Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сен-Ло – Францияның солтүстік-батысындағы коммуна. Нормандия аймағындағы Манш департаментінің астанасы. Шербур қаласынан кейін Манш департаментінің екінші ірі қаласы болғанымен, департамент префектурасы мәртебесін сақтап тұр. Бұл округтің және екі кантонның (Сен-Ло 1 және Сен-Ло 2) орталығы болып табылады. Тұрғындары "Сен-Луа" (Saint-Lois) деп аталады. "Лаудуа", "Лаудиен" немесе "Лаудиниен" аттары да қолданылады. Екінші дүниежүзілік соғыста қираған қала ретінде танылған Сен-Ло 1948 жылы Құрмет Легионы орденімен марапатталды және Самуэль Беккет тарапынан танымал болған "Қирағандардың астанасы" деген лақап атын алды.
Saint Lô (/US//s//æ̃// /'/l//oʊ//, //s//eɪ//n//t// // //, //s//ən//t// // /, sɛ̃ lo; ) is a commune in northwest France, the capital of the Manche department in the region of Normandy. Although it is the second largest city of Manche after Cherbourg, it remains the prefecture of the department. It is also chef lieu of an arrondissement and two cantons (Saint Lô 1 and Saint Lô 2). who are called Saint Lois(es). The names of Laudois(es), Laudien(ne)s or Laudinien(ne)s are also cited. A martyr city of World War II, Saint Lô was decorated with the Legion of Honour in 1948 and was given the nickname "Capital of the Ruins", a phrase popularised by Samuel Beckett.
Орналасқан жері
Сен-Ло Манш облысының орталығында, Сен-Лойс бокажының төңірегінде, Канның батысында, Шербурдың оңтүстігінде және Ренннің солтүстігінде орналасқан. Қала Бриовера деген атпен Котентин түбегіндегі Арморикан массивіне жататын тақталы тасқа (шист) тіреліп, Вир өзенінің – қала орталығын басып тұратын – Дольле және Тортерон өзендерімен қосылған жерінде пайда болды. Бұл өзендер қала ішінде арналармен ағып жатыр. Қаланың тарихи ядросы Л'Энклос деп аталды, ол пассивті қорғануға өте ыңғайлы болған. Аймақтың шығысында 1964 жылы қосылып алынған Сент-Томас-де-Сен-Лоның оңтүстігіндегі бұрынғы Сен-Круа-де-Сен-Ло коммунасы жатыр.
Saint Lô is in the centre of Manche, in the middle of the Saint Lois bocage, west of Caen, south of Cherbourg and north of Rennes. The city was born under the name of Briovera on a rocky outcrop of schist belonging to the Armorican Massif, in the Cotentin Peninsula, between the confluences of the Vire – which dominates the city centre – with the Dollée and Torteron, two rivers channelled in their urban sections. This historic heart of the city became L'Enclos, a site well suited to passive defence. The east of the territory is the former commune of Sainte Croix de Saint Lô, south of Saint Thomas de Saint Lô, absorbed in 1964.
Климат
Сент-Лоның жұмсақ мұхиттық климаты бар, оның қыстары жылы, ал жаздары қоңыржай болады. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері миллиметрді құрайды. Жауын-шашын жыл бойы жиі жауады, бірақ ең көп жауын күз және қыс айларында, Атлант мұхитынан келген ауа райының бұзылуына байланысты болады. Олар көбінесе қатты болмайды және көбінесе нөсер жаңбыр түрінде жауады. Орташа температура градусқа тең. Қыста орташа температура аралығында өзгереді. Жылына 30-40 күнге дейін аяз болады. Жазда орташа температура шамамен градусқа жетеді.
Saint Lô has a mild oceanic climate characterised by mild winters and temperate summers. It has an average annual rainfall of per year. Rainfall is quite frequent throughout the year but most abundant in autumn and winter, in connection with the disturbances coming from the Atlantic Ocean. Rarely intense, they often fall in the form of drizzle. The average temperature is In winter, the average temperature ranges between There are between 30 and 40 days of frost per year. In summer, the average temperature lies around .
Көлік
Сен-Ло Манш департаментінің орталығында орналасқан, демек ол Солтүстік Котентин және Оңтүстік Манш арасындағы маңызды байланыс нүктесі болып табылады.
Saint Lô is located in the centre of the department of Manche and is therefore a node of communication between Nord Cotentin and southern Manche.
Жол
Сен-Ло Котанс-Байо осінің ортасында (Route nationale 172 [fr]) орналасқан. 1980 жылдары қаланың оңтүстігіндегі кептелісті азайту үшін айналма жол салынды. Шербург портына қолжетімділікті арттыру үшін аймақ және департамент екі қатарлы жол салуға шешім қабылдады, Route nationale 174 [fr]. Бұл жол Еуропалық E03 бағытының бөлігі болып табылады және Гилбервильдегі түйіскен жер арқылы оңтүстіктен Реннеге және Еуропаға тікелей байланыс құрады. Оңтүстік бөлігі қазір Сен-Ло қаласын тікелей A84 автожолымен жалғастырады, бұл Каен және Реннеге автокөлікпен баруға мүмкіндік береді. Қазіргі уақытта салынып жатқан солтүстік бөлігі аяқталғаннан кейін Шербург пен Англияға 13-ші ұлттық жол арқылы қолжетімділік пайда болады. Екі қатарлы жолдың салынуы шағын оңтүстік айналма жолды батысқа қарай кеңейтуге және оны толыққанды қалалық айналма жолға айналдыруға мүмкіндік берді. Бұл сонымен қатар, агломерацияның қазіргі дамуына зор үлес қосатын жаңа бизнес аймақтардың құрылуына және кеңеюіне жағдай жасады.
Saint Lô lies halfway along the Coutances–Bayeux axis (Route nationale 172 [fr]). A bypass road was commissioned in the 1980s to allow the decongestion of the city from the south. To open up the port of Cherbourg, the region and the department decided the construction of a dual carriageway, Route nationale 174 [fr]. It is a part of the European route E03 and enables direct connection to Rennes and Europe from the south, through the interchange at Guilberville. The southern section now connects Saint Lô directly to the A84 autoroute, allowing motorway access to Caen and Rennes. The commissioning of the northern section, which is currently under construction, will meanwhile allow access to Cherbourg and England via the Route nationale 13. The construction of the dual carriageway allowed the extension of the small South ring road heading west and its mutation into genuine urban bypass. It has also enabled the creation and expansion of new business zones which contribute strongly to the current growth of the agglomeration.
Темір жол
Сен-Ло вокзалы Каен-Ренн темір жолындағы TER пойыздарымен қызмет көрсетеді [fr]. Бұл, Каен бағытында Лисон арқылы немесе Котанс бағытында саяхаттайтын жолаушылар үшін қызмет көрсетулердің басым бөлігін құрайды. Бірнеше пойыз, күніне екі рет бара-қайта рейстік қызмет көрсетеді, олар Аванш арқылы Реннеге дейін қатынайды. 2006 жылы Лисон мен Сен-Ло арасындағы темір жол учаскесі электрлендірілгеннен кейін, SNCF және жергілікті билік органдары екі жыл бойы, 2008 жылдың желтоқсанынан 2010 жылдың желтоқсанына дейін, Париждегі Сен-Лазар вокзалына тікелей Intercités қызметін (пойыз алмастырмай) ұсынды. Жолаушылардың жеткілікті саны болмағандықтан бұл қызмет тоқтатылды. Конде-сюр-Вирге дейінгі пайдаланылмаған бұрынғы өнеркәсіптік желі де бар. Gourfaleur мен Condé sur Vire арасындағы учаске, Вир өзені бойындағы жағалау жолына жақын орналасқан, 2007 жылдан бері Вир аңғарының Vélorail [рельстік велосипед] жолы ретінде пайдаланылуда.
The Gare de Saint Lô is served by TER trains on the Caen – Rennes railway line [fr]. It is in the majority of services for travellers in the direction of Caen via Lison or in the direction of Coutances. A few trains, two daily return trips, serve as far as Rennes via Avranches. Following the electrification of the section of railway between Lison and Saint Lô during 2006, the SNCF and local communities experienced a direct Intercités service (without change of train) to the Gare Saint Lazare in Paris for two years, between December 2008 and December 2010. This service was not sustained due to a lack of sufficient number of passengers. There is also the disused former industrial line to Condé sur Vire. The section between Gourfaleur and Condé sur Vire, adjacent to the towpath along the Vire, is used by the Vélorail [rail cycle] of the Vire valley since 2007.
Әуе және өзен көлігі
Префектура мәртебесіне қарамастан, қаланың жанында әуежай жоқ. Ең жақын әуежай – Лессей, ал ірі әуежайға жету үшін Каен Карпике, Шербург Мопертус немесе Ренн-Сен-Жак әуежайларына бару қажет. Бұрын Вир өзенімен ішкі су көлігі арқылы тас (тау жынысы) тасымалданатын, арнайы салалық қайықтар қолданылған. Бірақ, өзен мен қажетті жабдықтың күтілмеуі салдарынан қазір бұл мүмкін емес.
Despite its status of prefecture, there is no airfield in the vicinity of the town. The nearest is that of Lessay, and for an airport, to join that of Caen Carpiquet, Cherbourg Maupertus or Rennes – Saint Jacques. Inland waterway transport on the Vire once existed with scows ensuring the transport of tangue (rock) [fr]. It is no longer possible, due to lack of maintenance of the various equipment and the Vire.
Тарих
Сен-Ло Нормандия экономикасының маңызды орталығы болып ұзақ жылдар бойы саналды. Ол көрші елдердің, соның ішінде Англияның қызығушылығын тудырып, көптеген басып алушылықтарға ұшырады. 19-ғасырдың соңында қала бірінші өнеркәсіптік революциядан тиісінше пайдалана алмағандықтан, бұрынғыдай үстемдік позициясын жоғалтты, бұл өзгеріс негізінен шаруа халқына әсер етті. Алайда, орталықсыздандыру саясаты қаланың қайтадан дамып, маңызға ие болуына жағдай жасады.
Saint Lô has long been an important centre of the economy of Normandy. It has attracted the covetousness of neighboring nations, including England, resulting in many successive invasions. It lost its dominant position towards the end of the 19th century because it failed to take advantage of the first Industrial Revolution, which instead affected much of the predominantly peasant population. However, the decentralisation policy allowed the city to return to the foreground.
