer, a Frenchman called Merilhou, asserted that if anything untoward had occurred, the missing managing director should be held culpable; there was no proof of a conspiracy, he said, and MacGregor could have been himself defrauded by Lehuby. The prosecutor conceded that there was insufficient evidence to prove his case, complimented MacGregor for co operating with the investigation fairly and openly, and withdrew the charges. The three judges confirmed the defendants' release — "a full and perfect acquittal", Hippisley would write—but days later the French authorities succeeded in having Lehuby extradited, and the three men learned they would have to stand trial again. The fresh trial, scheduled for 20 May, was postponed when the prosecutor announced that he was not ready. The delay gave MacGregor and Merilhou time to prepare an elaborate, largely fictional 5,000 word statement purporting to describe the Scotsman's background, activities in the Americas, and total innocence of any endeavour to defraud. When the trial finally began on 10 July 1826, Merilhou was present not as MacGregor's defence counsel but as a witness for the prosecution, having been called as such because of his links with the Nouvelle Neustrie company. Merilhou entrusted MacGregor's defence to a colleague called Berville, who read the 5,000 word submission in full before the court. "Maître Merilhou, as the author of the address the court had heard, and Maître Berville, as the actor who read the script, had done their work extremely well," Sinclair writes; Lehuby was convicted of making false representations regarding the sale of shares, and sentenced to 13 months' imprisonment, but the Cazique was found not guilty on all charges, while the imputations against Hippisley and Irving were stricken from the record.
Британияға оралу; Поястың кішігірім жобалары
Макгрегор отбасымен бірден Лондонға көшіп келді, онда Пойаистан аман қалғандардың оралуынан соң туған дау-дамай басылған еді. Экономиканың күрт төмендеу кезінде бірқатар инвесторлар Томас Дженкинс & Компания шығарған 300 000 фунт стерлингтік Пойаи қарызына жазылысты. Бұл, көріне берсе, Казиктің жарнамашыларының бұрынғы қарыздар оның агенттерінің бірінің жемқорлығы салдарынан ғана құлдырағаны туралы мәлімдемесіне сенгендігімен түсіндірілді. Макгрегор Ұлыбританияға оралғаннан кейін көп ұзамай тұтқындалып, Вестминстердегі Тотилл Филдс түрмесінде шамамен бір апта ұсталды, содан кейін айып танылмай босатылды. Ол Пойаи жобасының жаңа, әшекейсіз нұсқасын бастады, өзін қарапайым ғана "Пойаи Республикасының Казигі" деп таныстырды. 23 Threadneedle Street-тегі жаңа Пойаи кеңсесі Dowgate Hill-дегі ескі Пойаи елшілігінің дипломатиялық мәртебесіне талап етпеді. Макгрегор 1827 жылдың ортасында Томас Дженкинс & Компанияны 20 жылдық облигациялармен, 3% пайызымен 800 000 фунт стерлингтік қарызға брокер ретінде әрекет етуге көндірді. 250 фунт, 500 фунт және 1000 фунт номиналды құнмен шығарылған облигациялар көпке таралмады. Лондон қаласында анонимді парақша таратылды, онда бұрынғы Пойаи қарыздары сипатталды және оқырмандарға "Қалталарыңызды сақтаңыз – тағы бір Пойаи алдауы" деп ескертілді. Қарыздың нашар көрсеткіштері Макгрегорды сатылмаған сертификаттардың көп бөлігін шағын сомаға спекулянттар тобына өткізуге мәжбүр етті. Синклер Пойаи облигацияларының "алдау" деп есептелгенін атап өтеді, себебі Макгрегордың алаяқтығы толыққанды ашылған жоқ, жай ғана бұрынғы бағалы қағаздар тиімді табыс әкелмеді. "Ешкім Пойаидің заңдылығын сұраққа салуға ойламады", - деп толықтырды ол. "Кейбір инвесторлар ақшаларының ұрланып жатқанын түсіне бастады, бірақ олардың көбі қаншалықты толыққанды екенін білмеді". Пойаи жобасының басқа да нұсқалары да сәтсіз аяқталды. 1828 жылы Макгрегор "Нағыз Пойаи" жеріне иелік ету құқығын беретін сертификаттарды акрға бес шиллингтен сата бастады. Екі жылдан кейін, 1824 жылы ағасы Джордж Фредерик Августың орнына келген король Роберт Чарльз Фредерик сол аумақты қамтитын мыңдаған сертификаттарды шығарды және оларды Лондонның ағаш өңдеу компанияларына ұсынды, осылайша Макгрегормен тікелей бәсекелестікке түсті. Алғашқы инвесторлар көптен күтіп келген пайыздарын талап еткенде, Макгрегор тек сертификаттармен ғана төлей алды. Көп ұзамай басқа алаяқтар да осы іске араласып, Лондонға өздерінің "Пойаи кеңселерiн" ашты, Макгрегор мен Кішкентай патшамен бәсекелесе отырып, жерлік облигацияларды ұсынды. 1834 жылы Макгрегор қайтадан Шотландияға оралып, Эдинбургте тұрды. Ол сатылмаған бағалы қағаздардың бір бөлігін өтеу үшін тағы бір Пойаи жер сертификаттарын шығарды. Екі жылдан кейін ол Қара өзенді қоршаған аймақты орталықтандырып, президенті ретінде өзі басқаратын кіші Пойаи республикасының конституциясын жариялады. Алайда, Синклер айтқандай, "Пойаи өз уақытын өткерді". 1837 жылы Макгрегордың жер сертификаттарын сатуға тырысуы Пойаи жобасының соңғы жазбасы болды.
