Кіріспе

Неміс-американдық биші, хореограф және би педагогы (1893-1992)

Хания Холм (туған Йоханна Эккерт; 3 наурыз 1893 – 3 қараша 1992) американдық модерн бидің "Үлкен Төрттігінің" негізін қалаушылардың бірі ретінде танымал. Ол биші, хореограф және, ең бастысы, би педагогы болды.

Ерте өмір, Мэри Вигманмен байланысы

1893 жылдың 3 наурызында Германия империясының Рейнланд-Пфальц аймағындағы Вормс қаласында Иоганна Эккерт болып дүниеге келген. Ол ерте жасынан музыка мен драмаға бейімділігін танытқан, Франкфурттағы Далкроз қолданбалы ырғақ институтына оқуға түсіп, балалық шағы мен жастық кезеңінде Эмиль Жак Далкроздың басшылығымен білім алған. 28 жасында неміс экспрессионисі Мэри Вигманның өнерін тамашалап, би мансабын Дрездендегі Вигман мектебінде жалғастыруға шешім қабылдады, ол көп кешікпей труппаның мүшесі атанды. Мэри Вигман мен Хания Холм қозғалыс арқылы ерекше байланыс орнатқан. Мысыр биі Вигманның Холмның көркемдік қабілетін таныған алғашқы туындысы болды деседі. Ол шығармашылық күшке және хореографиялық көріністі іске асыруға шеберлікке ие болды. Вигман Холмды Дрезден мектебінде оқытуға және оның оқу бөлімін басқаруға шақырды, сондай-ақ Нью-Йоркте мектеп ашудың би өнеріне берер мүмкіндігін ескеріп, Холмды Нью-Йорк қаласында Вигман филиалын ашуға жіберді (1931 жылдың 26 қыркүйегі). Вигманның Холмға мектепке жетекшілік ету үшін Америкаға көшуіне қатысты алғашқы мақұлдау және келісім хаттары 1992 жылы қайтыс болғаннан кейін оның үйінен табылған. Бұл хаттар «Би, бизнес және саясат: Мэри Вигманнан Хания Холмға хаттар» жинағында жарияланды. Хаттарда жалақысы Германияда қалған ұлы Клаустың күтімін қамтамасыз етуі айтылған, ал екі тараптың қол қойған келісім хаты «Нью-Йорк Вигман мектебінің дамуына барлық күшін салуға, жұмысты Мэри Вигманның идеяларына сәйкес жүргізуге, сондай-ақ М.В. би философиясының Нью-Йорк Вигман мектебінде және одан тыс жерде барлық мүмкіндіктерді пайдалана отырып, адал орындалуын қамтамасыз етуге» міндеттеме береді.

Хана Хольм студиясы және Хана Хольм би компаниясы

Холм Вигман есімін және оқыту философиясын жеткізу қиындығымен ғана шектеліп қоймай, ол мектепті қалыптастыруға және өзінің жеке ықпалын құруға да көмектесті. Нацизмнің күшеюі және мектепті Германиямен байланысынан алшақтату қажеттілігіне байланысты, ол 1936–1967 жылдары Хания Холм студиясы деп аталды. Одан қосымша, ол 1936 жылы Хания Холм би тобын құрды, оның бұрынғы бишілерінің арасында Кит Коппедж, Кэролин Дюран, Марва Джаффэй, Мими Каган, Луиза Клоеппер, Генриетта Гринхуд (кейін Ева Джентри атымен танылды), Рут Леду, Лидия Тарновер, Бернис Ван Гелдер, Элизабет Уотерс, Оливер Косок, Гретхен Филлипс және Лукреция Уилсон болды. Холмның АҚШ-тағы алғашқы өнері "Тренд" (1937) болды.

