Кіріспе

D класының жойғышы, 1930 жылдардың басында Корольдік теңіз күштері үшін салынған HMS Дункан – 1930 жылдардың басында Корольдік теңіз күштері үшін салынған D класының жетекші жойғышы. Кеме бастапқыда 1935 жылдың басында Қытай станциясына жіберілді, ал 1939 жылдың ортасына дейін Жерорта теңіз флотында болды. 1939 жылдың қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Дункан Жерорта теңіз флотына қайта оралды. 1939 жылдың желтоқсанында ол Ұлттық флотқа ауыстырылды, бірақ келесі айда соқтығысу салдарынан ауыр зақым алды және 1940 жылдың шілдесіне дейін жөндеуден өтті. Кеме 1941 жылдың наурызына дейін Гибралтардағы H күшіне қосылды, содан кейін бірнеше ай бойы конвойлерді сүйемелдеу үшін Батыс Африкаға жіберілді. Дункан шілде айында Гибралтардағы 13-ші жойғыштар флотилиясына қайта қосылды және жыл соңына дейін бірнеше конвойді Мальтаға сүйемелдеді. Жөндеуден кейін ол қысқа мерзімге 13-ші жойғыштар флотилиясына оралды, содан кейін 1942 жылдың мамыр айында Үнді мұхитындағы Шығыс флотына қосылып, «Темір шоқпар» операциясына қатысты. 1942 жылдың соңында кеме эскорттық жойғышқа айналдыру үшін елге қайтарылды. Дункан 1943 жылдың мамырында жаңадан жөндеуден өткеннен кейін Солтүстік Атлантикадағы B 7 эскорт тобына тағайындалды. Ол бірнеше конвойлерді сүйемелдеді, бірақ 1944 жылдың қарашасынан мамыр айына дейін ұзақ жөндеуден өтуі қажет болды. 1943 жылдың қазан айында екі неміс суасты қайығын батыруға көмектесті. 1944 жылдың мамырында жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін кеме Батыс бағыттағы суасты қайықтарына қарсы міндеттерге тағайындалды және Дункан 1945 жылдың сәуіріне дейін сонда қалды. Одан кейін ол континентке одақтастардың жабдықтау желілерін бұзуға жасалған соңғы әрекеттерге қарсы тұру үшін жағалаудағы суасты қайықтарына қарсы патрульдеуге жіберілді. Келесі айда резервке жіберілген Дункан нашар күйде болды және сол жылдың соңында металл тескісіне сатылды. Алайда, оның бұзу жұмыстары 1949 жылға дейін аяқталған жоқ.

Дизайн және құрылыс

Дункан стандартты жүктемемен суға түсірілді. Кеменің жалпы ұзындығы 329 фут (100 м), ені 33 фут (10 м) және сусымасы 12 фут (4 м) болды. Ол Парсонс тісті бу турбиналарымен қозғалды, екі валды жүргізіп, жалпы қуаты және максималды жылдамдығы берді. Турбиналарға бу үш Admiralty 3 барабанды қазаннан берілді. Дункан отын майының максималды мөлшерін тасыды, бұл оған келесі аралықта қозғалуға мүмкіндік берді. Кеменің экипажы 175 офицер мен теңізшіден тұрды. Кемеде алдыңғы жағынан артқа қарай 'A', 'B', 'X' және 'Y' деп белгіленген бір ұялы орналастыруларда төрт 45 калибрлі 4,7 дюймдік Mk IX зеңбірегі орнатылған. Әуе шабуылынан қорғану үшін Дунканның түтіктері арасында бір 12 фунттық зеңбірек және оның көпірінің екі жағына орнатылған QF 0,5 дюймдік Vickers Mark III пулеметтері үшін екі төрттік Mark I ұясы болды. Ол 21 дюймдік торпедаларға арналған су үстіндегі екі төрттік торпеда түтігімен жабдықталған. 1936 жылы 12 фунттық зеңбірек екі QF 2 фунттық Mk II зеңбірегімен ауыстырылды. Дюнкерк эвакуациясынан кейін кеменің артқы торпеда түтігі алынып тасталды және 12 фунттық зеңбірекпен ауыстырылды, ал төрттік 0,5 дюймдік пулеметтер Oerlikon зеңбіректерімен ауыстырылды. Дунканға 2 ақпан 1931 жылы Портсмут кеме жасаушылығынан 1930 жылғы теңіздік смета бойынша тапсырыс берілді. Ол 25 қыркүйек 1931 жылы суға түсіріліп, 7 шілде 1932 жылы теңізге жіберілді және 31 наурыз 1933 жылы теңіз күштеріне қабылданып алынды. Флотилия жетекшісі ретінде салынған, ол өз классының қалған бөлігінен 25 тоннаға артық су ығыстырды және қосымша 30 адамды тасыды. Бұл персонал флотилия капитанының штабын құрады.

