Ирландиядағы жүктілікті тоқтату туралы заңнама

Ирландиядағы жүктілікті үзген жағдайлар: заңнама, шарттар, мерзімдер (12 аптаға дейін). Денсаулық сақтау актісі 2018, референдум нәтижелері.

14 мин оқу

100%

Дереккөз: Abortion in the Republic of Ireland — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Ирландия Республикасында жүктілікті тоқтату Ирландиядағы аборт 2018 жылғы Денсаулық сақтау (Жүктілікті тоқтатуды реттеу) заңымен реттеледі. Аборт Ирландияда жүктіліктің алғашқы он екі аптасында, сондай-ақ жүкті әйелдің өміріне немесе денсаулығына қауіп төнген жағдайларда, немесе ұрықтың өлімге әкелетін патологиясы болған жағдайларда рұқсат етіледі. Аборт қызметтері аталған заңмен заңдастырылғаннан кейін 2019 жылдың 1 қаңтарынан бастау алды, ол 2018 жылдың 20 желтоқсанында күшіне енді. Бұрын Конституцияның 8-ші түзетуі туылмаған баланың өмірін анасының өмірімен тең құнды деп қарастырған, бірақ 2018 жылдың мамырында референдумда бекітілген 36-шы конституциялық түзету оны Оирехтасқа (парламентке) жүктілікті тоқтату мәселесі бойынша заң шығаруға рұқсат беретін ережемен алмастырды. Ирландияда абортқа тыйым 1861 жылғы Ұлыбританияның "Адамға қарсы жасалған қылмыстар" заңымен салынған. Сегізінші түзету 1983 жылы референдум арқылы Конституцияға енгізілді, себебі абортты тыйым салатын заңдар жеке өмірге құқық негізінде конституцияға қайшы деп танылуы мүмкін деген алаңдаушылық болды. 1992 жылы Жоғарғы сот X ісінде зорлау салдарынан жүкті болған он үш жасар қызға, өміріне қауіп болғандықтан мемлекетте аборт жасауға рұқсат етуге болады деп шешті. 1992 және 2002 жылдары болашақта осындай жағдайларда аборт жасауға негіз болмау үшін бағытталған конституциялық референдумдар өткізілді. 2014 жылдың 1 қаңтарынан 2018 жылдың 31 желтоқсанына дейін Ирландиядағы аборт 2013 жылғы Жүктілік кезінде өмірді қорғау заңымен реттелді, ол бойынша аборт әйелдің өмірін сақтау мақсатында жасалған медициналық араласу нәтижесінде болмаған жағдайда заңсыз еді. 2012 жылы Савита Халаппанавардың қайтысы Ирландияның аборт заңына бүкіл әлемнің назарын аударды, ол септиктік аборттан зардап шеккен кезде аборттан бас тартуға ұшырады. Бұл Сегізінші түзетуді жою туралы шақыруларды күшейтті. Конституциялық және заңнамалық ережелер 2016–2017 жылдары Азаматтар жиналысында және 2017 жылы Оирехтас комитетінде талқыланды, екеуі де маңызды реформаларды ұсынды және 2018 жылдың мамырындағы референдум талқылауын қалыптастырды.

