Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көмбеттің немесе қабырғаның ортасындағы дөңгелек тесік. Окуляр (латынше: oculi) – көмбеттің немесе қабырғаның ортасындағы дөңгелек тесік. Ежелгі заманнан бастау алған бұл византиялық және неоклассикалық архитектураның ерекшелігі. Ол француз тілінен келген "œil de bœuf" немесе қарапайым "төбешік" деп те аталады.
Circular opening in the center of a dome or in a wall
An oculus (; : oculi) is a circular opening in the center of a dome or in a wall. Originating in antiquity, it is a feature of Byzantine and Neoclassical architecture. It is also known as an œil de bœuf from the French, or simply a "bull's eye".
Классикалық
Окулус ежелгі римдіктерде қолданылған, оның ең көрнекті мысалы – Пантеонның күмбезі. Ашық ауа райына ұшырап, жаңбыр мен ауаның ішке кіруіне және еденге түсуіне мүмкіндік береді, содан кейін ол дренаж жүйесі арқылы сыртқа шығарылады. Ашылу кішкентай болғанымен, оның диаметрі 8,7 метрге жетеді, бұл ғимаратты жарықпен толтыруға мүмкіндік береді.
The oculus was used by the Ancient Romans, one of the finest examples being that in the dome of the Pantheon. Open to the weather, it allows rain and air to enter and fall to the floor, where it is carried away through drains. Though the opening looks small, it actually has a diameter of , allowing it to light the building.
Византиялық
Окулус Византия империясының сәулетінде кеңінен қолданылды. Ол Сириядағы ғимараттарда 5-ші және 6-шы ғасырларда, содан кейін 10-шы ғасырда да қолданылды. Константинопольдегі Мирелайон шіркеуінде (шамамен 920 ж.) екі жақтанғы қабырғаларындағы ендірме қабаттың үстінде екі окулус бар.
The oculus was widely used in the architecture of the Byzantine Empire. It was applied to buildings in Syria in the 5th and 6th centuries and again in the 10th century. In Constantinople's Myrelaion Church (c. 920), there are two oculi above the stringcourse on both lateral facades.
Қайта өрлеу дәуірі
Ренессанс архитектурасындағы окулустың алғашқы мысалдары Флоренция соборында, негізгі залдың жоғары терезе қатарында және аркада аркаларының жоғарғы бөлігінде көрініс береді.
Early examples of the oculus in Renaissance architecture can be seen in Florence Cathedral, in the nave clerestory and topping the crowns of the arcade arches.
Неоклассикалық
Италиялық Ренессанс кезінде күмбез салудың қайта жаңғыруынан бастап, ашық окулилер жарық өткізетін куполалармен және басқа да дөңгелек терезелермен, ашылулармен және люктермен алмастырылды. Оларды Палладионың Вилла Ротондасының фронтондарында кездестіруге болады, бірақ күмбезде емес. Окулюс терезелерін қолдану Барокко архитектурасында кеңінен таралды. Колен Кэмпбелл сияқты нео-палладиандық архитекторлардың көптеп пайдаланғандығын, Вирджиния университетіндегі Томас Джефферсонның Ротондасының күмбезінен көруге болады.
Since the revival of dome construction beginning in the Italian Renaissance, open oculi have been replaced by light transmitting cupolas and other round windows, openings, and skylights. They can be seen in the pediments of Palladio's Villa Rotonda, though not in the dome. Use of oculus windows became more popular in Baroque architecture. Widely used by Neo Palladian architects including Colen Campbell, one can be seen in the dome of Thomas Jefferson's Rotunda at the University of Virginia.