Мансап

Бастапқыда кеме Жерорта теңізіндегі 1-ші эсминецтер флотилиясының жетекшісі ретінде тағайындалды және 1933 жылдың қыркүйек-қараша айларында Персия шығанағы мен Қызыл теңізге қысқа мерзімге жөнелтілді. 3 қыркүйек пен 23 қазан аралығында Портсмутте қайта жөндеуден өткеннен кейін, Дункан өз флотилиясының көп бөлігін Қытай станциясына бастап, 1935 жылдың 3 қаңтарында Гонконгқа жетті. Келесі бірнеше жылды Қиыр Шығыста "көрсету" және Жапония, Филиппин, Голландиялық Шығыс Индия, Сингапур, Таиланд және Малайяны аралаумен өткізді. Кеме 1936 жылдың 14 желтоқсаны мен 1937 жылдың 4 қаңтары аралығында теңізде отын құю тәсілдерін сынау кезінде алған зақымдардан жөндеуде болды. Ол 1937 жылы Жапонияның басып кіруі кезінде Шанхайда болды және британдық азаматтарды Уосунгке эвакуациялады. 1938 жылдың 28 қазанында Дункан Қытайдың Фу Чоу қаласында тұрғанда грек кемесі Пипинамен соқтығысты. Кеме Гонконгте 1939 жылдың 31 қазаны мен 14 қаңтары аралығында жөнделіп, қайта жабдықталды. 1939 жылдың шілдесінде Қытайдың Вэй Хай Вэй қаласында жоғары жылдамдықты нысанаға тиюден жеңіл зақымдар алды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Соғыс басталған кезде Дункан және оның қарындастары, , , және , Жерорта теңізі флотына ауыстырылып, 30 қыркүйекте Александрияға келді. Барлық кемелердің жағдайы нашар болды, жөндеуден кейін олар контрабанданы бақылау жұмыстарын жүргізді. Желтоқсанда Дункан мен оның қарындасы , ұрыс кемесін Ұлыбританияға сүйемелдеуге тағайындалды. Олар 6 желтоқсанда Гибралтардан жолға шықты. 10 желтоқсанның таңертеңінде "Бархам" қатты тұман ішінде "Дюшесс" кемесімен соқтығысып, 124 адамның өмірін қиып, эсминец суға батты. Дункан 12 желтоқсанда Үйдегі флоттың 3-ші эсминец флотилиясына тағайындалды. 17 қаңтарда ол ON18 конвойын сүйемелдеп бара жатқанда сауда кемесімен соқтығысып, бортында 20 фут тесік пайда болды. Инвергордонда уақытша жөндеуден өткеннен кейін, ол 22 шілдеге дейін аяқталмаған жөндеулер үшін Грангемут қаласына сүйретіліп әкелді. Жөндеуден кейін сынақтардан өткен соң, ол 3-ші эсминец флотилиясына қосылу үшін Скапа-Флоуға оралды. Қазан айында ол Гибралтарда орналасқан 13-ші эсминец флотилиясына ауысты. Ол Barham авианосегін, ауыр крейсерді және жеңіл крейсерлерді Firth of Clyde-тан Гибралтарға дейін сүйемелдеді. H күшіне қосылып, ол "Арк Роял" кемесіне "Кот" операциясы кезінде сүйемелдеді, "Уайт" операциясы кезінде Мальтаға Hawker Hurricane истребителдерін ұшырды және қараша айында "Колар" операциясы кезінде Мальтаға F күшін сүйемелдеді. Қараша айының соңында Спартивенто түбегіндегі шайқаста Дункан итальяндықтардан конвойды қашыруға тағайындалды. 