Бриовер
Бастапқыда Бриовера (Галл тілінде «Вир өзеніндегі көпір» деген мағынаны білдіреді) (көбінесе француз тілінде Бриовере деп жазылады) деп аталған қала, қамалдардың үстінде және төңірегінде салынған. Қаланың тарихы Галл бекінісі ретінде басталып, оны Котентиннің Унелли тайпасы мекендеген. Бриовера б.з.б. 56 жылы Квинт Титуриус Сабин бастаған римдіктер тарапынан, Мон Кастрде [fr] олардың көшбасшысы Виридовикстің жеңілісінен кейін басып алынды. Рим бейбітшілігі Галло-римдік ауылдық аймақтардың дамуына ықпал етті, Канизи, Мариньи және Тесси-сюр-Вир сияқты жерлердегі Римдік шаруа үйлерінің (villae rusticae) үлгісінде салынды. Олардың аттары кельт тібінен шыққан *i āko жұрнағына негізделген, және көбінесе Галло-римдік тұрғынның латындық есімімен біріктірілген. Кейін, III ғасырда бұл аймақ түрлі саксон шапқындығына ұшырады. Франктар бұл жерде әкімшілік билікті орнатпады, бірақ Бриовера монета соғу құқығына ие болды. Тарихшы Клод Фуше былай деді: «Кутэнтинде, біздің Меровинг патшаларымызбен бірге, саксондар (Сесендер) қоныстанды, олар қарақшылар еді, және каролингтер бұл жерді тастап кеткен сияқты, өйткені біздің патшаларымыз Норман және басқа да теңіз тонаушыларына түзету жасау үшін тым алыс және өзгермелі болды». Христиан діні өте кеш тарады. 511 жылға дейін Котанс епископтарының тізімінде тек төрт адам болды. 525–565 жылдары епископ болған Лауд Котанстың мұнда резиденциясы болды. Ол қайтыс болғаннан кейін қасиетті деп жарияланды және Бриоверада оның қабірі орналасқандықтан, оған ерекше құрмет көрсетілді. Паломничество жасалып, қала Сент-Лод деп аталды, содан кейін 8-ғасырдан бері Сент-Ло деген атпен белгілі болды.
Originally called Briovera (meaning "Bridge on the Vire River" in Gaulish) (often written in French as Briovère), the town is built on and around ramparts. The town started life as a Gallic fortified settlement, occupied by the tribe of the Unelli of Cotentin. Briovere was conquered by the Romans led by Quintus Titurius Sabinus in 56 BC, after the defeat of their leader Viridovix at Mont Castre [fr]. Roman peace led the development of Gallo Roman rural areas, on the model of the Roman villae rusticae as in Canisy, Marigny and Tessy sur Vire, whose names are based on the suffix iSuffix acum [fr], of location of Celtic origin * i āko , and often composed with a Latin personal name, carried by a Gallo Roman native. Then, the region was the scene of various Saxon invasions during the 3rd century. The Franks did not establish an administrative power there, although Briovera was nevertheless entitled to hammer coinage. Historian Claude Fauchet said, "the Coutentin, at the same time as our Merovingian kings, was inhabited by the Sesnes (Saxons), pirates, and seems to have been abandoned by Carolingians, as variable and too remote for correction by our kings, to the Normans and other plunderers of sea "
Sainte Croix Church was built in 300, said to be on the ruins of a temple of Ceres. Christianity grew quite late. There were only four List of bishops of Coutances [fr] before 511. Laud of Coutances, bishop in 525–565, had a residence here. After his death he was beatified and was particularly honoured by Briovera, which would have housed his tomb. A pilgrimage was conducted and the city took the name of Saint Laud, and then the name Saint Lô which has been known since the 8th century.
Орта ғасырлар
Бреттондықтар Сүлеймен патшаның басшылығымен 836 жылдан бастап Котентин түбегінің батыс жағалауын мекендеуге кірісті. 867 жылы тамыз айында Шарль Бальд Соломонға Константин округін (Comitatus Constantiensis) сыйлады, оған оның ықпалы шамалы болды. 889 жылы викингтер Вир өзенімен жоғары көтеріліп, Сен-Ло қаласын қоршады. Дәстүр бойынша, 9 ғасырдың басында Шарльмен салынған мықты қамалдармен қорғалған қала бастапқыда қарсылық көрсетті. Содан кейін шабуылшылар су көзін кесіп, тұрғындарды қарсылық танысуға мәжбүр етті. Викингтер тұрғындарды, оның ішінде Кутанс епископын қырғынға ұшыратты және қаланы толығымен қиратты. Епархияның орталығы Руан қаласына көшті. Тек 1025 жылы епископ Герберт Сен-Ло қабырғаларына оралып, епископтық орынды қайта жаңғыртуға шешім қабылдады. Кейін Джеффри де Монбрей билігімен қала зор экономикалық өркендеуді бастан кешірді, Сицилиядағы нормандық жорықтардың артықшылықтарын пайдаланды. Джеффридің жақын серігі Роберт Гискард Апулия мен Калабриядан маңызды олжа әкелді, және осы байлықтың арқасында Джеффри 1056 жылы Кутанс соборын қайта тұрғыза алды. Сен-Ло өте шебер алтыншылармен танымал болды, тіпті Жеңімпаз Вильгельмнің әйелі, Фландрияның Матильдасы, Каендегі (Caen) Әйелдер монастыры үшін (Abbaye aux Dames) екі шамдандырғышқа тапсырыс берді. Аймақ тұрғындары Англияны бағындыруға қатысты. Котентин графы және кейін Англия королі болған Генрих I, 1090 жылы Сен-Ло қаласын нығайтты. 1091 жылы Кутанс епискобы Джеффри де Монбрей Вир өзенінде құлып және диірмендер салдырды. 1135 жылы Генрих I қайтыс болғаннан кейін, Мортен графы Стефан де Блуа және Анжу графы Джеффри патшалықтың мұрагерлігі үшін күресті. Сен-Ло Стефанның жағына шықты, бірақ 1139 жылы Плантенегет әскері оны үш күнде басып алды. Кентербери архиепискобы Томас Бекет Сен-Ло қаласынан өтті, және оған арналған шіркеу, оның есімі Сент-Томас көшесінде сақталғаннан басқа, ешқандай із қалдырмады. 1204 жылы Сен-Ло Филипп II Августқа бағынып, француз қаласы болды. Осы бейбіт кезеңде қала гүлденді: қала сыртында Нотр-Дам шіркеуінің бір бөлігімен бірге Hôtel Dieu салынып, 1234 жылы тігіншілердің цехы құрылды. Сент-Луи қалаға екі рет келді, 1256 және 1269 жылдары. Сен-Ло сол кезде Нормандия герцогтығында Руан және Каеннен кейін үшінші ірі қала болды. 1275 жылы Франция королі Филипп III оған монета соғу құқығын берді, ол 1693 жылға дейін сақталды. Ол "La vache de Saint Lô" (Сен-Ло сиыры) деген атаумен тері өңдеуге маманданған. Рене Тустайн де Биллиден кейін, 1555 жылы оның тігіс және былғары әшекейлеу саудасы бір миллионға жетті; пышақ жасау: 16 ғасырдың мақалы "Кім жақсы пышақ алғысы келсе, Сен-Лоға бару керек"; алтын жасау; және Франциядағы негізгі тоқыма орталықтарының бірі. Олардың көп бөлігі Вирден азырақ күшті, бірақ ағысы тегіс Долье өзенінің жанында орналасқан. Жүн Котентин түбегінің басқа жақтарынан әкелінетін. 1460 жылғы 20 маусымдағы жарлықпен Сен-Лоның жамылғыларына ерекше жиек орнатылды. Англиялықтар 1346 жылғы 12 шілдеде Сен-Васт-ла-Хугке қонды, содан кейін 22 шілдеде Сен-Лоға бет бұрды. Жан Фруассар "Константиндегі Сен-Леудің үлкен қаласы, қиын заманда да бай және саудагерлік қала болды" деп сипаттады. Қала тоналды.
The Bretons, led by King Salomon, began to occupy the west coast of the Cotentin Peninsula from 836. Before their advances, in August 867, Charles the Bald gave Salomon the Comitatus Constantiensis, territory over which he had little influence. In 889, the Vikings travelled up the Vire and besieged Saint Lô. Protected by solid ramparts built, according to tradition, in the early 9th century by Charlemagne, the town did not initially surrender. The attackers then cut the water supply, resulting in the surrender of the inhabitants. The Vikings massacred the inhabitants, including the Bishop of Coutances, and then razed the town. The seat of the diocese moved to Rouen. It was only in 1025 that Bishop Herbert decided to return to the walls of Saint Lô and restore the episcopal see. Then, under Geoffrey de Montbray, the town experienced a great economic development, taking advantage of the Norman expedition in Sicily. Robert Guiscard, a close associate of Geoffrey, brought important loot to Apulia and Calabria, and it was thanks to this treasure that Geoffrey was able to rebuild Coutances Cathedral in 1056. Saint Lô is famous for its goldsmiths and even Matilda of Flanders, the wife of William the Conqueror, ordered two candelabra for the Abbaye aux Dames, Caen [fr]. The population of the region participated in the conquest of England. Henry I, Count of Cotentin and eventually King of England strengthened Saint Lô in 1090. In 1091, Geoffrey de Montbray, Bishop of Coutances, had a lock and mills built on the River Vire. With the death of Henry I in 1135, Stephen of Blois, Count of Mortain and Geoffrey of Anjou disputed the legitimacy of the realm. Saint Lô sided with Stephen but was taken in 1139 by the Plantagenet army in just three days. The Archbishop of Canterbury, Thomas Becket, passed through Saint Lô and a church, of which there remains no trace except the name of the Rue Saint Thomas, was dedicated to him. In 1204, Saint Lô submitted to Philip Augustus and became French. During this period of peace, the town prospered: It had the Hôtel Dieu built on the edges of the town along with part of the Notre Dame church and in 1234 a guild of tailors was established. Saint Louis came to the city twice, in 1256 and 1269. Saint Lô was then the third largest town in the Duchy of Normandy after Rouen and Caen. In 1275 it received the right to mint coins from King Philip III of France, which it maintained until 1693. It specialised in tanneries with the designation la vache de Saint Lô [the cowhide of Saint Lô]. After René Toustain de Billy [fr], its own trade of laces and leather aiguillettes amounted to one million in 1555; in knife making: A 16th century saying "Qui voudroit avoir bon couteau, Il faudroit aller à Saint Lô" [Who would wish to have good knife, it would be necessary to go to Saint Lô]; in goldsmithing; and in textiles, one of the main centres of France. There were more than 2,000 weavers, located mostly near the Dollée, a less powerful river than the Vire but with a smoother flow. Wool was imported from across the Cotentin peninsula. An order of 20 June 1460 fixed a special edge to the sheets of Saint Lô. The English landed at Saint Vaast la Hougue on 12 July 1346 and then moved upon Saint Lô on 22 July. Jean Froissart describes "the big town of Saint Leu in Constentin, for the hard times, was rich and mercantile." The town was sacked.
