Кіріспе

Нидерландыда 1984 жылдың 1 қарашасында аборт толыққанды заңдастырылды, бұл жүктіліктің 24-ші аптасына дейін қалау бойынша аборт жасауға мүмкіндік берді. "Маңызды медициналық себептер" бойынша аборт 24 аптадан кейін де жасалуы мүмкін. Бұрын аборт жасау үшін, етеккір кешіккеннен кейін 17 күн өткен соң бес күндік міндетті күту мерзімі болған. Алайда, 2022 жылдың 21 маусымында Нидерланд парламенті аборт жасау алдындағы бес күндік міндетті ойлану кезеңін жою туралы заңды бекітті, осылайша әйелдер дәрігермен бірлесіп кеңескеннен кейін, шешім қабылдамас бұрын қажетті уақытты өздері анықтай алады делінген. Заң 2023 жылдың қаңтарынан бастап күшіне енді.

Тарих

1886 жылғы Қылмыстық кодекске сәйкес аборт заңсыз деп танылды. Бірақ, қылмыстық іс қозғау мүмкіндігінен айырылды, себебі айыптау тарапы жүктіліктен бұрынғы ұрының тірі болғанын дәлелдеуі керек еді. 1911 жылғы Әдеп заңдары бұл олқылықты жапты және жүкті әйелдің өмірін сақтау мақсатында жасалғандардан басқа барлық аборттарға қатаң тыйым салды. 1970 жылдары Нидерландыда абортты заңдастыру мәселесі қоғамдық пікірталасқа шықты, осы кезде көптеген Батыс Еуропа елдері өз заңдарын жеңілдетіп жатты. Алайда, Штаттен-Генерал абортты заңдастыруға қарсылар, рұқсат беруді жақтаушылар және келісімге келуді ұсынғандар арасында бірлікке келе алмады. 1981 жылы дауыс беру нәтижесі тартысты болған аборт заңы қабылданды: Өкілдер палатасында 76 дауыс «жақ», 74 дауыс «қарсы», ал Сенатта 38 дауыс «жақ», 37 дауыс «қарсы» болды. Заңға сәйкес, егер аборт Нидерланд үкіметі берген ресми аборт сертификаты бар клиникада немесе ауруханада жасалмаса, және аборт жасауды сұраған әйел бұл жағдайды шұғыл деп есептесе, аборт қылмыс болып саналады. Заң 1984 жылдың 1 қарашасында күшіне енді. Қазіргі таңда Нидерландыда аборт жасауға рұқсат етілген 100-ден астам жалпы аурухана және 17 мамандандырылған аборт клиникасы бар. Аборттардың 90%-дан астамы мамандандырылған клиникаларда жасалады.

Аборттардың саны

21 ғасырда аборттар саны салыстырмалы түрде тұрақты болып келеді, жылына шамамен 28 000-ға жуық. 2010 жылы аборт деңгейі 15-44 жас аралығындағы 1000 әйелге 9,7 абортты (0,97%) құрады, бұл әлемдегі ең төменгі көрсеткіштердің бірі. Нидерландыдағы әйелдердің бесінен біреуі қаламаған жүктілікке тап болады, бірақ осы қаламаған жүктіліктердің 13,5%-ы ғана абортпен аяқталады.