1941 жылдың 1 қаңтарында ол 13-ші эсминец флотилиясының төрт кемесіне жетекшілік етіп, Меллила маңында Виши Франциясының конвойын ұстап алып, конвойдың барлық төрт сауда кемесін басып алды. Бірнеше күннен кейін ол Пирей мен Александрияға азық-түлік алып баратын әскери конвойға қатысты. Содан кейін ол наурыздың басында Гибралтардан Батыс Африкаға дейін соғыс крейсері мен авианосецті сүйемелдеді және содан кейін сол жерде қалды. Фритаунда орналасқан кеме 1941 жылдың шілдесіне дейін Батыс Африка суларында конвойларды сүйемелдеді. Ол 1941 жылдың шілдесінде Гибралтардан Мальтаға дейін "Субстанс" операциясының конвойын сүйемелдеу үшін Жерорта теңізіне қайтарылды. Қазан айында ол Гибралтардан Ливерпульге HG 75 конвойын сүйемелдеуге тағайындалды, өйткені ол Ширенс кеме жасақтауында қайта жөндеуге дайындалып жатқан. Жөндеу 16 қарашада басталды және 1942 жылдың 23 қаңтарына дейін созылды, содан кейін Дункан Гибралтарда 13-ші эсминец флотилиясына қосылды. Ақпан айының соңы мен наурыз айында кеме Мальтаға ұшатын ұшақ тасымалдаушыларды және "Аргус" кемесін сүйемелдеді. Келесі айда Дункан Шығыс флотының 22-ші эсминец флотилиясына Диего Суареске шабуыл жасау үшін "Темірлі-қарулы" операциясын қолдауға ауыстырылды. Индия мұхитында төрт ай жұмыс істегеннен кейін Адмиралтейство оны эскорт-эсминецке айналдыруды шешті. Осыған сәйкес ол Ұлыбританияға Жақсы Үміт Мысы арқылы соғыс кемесінің эскорты ретінде оралды. Кеме 16 қарашада Гриннокқа келді, бірақ 24 қарашаға дейін Тилбериде қайтадан жөндеуді бастамады. "Y" пулеметін де алып тастап, оның тереңдіктегі зарядының санын 98-ге дейін көбейтуге мүмкіндік берді. 1943 жылдың наурыз айында Дункан теңіз сынақтарын өткізді және жұмыс істеу үшін Тобермориге барды. Ол мамыр айының басында ONS 5 конвойын сүйемелдеді, бұл ірі конвой шайқасы болды, онда алты U- қайық жойылды, бірақ он үш кеме жоғалды, алайда Дункан отын жетіспеуіне байланысты шайқастан бұрын кері қашуға мәжбүр болды. Сол айда ол SC 130 конвойын сүйемелдеді, онда үш U- қайық жойылды, бірақ кеме жоғалтқан жоқ. Дункан 1943 жылдың қазан айына дейін Солтүстік Атлантикада эскорттық қызметте болды. 16 қазанда кеме U 470 кемесінен 15 тірі қалған адамды құтқарып алды, ол бұрын Корольдік Әуе күштерінің Consolidated B 24 Liberator бомбалаушысымен батырылған. Сол айда, 29 қазанда Дункан U 282 кемесін батыруға қатысты, ол Vidette және корветпен бірге ON 208 конвойын қорғап тұрғанда батырылды. Осы кезде кеме нашар күйде болды және оған күрделі жөндеу қажет болды. Жұмыс 1944 жылдың 12 қарашасынан 17 мамырына дейін Лондонның Харланд және Вольф кеме жасау зауытында өтті. Жұмыс істегеннен кейін ол 14-ші эскорт тобына тағайындалды, Батыс жолдардағы суастына қарсы операциялар үшін. Дункан 1945 жылдың сәуір айына дейін конвойді сүйемелдеу және суастына қарсы операцияларды жүргізді, содан кейін ол Гринок жағалаулық эскорт тобына тағайындалды. Кеме 13 мамырда резервке қойылды, 9 маусымда Барроуға ауыстырылды және 8 шілдеде дереу жоюға рұқсат берілді, өйткені ол күніне бес тонна суды ағызатын. Дункан дереу BISCO компаниясына бұзылу үшін тапсырылды, бірақ бұзылу 1949 жылға дейін аяқталмады.