XVI-XX ғасырлар
Бейбітшілік кезеңі қайта келді, бірақ Котентин маңыздылығын жоғалтты. Франциск I 1532 жылы Нёфбург қақпасында құттықталды. XVI ғасырда протестантизм жеңіске жетті. Сент-Лода 1555 жылдан бері реформаланған шіркеу болды және алғашқы басылған кітаптар протестанттық еңбектер болды. Сент-Ло, әсіресе, Діни соғыстар кезінде қатты зардап шекті. Сент-Ло мен Карантанды ұстаған гугеноттар 1562 жылы Кутансты тонады және епископ Артус де Коссе Бриссакты тұтқынға алды, оны есекке мінгізіп Сент-Ло қаласына сүйреп әкелді. Бірақ, Амбоаз бейбіт шарты 1574 жылдың ақпан айында қаланы Карл IX-қа бағынуға итермелесе де, Норман протестанттары штаб-пәтерін Сент-Лода құрды. Жак II де Гойон де Матиньон басқарған әскерлер 1 мамырда қаланы қоршады, 10 күннен кейін шабуыл жасап, 10 маусымда басып алды. Олардың арасында Бриквиль лорды Коломбьер басқарған 500-ден астам адам қаза болды, бірақ Монтгомеридің протестанттық капитан Габриэль I Долле есігінен қашып құтылды. Қала Жак II де Гойон де Матиньонға берілді, ол цитадель салдырды. Екі жылдан кейін Кутанс епископтарының қаладағы билігі мәңгілікке тоқтады. Соғыстың салдарынан 1580 жылы Сент-Ло президенттік кеңсесін жоғалтты, ол Кутансқа, биліктің астанасына көшірілді. XVII ғасырдың ортасында қабырғалардың бір бөлігі қиратылды, ал қала Нёфборг деп аталатын жаңа ауданмен кеңейді. Нант эдиктының күшін жоюдан кейін (1685), көптеген шеберлер Сент-Лодан кетіп қалды. 1636 жылы үкімет Котентинде габельді кеңейтуге тырысқанда, «жалаңаяқтар көтерілісі» аймақты сәл сілкіндірді. Аймақ, әсіресе, «d'estame» жүн шұлықтарын өндіруде гүлденді. 1678 жылы Сент-Ло қасиеттері Нотр-Дамға қайтарылды. 1761 жылы салынған Париж мен Шербург арасындағы жол Сент-Ло арқылы өтеді, бұл сауданы жеңілдетті. 1789 жылғы Француз революциясы Францияның әкімшілік бөлінісін құлатты және департамент астанасы 1794 және 1796 жылдар аралығында уақытша Кутансқа орналастырылды. Сент-Ло Революция кезінде өз атауын өзгерткен француз коммуналарының тізіміне «Азаттық тасы» деп аталды және Марс алаңында ағаш отырғызылды. Қала Террор кезеңінде көп зардап көрмеді, бірақ шуандармен шағын қақтығыстар болды. Наполеон дәуірінде ұлттық асыл тұқымдық шаруашылық құрылды. 1827 жылы Франция герцогинясы Мария Тереза Сент-Ло арқылы өтіп, ландшафттың сұлулығына тәнті болды. Одан кейін ол Вир өзенін кеме жүзе алатындай етіп, Сент-Лоға теңіз әкелуді жоспарлады. 1833 жылы Вир және Таут каналының құрылысы Карантан мен Сент-Ло арасындағы байланысты қамтамасыз етті. Содан кейін 1835 жылдың 10 шілдесінде Вир кеме жүзе алатын өзен деп жарияланды. Барон Альфред Моссельман Сент-Лода порт салды, 250-ге жуық әскери тұтқындар мен испан тұтқындарын жұмысқа алды. Кеме жасау шеберханасы құрылды және 1841 жылы 50 тоннадан 1846 жылы 132 тоннадан астам жүк тасымалданды. Моссельман отбасы баржаларды іске қосты және су жолының бойында жылқымен тартуды ұйымдастырды. Әртүрлі тауарлар тасымалданды, бірақ негізінен Понт-Эбер және Кавинь карьерлерінен алынған тас (таңгу) және әк. Осылайша, 1841 жылы 1233 тонна әк өндірісі 1858 жылы 30000 тоннаға дейін өсті. 1867 жылы Вальвире қағаз фабрикасы құйылатын жолдың жанында салынды және қаптама қағазын өндірді. 1930 жылы өрттен жойылып, зауыттың түтіндігінен басқа ештеңе қалмады. Сент-Ло Мальте-ла-Жоли – Шербург теміржолын қабылдамады, өйткені тұрғындары өнеркәсіптік прогрестен қорқып, оларды Парижбен байланыстыратын жолдан бас тартты. Ол 1860 жылы теміржол желісіне қосылды. XIX ғасырда бай шаруашылық аймағының орталығында орналасқан Сент-Ло мал саудасының маңызды орталығы ретінде бекінді, бірақ ауыл халқының өнеркәсіптік революциядан қорқуы оның дамуына кедергі келтірді. Өзен арқылы 53000 тонна жүк тасымалданды, оның тек 6% азық-түлік болды. Каналда ағып кету анықталды және 1926 жылы Вир өзені пайдаланудан шығарылды. Аймақ ауылдық көші-қонды бастан кешірді және 1870 жылғы соғыста және Бірінші дүниежүзілік соғыста зардап шекті. 1930 жылдары Вальвире қағаз фабрикасы өртеніп, қайта салынбады. 1850 жылдан бастап департамент демографиялық жағынан өте теріс болды. Қала Екінші дүниежүзілік соғысқа құлдырап бара жатқан жағдайда кірді. 1914 және 1915 жылдары Сент-Ло 10-шы армия корпусының 2-ші уақытша ауруханасын қабылдады. Жан-Филипптің қылмыстық ісі Сент-Лода болды, содан кейін ол 9 желтоқсан 1940 жылы Кутанстағы Манш апелляциялық сотында сотталды.
The period of peace had returned but the Cotentin lost its importance. Francis I was acclaimed at the door of the Neufbourg in 1532. In the 16th century, Protestantism won the round. Saint Lô had a reformed church from 1555 and early printed books would be Protestant works. Saint Lô suffered notably during the Wars of Religion. The Huguenots, holding Saint Lô and Carentan, ransacked Coutances in 1562 and seized the Bishop Artus de Cossé Brissac, who was dragged in the town of Saint Lô on a donkey. Although, while the Edict of Pacification of Amboise had prompted the city to submit to Charles IX in February 1574, Norman Protestants made their headquarters in Saint Lô. Troops led by the Jacques II de Goyon de Matignon [fr] besieged the city on 1 May, assaulted it 10 days later and captured it on 10 June. There were more than 500 deaths among those whose leader was Colombières, Lord of Bricqueville, but the Protestant Grand Captain Gabriel I of Montgomery escaped through the door of the Dollée. The town was ceded to Jacques II de Goyon de Matignon [fr] who built the citadel. Two years later the seigneury of the bishops of Coutances over the town ceased forever. As a result of the war, in 1580, Saint Lô lost the headquarters of the présidial, transferred to Coutances, capital of the bailiwick. In the mid 17th century part of the walls were destroyed, and the town grew with a new borough known as Neufborg. After the revocation of the Edict of Nantes (1685), most craftsmen abandoned Saint Lô. The Revolt of the va nu pieds shook the area slightly in 1636, when the Government wanted to extend the gabelle in Cotentin. The region flourished especially in the manufacture of so called d'estame wool socks. In 1678, the relics of Saint Laud were brought back to Notre Dame. The route between Paris and Cherbourg, built to 1761, passes to Saint Lô, facilitating trade. The French Revolution of 1789 overthrew the administrative division of the France and the capital of the department was temporarily set at Coutances between 1794 and 1796. Saint Lô took the List of French communes which changed their names during the Revolution [fr] "Rocher de la Liberté" [Rock of Freedom] and a tree was planted on the Champ de Mars. The city was relatively untouched during the Reign of Terror although there were some clashes with the Chouans. The Napoleonic period saw the creation of the national stud. In 1827, Marie Thérèse of France, Duchess of Angoulême, passed through Saint Lô and she was struck by the beauty of the landscape. She then planned to bring the sea to Saint Lô making the River Vire navigable. The creation of the Vire and Taute Canal [fr] in 1833 allowed the establishment of the connection between Carentan and Saint Lô. Then, by order of 10 July 1835, the Vire was classified as navigable. Baron Alfred Mosselman built a port at Saint Lô in recruiting nearly 250 military detainees and Spanish prisoners. A boatyard was created and traffic flowed at 50 tons in 1841 to more than 132 in 1846. Mosselman Family [fr] then launched barges and introduced horse traction by arranging the towpaths of the waterway. Several goods were transported but mainly the Tangue (rock) [fr] and the lime from the quarries of Pont Hébert and Cavigny. It thus passed from 1,233 tonnes of lime production in 1841 to 30,000 in 1858. In 1867, the paper mill of Valvire was built near the spillway and manufactured packing paper. It was destroyed by fire in 1930 and little remains beyond the chimney of the plant. Saint Lô ruled out the Mantes la Jolie–Cherbourg railway because its inhabitants, having fear of industrial progress, refused a path linking them to Paris. It would be attached to the rail network in 1860. In the 19th century, Saint Lô, in the heart of a rich farming area, established itself as an important place for trade in animals, but the fear of the rural population towards the industrial revolution was blocking its development. River traffic transit saw 53,000 tonnes of goods, only 6% of which were foodstuffs. A leak was discovered in the canal and the River Vire was decommissioned in 1926. The region experienced a significant rural exodus and suffered casualties of the war of 1870 and the First World War. The Valvire paper mill burned down in the 1930s and would never be rebuilt. The demographics of the department was very negative from 1850. The city entered World War II in a declining situation. In 1914 and 1915, Saint Lô welcomed the temporary hospital No. 2 of the 10th Army Corps. The criminal case of Jean Philippe took place in Saint Lô, and was then judged by the Court of Assizes of Manche, at Coutances on 9 December 1940.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1940 жылы Франция басып алынды және Роммель басқаратын 7-ші танк дивизиясы Нормандияға енді. Мақсаты – Шербург қаласын басып алу болды. Манш облысының орталығы 1940 жылдың 17 маусымы күні түнінде неміс әскері стратегиялық торап Сент-Лоны басып алғандықтан, айналып өтілді. Осы кезеңде Артур Ле Дюк жасаған норманды сүтші әйелдің және Хавин мүсіні, жергілікті саясаткерлердің қарсылығына қарамастан, сатылып, зеңбірек жасау үшін балқытылды. 1943 жылдың наурыз айында немістер таудың астынан туннель қазуға шешім қабылдады. Агнео институтымен бірге қазылған болғанымен, қазірге дейін бұл туннельдің қандай мақсаты болғанын ешкім анық айта алмайды. Нормандия шайқасы басталғанға дейін STO-дан жұмысшылар тартылды. Содан кейін, құрылысы аяқталмай жатқан жер астындағы бөлмелер, қарама-қарсы орналасқан Hôtel Dieu ауруханасының және Сент-Ло халқының бір бөлігіне пана болды. 1944 жылдың қаңтар айында бір неміс әскері атып өлтірілді, бірнеше жергілікті тұрғын тұтқындалды. Кинотеатрлар, театрлар мен барлар жабылды, радиолар тәркіленді және кешкі комендант сағат 20:00-ге дейін ұзартылды. Нормандияны азат ету кезінде Сент-Ло екі рет әуе шабуылына ұшырады. Біріншісі – 1944 жылдың 6-7 маусымында D күніне қараған түнде американдықтардың қалаға жасаған бомбалауы. Америкалықтардың алғашқы әуе шабуылынан шамамен 800 азамат қаза тапты. Одақтас авиация бір апта бойы электр станциясы мен теміржол инфрақұрылыма күнделікті шабуылдар жасады. Екінші әуе шабуылы 17 шілдеде Сент-Ло шайқасы кезінде басталды, бұл шайқас USS St. Lo кемесіне есім беруге себеп болды. Бұл жолы қаланы немістер бомбалады. Басты көлік орталығы болғандықтан, қала Нормандия шайқасының басталуынан бастап, Нормандиядан шығу операциясы – «Кобра» операциясына дейін әскери іс-қимылдардың орталығы болды. Әуе және жер шабуылдарының салдарынан Сент-Ло дерлік толығымен қирады (әдеттегі бағалау бойынша 90-95%). Самуэль Беккет бұл қаланы «Қираған орындарының астанасы» деп атады. Сент-Ло – Фалаз аңғарының ашылуына көмектескен маңызды қалалардың бірі болды, бұл одақтас күштерге немістерді Солтүстік Франциядан ығыстыруға мүмкіндік берді. Генерал-майор Чарльз Герхардттың бұйрығымен, майор Томас Хоуидің денесі, кейін «Сент-Ло майоры» деп танылған, туға оралған күйде жиптің үстінде тасымалданды, осылайша ол қалаға бірінші болып кірген америкалық деп есептелді. Сент-Ло 1948 жылдың 2 маусымында «Манш департаментінің астанасы» атағымен, елдің тағдырына толық сенім білдірген қалалар тізіміне енді. 6-7 маусым күні түнінде көрсеткен қаһармандық бейбітшілігі үшін, тұрғындары өздерін қираған астананың азаматтары деп санауға лайық болды. Бұл наградаларды 6 маусымда президент Винсент Ориоль табыс етті. Бұрынғы Сент-Круа-де-Сент-Ло және Сент-Томас-де-Сент-Ло коммуналары да 1948 жылдың 11 қарашасында 1939-1945 жылдарғы Крест де Гер орденімен марапатталды.
