Кіріспе
Саигё Хоши (西行法師) – Хэйан дәуірінің соңы мен Камакура дәуірінің басындағы жапон ақыны.
Saigyō Hōshi (西行法師) was a Japanese poet of the late Heian and early Kamakura period.
Өмірбаян
Сато Норикио (佐藤義清) Киотода ақсүйек отбасында дүниеге келді. Ол ескі сарай ақсүйектері мен жаңа самурай жауынгерлері арасындағы биліктің ауыр өзгеру кезеңінде өмір сүрді. Маппо дәуірі басталғаннан кейін буддизмнің құлдырап бара жатқаны және құтқарылудың бұрынғыдай тиімді құралы емес екені есептелді. Өміріндегі осы мәдени өзгерістер оның поэзиясында көңіл көксүреу сезімін тудырды. Жастық шағында ол зейнеткер император Тобаның күзетшісі қызметін атқарды, бірақ 1140 жылы, 22 жасында, себептері қазірге дейін белгісіз, ол дүниеден қол үзді және монахқа айналды. Кейіннен ол «Батыс сапары» деген мағына беретін псевдоним алды, бұл Амида Будда мен Батыс жұмағына сілтеме еді. Ол Сага, Коя тауы, Йошино, Исе және тағы да көптеген жерлерде ұзақ уақыт жалғыз өмір сүрді, бірақ оның Солтүстік Хонсюға жасаған көптеген ұзақ, поэтикалық сапарларымен танымал, олар кейіннен Башоның «Ішкі жолға тар жол» еңбегіне шабыттандырды. Ол Фудзивара но Тейканың жақын досы болды. Санкашу (山家集) – Сайгоның жеке поэзия жинағы. Саигёнің өлеңдері кірген басқа жинақтар – «Шин Кокин Вакашу» және «Шика Вакашу». Ол 72 жасында Кавачи провинциясындағы (қазіргі Осака префектурасы) Хирокава ғибадатханасында қайтыс болды.
He later took the pen name , meaning “Western Journey”, a reference to Amida Buddha and the Western paradise. He lived alone for long periods in his life in Saga, Mt. Koya, Mt. Yoshino, Ise, and many other places, but he is more known for the many long, poetic journeys he took to Northern Honshū that would later inspire Bashō in his Narrow Road to the Interior. He was a good friend of Fujiwara no Teika. Sankashū (山家集) is Saigyō's personal poetry collection. Other collections that include poems by Saigyō are the Shin Kokin Wakashū and the Shika Wakashū. He died at Hirokawa Temple in Kawachi Province (present day Osaka Prefecture) at age 72.
Стиль
Саигё заманында, Кокин Вакашүмен салыстырғанда, Маниошү вака поэзиясына бұрынғыдай үлкен әсер етпеді. Кокин Вакашү субъективті сезімдерге, сөз тіркесіндегі ойынға, өлеңнің ағысына және әдемі тілге (қарапайым емес, сондай-ақ псевдоқытай тіліне ұқсамайтын) баса назар бөлсе, Саигё және оның ізімен келген ақындардың өлеңдерінен құралған Шин Кокин Вакашү бұрынғыдан азырақ субъективті, етістіктер аз, есімдер көп, сөз тіркесіндегі ойынға онша қызығушылық танытпады, қайталауға мүмкіндік берді, өлең ағысында үзілістер болды, тілі аздап қарапайымданып, көңіл көтеріңкісіз және мұңдырақ болды. Сол тұстағы алабұрлы заманға байланысты, Саигё тек моно но авереге (өзгерістен туған қайғыға) ғана емес, сонымен қатар сабиге (жалғыздыққа) және канашиге (қасіретке) де назар аударды. Саигё буддалық монах болғанымен, ол әлемге және табиғаттың сұлулығына терең бірге болды.
Мұра
Сайгоның саяхаттары әйел Нидзё үшін шабыт көзі болды, ол өзінің "Товазугатари" еңбегінде 8 жасында Саигоның шығармаларын оқығаннан кейін осы сияқты саяхат кітабын жазуды армандағанын айтады. Кейін Нидзё Саигоның жолымен буддалық кесіпті таңдап, ол сипаттаған көптеген орындарды аралады. Басё одан кейін Саигодан көркемдік шабыт алды. Мысалы, Саигоның Шиогошидегі қарағайға арналған өлеңін келтіріп, ол: «Егер біреу осы қарағай туралы тағы бір өлең жазуға тырысса, ол қолына бесінші саусақ қосуға ұқсайды» деп жазды.
Ресурстар
Мередит МакКинни. Айға қарай қарау: Жалғыздықтың буддалық өлеңдері, Шамбала басылымы, 2021. Саигё, Тау үйінің өлеңдері, Бертон Уотсон аударған, Колумбия университетінің баспасы, 1991 ж. қатты мұқабасы, жұмсақ мұқабасы [233 бет]. Саигё, Айға көрініс: Саигё (1118–1190) өлеңдерінің таңдамасы, Уильям Р. Лафлер аударған, New Directions, 1978. Уильям Р. Лафлор. Таңғажайып қараңғылық: Саигёнің өмірі, заманы және поэзиясы. Бостон: Wisdom Publications, 2003 ж. жұмсақ мұқабасы [177 бет]. Бұл "Айға көрініс" кітабындағы материалдарды кеңейтілген және жетілдірілген қайта өңдеу.