Кіріспе

Жартылай ашық автомобиль кузовының түрі

Тарга топ, немесе қысқаша тарга – орындықтардың артында толық ені бар қорғаушы доғасы бар, алынып тасталатын шатыр бөлігіне ие жартылай ашық автомобиль кузовының түрі. Бұл термин алғаш рет 1966 жылғы Porsche 911 Targa модельде қолданылған және Porsche AG-нің тіркелген тауарлық белгісі болып табылады. Артқы терезе әдетте бекітілген, бірақ кейбір тарга модельдерінде ол алынып тасталатын, иіліп жабылатын пластик терезе болып келеді, бұл оны ашық типтегі көлік құралы етеді. Шатырдың үстінен бір жағынан екінші жағына көтерілетін, әдетте бекітілген металл немесе жиек бөлігі кейде тарга лентасы, тарга доғасы немесе оралым лентасы деп аталады. Тарга топтары T-топтарынан өзгеше, оларда алдыңғы әйнектің үстінен артқы доғаға дейін созылатын қатты, алынып тасталмайтын доғасы болады және әдетте терезелер мен орталық T-доғасы арасында орналасқан екі бөлек шатыр панеліне ие.

Шығу тегі

Тарга сөзі алғаш рет 1965 жылғы Porsche 911 Targa моделінен пайда болды, бірақ алынып-қойылатын шатыр панелі жүйесін алғаш рет осы модельде қолданбаған. Бұл жүйе алғаш рет 1957 жылы Джованни Мишелотти жобалаған Vignale фирмасының Fiat 1200 "Wonderful" шектеулі сериялы автокөлігінде пайда болды. 1961 жылғы Triumph TR4 – Мишелоттидің тағы бір дизайны, Triumph фирмасы "surrey top" деп атаған ұқсас жүйеге ие болды. 1964 жылғы SAAB Catherina прототипі және 1965 жылғы Toyota Sports 800 модельдері де 1967 жылғы Porsche 911 Targa-дан бұрын осы сияқты жүйелерді қолданды. Тарга стиліндегі шатырдың ашылуы 1960 және 1970 жылдары кең таралды, себебі АҚШ-тың Көлік департаменті (DOT) көліктердің қауіпсіздігіне байланысты кабриолеттерге тыйым салуы мүмкін деген қауіп болды. Осының салдарынан өндірушілер Targa немесе T-top шатырларын қолдануға көшті. Porsche осы стильді танымал етуге көмектескендіктен, "Targa" атауына сауда белгісін тіркеді, ал өндірушілер алынып-қойылатын шатырларына басқа атаулар іздеді. Porsche "Targa" атауын Сицилиядағы Targa Florio жарысынан алды, онда Porsche үнемі табысқа жететін. "Targa" италия тілінде "тақта" немесе "плакат" деген мағынаны білдіреді. Targa және T-top модельдерінің саны бірте-бірте азайды, өндірушілер оларды қатты шатыры бар және Mercedes Benz SLK сияқты металл шатыры бар толыққанды кабриолеттерге, сондай-ақ орындықтардың артындағы құлаудан қорғайтын және алдыңғы жел терезесіне енгізілген құрылымдық нығайту элементтеріне алмастырды.

Шыны шатыр

1996 жылы Porsche 993 Targa моделінде қысылатын шыны шатыр тұңғыш рет пайда болды, бұл дизайн 996 және 997 Targa модельдерінде де жалғасты. Шыны шатыр артқы терезенің астына қысылып, үлкен ашық жерді көрсетеді. Жабық шатырдың жылыжай эффектін азайту үшін күңгірттендіргіш қолданылды. Бұл жүйе толыққанды жаңа дизайн болды, себебі бұрынғы Targa модельдерінде алынып-орнатылатын шатыр бөлігі және роликке қарсы қорғаныс ретінде қызмет ететін кең B тірегі болған. Жаңа шыны шатыр дизайны 993 Targa-ның басқа 911 Carrera нұсқаларымен салыстырғанда бірдей бүйірлік пішінін сақтауға мүмкіндік берді және ескі жүйенің алынып тасталған шатырын сақтау қиындығын жойды. Targa моделінің шатыры шыны шатырмен алмастырылды. 911 Targa толығымен жаңа 996 моделімен жалғасты және көтерілетін артқы шыны терезеге ие болды. Бұл өз кезегінде 911-дің кейінгі 997 үлгісінде де қолданылды.

Моторлы шатыр

911-дің соңғы екі ұрпағы – 991 және 992 типтері енгізілгенде және өндірілгенде, Porsche Targa моделін 996/997 типті сумен салқындатылатын бұрынғы модельдерден өзгеше бағытта дамытуға шешім қабылдады. Жаңа Targa модельдері 2013 және 2019 жылдары ұсынылды. 993/996/997 Targa модельдерінен айырмашылығы, жаңа машиналар алдыңғы орындықтардың үстін жабатын қатты шатыр панелін пайдаланып, Targa тарихының бастапқы кезеңдеріне қайта оралды. Дегенмен, бұрынғы 911 модельдеріндегі қолмен көтерілетін панельдерден өзгеше, 991 және 992 типті Targa модельдерінің шатыр панельдері автоматты түрде көтеріліп, артқы шыны шатыр астына жиналады, ал шыны шатыр өзі шатыр панелі орналасқанда жоғары көтеріліп, жолдан шығарылады. 991 типті Targa сонымен қатар ауамен салқындатылатын Targa модельдерінің ең айқын және көзге түсетін дизайны болған «Targa штангасы» стиліндегі элементін қайта енгізді. Бірақ бұрынғы Targa шенберлерінен айырмашылығы, 991 типіндегі штанга бөліктерден құралған, көлденең бөлігі – тік тіректерден көтерілетін жеке механизмді бөлік, бұл қатты шатыр панелі мен оның моторлы бөліктеріне машина ішіне жиналатын кезде артқа жылжуға мүмкіндік береді.

Айналмалы шатыр

Ferrari 2005 жылы Леонардо Фиораванти еңбек еткен Ferrari Superamerica моделіндегідей 180 градусқа бұрылатын шатыры бар, тарга шатыры мен жиналмалы металл шатырдың гибридтік нұсқасын ұсынды. Бұл идея 2000 жылы жасалған өзінің Alfa Romeo Vola концептісінде алғаш рет көрсетілген еді. Содан кейін бұл концепция 2010 жылғы Renault Wind моделінде де пайдаланылды.