MacGregor quickly moved his family back to London, where the furore following the Poyais survivors' return had died down. In the midst of a serious economic downturn, some investors had subscribed to the £300,000 Poyais loan issued by Thomas Jenkins & Company — apparently believing the assertion of the Cazique's publicists that the previous loans had defaulted only because of embezzlement by one of his agents. MacGregor was arrested soon after his arrival back in Britain, and held at Tothill Fields Bridewell in Westminster for about a week before being released without charge. He initiated a new, less ornate version of the Poyais scheme, describing himself simply as the "Cacique of the Republic of Poyais". The new Poyaisian office at 23 Threadneedle Street made none of the claims to diplomatic status the old Poyaisian legation at Dowgate Hill had done. MacGregor persuaded Thomas Jenkins & Company to act as brokers for an £800,000 loan, issued on 20 year bonds at 3% interest, in mid 1827. The bonds, produced at nominal values of £250, £500 and £1,000, did not become popular. An anonymous handbill was circulated in the City of London, describing the previous Poyais loans and warning readers to "Take Care of your Pockets—Another Poyais Humbug". The loan's poor performance compelled MacGregor to pass most of the unsold certificates to a consortium of speculators for a small sum. Sinclair stresses that the Poyais bonds were perceived as "humbug" not because MacGregor's hoax had been fully unravelled, but simply because the prior securities had failed to deliver profitable returns. "Nobody thought to question the legitimacy of Poyais itself", he elaborates. "Some investors had begun to understand that they were being fleeced, but almost none realised how comprehensively." Other variants on the Poyais scheme were similarly unsuccessful. In 1828, MacGregor began to sell certificates entitling the holders to "land in Poyais Proper" at five shillings per acre. Two years later King Robert Charles Frederic, who had succeeded his brother George Frederic Augustus in 1824, issued thousands of certificates covering the same territory and offered them to lumber companies in London, directly competing with MacGregor. When the original investors demanded their long overdue interest, MacGregor could only pay with more certificates. Other charlatans soon caught on and set up their own rival "Poyaisian offices" in London, offering land debentures in competition with both MacGregor and the Mosquito king. By 1834 MacGregor was back in Scotland and living in Edinburgh. He paid some unredeemed securities by issuing yet another series of Poyaisian land certificates. Two years later he published a constitution for a smaller Poyaisian republic, centred on the region surrounding the Black River, and headed by himself as president. It was clear, however, that "Poyais had had its day", as Sinclair puts it. An attempt by MacGregor to sell some land certificates in 1837 marks the last record of any Poyais scheme.
