Экзистенциалды қателік – формалды логикалық қате. Сынып мүшелерінің бар екенін дұрыс емес тұжырымдау, яғни қажетсіз болғанда барлыққа қатысты айғақтау. Логика, қателіктер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Формалды жаңылыстың түрі
Type of formal fallacy
Экзистенциалдық жаңылыс немесе экзистенциалдық инстанция – формалды жаңылыс. Экзистенциалдық жаңылыста, кластың мүшелері бар деп негізсіз тұжырым жасалады, олай жасауға болмағанда; яғни, экзистенциалдық импортты қабылдамау керек. "Егер A, онда B. B. Демек, A" түріндегі "салдарды растау" жаңылысымен шатастырмаңыз. Мысалы: "Барлық бір мүйізді жануарлардың маңдайларында мүйіз болады". Бұл әлемде бір мүйізді жануарлар бар екенін білдірмейді, сондықтан егер бұл тұжырым дұрыс болса да, әлемде бір мүйізді жануар бар деп болжанбау керек (маңдайында мүйізімен). Егер бұл тұжырым дұрыс деп қабылдасақ, онда егер бір мүйізді жануарлар болса, олардың әрқайсысының маңдайында мүйіз болады дегенді ғана білдіреді.
The existential fallacy, or existential instantiation, is a formal fallacy. In the existential fallacy, one presupposes that a class has members when one is not supposed to do so; i. e., when one should not assume existential import. Not to be confused with the 'Affirming the consequent', as in "If A, then B. B. Therefore A". One example would be: "Every unicorn has a horn on its forehead". It does not imply that there are any unicorns at all in the world, and thus it cannot be assumed that, if the statement were true, somewhere there is a unicorn in the world (with a horn on its forehead). The statement, if assumed true, implies only that if there were any unicorns, each would definitely have a horn on its forehead.
Шолу
Ортағасырлық категориялық силогта экзистенциалдық қателік жасалады, себебі оның екі жалпылама алғышарты мен сыныптың кем дегенде бір мүшесі бар деген тұжырымсыз нақты қорытындысы болады, ал бұл тұжырым алғышарттармен дәлелденбеген. Қазіргі заманғы логикада сыныптың мүшелері бар деген алғышарт қабылданбайды. 1905 жылы Бертран Расселл "Ұсыныстың экзистенциалдық маңызы" деген эссе жазды, онда ол осы Бульдік тәсілді "Пеаноның түсіндіруі" деп атады. Бұл қателік энтимемаларда кездеспейді, себебі силогизмді дұрыс етуге қажетті жасырын алғышарттар сыныптың кем дегенде бір мүшесінің бар екенін қарастырады.
An existential fallacy is committed in a medieval categorical syllogism because it has two universal premises and a particular conclusion with no assumption that at least one member of the class exists, an assumption which is not established by the premises. In modern logic, the presupposition that a class has members is seen as unacceptable. In 1905, Bertrand Russell wrote an essay entitled "The Existential Import of Proposition", in which he called this Boolean approach "Peano's interpretation". The fallacy does not occur in enthymemes, where hidden premises required to make the syllogism valid assume the existence of at least one member of the class.
Мысалдар
Барлық заңсыз кіргендер сотталады. Сондықтан, сотталғандардың кейбіреулері заңсыз кірген болуы мүмкін. Бұл – логикалық қателік, себебі бірінші мәлімдеме нақты заңсыз кіргендердің болуын талап етпейді (тек егер біреулер кірсе, не болатынын көрсетеді ғана), демек, олардың бар екенін дәлелдемейді. Бұл қателік, егер біреу заңсыз кірген болса да, болмаса да.
All trespassers will be prosecuted. Therefore, some of those prosecuted will have trespassed. This is a fallacy because the first statement does not require the existence of any actual trespassers (stating only what would happen if some do exist), and therefore does not prove the existence of any. Note that this is a fallacy whether or not anyone has trespassed.