Кіріспе

Құс түрлері

Қара мойынды тоқушы (Ploceus nigricollis) – Камеруннан батысқа, ал Кения мен Оңтүстік Сомалиге дейін Африканың көп бөлігінде тұрақты көбейетін құс түрі.

Таксономия және жүйелеу

Бұл түрді 1805 жылы француз орнитологы Луи Пьер Вьейо ресми түрде сипаттап, Malimbus nigricollis деп атады. Сипаттама Анголаның Кабинда провинциясындағы Малимбе (қазіргі Малембе) маңынан алынған бір мысалға негізделген. Түр эпитеті nigricollis латын сөздерінің комбинациясы болып табылады, яғни niger – "қара", ал collis – "мойын" деген мағынаны білдіреді.

Сипаттама

Қара мойынды тоқушы - 16 см ұзындықтағы, денелі құс, мықты конус тәрізді мүсілі бар. Солтүстік тұқымдасының ересек еркегінің жоғарғы жағы мен қанаттары зәйтүн түсті, ал астыңғы жағы мен басы сары. Онда қара бетпердесі және кеудешесі, сондай-ақ сары ирисі бар. Жұптаспау кезеңіндегі еркегінің басы сары, басының үсті зәйтүн түсті, жоғарғы жағы сұр, ақшыл. Қанаттары сары және қара болып қалады. Ересек ұрғашысының да жоғарғы жағы мен қанаттары зәйтүн түсті, ал астыңғы жағы мен басы сары. Онда қара бетпердесі бар, бірақ кеудешесі жоқ. Нигериядан шығысқа қарай таралған оңтүстік тұқымдасының сыртқы түрі мүлдем өзгеше, жоғарғы жағы мен құйрығы дерлік қара. Қара мойынды тоқушы жәндіктермен және өсімдіктермен қоректенеді. Бұл құстың дауысы ысқырықтайтын «дү-дү-түй» деп естіледі.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл тоқушы орманды жерлерде, әсіресе ылғалды ортада кездеседі.

Мінез-құлық және экология

Ол шөп пен өрмелегіш өсімдіктерден жасалған, 15 см төмен қарай бағытталған кіреберіс туннелі бар, дөңгелек жұмыртқа камерасынан төңіліп тұратын үлкен, қалың тоқыма ұя салады. Ұя ағаш бұтағынан ілініп тұрады және 2-3 жұмыртқа қояды. Олар жұптармен ұялайды, бірақ көбеймейтін кезде шағын топтарға бірігеді.