Кіріспе

Нортон – Англияның Гертфордшир графтығындағы шағын ауыл және бұрынғы азаматтық приход. Ол Летчворт Гарден-Ситиге біріктірілген үш түпнұсқа ауылдың бірі, ал қалған екеуі – Виллиан және Олд Летчворт. Ауыл 1007 жылға дейін болғандығы мәлім, ортағасырлық қоныстың іздері шіркеудің жанындағы егістіктегі жер қазбалары түрінде сақталған. Дегенмен, ауылдың тарихы одан да ертерекке сақадай болып жетеді. 1901 жылы приходта 169 адам тұрған.

Нортонның тарихы

Нортондағы археологиялық қазбалар бұл аймақта шамамен б.з.д. 3000 жылға дейін адам қызметінің іздерін көрсетті. Неолит, қола және темір дәуірінде, сондай-ақ Рим дәуірінде адамдар ауылдың әртүрлі жерлерінде тұрған, бұл үрдіс кейіннен де жалғасқан. 1957 жылы Блэкхорс-роудта табылған кішкентай зират және 1989 жылы Кристиансанд-Вейде табылған қоныс англосаксондықтардың болғанын көрсетеді. Соңғысы Роденхангердің жоғалған орны деп саналады. Осы кезеңде Нортон туралы алғашқы жазбаша мәліметтер пайда болды. 1007 жылға жатқан Нортонға қатысты хаттама – сақталған ең ерте құжат, ол Нортонның Сент-Олбанс аббаттығына сыйға берілгенін, ал оны бастапқыда Мерсия королі Оффа VIII ғасырда, Роденхангермен бірге бергенін көрсетеді, бұл жоғалған орны Нортонмен бірге орналасқан делінеді. 1086 жылғы «Domesday Book» кітабында Нортон Сент-Олбанс аббаттарына тиесілі жерлердің тізімінде келтірілген. 1244 жылдан бастау алатын маневр соттарының жазбалары орта ғасырларда Нортон ауылының тұрғындарының өмірі туралы толыққанды ақпарат береді. 1539 жылы Сент-Олбанс аббаттығы таратылғаннан кейін Нортон маневрі жеке меншікке өтті, бірақ оның соттары 1916 жылға дейін ауыл тұрғындарының қызметін тіркеуді жалғастырды. Ауылдық шіркеу, Қасиетті Николай шіркеуі, XII ғасырдың басына дейін сақталған, Қасиетті Николайға арналған және қоңырау соғу үшін сегіз қоңырауға ие. Сол ауданда әлдеқайда ірі Санкт-Джордж шіркеуі салынғаннан бері, Қасиетті Николай шіркеуі қабылдау шіркеуі ретінде пайдаланылуда.

Басқару

Нортон – Касио жүзіндегі ежелгі приход. Нортон приходы 1835 жылдан бастап Хитчин кедейлер одағының құрамына кірді. Нортон приходының оңтүстік-шығыс бөлігі Балдок қаласының шетіне дейін жеткен, ал 1880 жылы Балдок жергілікті кеңесіне Нортон приходының қалалық аумағы Нортонға қарай кеңейе бастаған бөліктерін басқару құқығы берілді. Келесі жылы Нортон мен Балдок арасындағы приход шекарасы жергілікті кеңес шекарасына сәйкес түзетілді. 1894 жылғы Жергілікті басқару заңына сәйкес, Нортон приходы Хитчин ауылдық округінің құрамына енді. 1903 жылы Летчворт Гарден-Сити құрылысы басталғаннан кейін, аймақтағы әкімшілік ұйымдастыруды қайта қарау қажет болды. 1908 жылдың 1 сәуірінде Летчворт азаматтық приходы Нортон приходының барлық аумағын және Виллиан приходының солтүстік бөлігін қабылдап, едәуір кеңейтілді, ал Нортон приходы таратылды. Осыдан бері Нортон 1919 жылы қалалық округке айналған Летчворттың және 1974 жылы Солтүстік Гертфордширдің құрамында басқарылуда.

"Циган" Смит

Поли және Корнелиус Смит, халықаралық евангелист Родни "Цыган" Смиттің ата-анасы, Нортон шіркеуінің қорымында жерленген. Поли 1865 жылы шешек ауруынан қайтыс болды, ал отбасы осы қауымнан өтіп бара жатқан кезде бұл оқиға болды. Корнелиус Смит та белгілі евангелист болған, ол көбінесе екі бауырлысымен бірге Жақсы Жаңалықты уағыздаған. "Цыган" Смит Нортонмен байланысын үзбеді және мүмкіндігі болған сайын ата-анасының қабіріне барып тұрды. 1934 жылы Летчворт методистік округі Нортон ауылында жаңа шіркеу салу қажет деп шешті. Жаңа ғимаратты "Цыган" Смиттің ата-анасының құрметіне арнау лайық деп есептелді, және Смит ғимарат үшін үлкен қаржы жинады, соның ішінде Ұлыбритания мен АҚШ-тан түскен қайырымдалықтар да болды. Жаңа шіркеуді Смиттің қызы Зилла және оның күйеуі Дж.Т. Лин 1934 жылы Нортон методистік миссиясы ретінде ашты, және ол ерекше түрде көшпелі үй сияқты мінбермен жабдықталды. Кейін "Цыган" Смит және оның бауыры Езекиел шіркеуде евангелистік жиналыстар өткізді, бұл екі бауырластың бір сахнада пайда болған сирек мүмкіндіктерінің бірі болды. Қазіргі күні ғимарат Солтүстік Авеню методистік шіркеуі ретінде пайдаланылуда.

Мектептер

Елді мекендегі шіркеудің атымен аталатын бастауыш мектеп 1873 жылы негізделді. Жақын жердегі Нортон орта мектебі 1906 жылы құрылып, ауыл мен айналасындағы аймақтарға қызмет еткен, бірақ 2002 жылы жабылды. Мектеп ғимараты мен оның спорт алаңдары тұрғын үйлер салу үшін пайдаланылды.