France was invaded in 1940 and the 7th Panzer Division, commanded by Rommel, entered Normandy. The objective being the capture of the city of Cherbourg, the centre of Manche was bypassed as the German Army occupied Saint Lô, a strategic crossroads, on the night of 17 June 1940. During the occupation, the statue of the Norman dairywoman and the Havin statue, both made by Arthur Le Duc [fr] were sold and melted to make cannons, despite opposition from local politicians. In March 1943, the Germans decided to dig a tunnel under the rock. For the time being, no one is able to say what the usefulness of this tunnel would have been, though it was dug at the same time as the Agneaux Institute. Workers from the STO would be required until the beginning of the Battle of Normandy. Then, the underground, under construction, would house the sick of the Hôtel Dieu located opposite and a part of the Saint Lô population. A German soldier was shot in January 1944 and several local people were arrested. The cinema, theatre and bars were closed, radios confiscated and the curfew was extended to 8pm. During the Liberation, Saint Lô suffered two series of air attacks during the Battle of Normandy. The first was the bombardment of the city by the Americans during the night of D Day 6–7 June 1944. The first American air strike killed almost eight hundred civilians. Allied planes continued to attack the power plant and rail facilities daily for a week. A second series of air attacks began on 17 July, during the Battle of Saint Lô, which would give its name to the USS St. Lo. This time the city was bombed by the Germans. As a main transport center, the city was a nexus of military activity starting the Battle of Normandy and on to the breakout from Normandy, Operation Cobra. As a result of air and ground attacks, Saint Lô was almost totally destroyed (90–95% according to common estimates). The city was dubbed "The Capital of the Ruins" by Samuel Beckett. Saint Lô was one of the key cities to the opening of the Falaise Gap, which ultimately allowed Allied forces to expel the Germans from northern France. By order of Major General Charles Gerhardt, a jeep carried the body of Major Thomas Howie, later immortalized as "The Major of St. Lô", wrapped in a flag on its hood so that it could be said that he was the first American to enter the city. Saint Lô received the List of towns decorated with the Legion of honour [fr] and the Croix de Guerre 1939–1945 on 2 June 1948 with a citation for "capital of the Manche Department which has retained full confidence in the destiny of the country. Suffered on the night of 6–7 June, with a heroic calm, an air bombardment to such a point that its inhabitants could consider themselves as citizens of the capital of the ruins". These awards would be given on 6 June by President Vincent Auriol. The two communes, now absorbed from Sainte Croix de Saint Lô and Saint Thomas de Saint Lô, were also decorated with the Croix de Guerre 1939–1945 on 11 November 1948.
Соғыстан кейінгі кезең
Соғыстан кейін қаланың қайта салынуы керек пе, әлде бомбалаудың куәсі ретінде қираған күйінде қалдыру керек пе деген сұрақ туды. Бір американдық сарбаз: "Біз осы жерді тозақтан босаттық" деді. Толығымен қираған (97%) Сент-Лоға "Қирағандар астанасы" деген лақап ат қойылды, бұл атау Архиепископ Бернард Жаклинге тиесілі. Бұл қираған жерлердің префекті Эдуард Лебас [fr] Котансқа көшуге мәжбүр болды. Сэмюэл Беккет 1946 жылғы 10 маусымдағы "Қирағандар астанасы" атты туындысында осы қираған астананы жаңғыртты, ол Raidió Éireann үшін жазылған еді. Бұл оның Сент-Лода көргендері мен жасағандарының оған қаншалықты әсер еткенін көрсетеді. Нотр-Дам шіркеуінің қабырғалары әлі де бомбалаудан және қақтығыстардан қалған іздерді сақтап тұр. Халық ақырындап қалаға орала бастады. 1944 жылдың 12 тамызында 180 адам болды, бірақ АҚШ билігі тұруға рұқсат бермеді және билеттер берді. 1944 жылдың 15 қазанына дейін созылған, тұрғындар мен сарбаздардың мәйіттерін тазалау жұмысы басталды. Бірақ билік өкілдері Сент-Лоны қайта құруға асықпады. Шындығында, кейбіреулер қаланың қасіретіне куәлік ретінде қираған жерлерді сақтап, кейін жаңа Сент-Лоны салуға ниеттенді. Халық саны азайды, олар қалаға қайта оралуды қалады. 1945 жылдың сәуірінде Франциядағы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі қайта құру министрі Рауль Дотри уақытша ағаш казармалар салуды ұсынды. Бұл құрылыстар сыйлықтардың арқасында бой көтерді. Соғыста қаза тапқандарға арналған швейцариялық қайырымдылық қоры [fr] 620 000 швейцариялық франк бөліп, үйлер мен қоғамдық орталық салуға жәрдемдесті. 1949 жылдың 10 қазанында Швейцария қалаға 649 490 франкқа бағаланған алтын құймасын сыйға тартты. 1948 жылы он тұрғын үй кешені салынды, олардың кейбіреулерінде 70-тен астам үй болды. Казармалар жинақталған күйде жеткізілді, оларды орнында құрастыру оңай болды. Әрқайсысының шығу тегіне қарай ерекшеліктері болды (швед, фин, швейцар, француз, американ, канада). Ирландиялық Қызыл Крест 25 ғимараттан тұратын 100 төсектік аурухананың құрылысына қатысты (Пастер колледжімен бір деңгейде орналасқан) және 1945 жылдың тамызынан бастап 174 тонна жабдық жеткізді. Аурухана 1946 жылдың 7 сәуірінде ашылды, ал ирландиялық медициналық бригада 1947 жылдың қаңтар айының басында Сент-Лодан кетті. Ағаш құрылыстардан тұратын бұл аурухана 1956 жылға дейін жұмыс істеді. 1948 жылға қарай, Сент-Лоны қайта құру қажет болды. Бұл жұмыс реконструкцияның бас архитекторларының бірі Андре Хилт (1946 жылы қайтыс болды) жасаған жоспарлар негізінде жүзеге асырылды. Ол қаланың жалпы құрылымын сақтап, оны қазіргі заманғы қажеттіліктерге бейімдеуді ұсынды. Президент Винсент Ауриоль қоныс аударудан кейін төрт жыл өткен соң, алғашқы тасты салды. Қаланың қирауына өтемақы ретінде американдықтар бомбалаудың артында заманауи аурухана салуды шешті. Жобаны сәулетші Пол Нельсон жасады, ол заманауи стильдегі ғимарат салуды ұйғарды. Ол Вильдьеу жолында орналасқан. Жұмыс 1949 жылы басталды және 1956 жылдың 10 мамырында аяқталды. Фернан Легер салған монументалды мозаика бейбітшілік пен франко-американдық достыққа арналған. Котентин түбегін бейнелейтін алма ағашының гүлдеген бұтағымен екі қол суреттелген. Ол кезде бұл Еуропадағы ең үлкен аурухана еді. 1949 жылдың 29 қарашасында журналист Фредерик Поттешер Манш префектурасын Сент-Лодан көшірмеу туралы болжам жасады. Бірақ реконструкция кезінде ол уақытша Котансқа орналастырылды. Халықтың барлығы бұған жауап берді және 2400-ден астам қол жиналды. 1953 жылы префектура Сент-Лоға жаңа ғимаратқа көшіп келді. Сент-Ло қайтадан салынды. Басты стиль – бетонның үстемдік еткен неорегионалистік функционализм. Оның ескірген және бірқалыпты сипаты көп ұзамай сынға ұшырады. Бұл таңдау, жағдайлармен және Сент-Лоның тұрғын үй мәселелерімен байланысты болғандықтан, бүгінде өкініш тудырса да, Сент-Ло, Гавр немесе Лориан сияқты емес, қайта құру кезеңінің ең айқын куәліктерінің біріне айналды. Кейбір көшелерде ескі Сент-Лоның іздері сақталған: Рю-ду-Нёфбург, Рю-Крои-Кануэ және Фалурдель көшелеріндегі кейбір үйлер, Рю-Сен-Жорж және Порт-ау-Фор көшелері. Соңғы көшеде Сент-Лоның соңғы ортағасырлық жолы орналасқан. 1964 жылы Сент-Ло екі көршілес коммунаны: Сен-Круа-де-Сент-Ло (1962 жылы 660 тұрғын, аумақтың шығысында) және Сен-Томас-де-Сент-Ло (306 тұрғын, оңтүстігінде) қосты. Қала "Алтын отыз жылдық" экономикалық өсуден пайда тапты және 1968 мен 1975 жылдар арасында халық саны 30%-ға өсті. Доллее және Валь-Сен-Жан аймақтарында көп қабатты үйлер салынды. Театр 1963 жылы ашылды. 1990 жылдары қала әкімшілігінің алаңы толығымен қайта жаңартылды. Қала Нормандияға қонған күнінің 50 жылдығына арналған үлкен демонстрация ұйымдастырды. Вир өзенінің жағалауы жаңартылды, жағалау жолы мен жасыл жағажай құрылды, Танг жеріндегі Quai алаңында. Өзен арқылы жүретін қайық қайта құрылды, бұл бұрынғы өзен трафигін еске түсірді. 2004 жылы Буа-Жюган ауылдық аймағында тұрғын үйлер салынды, жасыл кеңістіктерді сақтау және үлкен су орталығы құрылды. Кейіннен Де-Роншеттер су мұнарасы сол кездегі ерекше әдіспен салынды, өйткені резервуар (ұшатын тәрелкеге ұқсайтын) жерде салынды, содан кейін тіреуіштер жүйесі арқылы көтерілді, оның денесін құрайтын сақиналар дайындалды. Осылайша, оның биіктігі телекоммуникациялық желілерге (ұялы телефон, WiMAX және FM радио) орнатуға мүмкіндік береді.