Termination of pregnancy in Republic of Ireland

Abortion in Ireland is regulated by the Health (Regulation of Termination of Pregnancy) Act 2018. Abortion is permitted in Ireland during the first twelve weeks of pregnancy, and later in cases where the pregnant woman's life or health is at risk, or in the cases of a fatal foetal abnormality. Abortion services commenced on 1 January 2019, following its legalisation by the aforementioned Act, which became law on 20 December 2018. Previously, the 8th Constitutional Amendment had given the life of the unborn foetus the same value as that of its mother, but the 36th constitutional amendment, approved by referendum in May 2018, replaced this with a clause permitting the Oireachtas (parliament) to legislate for the termination of pregnancies. Abortion had been prohibited in Ireland by the UK Offences against the Person Act 1861. The Eighth Amendment was added to the Constitution by referendum in 1983, after concerns that laws prohibiting abortion could be found to be unconstitutional based on a right to privacy. In 1992, the Supreme Court held in the X Case that a thirteen year old girl who had become pregnant as a result of rape could be permitted to obtain an abortion in the state because there was a risk to her life from suicide. There were unsuccessful constitutional referendums in 1992 and 2002 that aimed to preclude such grounds for abortion in future cases. Between 1 January 2014 and 31 December 2018, abortion in Ireland was regulated by the Protection of Life During Pregnancy Act 2013, under which abortion was illegal unless it occurred as the result of a medical intervention performed to save the life of the woman. In 2012, Irish abortion law received worldwide attention on the death of Savita Halappanavar, who had been denied an abortion while suffering a septic miscarriage. This increased calls to repeal the Eighth Amendment. The constitutional and legislative provisions were discussed at a Citizens' Assembly in 2016–17, and at an Oireachtas committee in 2017, both of which recommended substantial reform and framed the debate of the referendum in May 2018.

Конституциялық ережелер

Қазіргі ереже 2018 жылдың 25 мамырында референдумда қабылданған Ирландия Конституциясының отыз алтыншы түзетуімен күшке енді. 1983 жылдан 2018 жылға дейінгі бұрынғы конституциялық ережелер туралы ақпаратты төмендегі тарихи бөлімдерде қараңыз.

Аборттық таблеткалар

2010 және 2012 жылдар аралығында 1642 әйел «Women on Web» сайтынан интернет арқылы абортқа қолданылатын таблеткаларға тапсырыс беріп, Ирландияда үйде аборт жасады. Бұл таблеткалар Ирландияда заңсыз болды, және кеден қызметкерлері кейде жіберілген жүкті тоқтата тұрды.