Техникасы мен хореографиясы

Холмның бірегей техникасы болды, ол Альвин Николайс, Мэри Энтони, Валери Беттис, Дон Редлих, Альфред Брукс, Лиз Аггисс және Глен Тетли сияқты бишілер мен хореографтардың буынларын қалыптастырды. Оның техникасы импульс, жазықтық, еден үлгілері, кеңістіктегі дизайн, бағыт және кеңістіктік өлшемдердің маңыздылығын баса көрсетті. Холмның қозғалысы дене мүшесі мен арқаның еркіндігі мен ағынға қабілетіне ерекше назар бөлді, бірақ қозғалыс физикасының әмбебап принциптеріне негізделді. Холм импровизация арқылы оқытты, сондықтан сабақтарда қолданылатын нақты қозғалыс лексикасы немесе фразеология жоқ; керісінше, оның назары ашу арқылы үйренуге бағытталды. Хореографиялық тұрғыдан оның қозғалысы дененің кеңістік пен эмоцияға қатынасын көрсетті, бұл Вигман мен Рудольф Лабанның жалғасы болды. Ол кеңістікке проекцияланатын қозғалыстармен жұмыстанды. Холмның стильдік идеясы пантомима немесе драмалық әсерлерсіз "абсолютті би" болды. Оның хореографиясында идеяны жеткізуге берілген назар бишілердің техникалық шеберлігінен гөрі маңыздырақ болды. Холм былай деді: "Мен құмарлықтың белгісін көргім келеді. Өзін-өзі білдіруге тырысып, күресіп жатқанын көргім келеді. Туындының құны бар болуы керек". Би режиссері Марта Хилл шақырған Холм 1934 жылы Марта Грэм, Чарльз Вайдман және Дорис Хамфримен бірге Беннингтон колледжіндегі алғашқы суретшілердің бірі болды, олар өз заманының ең ықпалды заманауи бишілеріне айналды: "Үлкен төрттік". Американдық би фестивалі (ADF) Беннингтон колледжінен пайда болды. Бұл заманауи бишілерге сабаққа қатысу және жаңа туындыларын ұсыну мүмкіндігін берді. Холмның алғашқы маңызды туындысы "Тренд" (1937) әлеуметтік сынға қатысты және Ausdruckstanz және американдық техникаларды қамтыды. 1941 жылы ол Колорадо-Спрингсте би орталығын ашты, онда жазғы курстар өткізіп, шығармашылық зерттеу техникасын жетілдіре алды. 1948 жылы ол Бродвейде "Балет Балладалары" және "Kiss Me, Kate" спектакльдеріне хореография қойды, одан кейін тағы он екі музыкалық қойылымға қатысты. Холмның "Metropolitan Daily" би туындысы NBC телеарнасында көрсетілген алғашқы заманауи би композициясы болды, ал оның "Kiss Me, Kate" (1948) үшін жасаған Labanotation жазбасы АҚШ-та авторлық құқыққа алынған алғашқы хореография болды. Ол сондай-ақ "Осы әлемнен тыс" (1950), "Жалмашы" (1950), "Менің сүйікті Аидам" (1952), "Алтын алма" (1954), "Менің әдемі ханым" (1956), "Камелот" (1960) және "Аня" (1965) хореографиясын жасады. Ол сонымен қатар 1960 жылдары "Пиноккио" телемузыкалық бейімдемесін қойды. Холм концерттік би және музыкалық театр саласында кең ауқымда хореографиялық жұмыстар атқарды. Холмның басқа туындылары: "Трагикалық Exodus", "Олар да шеттегілер", "Еңбек пен ойын биі" және "Би сонатасы".

Би мұғалімі ретінде

Хания Холмның оқыту әдісі әрбір адамға өзінің ішкі тұлғасын көрсететін және зерттеуге еркіндік беретін жеке техникалық стильді анықтауға көмектесу болды. Ол студенттеріне: «Егер сенде осы мүмкіндік болса, егер өзіңнің байлығыңды таба алсаң, егер айтарың болса, тарамдалуға толық құқығың бар» дейтін. Холмның оқыту философиясы – бидің мәнін табу және қозғалыстың денеден қалай пайда болатынын түсіну, осылайша бишінің денесінде ол табиғи жауапқа айналады. Ол би сабағына өмірге деген көзқарасын енгізді. Холм талапкер болды, студенттерінен үлкен жетістіктерді күтті, бұл олардың тырысуға дайындығынан туындады. Оның ойынша, егер сіз жақсы жұмыс істесеңіз және шынымен қаласаңыз, қалаған нәтижеге жетесіз. Холм өте өткір көзқарасқа ие болды, ол бір нәрсеге қарап, тілегін айту үшін теңдеулер мен көрнекі мысалдарды қолдана білді. Ол техникалық сабақтарын импровизация және композиция сабақтарына дайындық ретінде пайдаланды. Осы сабақтарда студенттер сабақта ұсынылған дағдыларды кеңейтіп, тәжірибе жасауға мүмкіндік алды, бұл олардың денелерінде қозғалысты қалыптастырды. Холмның хореографиясының көп бөлігі импровизация және композиция сабақтарынан туындады. Хания Холм анатомия, Далкроз эвритмиясы, импровизация және Лабанотацияны өз мектебінде оқытты. Ол Колорадо колледжінде, Миллс колледжінде, Висконсин университетінде, Альвин Николайс мектебінде сабақ берді және Нью-Йорктегі Музыкалық театр академиясының би бөлімінің меңгерушісі болды. 1974 жылдан кейін ол Нью-Йорктегі Джульярд мектебінде (Марта Хилл, директор) сабақ берді. 1988 жылы оның өмірі туралы «Хания: Жаңарушының портреті» атты деректі фильмі шықты, оны Джули Эндрюс пен Альфред Дрейк баяндады, ал Холм, Николайс, Мюррей Луис және басқалармен сұхбаттасулар енгізілді. Фильмді Dance Horizons шығарды.

Отбасы және өлім

Оның ұлы Бродвейдегі жарық дизайнері Клаус Холм болды. Ол және оның ұлы Пенсильвания штатының Лузерн округіне қарасты Хановер қалашығында жерленген. Ол неміс мүсіншісі Рейнхольд Мартин Кунцеден ажырасқан. Холм 1976 жылы Ұлттық би қауымдастығының би біліміне қосқан үлесі үшін "Мұра" сыйлығымен марапатталды. Ол 1988 жылы Ұлттық би мұражайының Корнелиус Вандербильт Уитни мырза мен ханымның Даңқ залына енгізілді. Холм 99 жасында 1992 жылғы 3 қарашада Нью-Йорк қаласында пневмониядан қайтыс болды.