After the war the question arose as to whether the town should be rebuilt or left with its ruins intact as a testimony to the bombing. One American soldier laconically commented: "We sure liberated the hell out of this place". Almost totally destroyed (97%), Saint Lô had the unenviable nickname of Capital of Ruins, an expression attributed to Archbishop Bernard Jacqueline. It was the reason which compelled the prefect of the ruins Édouard Lebas [fr] to settle in Coutances. This Capital of Ruins was revived by Samuel Beckett in his text The Capital of Ruins of 10 June 1946, which he wrote for Raidió Éireann, proving how much it remained marked by what he had seen and done in Saint Lô. The Notre Dame church located on the ramparts still bears the scars of bombing and bloody clashes which took place. The population timidly returned to the city. There were 180 people on 12 August 1944, but U. S. authorities decided not to issue authorisation of residence and supplied tickets. A lengthy clean up began, including the corpses of residents and soldiers, which lasted until 15 October 1944. However, officials hesitated to rebuild Saint Lô. Indeed, some were willing to leave the ruins as a testament to the martyrdom of the city and later rebuild a new Saint Lô. The population declined, preferring to reinhabit its city. In April 1945, the Reconstruction in France after World War II [fr] Minister Raoul Dautry advocated a provisional wooden barracks building. These huts are built through the generosity of the donations. Thus, the association of the Swiss donation for war victims [fr] unblocked an appropriation of 620,000 Swiss francs to build homes and a community centre. On 10 October 1949, Switzerland offered a gold ingot to the city which yielded 649,490 francs. There were ten housing estates in 1948, some which contained over 70 houses. The barracks were delivered in kit form, and it was enough to build them on the spot. Each had different specifics according to their place of origin (Swedish, Finnish, Swiss, French, American, Canadian). The Irish Red Cross participated in the construction of a 100 bed hospital consisting of 25 buildings (located level with the Pasteur college) and landed 174 tons of equipment starting in August 1945. The hospital was inaugurated on Sunday, 7 April 1946 and the Irish medical team left Saint Lô at the beginning of January 1947. This hospital, consisting of wooden shacks, operated until 1956. By 1948, a more permanent Saint Lô had to be rebuilt. This would be done on the basis of plans designed by the Chief Architect of the reconstruction André Hilt (died 1946), which had proposed to retain the general fabric of the town by adapting it to modern needs. President Vincent Auriol laid the first stone just four years after landing. As partial reparation for the destruction of the city, the Americans, behind the bombing, decided to build a modern hospital. The plans were made by the architect Paul Nelson, who decided to build a contemporary style building. It is located on the Route de Villedieu. Work began in 1949, and it was completed on 10 May 1956. A monumental mosaic was made by Fernand Léger, which pays tribute to peace and Franco American friendship: Both hands towards the Cotentin Peninsula symbolised with an apple tree branch in bloom. It was at that time the largest hospital in Europe. On 29 November 1949, the journalist Frédéric Pottecher submitted a hypothesis to not move the prefecture of Manche from Saint Lô. Although, during the reconstruction, it was temporarily placed in Coutances. The whole of the population reacted and a petition collected more than 2,400 signatures. The prefecture returned to Saint Lô in 1953, into new premises. Saint Lô was rebuilt. The dominant style was a neo regionalist functionalism which was dominated by concrete. Its dated and monotonous character was soon criticised. If this choice, dictated by the circumstances and the immediate problems of the housing of Saint Lô, leaves regrets today, it makes Saint Lô, on a smaller scale than Le Havre or Lorient, one of the most striking testimonies of the reconstruction period. A few streets contain vestiges of the old Saint Lô: some houses on the Rue du Neufbourg, Rue Croix Canuet and Falourdel, Rue Saint Georges and Porte au Four. This last street houses the last medieval way of Saint Lô. In 1964, Saint Lô absorbed two neighbouring communes, Sainte Croix de Saint Lô (660 inhabitants in 1962, to the east of the territory) and Saint Thomas de Saint Lô (306 inhabitants to the south). The town benefitted from the economic growth of the Trente Glorieuses and the population grew by 30% between 1968 and 1975. It built neighbourhoods of buildings in the Valley of the Dollée and Val Saint Jean. The theatre, meanwhile, was inaugurated in 1963. The square of the town hall was completely redeveloped in the 1990s. The city organised a large demonstration on the occasion of the fiftieth anniversary of the Normandy landings. The edges of the Vire were reconfigured with the rehabilitation of the towpath and the creation of a green beach, at the Place du Quai à Tangue. A scow was rebuilt and crossed the river, in order to remember former river traffic. In 2004, the rural area of Bois Jugan was urbanised, with the creation of housing within a framework of preservation of green spaces and a large aquatic centre. Later, the Des Ronchettes water tower was built following an unusual method for the time, since the tank (strongly resembling a flying saucer) was built at the ground level, then raised by a system of jacks, as the rings composing its body were manufactured. As such, its elevation allows a mounting point for telecommunication (mobile phone, WiMAX, and FM radio) networks.
Революция кезінде
Революциялық кезең үшін көптеген мұрағаттардың жойылғандығы нақты нәтиже алуға мүмкіндік бермейді. + Сен-Ло қаласының әкімдерінің тізімі, 1784–1799 жылдар Басталуы Аяқталуы Аты-жөні Партиясы Басқа деректер 1784 жылдың шілдесі 1789 жылдың шілдесі Франсуа Бертран де Бацилли де ла Понтерие 1789 жылдың шілдесі 1789 жылдың соңы Пьер Луи Дениер де Френес (1751–1797) 1789 жылдың соңы 1790 жылдың қарашасы Жак Мишель Франсуа Оури де Бойсвал 1790 жылдың қарашасы ? Антуан Вийяр де Бойсмартин (1747–1815) ? 1791 жылдың қарашасы М. Дубуссон 1789 жылғы ұлттық милиция капитаны 1791 жылдың қарашасы 1792 жылдың 3 желтоқсаны Жак Мишель Франсуа Оури де Бойсвал 1792 жылдың 3 желтоқсаны 1794 жылдың 8 қаңтары Антуан Вийяр де Бойсман 1794 жылдың 8 қаңтары ? Жак Мишель Франсуа Оури де Бойсвал 1799 жыл Жан Батист Антуан Бернар (1815)
For the revolutionary period, the destruction of most of the archives does not allow a definitive result. + List of mayors of Saint Lô, 1784–1799 Start End Name Party Other details1784July 1789François Bertrand de Bacilly de la PonterieJuly 1789Late 1789Pierre Louis Denier des Fresnes(1751–1797)Late 1789November 1790Jacques Michel François Oury de BoisvalNovember 1790?Antoine Vieillard de Boismartin(1747–1815)?November 1791M. DubuissonNational militia captain in 1789November 17913 December 1792Jacques Michel François Oury de Boisval3 December 17928 January 1794Antoine Vieillard de Boismartin8 January 1794?Jacques Michel François Oury de Boisval?1799Jean Baptiste Antoine Bernard (1815)
Үшінші республика
Сен-Ло қаласының әкімдері тізімі, 1870–1944 жылдар
+ List of mayors of Saint Lô, 1870–1944 Start End Name Party Other details18707 February 1874Auguste Houssin Dumanoir (1808–1889)Physician7 February 187420 May 1888Gustave Rauline [fr] (1822–1904)20 May 188820 December 1896Henri Amiard (1841–1896)20 December 189615 May 1904Alfred Dussaux (1848–1915)Avowed elected to the left15 May 19047 April 1907Jules Dary (1839– )Elected to the leftFormer merchant7 April 190710 May 1908René Thomas (1856–1937)Elected to the rightPhysician10 May 19081915Alfred DussauxAvowed elected to the left19151919Auguste Leturc (1852–1924) Doctor19191925Antoine Ludger (died in 1958) Veterinarian19251926Émile Enault (1871–1926) Director of the Journal de la Manche19271929Jules Herout Honorary head of division at the prefecture19291944Anésime Périer (1876–1958) Trader
Басталуы Аяқталуы Аты-жөні Партиясы Басқа мәліметтер
1870 7 ақпан 1874 Огюст Гуссен Думануар (1808–1889) Дәрігер
7 ақпан 1874 20 мамыр 1888 Густав Раулин [fr] (1822–1904)
20 мамыр 1888 20 желтоқсан 1896 Генри Амиард (1841–1896)
20 желтоқсан 1896 15 мамыр 1904 Альфред Дюссо (1848–1915) Сол жақтан сайланды деп мәлімдеді
15 мамыр 1904 7 сәуір 1907 Жюль Дарри (1839–) Сол жақтан сайланды, бұрынғы саудагер
7 сәуір 1907 10 мамыр 1908 Рене Томас (1856–1937) Оң жақтан сайланды, дәрігер
10 мамыр 1908 1915 Альфред Дюссо Сол жақтан сайланды деп мәлімдеді
1915 1919 Огюст Летюр (1852–1924) Дәрігер
1919 1925 Антуан Людгер (1958 жылы қайтыс болды) Ветеринар
1925 1926 Эмиль Эно (1871–1926) «Journal de la Manche» журналының директоры
1927 1929 Жюль Эру Префектурадағы бөлім бастығының құрметті аты
1929 1944 Анезим Перье (1876–1958) Саудагер
+ List of mayors of Saint Lô, 1870–1944 Start End Name Party Other details18707 February 1874Auguste Houssin Dumanoir (1808–1889)Physician7 February 187420 May 1888Gustave Rauline [fr] (1822–1904)20 May 188820 December 1896Henri Amiard (1841–1896)20 December 189615 May 1904Alfred Dussaux (1848–1915)Avowed elected to the left15 May 19047 April 1907Jules Dary (1839– )Elected to the leftFormer merchant7 April 190710 May 1908René Thomas (1856–1937)Elected to the rightPhysician10 May 19081915Alfred DussauxAvowed elected to the left19151919Auguste Leturc (1852–1924) Doctor19191925Antoine Ludger (died in 1958) Veterinarian19251926Émile Enault (1871–1926) Director of the Journal de la Manche19271929Jules Herout Honorary head of division at the prefecture19291944Anésime Périer (1876–1958) Trader
Экономика
Каен, Шербург және Ренн қалаларының тоғысқан жерінде орналасқан бұл қала Манш аймағының орталық бөлігіндегі базарлық орталыққа табиғи бейімділікке ие. Шеберлер мен сауда қаласы, өркендеуінің бір бөлігін префектура мәртебесіне қарыз, ол кеш индустриялану кезеңін бастан өткізіп, бүгінде аймақтық агроөнеркәсіп саласында өзінің орнын нығайтуға тырысады. Осыған қарамастан, Сент-Ло аймағы аймақтың ең аз өнеркәсіптік дамыған аймақтарының біріне айналды. Оның 6,7% жұмыссыздық деңгейі жас жұмысшылардың Каен және Рен аймақтарына қоныс аударуын да жасырады. Route nationale 174 [fr] тас жолының пайдалануға берілуі Манш орталығын ашуға және жаңа өндірістік аймақ (ZAC Neptune) құруға көмектесті. 2008 жылы Сент-Ло қаласы компаниялар мен жеке тұлғаларға жоғары жылдамдықты интернетке (шамамен 1 Гбит/с және жеке тұлғалар үшін 100 Мбит/с) қол жеткізуге мүмкіндік беретін оптикалық талшықты кабельмен жабдықталды. Компаниялар бұл жылдамдыққа 2008 жылдың қыркүйегіне дейін қол жеткізе алатын болса, жеке тұлғалар 2009 жылдың қыркүйегіне дейін күте тұруға тиіс еді. Сент-Ло Франциядағы осындай мөлшердегі алғашқы қалалардың бірі болып оптикалық талшықты интернет желісімен жабдықталды.