Аборт жасатуға бару

Ирланд әйелдерінің Ұлыбританияда аборт іздеу саны әртүрлі бағаланады. 1992 жылы қабылданған Он үшінші түзету (саяхат) аборт жасау үшін саяхаттау құқығын конституциялық түрде қорғады. 2016 жылы Ұлыбританияда 3 265 ирланд әйелінің аборт жасағаны тіркелді. Кейбір жағдайларда әйелдер саяхатқа Абортты қолдау желісінің көмегімен шығады. 1980 жылы Мариан Финукан аборт туралы деректі фильмі үшін Италия сыйлығын жеңіп алды; ол аборт жасатуға дайындалып тұрған әйелмен сұхбаттасты, онымен Англияға барды, ауруханада болды және кейін онымен әңгімелесті. 2001 жылы шамамен 7 000 әйел аборт жасату үшін шетелге сапар шекті. Статистика көрсеткендей, 2011 жылы Ұлыбританияда 4 149 ирланд әйелі аборт жасаған. Social & Legal Studies журналында жарияланған зерттеуде 2014 жылы 5 521 әйел ағылшын және уэльстік клиникаларға ирландтық мекенжайларын бергені анықталды. 2018 жылға дейінгі жылдары кейбір ирланд әйелдері Нидерландыда аборт жасады. Ұлыбританияға аборт жасауға сапар шегу мәселесі көптеген ирландтық аборт істерінде маңызды болды, мысалы 1992 жылғы X ісі, 1997 жылғы C ісі және 2007 жылғы D ханымның ісі, сондай-ақ ұрықтың қайтыс болуына әкелетін патологиялық жағдайлар. Mellet v Ireland (2016) ісінде БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі кеңесінің шешіміне жауап ретінде үкімет Аманда Мелетке 30 000 евро өтемақы төледі, оның бір бөлігі саяхаттауға мәжбүр болғандығы үшін берілді. 1930 жылдары 100-ден астам ирланд әйелі жыл сайын қауіпсіз емес, жасырын аборттардан қайтыс болды. Англиядағы R v. Bourne (1938) ісі, жүкті қыздың ауырсынуын дәрігерге қарсы қудалауда қорғаныс ретінде қарастыруға рұқсат берді, бұл Ұлыбританияда аборттың көбеюіне және содан кейін аборт алу үшін саяхаттайтын ирланд әйелдерінің санының артуына әкелді. 1938 және 1942 жылдар аралығында Ирландияда заңсыз аборт жасағандарға қарсы қылмыстық іс қозғалмады, бірақ соғыс жылдарында саяхат шектеулері салынғандықтан 1942 және 1946 жылдар аралығында 25 іс қозғалды. 1930 жылдардың соңы мен 1940 жылдардың басында Англия мен Уэльсте күніне 400-ге дейін аборт (заңды және заңсыз) жасалатын, эмиграцияның жоғары деңгейін ескере отырып, ирландтардың Англияда жасырын аборт жасату мүмкіндігі туралы кеңінен білуі мүмкін. 1941 жылы Bell журналында айтылғандай, кейбір жас әйелдер жақсы отбасылардан "әдетте Лондонға, Парижге, Биаррицке жіберіліп, баласыз қайтып оралады және ешкім ештеңе білмейді". Соғыстан кейін қылмыстық қудалау деңгейі төмендеді, бірақ бұл тек қате немесе анықталған аборттарға қатысты. Кінәлі деп танылғандар соттар тарапынан қатаң жазаланды, ұзақ мерзімге бас бостандығынан айырылды, 1944 жылы Дублиннің Меррион скверінде абортты кеңінен жүргізген бір химиягер 15 жылға сотталды, бірақ апелляциялық шағымда 7 жылға қысқартылды. 1947 жылы жарияланған қылмыс бойынша Гарда комиссарының алғашқы жылдық есебінде заңсыз жасалған аборттардың саны туралы мәлімделді. 1950 жылдары абортты насихаттайтын немесе тіпті сипаттайтын романдар, автобиографиялар және ғылыми емес шығармаларға (медициналық мәтіндерді қоса алғанда) тыйым салынды. 1952 және 1963 жылдар аралығында заңсыз аборт жасағандарға қарсы өте аз қылмыстық іс қозғалды, бірақ Ирландияның ең танымал аборт жасаушыларының бірі Мами Кэдден 1957 жылы асылып өлім жазасына кесілді, бірақ кейіннен оның бір науқасы қайтыс болған кезде бұл жаза өмір бойына ауыстырылды. Ұлыбританияда 1967 жылы қабылданған Аборт заңы ирланд әйелдеріне емдеуге қол жетімділікті жеңілдетті, нәтижесінде нәресте өлтірудің таралуы күрт төмендеді. 1974 жылы Ноэль Браун Сенаттағы дебаттарда терапиялық аборт қызметтерін ұсынуды ұсынған Оирехтас мүшесі болды. 1981 жылы болашақ Ирландия президенті Мэри МакАлиз Либерти-холлда әйелдердің таңдау құқығын қолдаған кездесуге төрағалық етті. Кейін ол кездесудің мән-жайын дұрыс түсінбегенін мәлімдеді. МакАлиз бұрын "Абортты қамтамасыз етпеуді адам құқықтары мәселесі ретінде қарастырамын" деген болатын, бірақ сонымен қатар "Аборт заңдарын енгізу арқылы оны шешудің жолы емес" деп ойлағанын айтты. Жүкті әйелдерге жүктілігіне байланысты медициналық көмек көрсетілмеген жағдайлар, мысалы, 1983 жылы қайтыс болған Шила Ходжерс сияқты жағдайлар, көптеген дауларға себеп болды. Шила Ходжерс - 1983 жылы үшінші баласын туғаннан кейін екі күн өткен соң бірнеше қатерлі ісіктен қайтыс болған Дундалк қаласының (Лут графтығы) әйелі. Ол жүкті кезінде қатерлі ісігін емдеуден бас тартты, өйткені аурухана католикалық этикасына байланысты ұрыққа зиян келтіргісі келмеді.

