Кіріспе

Венгрияның ғылыми қоғамы – Венгрия Ғылым академиясы (Magyar Tudományos Akadémia, MTA) – Венгрияның ең маңызды және беделді ғылыми қоғамы. Оның кеңсесі Будапештте, Дунай өзенінің жағасында, Сечени ракпарт және Академия көшесі арасында орналасқан. Оның басты міндеттері – ғылымды жетілдіру, ғылыми жаңалықтарды тарату, ғылыми зерттеулерді қолдау және венгр ғылымын ел ішінде және әлемде таныстыру.

Тарих

Академияның тарихы 1825 жылы граф Истван Сеченьи өзінің бір жылдық табысын Пресбургте (Позоны, қазіргі Братислава, сол кездегі Венгрия Парламентінің орны) өткен диетаның аудандық сессиясында ғылыми қоғамның мақсаттарына бағыштаған кезде басталды, және оның үлгісін басқа делегаттар да қайталады. Оның міндеті – венгр тілін дамыту, ғылым мен өнерді венгр тілінде зерттеу және тарату болды. 1845 жылы қазіргі атауын алды. Оның орталық ғимараты 1865 жылы Ренессанс жаңғыруы стилінде салынды. Архитекторы – Фридрих Август Стулер.

Венгрия ғылым академиясының президенттері

Граф Йозеф Телеки 17 қараша 1830 – 15 ақпан 1855
Граф Эмиль Дессеффи 17 сәуір 1855 – 10 қаңтар 1866
Барон Йозеф Эотвос 18 наурыз 1866 – 2 ақпан 1871
Барон Меньхерт Лонья 17 мамыр 1871 – 3 қараша 1884
Доктор Áгостон Трефорт 28 мамыр 1885 – 22 тамыз 1888
Барон Лорánd Эотвос 3 мамыр 1889 – 5 қазан 1905
Альберт Берзевичи 27 қараша 1905 – 22 наурыз 1936
Архгерцог Иосиф Габсбург 22 наурыз 1936 – қазан 1944
Юла Корнис 7 наурыз 1945 – 29 қазан 1945
Юла Моор 29 қазан 1945 – 24 шілде 1946
Золтан Кодалы 24 шілде 1946 – 29 қараша 1949
Иштван Русзняк 29 қараша 1949 – 5 ақпан 1970
Тибор Эрдей Груз 5 ақпан 1970 – 16 тамыз 1976
Янош Сентгатутхай 26 қазан 1976 – 10 мамыр 1985
Иван Т. Беренд 10 мамыр 1985 – 24 мамыр 1990
Домокос Косари 24 мамыр 1990 – 9 мамыр 1996
Ференц Глатц 9 мамыр 1996 – 4 мамыр 2002
Шилвештер Визи 5 мамыр 2002 – 6 мамыр 2008
Йожеф Палинкаш 6 мамыр 2008 – 5 мамыр 2014
Ласло Ловаш 6 мамыр 2014 – 31 шілде 2020
Тамаш Фрейнд 1 тамыз 2020 – қазіргі уақытқа дейін

Сеченый әдебиет және өнер академиясы

Сеченый әдебиет және өнер академиясы (Széchenyi Irodalmi és Művészeti Akadémia) 1992 жылы МТА-мен байланысты, бірақ тәуелсіз академия ретінде құрылды. Оның белгілі мүшелері - жазушылар Дьердь Конрад, Магда Сабо, Петер Надаш, пианист Золтан Кочис, кинорежиссерлер Миклош Янчо және Истван Сабо. Соңғы президент - кинорежиссер Кароли Макк, ол Ласло Добзайдан кейін қызметке келді (Ласло Добзай 2011 жылдың 20 сәуірінде отставкаға кетті).