The city, at a crossroads between Caen, Cherbourg and Rennes, has a natural vocation of marketplace in the centre of the Manche bocage. A city of craftsmen and trade, which owes part of its prosperity to its status of prefecture, it has experienced a late industrialisation and attempts to assert its place, today, in the regional agri food industry. Despite this, the Saint Lô country became one of the less industrial areas of the region. Its unemployment rate of 6.7% also hides an exodus of young workers to the area of Caen and Rennes. The entry into service of the Route nationale 174 [fr] helped open up the centre of Manche and create a new industrial zone (ZAC Neptune). In 2008, Saint Lô was equipped with fibre optic cable to allow companies and individuals to have very high speed internet (approximately 1 Gbps and 100 Mbit/s for individuals). Companies should have had access to this speed by September 2008, with individuals not before September 2009. Saint Lô will be one of the first cities in France of this size to be equipped with a fibre optic internet network.
Менеджмент және коммерция мектебі
Сен-Ло қаласындағы Менеджмент және коммерция мектебі 1988 жылы FIM тобының қолдауымен құрылды және қазіргі таңда Ив Риколлео басқарып тұр. Франциядағы EGC ұлттық желісінің мүшесі болып табылатын мектеп, үш жылдық жауапты маркетинг, сату және басқару салаларын қамтитын коммерциялық білім береді. Мектепке жыл сайын шамамен 40 жаңа студент қабылданады.
The School of Management and Commerce of Saint Lô was established in 1988 under the auspices of the FIM Group and is currently headed by Yves Ricolleau. A member of the national network of the EGC, the school offers Studies in commerce in France [fr] consisting of three years of responsible marketing, commercialisation and management. The school gains about 40 new students each year.
Футбол
2014–2015 жылдары «Сан-Ло-Манш» футбол клубы CFA 2-де және төменгі Нормандия лигасында (футбол) тағы екі командамен дамыды. 2004 жылы клуб CFA лигасында өнер көрсетті. Клубтың үй стадионы – жаңадан салынған Луи Виллемер стадионы. «Union sportive Sainte Croix de Saint Lô» футбол командасын төменгі Нормандия лигасында және тағы екеуін аудандық лигаларда дамытады.
In 2014–2015, FC Saint Lô Manche developed its team first in CFA 2 and two other teams in the League of Lower Normandy (football) [fr]. In 2004, the club was playing in the CFA. The club home is the recently built Louis Villemer Stadium [fr]. The Union sportive Sainte Croix de Saint Lô develops a football team in the League of Lower Normandy and two others in district divisions.
Басқа спорттық клубтар
Jimmer's de Saint Lô [fr]: Бейсбол командасы Франция чемпионатында екі рет жеңіске жетті (1996 және 1997 жылдары). 2006 жылы Франция чемпионатының элиталық дивизионында өнер көрсеткен клуб, 2007 жылғы маусымда қаржылық қиындықтарға байланысты төмендеп, 2008 жылы аймақтық деңгейде жалғастырды. Нормандия жылқы көрмесі – жарыс аттарын насихаттауға арналған маңызды іс-шара. Бұл жыл сайынғы шара 15 тамызға жуық аптада өтеді. Андре Дессуде басқаратын Team Nissan France Dessoude командасы ралли-рейд чемпионатына, оның ішінде Дакар раллиіне қатысады. 2002 жылы ол Джонни Холлидейді шақырып алды. ASPTT Saint Lô Handball 2012 жылы Францияның Ұлттық 3-ші дивизионындағы француз ерлер гандбол чемпионатына қатысты. Сент-Ло регби клубы. Сен-Ло ату клубы, бұрынғы Буффало клубы, 1952 жылдың 4 тамызында құрылды; негізгі ату алаңы 91 Rue Poterne мекенжайында, Tour des Beaux Regards тұрғызылған жерде, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер қазған аяқталмаған жер асты госпиталінің туннельдерінде орналасқан. Агнео Сент-Ло шахмат клубы. Франциядағы ең белсенді шахмат клубтарының бірі ретінде танылған. Жас команда бірінші ұлттық дивизиондағы топ-16-ға кіреді. Сен-Ло волейболы 2012 жылы Францияның Ұлттық 3-ші дивизионындағы ерлер волейбол чемпионатында ойнады. Сент-Ло Флорбол [fr] – Манш аймағындағы флорболдан алғашқы клуб. ARC Club saint lois: 1977 жылы құрылған садақ ату клубы, Манштағы жетекші клуб. Patronage laïque saint lois [Saint lois зайырлы меценаттығы]: Үстел теннисі клубы.
Jimmer's de Saint Lô [fr]: Baseball team was twice champion of France (1996 and 1997). Evolving in the Championship of France elite in 2006, the club was dropped for the 2007 season for financial reasons and evolved at the regional level in 2008. The Normandy Horse Show is a major riding event for the promotion of the saddle horse. The annual event takes place around the week of 15 August. Team Nissan France Dessoude, directed by André Dessoude, participates in Rally raid Championship, including the Dakar Rally. In 2002, he hired Johnny Hallyday. ASPTT Saint Lô Handball inhabited the French Men's handball Championship of France National 3 [fr] in 2012. Saint Lô Rugby Club. Saint Lô shooting club, formerly Buffalo Club, created 4 August 1952; the main shooting stand is located at 91 Rue Poterne to the level of the Tour des Beaux Regards in the tunnels of the old unfinished German underground hospital, dug during the World War II. Agneaux Saint Lô Chess Club. Recognised as one of the most dynamic chess clubs in France. The young team is part of the Top 16, first national division. Saint Lô Volley was playing in the Men's volleyball Championship of France National 3 [fr] in 2012. Saint Lô Floorball [fr], the first club of floorball in Manche. ARC Club saint lois: Archery club established in 1977, premier club in Manche. Patronage laïque saint lois [Saint lois secular patronage]: Table tennis club.
Нотр-Дам шіркеуі
Нотр-Дам де Сент-Ло шіркеуі – 13 ғасырдың соңынан бастап төрт ғасыр бойы бұрынғы сарайдың шапельін алмастыру үшін салынған, өрнекті готика стилінің ескерткіші. Ол қоршаумен қоршалған және 1840 жылы тарихи ескерткіштер тізіліміне енгізілген. Виктор Гюго сыртқы уазданатын орынға назар аударған және оны Адель Фушерге жазған хатында «ерекше» деп атаған. Ол 1863 жылы қаланың жаңартылуына дейін жоспарланған бұзудан қорғады. Ғимарат Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ауыр қирауға ұшырады, бірақ 1944 жылғы бомбалаудан кейін тұрған жалғыз ғимараттардың бірі болды. Соғыс кезінде уақытша алынып, кейін сақталған боялған әйнек терезелерге қарамастан, неміс артиллериясымен атқан Солтүстік мұнарасының құлауынан кейін ғимараттың негізгі бөлігі қирады. Оның шатыры мен қасбеті, сондай-ақ екінші мұнараның жоғарғы бөлігі де қирады. Шіркеуді дәл сол күйінде қайта салудың орнына, тарихи ескерткіштердің архитекторлары соғыс салдарынан қалған жараны көрсету үшін жасыл тақталы қасбет салуға шешім қабылдады. Нотр-Дам дю Пилье мүсіні 1467 жылға дейін сақталып келген, бірнеше рет қиратылып, қайта жасалған және қазір апсидалық шапельдегі бағанада орналасқан.
The Church of Notre Dame de Saint Lô [fr] is a monument of Flamboyant Gothic style erected on four centuries from the end of the 13th century to replace the former castle's chapel. It is located in the Enclos surrounded by ramparts and was listed on the register of historic monuments in 1840. The outdoor pulpit was noted and drawn by Victor Hugo, which he called 'unique' in a letter to Adèle Foucher. He protected it from demolition, which was planned prior to town renovation in 1863. The building suffered heavy destruction during World War II, although it was among the only standing buildings after the 1944 bombings. If the stained glass windows were saved, after being always present since temporary removal during the war, the nave was gutted following the collapse of the North Tower which was shelled by German artillery. Its roof and façade were destroyed, as well as the top of the other tower. Instead of rebuilding the church identically, the architect of Historic Monuments decided to build a greenschist frontage to highlight the scar left by the war. The statue of Notre Dame du Pilier is from 1467; having been destroyed and remade several times, it is now housed on a column in the apse chapel.
Сент-Крой шіркеуі
Сент-Лоның [fr] Сент-Круа шіркеуі, дәстүр бойынша, 4-ші ғасырда Әулие Елена салған шағын ғибадатхананың және Карл Ұлы құрған аббаттың мұрагері болып саналады. 1132 жылы Котанс епископы (бұрын Корнуоллдағы Бодмин аббаттығының приоры) Алгар Августин аббаттығын құрғандығы жақсы құжатталған. Романдық стильдегі шіркеу 1202 жылы қасиеттендірілді, содан кейінгі ғасырларда бірнеше рет қайта жаңартылды. Хор 16-шы ғасырда қайта жасалды, ал қоңырау мұнарасы 1860-1863 жылдар аралығында салынды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жанында орналасқан қоңырау мұнарасы құлап, оның қираған жеріне майор Хоуидің денесі қойылды; 1957 жылы алдыңғы алаңда заманауи стильде жаңа қоңырау мұнарасы қайта салынды. Шіркеу алаңында 2005 жылы ашылған Алжир және Индоқытай соғыстарының құрбандарын еске алуға арналған облыстық ескерткіш орналасқан.