Estimates as to the number of Irish women seeking abortions in Britain vary. Since the passage of the Thirteenth Amendment (Travel) in 1992, the right to travel for an abortion has had constitutional protection. In 2016, 3,265 Irish women were recorded as having had abortions in Great Britain. In some cases, women travelling do so with the assistance of the Abortion Support Network. In 1980, Marian Finucane won the Prix Italia for a documentary on abortion; she interviewed a woman who was about to have an abortion, had travelled with her to England, been with her in the hospital and talked to her afterwards. In 2001, an estimated 7,000 women travelled abroad to obtain an abortion. Statistics showed that 4,149 Irish women had abortions in Britain in 2011. A study published in Social & Legal Studies found that in 2014 a total of 5,521 women gave Irish addresses to English and Welsh clinics that provided abortion services. In years leading up to 2018, some Irish women had abortions in the Netherlands. The issue of travelling to the UK for an abortion was relevant for many Irish abortion cases, such as the X Case in 1992, C Case in 1997 and the case of Miss D in 2007, as well as in the cases of fatal foetal abnormalities. In response to the UNHRC decision in Mellet v Ireland (2016), the government gave Amanda Mellet €30,000 compensation, partially for being forced to travel. Over 100 Irish women were dying annually from unsafe backstreet abortions in the 1930s. The English case of R v. Bourne (1938), which allowed the distress of a pregnant girl as a defence in a prosecution against a doctor for the termination of a pregnancy, led to an increase in abortion in Britain, and thereafter, of Irish women travelling to obtain abortions. There were no prosecutions in Ireland for illegal abortions between 1938 and 1942 but as a result of travel restrictions imposed during the war years, there were 25 cases prosecuted between 1942 and 1946. During the late 1930s and early 1940s, up to 400 terminations (both legal and illegal) were performed daily in England and Wales, and given the high emigration rates it is likely that there was widespread knowledge of the possibility of obtaining backstreet abortions in England by Irish people. The Bell magazine in 1941 said that some young women from well off backgrounds were "hustled off, normally to London, Paris, Biarritz, comes back without the baby and nobody is any the wiser" After the war the level of prosecutions decreased, though this only relates to abortions that went wrong or were found out. Those found guilty were dealt with severely by the courts, receiving long sentences of penal servitude, with one chemist with an extensive abortion practice in Merrion Square, Dublin in 1944 receiving a 15 year sentence that was reduced to 7 years on appeal. The Garda Commissioner's first annual report on crime published in 1947 made reference to the number of abortions that were performed illegally. In the 1950s novels, autobiographies and works of non fiction (including medical texts) that promoted or even described abortion were banned. There were extremely few prosecutions for performing illegal abortion between 1952 and 1963, but one of Ireland's best known abortion providers, Mamie Cadden, was sentenced to death by hanging in 1957 – this was later commuted to life imprisonment – when one of her patients died. The Abortion Act 1967 in Great Britain made access to the treatment easier for Irish women and the instance of infanticide, which was prevalent, began to decline sharply. In 1974 Noël Browne became the first member of the Oireachtas to propose the provision of therapeutic abortion services during a contribution to a Seanad debate. In 1981 future President of Ireland, Mary McAleese, chaired a meeting at Liberty Hall that advocated a woman's right to choose. She later claimed that she misunderstood the nature of the meeting. McAleese had previously said that "I would see the failure to provide abortion as a human rights issue", but also that she did not feel "that the way to cope with it is through introducing abortion legislation" into Ireland. A number of controversies have arisen following deaths of pregnant women who were prevented from receiving medical care because of their pregnancy, such as Sheila Hodgers in 1983. Sheila Hodgers was a woman from Dundalk, County Louth, who in 1983 died of multiple cancers two days after giving birth to her third child, who died at birth. It is alleged that she was denied treatments for her cancer while pregnant because the hospital did not wish to harm the foetus because of its Catholic ethos.

