Кіріспе

Форт-Матансас ұлттық ескерткіші (lang es) 1924 жылғы 15 қазанда АҚШ ұлттық ескерткіші деп жарияланды. Бұл ескерткіш 1740 жылғы испандық Форт-Матансас бекінісінен және Флорида штатының солтүстік Атлантикалық жағалауындағы Матансас өзені бойындағы шамамен 100 акр (0,4 км²) тұзды батпақ пен тосқауыл аралдардан тұрады. Оны Ұлттық саябақтар қызметі Сент-Августин қаласындағы Сан-Маркос Кастильо ұлттық ескерткішімен бірлесіп басқарады.

Тарих

Матансас форты 1742 жылы испандықтар тарапынан Матансас шығанағын, Матансас өзенінің оңтүстік жағалауын күзету үшін салынды. Бұл шығанақ Сент-Огастин қаласына соқтығу үшін артқы кіреберіс ретінде қолданылуы мүмкін еді. Мұндай тәсіл Сент-Огастин қаласының негізгі қорғаныс жүйесінен, Сан-Маркос бекінісінде орналасқан жүйеден қашып өтуге мүмкіндік берді. 1740 жылы Джорджияның губернаторы Джеймс Оглторп бұл шығанақты пайдаланып Сент-Огастин қаласын блокадалады және 39 күндік қоршауды бастады. Сент-Огастин қоршауға төтеп берді, бірақ бұл оқиға испандықтарды шығанақты қорғау қаланың қауіпсіздігі үшін қажет екеніне көндірді. Губернатор Мануэль де Монтианоның бұйрығымен форттың құрылысы сол жылы басталды және 1742 жылы аяқталды. Сан-Маркос бекінісіне қосымша құрылыстар жасаған инженер Педро Руис де Олано бұл нығайтылған бақылау мұнарасын жобалады. Құрылыс жұмыстары үшін Кубадан әкелінген сотталғандар, құлдар мен әскерлер жұмылдырылды. Нығайтылған құрылым қазіргі Ратлзнейк аралында орналасқан және Матансас шығанағына бақылау жасауға қолайлы жағдайда болды. Испандықтар бұл фортты "Торре де Матансас" (Матансас мұнарасы) деп атады. Форт аймақта кең таралған құрылыс материалы – кокинадан салынған. Батпақты жерді тұрақтандыру үшін қарағайдан жасалған қазықтардан іргетас салынды. Содан кейін әр жағы 15 метр, ал мұнарасы 9 метр биіктіктегі ғимарат орнатылды. Форттың стандартты гарнизонында бір офицер, төрт жаяу әскер және екі артиллерист болды, қажет болған жағдайда одан да көп әскер орналастырылуы мүмкін еді. Форт-Матансастағы барлық сарбаздар Сент-Огастиндегі кезекшілік қызметтен ауысып келді. Фортта бес зеңбірек орналастырылды – төртеуі 6 фунттық, ал біреуі 18 фунттық. Барлық зеңбіректер шығанаққа оқ атуға жететін. Зеңбіректердің атысы барлаушы қайықтарды кері шегіндірді, ал соғыс кемелері фортқа шабуыл жасамай кетті. Бұл қысқа шайқас Форт-Матансас жауға оқ атқан жалғыз жағдай болды. Испания 1763 жылғы Париж шарты бойынша Флориданы жоғалтты, бірақ 1783 жылғы Париж шарты бойынша оны қайта иеленді. Испания империясы құлдыраған кезде Испания бұл фортты күтіп ұстауға көп күш жұмсаған жоқ. 1821 жылы АҚШ Флориданы бақылауға алғанда, форт нашарлап, сарбаздардың ішінде тұруы мүмкін болмайтын халге жетті. АҚШ бұл фортты ешқашан пайдаланбады және ол қираған күйге айналды. Форт Матансас өз атын солтүстік жағалаудағы Жан Рибо және оның француз гугеноттарынан алды. 1565 жылы испандықтар Форт Каролина отаршыларының соңғы өкілдерін осы жерде өлтірген (matanzas – испан тілінде «қырғын»).

Қайта қалпына келтіру және қазіргі заманғы пайдалану

1916 жылы АҚШ Соғыс департаменті қираған фортты кең ауқымды қалпына келтіру жұмыстарын бастады. 1924 жылға қарай қабырғадағы үш тік жарық жөнделіп, нысан тұрақталды; сол жылы Ұлттық ескерткіш мәртебесі жарияланды. Форт Матансас 1933 жылғы 10 тамызда Соғыс департаментінен Ұлттық саябақтар қызметіне (National Park Service) берілді. Саябақтар қызметіне қарасты тарихи аймақ ретінде Ұлттық ескерткіш 1966 жылғы 15 қазанда Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді.

Бас кеңсе және келушілер орталығы

Флорида штатының Сент-Августин қаласынан оңтүстікке қарай 15 миль (24 км) жерде орналасқан Форт-Матанзас ұлттық ескерткішінің штаб-пәтері мен келушілер орталығы 1936 жылы салынған. Анастасия аралында орналасқан, ол бес минуттік қайық сапары арқылы жететін Форт-Матанзас ұлттық ескерткішіне қызмет көрсетеді. Оны Ұлттық саябақтар қызметінің Шығыс бөлімшесі «Ұлттық саябақтар қызметі рустикалық» деп аталатын архитектуралық стильдегі жоспарлар мен дизайн бойынша жобалаған, және мұражайды қамтиды. 2008 жылы ол тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. Тізімге екі маңызды ғимарат және бір маңызды нысан кірді.