The Church of Sainte Croix of Saint Lô [fr] is, according to the tradition, the heir of a chapel built here by St. Helena in the 4th century and of an abbey founded by Charlemagne. Better documented is the creation of an Augustinian abbey by Algar, the new bishop of Coutances (formerly the prior of Bodmin Priory, Cornwall) in 1132. The Romanesque church was consecrated in 1202, being largely remade in the following centuries with successive renovations. The choir was remade in the 16th century while the bell tower is from 1860 to 1863. During World War II, the bell tower (located laterally) collapsed and it was on its ruins where the body of Major Howie was placed; a new bell tower was rebuilt in 1957 on the forecourt in a modern style. On the church square stands the departmental monument in memory of the victims of the wars of Algeria and Indochina, opened in 2005.
Сен-Ло зираты
Сен-Ло зираты Сен-Круа шіркеуі мен ұлттық жылқы шаруашылығы орнының арасында, Лисон жолы бойында орналасқан. Зират Екінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан күшті өзгерістерге ұшыраған, әсіресе 1944 жылғы бомбалаудың азаматтық құрбандарының жерленген орны, Бланше отбасының кесенесі және қаланы азат етуге кіріспес бұрын алғашқы басқару пунктін құрған майор Гловер С. Джонс-младшийдің ескерткіштері бар. Француз революциясы мен Бірінші империяның генералдары тізіміндегі Дагоберттің қабірін де көруге болады. Сондай-ақ, F. Rude-нің шәкірті болған Кабедің қола мүсіні мен шрапнельдің іздері қалған жылап тұрған мүсінге назар аудару қажет.
The cemetery of Saint Lô is located between the Saint Croix Church and the national stud, on the Route de Lison. The cemetery is much marked by the Second World War with the plot of the civilian victims of the bombing of 1944, also the mausoleum of the Blanchet family, and Major Glover S. Johns Junior who installed the first command post before releasing the city. One can still find the tomb of the List of the generals of the French Revolution and the First Empire [fr] Dagobert. Also note the weeping statue which has traces of shrapnel, a bronze sculpture of Cabet, who was a student of F. Rude.
Қалқалар
Сент-Ло қаласында ортағасырлық қабырғалардың қалдықтары да сақталған. Енклостың төрт жағынан үшеуінде қабырғалар әлі де бар. Осы қалдықтардың ішінде: "Қаралы көзқарастар мұнарасы" (Tour des Beaux Regards) қаланың ең тік беткейін бақылайды, ал "Оқ-дәрі қоймасы мұнарасы" (Tour de la Poudrière) – ескі цитадельдің әсерлі әскери ескерткіші, қабырғаның ең маңызды екі бөлігі болып табылады. Оңтүстік жағында 1944 жылғы соғыс салдарынан Рю-ду-Тортерон көшесінің маңында бой көтерген үйлердің орны тазартылды, бұл күтпеген нәтиже берді.
Saint Lô also has remains of its medieval line of walls. Ramparts still exist on three of the four sides of the Enclos. The remains include: Tour des Beaux Regards ("Tower of Beautiful Glances"), commanding the steepest part of the spur of the town, and the Tour de la Poudrière ("Tower of the Gunpowder Store"), an impressive military relic of the old citadel, are the two most notable elements of the ramparts. On the south side, the wartime disaster of 1944 had the paradoxical effect of clearing the base, where houses had grown around the Rue du Torteron.
Ұлттық тұқым
Сен-Ло Франциядағы 23 ұлттық тұқымдық шаруашылықтың ең ірісіне орналасқан. 1806 жылы Наполеон Бірінші империя кезінде "Харас" арқылы Сент-Лоға айғырлардың қоймасын сыйлады. Қойма бастапқыда ежелгі Сент-Круа аббатханасының ғимараттары мен қараусыз қалған жерлеріне орналастырылды (алғаш жалға берілді, содан кейін 22 қыркүйек 1807 жылдан бастап меншікке алынды). Тұқымдық шаруашылық "Харас дю Пин" тұқымын өсіруден жұмысшыларды тартты. Ескі тұқымдық үй жайылды және қаланың меншігіне өтті. Соның салдарынан, сол аттас көше және бұрынғы ат мектебі болған Нормандия ғимараты ғана қалды. Жаңа тұқымдық шаруашылық содан кейін салынды. Генерал де Голль Марокко сұлтанына екі жыл бойын шаруашылықта тұрған тазақан айғыр – Бой де Роузды сыйлады. Содан кейін тұқымдық шаруашылық жасанды ұрықтандыру орталығына, сперманы тоңдыру орталығына және эмбрион ауыстыру бөліміне инвестиция жасап, көбейту саласында біртіндеп дамыды. Осылайша, Сен-Ло сайлау округі Франциядағы көбейту қоймаларының ең жоғары тығыздығына ие.
Saint Lô is home to the largest of the 23 national stud farms in France. In 1806, Napoleon provided Saint Lô with a deposit of stallions by the Haras under the First Empire [fr]. From its origin, the deposit was installed on buildings and abandoned land of the old Abbey of Sainte Croix ( first leased and then owned from 22 September 1807). The stud then recruited from the breeding of the Haras du Pin. The old stud was destroyed and claimed by the city. Thus, there only remains the street of the same name and the Normandy building which was previously the former riding school. The new stud was then built. General de Gaulle offered to the Sultan of Morocco Bois de Rose, a thoroughbred which had been stationed at the stud for two years. The stud then grew gradually in the field of reproduction, by investing in an artificial insemination centre, a centre for the freezing of semen and an embryo transfer unit. Thus, the electoral district of Saint Lô has the highest density of breeding deposits of France.
Шато-де-ла-Восель
Вир өзенінің жағасында орналасқан Вауселль шатосы [fr] 17 ғасырдың күннама жазушысы Люк Дюшеменнің Сент-Лоис ұрпақтарына тиесілі. Сент-Пернелл капелласы – Вауселль лорды Жан Букарттың туындысы, ол Людовик XI-нің рухани кеңесшісі және Сент-Ло приход кітапханасын құрған адам. Бұл кітапхана сол кезде Нормандиядағы екінші ірі кітапхана болып саналды. Вауселльде үш патша қонақтап кеткен: 1346 жылы Едуард III, Жүз жылдық соғыстың басында патша бұл қаланың қауіпсіз емес екенін түсінді, сондай-ақ 1532 жылы Франциск I және Карл IX сапарлары барысында. Көгершін үйі және солтүстік қабырғадағы ниша қорғалатын мүліктер тізіміне енгізілген.
Located on the bank of the Vire, the Château de la Vaucelle [fr] belongs to the Saint Lois descendants of the 17th century diarist Luc Duchemin. The Sainte Pernelle Chapel is the work of a Lord of the Vaucelle Jean Boucart, confessor of Louis XI and founder of the parish library of Saint Lô, which was at the time the second library of Normandy by importance. Three kings resided at the Vaucelle: Edward III in 1346, at the beginning of the Hundred Years' War the king found that it was not a safe city, Francis I during his visit in 1532 and Charles IX. The dovecote and the northern wall niche are listed as protected elements.
Көркемсурет мұражайы
Архитектор Эжен Лесени салған Жан Луршат мәдени орталығы Марс алаңында, Сент-Круа шіркеуінің қарсысында орналасқан. Онда 1989 жылдан бері қала коллекциясындағы Көркемсурет мұражайы орналасқан: Жан Фолленнің жазбалары мен эскиздері, Коро, Гийом Фуас, Евгений Буденнің суреттері. Сонымен қатар, Брюгге шеберханаларынан жасалған "Amours de Gombault et Macée" (16 ғасыр) тоқымалары көрсетілген, олардың арасында Аристотель жыр-дастанының тақырыбындағы эскиз де бар.
Built by the architect Eugène Leseney, the Jean Lurçat Cultural Centre is situated on the Place du Champ de Mars, opposite the Sainte Croix Church. It houses the Museum of Fine Arts where, within the collections of the city since 1989, are found: The writings and sketches of Jean Follain, paintings by Corot, Guillaume Fouace, Eugène Boudin. Is also exposed the tapestries of the Amours de Gombault et Macée [fr] (16th century), composed of eight tapestries from the Bruges workshops including a draft with the theme of the Lai d'Aristote.
Норман Бокаж мұражайы
Бойсуган шаруа қожалығы – 17 ғасырда салынған және 1970 жылға дейін пайдаланылған шаруа үйі. Мұражайға айналдырылған ол 18 ғасырдан бері Норман бокажындағы ауыл шаруашылығының тарихы мен этнографиясын, соның ішінде егін өндіру, жылқы және ірі қара мал шаруашылығын көрсетеді. Типтік шаруашылық құрылыстары (шеберхана, сарай, астық қоймасы және май зауыты) қайта жаңартылған.
Boisjugan farm is a farmhouse from the 17th century which was in use until 1970. Converted into a museum, it traces the history and ethnography of agriculture in the Norman bocage since the 18th century with agricultural practices, horse and cattle breeding. Typical sites are reconstructed (workshop, stable, barn and creamery).
Мадлен шіркеуі
Сен-Ло қаласындағы Мадлен шіркеуі ұлттық жылқы шаруашылығы орнының қасында, Баеу қаласына қарайтын жолда орналасқан. Бұл 14 ғасырдағы бұрынғы мәйітхананың қалдығы. 1974 жылғы 3 тамызда тарихи ескерткіш ретінде тіркелді және 1988-1994 жылдары қалпына келтірілді. 1995 жылғы мамыр айында 1944 жылы Сен-Ло қаласын азат еткен 29-шы және 35-ші дивизиялардың сарбаздарына арналған ескерткіш ашылды. Суреттер, естелік тақталар, стендтер және тулар қойылған.
The Chapelle de la Madeleine of Saint Lô [fr] is located right next to the national stud, on the road to Bayeux. It is a relic of a former leprosarium from the 14th century. It was classified as an historical monument on 3 August 1974 and was restored between 1988 and 1994. A memorial was inaugurated in May 1995 in honour of the soldiers of the 29th and 35th divisions who liberated Saint Lô in 1944. Photos, commemorative plaques, tables and flags are on display.
Басқа да елеулі жерлер
Қаладағы ескерткіш АҚШ армиясының 29-шы дивизиясының 116-шы жаяу әскер полкінің 3-ші батальонының командирі, майор Томас Хоуидің құрметіне орнатылған. Осы бөлім 1944 жылдың 18 шілдесінде қаланы азат еткен. Хоуи бөлімшесі қалаға кірер алдында қаза тапты, сондықтан оның әскерлері оның тумен жабылған денесін колоннаның басындағы джиптің капотына қойып, ол қалаға кірген алғашқы американдық болсын деген ниетте болды. Ол "Сен-Ло майоры" деп белгілі болды.
A memorial in the city honours Major Thomas Howie, Commander of the 3d Battalion, 116th Infantry Regiment of the U. S. Army's 29th Division; the unit that liberated the city on 18 July 1944. Howie was killed just before his unit entered the city and was so highly respected that his men placed his flag draped body on the hood of a jeep at the front of the column so he could be the first American to enter the city. He became famous as the "Major of Saint Lô".