Сегізінші түзету

1981 жылы «Өмірді қорғау конституциялық түзетуі» науқаны Ирландияда абортқа рұқсат беруі мүмкін сот шешіміне қарсы науқан жүргізу үшін құрылды. 1981 жылғы жалпы сайлаудан бұрын «Өмірді қорғау конституциялық түзетуі» науқаны ірі ирландтық саяси партиялар – «Фианна Файл», «Файн Гейл» және Лейборист партиясын – конституцияға түзету енгізуге мүмкіндік беретін заң жобасын ұсынуға шақырды, бұл түзету Жоғарғы сот конституцияны аборт құқығын беру ретінде түсіндіруіне жол бермеуі керек еді. Үш партияның басшылары – тиісінше Чарльз Хоуги, Гаррет Фицджеральд және Франк Клуски – келісті, бірақ олардың партияларының қатардағы мүшелерімен кеңес жүргізу шамалы болды. Барлық үш партия келесі он сегіз айда үкіметте болды, бірақ 1982 жылдың соңында ғана, «Фианна Файл» азшылық үкіметінің құлауына жақын, түзетутің ұсынылатын мәтіні ұсынылды. Сайлаудан кейін, Бас прокурор Питер Сазерлендтің кеңесі бойынша, «Файн Гейл» және Лейборист партиясының жаңа үкіметі балама мәтінді ұсынды, бірақ оны қолдау үшін жеткілікті дауыс болмады, және «Фианна Файл» ұсынған мәтін қабылданды. Бұл Конституцияға келесі тармақшаны енгізді:

Ирландия Конституциясының сегізінші түзетуі 1983 жылғы 7 қыркүйекте референдумға салынды және дауыс берушілердің 66,9% қолдауымен мақұлданды. 2018 жылға дейінгі жылдары Ирландияда сегізінші түзетуді жою мақсатымен наразылық акциялары өтті. Үкімет мемлекеттік конституцияның жүктілікті тоқтатуға қатысты қатаң заңдық шектеулерді қамтамасыз ететін бөлімі бойынша 2018 жылдың жазында референдум өткізуге бағытталған шамамен мерзім белгіледі.

Аборт туралы ақпарат

1980 жылдары Дүниеге келмеген балаларды қорғау қоғамы 40.3.3° тармағының ережелеріне сәйкес Ұлыбританиядағы аборт қызметтері туралы ақпарат таратуға қарсы шықты. Олар бастаған сот процесі кейіннен Бас прокурордың атына ауыстырылды, AG (SPUC) v Open Door Counselling Ltd. және Dublin Wellwoman Centre Ltd. (1988) ісінде Жоғарғы сот екі кеңес беру агенттігіне әйелдерге шетелге аборт жасауға баруға көмектесуге немесе мұндай клиникалармен байланысу жолдары туралы ақпарат беруге тыйым салатын қаулы шығарды. SPUC v Grogan және SPUC v Coogan студенттік ұйымдарға бағытталды, олардың Ұлыбританиядағы аборт туралы ақпарат таратуын тоқтатуға тырысты. Осы сот процесінің сәтті аяқталуына және «X ісі» бойынша туындаған дау-жанжалға байланысты 1992 жылдың қараша айында Он төртінші түзетуге қатысты референдум өтті, ол қабылданды. Он төртінші түзетуде абортты тыйым салу шетелдегі аборт қызметтері туралы ақпарат тарату құқығын шектемейді деп нақты көрсетілді. Бұл 1995 жылғы «Ақпаратты реттеу туралы» (Мемлекеттен тыс жүктілікті тоқтату қызметтері туралы) заңымен реттелді. Бұл мәселе бойынша Жоғарғы сотқа президент Мэри Робинсон жүгінді, және заң конституциялық деп танылды. Аталған заң 2018 жылғы заң күшке енгеннен кейін күшін жойды.