Венесуэлаға қайту және өлім
Жозефа Макгрегор 1838 жылғы 4 мамырда Эдинбург қаласының жанындағы Бургмуирхедте қайтыс болды. Макгрегор дер кезінде Венесуэлаға аттанып, Каракасқа қоныс аударды және 1838 жылғы қазан айында азаматтығын қайтару және Венесуэла армиясындағы бұрынғы шеніне ие болу, сондай-ақ бұрынғы жалақысын және зейнетақысын алу үшін өтініш берді. Ол екі он жыл бұрын Венесуэла үшін жасаған еңбегін еске алды және 1830 жылы қайтыс болған Боливар оны елден қуғандығын мәлімдеді; ол бірнеше рет оралуға жасаған өтініштерінің сәтсіз аяқталғанын, сондай-ақ "әйелін, екі баласын және "өмірімнің ең жақсы жылдарын мен барлық байлығымды" жоғалтып, "өз бақылауымнан тыс жағдайлар мен кедергілер салдарынан Республикадан тыс қалуға мәжбүр болғанын" айтты. Қорғаныс министрі Рафаэль Урданета, ол 1816 жылғы Aux Cayes экспедициясы кезінде Макгрегормен бірге қызмет еткен, Сенаттан шотландтың өтінішіне жақсы қарай беруін сұрады, себебі ол "Тәуелсіздік соғысының бастапқы күндерінен-ақ біздің қатарымызға қосылып, сол апатты кезеңдегі барлық патриоттар сияқты қауіп-қатерге бетке басқан, өте жақсы мінез-құлқымен жоғарылаулар мен құрметке лайық болды" – Макгрегордың еңбегі "үлкен нәтижелермен қаһармандыққа" толы болды. Президент Хосе Антонио Паэс, тағы бір бұрынғы революциялық серігі, 1839 жылғы наурыз айында өтінішке қол қойды. Макгрегор ресми түрде Венесуэла азаматы және Венесуэла армиясының дивизиялық генералы болып бекітілді, оған жалақысының үштен бір бөлігінен зейнетақы тағайындалды. Ол ел астанасына қоныс аударғаннан кейін жергілікті қоғамда құрметті мүше болды. 1845 жылғы 4 желтоқсанда Каракаста қайтыс болғаннан кейін, ол толық әскери салтанатпен Каракас соборында жерленді, президент Карлос Сублетте, министрлер кабинеті және Венесуэланың әскери басшылары оның табытының артынан еріп жүрді. Каракстағы баспасөз беттерінде жарияланған некрологтар генерал Макгрегордың 1816 жылы Барселонаға жасаған "қаһармандық және жеңісті ізгілігін" мақтап, оны "тәуелсіздіктің батыл жақтаушысы" деп сипаттады. "Амелия аралы, Порто-Белло немесе Рио-де-ла-Хаха туралы ештеңе айтылмады, сондай-ақ Пояис казикі туралы да ешқандай сіңіс жоқ", - деді Синклер. Бүгінгі Гондурас аумағындағы Пояис деп аталатын аймақ 21-ші ғасырда да дамытылмаған күйде қалып отыр. Ал Шотландияда, Лох Катринге жақын орналасқан Макгрегор зиратындағы рулық ескерткіш тастарда Грегор Макгрегор немесе ол құрастырған ел туралы ешқандай мәлімет жоқ.
Josefa MacGregor died at Burghmuirhead, near Edinburgh, on 4 May 1838. MacGregor almost immediately left for Venezuela, where he resettled in Caracas and in October 1838 applied for citizenship and restoration to his former rank in the Venezuelan Army, with back pay and a pension. He stressed his travails on Venezuela's behalf two decades earlier and asserted that Bolívar, who had died in 1830, had effectively deported him; he described several unsuccessful requests to return and being "[forced to] remain outside the Republic by causes and obstacles out of my control" while losing his wife, two children and "the best years of my life and all my fortune". The Defence Minister Rafael Urdaneta, who had served alongside MacGregor during the Aux Cayes expedition of 1816, asked the Senate to look upon the Scotsman's application favourably as he had "enlisted in our ranks from the very start of the War of Independence, and ran the same risks as all the patriots of that disastrous time, meriting promotions and respect because of his excellent personal conduct" — MacGregor's contributions had been "heroic with immense results". President José Antonio Páez, another former revolutionary comrade, approved the application in March 1839. MacGregor was duly confirmed as a Venezuelan citizen and divisional general in the Venezuelan Army, with a pension of one third of his salary. He settled in the capital and became a respected member of the local community. After his death at home in Caracas on 4 December 1845, he was buried with full military honours in Caracas Cathedral, with President Carlos Soublette, Cabinet ministers and the military chiefs of Venezuela marching behind his coffin. Obituaries in the Caracas press extolled General MacGregor's "heroic and triumphant retreat" to Barcelona in 1816 and described him as "a valiant champion of independence". "There was not a word about Amelia Island, Porto Bello or Rio de la Hacha, and there was no reference to the Cazique of Poyais", Sinclair concludes. The part of today's Honduras that was supposedly called Poyais remains undeveloped in the 21st century. Back in Scotland, at the MacGregor graveyard near Loch Katrine, the clan memorial stones make no mention of Gregor MacGregor or the country he invented.