Кіріспе

Математикада Паскаль пирамидасы – триномиялық сандардың үш өлшемді құрылымы, олар триномиялық кеңеюдің және триномиялық таралудың коэффициенттері болып табылады. Паскаль пирамидасы – биномдық сандарды қамтитын және биномдық кеңею мен биномдық таралуға қатысты екі өлшемді Паскаль үшбұрышының үш өлшемді аналогы. Биномдық және триномдық сандар, коэффициенттер, кеңейтулер және таралулар – бірдей атаулары бар көпмүшелік құрылымдардың ішкі жиындары.

Паскаль үшбұрышы мен мультиномиалдық коэффициенттерге параллельдер

Бұл кесте триномиалдық кеңеюдің және триномиалдық үлестірудің қасиеттерін қорытындылайды. Ол оларды биномиалдық және мультиномиалдық кеңейтулермен және үлестірулермен салыстырады:

Көпмүше түрі биномиалдық триномиалдық мультиномиалдық
Көпмүше реті 2 3 m
Көпмүше мысалы A+B A+B+C A+B+C+...+M
Геометриялық құрылым үшбұрыш тетраэдр m-симплекс
Элемент құрылымы түзу қабат топ
Элемент симметриясы 2 жол 3 жол m жол
Элемент бойынша терминдер саны n+1 =
Элемент бойынша коэффициенттердің қосындысы 2n 3n mn
Термин мысалы AxBy AxByCz AxByCz...Mm
Барлық терминдердің дәрежелерінің қосындысы n n n
Коэффициент теңдеуі
Коэффициенттердің қосындысы "жоғарыда" 2 3 m
Жұп коэффициенттердің қатынасы 2 6 m(m-1)

Симплекс – кез келген өлшемдегі ең қарапайым сызықтық геометриялық форма. Тетраэдрлер және үшбұрыштар сәйкесінше 3 және 2 өлшемдегі мысалдар болып табылады. Биномиалдық коэффициент формуласы әдетте , мұндағы n−x = y түрінде беріледі.

Қолданылуы

Генетикада бір шағылысудағы әртүрлі генотиптердің арақатынасын анықтау үшін Паскаль пирамидасын қолдану жиі кездеседі. Бұл, фенотиптер санына (генотиптер саны + 1) тең келетін қатарды қарастыру арқылы жасалады. Сол қатар – пропорцияны көрсетеді.