Қалалық алаң
1990 жылы қайта жобаланған қала алаңы қара асфальттан тұрады және жерде орналасқан прожекторлармен жарықтандырылған. Түнде ол әуежайдың ұшу-қону жолағына ұқсайды. Алаңның жоғарғы жағында сүтші әйелдің (Femme d'Isigny) мүсіні орналасқан. Артур Ле Дюк [fr] (1848–1918) 1887 жылы гипстен жасалған мүсінді ұсынды – Жердің ауыр еңбегімен белгіленген нормандық әйел, иығында сүт тастауы (Нормандияның дәстүрлі ыдысы). Бірнеше жылдан кейін қоладан жасалған мүсін Сен-Лоға жеткізілді. Ол Нотр-Дам шіркеуінің алдындағы Place des Beaux Regards алаңында, бассейнмен қоршалған дөңгелек тұғырға орнатылды. Ұлы соғысқа қатысқан Поилудың ескерткіші орнатылған кезде мүсін сәл жылжытылды. Кейіннен ол 1942 жылдың 8 ақпанында немістер тарапынан бұрандасы алынып, қару-жарақ өнеркәсібі үшін қоланы алу мақсатымен балқытылды. 1984 жылдың қаңтар айында Сен-Лодағы саудагер Андре Лепланкуа осы мүсіннің көшірмесін жасауды ұсынды. Халықтан ақша жинау науқаны сәтті өтіп, тұрғындардан көптеген қаржы жиналды. Ақша жиналған соң, Эрне қаласының белгілі мүсіншісі Луи Дербре [fr] түпнұсқа жобаға сүйене отырып, жаңа мүсінді жасады. Бірнеше рет жылжытылғаннан кейін, оны алаңдағы баспақыштардың жанынан табуға болады. Тұғыры мен граниттен жасалған бассейн түпнұсқа нұсқасы. Артур Ле Дюк 1887 жылы жасаған Хавин фонтаны Сен-Ло мұражайының жанында орналасқан; оның мүсіні де немістер тарапынан балқытылды, бірақ оның көшірмесі жасалмады. Жақын жерде 1944 жылы бомбалаудан қалған түрме кіреберісі орналасқан. Оның табанына депортацияланғандардың күлін салынған құмыра қойылған. Нацистік репрессияның құрбандарының құрметіне арналған ескерткіш, ол сонымен қатар қарсылық қозғалысының облыстық ескерткішіне айналды. Алаңнан қаланың ортасынан өрлеп тұрғандай көрінетін қоңырау мұнарасын да көруге болады. 1954 жылы салынған бұл мұнара бұрын өрт сөндірушілердің шлангілерін кептіру үшін пайдаланылған. 1990 жылдан бері бірнеше рет жаңартылған, ол қаланың қайта құрылуының символы болып табылады. Мұнараның үстінде бір мүйізді аңның пішініндегі желбағы және аймақтың панорамалық көрінісін тамашалай алатын қарау орны орналасқан. Бұрын туристік бюро арқылы жұртшылыққа ашық болған, қазіргі таңда оған кіруге тыйым салынған.
Redesigned in 1990, the city square is all black asphalt lit by spotlights on the ground. At night it has a resemblance to an airport runway. The statue of the dairywoman or Femme d'Isigny [Woman of Isigny] can be seen at the top of the square. Arthur Le Duc [fr] (1848–1918) introduced a plaster statue in 1887, a Norman woman marked by the hard work of the Earth, a milk rod (a typical Normandy container) on her shoulder. A few years later, the bronze arrived in Saint Lô. It is set on a round plinth, surrounded by a basin, on the Place des Beaux Regards in front of the Notre Dame church. She moved a little further when the Poilu of the Great War was installed. It was then unbolted and melted on 8 February 1942, by the Germans, to recover the bronze for the arms industry. In January 1984, André Leplanquais, a merchant of Saint Lô, wanted to create a replica of this statue. A fundraiser gained significant donations from residents. Once the money was together, the sculptor Louis Derbré [fr], the famous sculptor of Ernée, fashioned a new statue based on the original plans. Moved several times, one can find it near stairs of the square. The base and the granite basin are the original. The Havin fountain also created by Arthur Le Duc in 1887 was located near the Museum of Saint Lô; its statue was also melted by the Germans, however no replica has been created. Nearby is the prison entrance, a remnant of the bombing in 1944. An urn containing the ashes of deportees is placed at the foot of it. A memorial in honour of the victims of Nazi repression, it became the departmental monument to the Resistance. The belfry can also be observed from the square, which seems to spring from the heart of the city. Built in 1954, it was once used to dry the hoses of firefighters. Renovated several times since 1990, it is the symbol of the reconstruction of the city. At the top are a weathervane in the shape of Unicorn and a viewpoint, from which one can admire the entire region. Previously open to the public by the tourist office, its access is now forbidden.
Қазынашылық кассасының бөркіті
Сен-Ло қаласында Caisse d'Épargne банктік тобының логотипін бейнелейтін, граниттен жасалған батпақ тышқанының мүсінін көруге болады; ол Сен-Томас көшесінде орналасқан. Күтпеген нәрсе, бұл топтың банкі жақын маңда жоқ. Дегенмен, бұрын банктің филиалы оның алдында болған, бірақ ол 1990 жылдары көшірілді. Содан кейін мүсінді жарнамалық мақсатта сақтап қалу керек пе, жоқ па деген мәселе туындады. Сен-Ло халқы батпақ тышқанына жақын болғандықтан, оны сол жерде қалдыру туралы шешім қабылданды.
A granite statue representing a squirrel can be seen in Saint Lô, which is the logo of the Caisse d'Épargne banking group; It is located in the Rue Saint Thomas. What may seem incongruous, it is that there's no bank of this group nearby. However, the bank did have a branch in front, but it was moved in the 1990s. Then arose the question of whether or not to keep the statue for advertising purposes. The people of Saint Lô had become attached to the squirrel, and it was finally decided to leave it in place.
Парктер мен жасыл желектер
Коммуна – гүлді қала, ол Concours des villes et villages fleuris [гүлді қалалар мен ауылдар конкурсында] үш гүлді жеңіп алды. Қоғамдық бақ: ол Энклоста, Tour des Beaux Regards және әкімшілік аймақ арасында орналасқан. Вир және Тортерон көшелеріне көрініс әдемі. Plage Verte [Жасыл жағажай]: 2001 жылы Вир өзенінің жанында, қабырғалар мен теміржол станциясының арасында, ескі тангу кемесінің орнында құрылған жасыл кеңістік. Заманауи Анри Лиебард көпірі өзеннің екі жағалауын 1944 жылдың маусым айындағы бомбалау кезінде қираған бұрынғы көпірдің орнында жалғастырады. Бұл жерде сонымен қатар жыл сайын маусымның соңғы демалыс күндері өткізілетін Вир фестивалі ұйымдастырылады. Одан әрі, ол кеме саяхаты үшін пирске қол жеткізуге мүмкіндік береді. Вир өзенінің аралдары: Лебруссоис аралы мен Мёссельман аралы бөгет арқылы бөлінген. 1930 жылдары өртенген қағаз фабрикасының жалғыз қалдығы – кірпіш түтін құбырының табанына ағаштар отырғызылған. Жағалау жолы: станция мен Рокрейль көпірі арасында Сент-Ло тұрғындары көптеп серуендеп, жүгіріп, велосипед тепеді. Шато-де-ла-Восельді көруге болады. Дольле аңғары: Лисон жолының етегінде диірмен арнасы, су диірмені және фитнес жолы бар. Бұл "гетероклит" фестивалінің бөлігі. Бойсюган қалалық паркі: Жаңа аудандарды және оңтүстік айналма жолымен шектесетін қаланың ескі шаруашылық жерлерін байланыстыратын жасыл аймақ. Бұл ландшафт Норман Бокажы мұражайының артында, Су орталығында және гольф алаңына жақын орналасқан. Оның құрамында көгалдандырылған аймақтар, көлдер мен батпақты жерлер бар, олардың арасымен ескі жолдарға көрініс ашатын тас жолдар өтеді, бәрі де тек жаяу жүрушілерге арналған. Балаларға арналған ойын алаңы мен фитнес жолы да бар. Ле Хутрель ауылы [fr]: Сент-Ло бокажының ортасында Ле Хутрельде жыл сайын Көктем мерекесінде ауылдық фестиваль өтеді. Haras de Saint Lô паркі: 1993 жылдың 18 ақпанынан бері тарихи ескерткіш ретінде қорғалатын парк және бақтар. Қалада сонымен қатар CAUE 50 дерегінше Францияның ерекше ағаштарының екі түрі бар: Rue du Neufbourg ауласында орналасқан тарелка тәрізді магнолия және Rue du Général Dagobert көшесіндегі аудандық мектеп ауласында орналасқан алып секвойя.
The commune is a floral city, having obtained three flowers in the Concours des villes et villages fleuris [contest of floral cities and villages]. The public garden: It is located in the Enclos, between the Tour des Beaux Regards and the administrative area. The view is breathtaking on the Vire and Rue Torteron. The Plage Verte [Green Beach]: A green space created in 2001 on part of the old tangue wharf in the vicinity of the River Vire, between the ramparts and the railway station. The modern Henri Liébard footbridge connects the two banks of the river roughly at the location of the former which had been destroyed during the bombing of June 1944. It is also the setting of the festival of the Vire which is held annually during the last weekend of June. It also allows access to the piers for boat tours. The islands of the river Vire: Lebroussois island and Möselman Island are separated by the weir. An arboretum has been planted at the foot of the brick chimney, only remnant of the paper mill which was burned in the 1930s. The towpath: Between the station and the Rocreuil bridge, many Saint Lô people walk, do their jogging and cycling there. One can see the Château de la Vaucelle. The Valley of the Dollée: At the foot of the Route de Lison, there is a mill race and a watermill and a fitness trail. It is also part of the festival of "hétéroclites". The Boisjugan Urban Park: A green area linking the new subdivisions, which border it, and the old farmland property of the city which borders the south ring road. This landscape with an area of is located behind the Museum of the Norman Bocage, of the Aquatic Centre and in the immediate vicinity of the golf course. It includes green spaces with ponds and wetlands, crossed by stone walkways overlooking the old paths, all exclusively for walkers. There is also a playground for children and a fitness trail. The village of Le Hutrel [fr]: In the middle of the Saint Lô bocage, Le Hutrel has a village festival, in its square, every year on Ascension Thursday. The park of the Haras de Saint Lô: Park and gardens protected as historical monuments since 18 February 1993. The city has also two Remarkable trees of France [fr] according to the CAUE 50 that are a saucer magnolia, located in a courtyard of the Rue du Neufbourg, and a giant sequoia, located in the courtyard of the district school, on Rue du Général Dagobert.
Филателия
1966 жылдың 17 желтоқсанында қаланың қару-жарағын бейнелейтін француз маркасы шығарылды. Бұл марка «Қалалардың елтаңбалары» сериясының алтыншы маркасы болды. Оның номиналды құны 20 сантимді құрады. Оны Мирель Луис суреттеді.
A French stamp representing the coat of arms of the city was issued on 17 December 1966, the stamp was the sixth of the Arms of cities series. Its face value was 20 centimes. It was designed by Mireille Louis.