X Іс және 1992 жылғы референдумдар

1992 жылы Х ісі бойынша Бас прокурор Англияда зорлау құрбаны болған он үш жасар қыздың аборт жасатуына тыйым салу үшін сотқа жүгінді, және бұл талап Жоғары Сотта судья Деклан Костелло тарапынан қабылданды. Жоғарғы Сотқа шағым түсірілгеннен кейін, бұл шешім күштен шығарылды, себебі қыздың өмірге құмарлығы жоқ екені анықталды, демек оның өмірін сақтау үшін араласуға рұқсат етілді. 1992 жылдың қараша айында Конституцияға он екінші түзету жобасы ұсынылды, ол өзін-өзі өлтіру қаупін аборт жасауға негіз ретінде алып тастауға бағытталған, бірақ ол референдумда қолдау таппады. Бас прокурордың талабына жауап ретінде он үшінші түзету 1992 жылдың қараша айында қабылданды, ол конституциядағы туылмаған баланың құқықтарын қорғауды аборт жасау үшін басқа мемлекетке баруға тыйым салу үшін пайдалануға болмайтынын қамтамасыз етті. Он үшінші және он төртінші түзетулер 40.3.3°-бапқа келесі абзастарды қосты:

C іс

1997 жылдың тамызында 13 жасар қыз зорланды және жүкті болды. Жүктіліктен соң ол өзін-өзі өлтіруге бейімделді, ал Жоғары сот C ісі бойынша Шығыс денсаулық сақтау кеңесіне оның ата-анасының қарсылығына қарамастан, оны Ұлыбританияға аборт жасату үшін жіберуге рұқсат берді. Осы істің басты кейіпкері кейде өзінің басынан өткендер туралы айтады, бірақ есімін ашпайды. Содан кейін Конституцияға жиырма бесінші түзету туралы референдум өтті, ол әйелдің өміріне қауіп төнген жағдайда аборт жасауға рұқсат беретін заңнаманы енгізуге бағытталған, бірақ егер өзін-өзі өлтіру қаупі болған жағдайларда рұқсат берілмейтін еді. Бұл ұсыныс шамалы айырмамен жеңіліске ұшырады (50,4% – 49,6%).

А, Б және С Ирландияға қарсы

2005 жылы екі ирландтық және бір литвалық әйел, бұрын аборт жасау үшін Англияға барған, Еуропалық адам құқықтары жөніндегі сотқа (ЕАҚЖ) шағымданып, Ирландияның шектеулі және түсініксіз заңдары Еуропалық конвенцияның бірнеше қағидаларын бұзады деп мәлімдеді. «А, В және С Ирландияға қарсы» ісі 2009 жылғы 9 желтоқсанда Соттың Үлкен алқасымен қаралып, 2010 жылғы 16 желтоқсанда шешім шығарылды. Сот шешімінде алғашқы екі әйелдің құқықтары бұзылмады, себебі ирландтық заң «қоғамдық моральды қорғауға заңды түрде тырысқан» делінді. Бұл жағдайда сот Ирландияның қылмыстық заңына тікелей шабуыл жасауға мүмкіндік бермейтін доктринаға сүйенді, бұл абортты моральдық мәселе ретінде қарастыруға себеп болды. Мәселенің күрделі, ұзақ және сезімтал талқылануын ескере отырып, Сот абортты реттеудегі әртүрлі пікірлер мен құқықтарды теңестірудегі мемлекеттік органдар халықаралық судьядан гөрі тиімдірек деп сарптады. Үкімет тағайындаған Аборт жөніндегі сарапшылар тобы 2012 жылғы 13 қарашада, Савита Халаппанавардың қайтысы туралы жаңалықтар тараған күні алдында, өз қорытындысын жариялады. Топ сот шешімін іске асыруға Ирландияның міндетті екенін және заңдық реформаларды ұсыну қажет екенін айтты. Бұл келесі жылы «Жүктілік кезінде өмірді қорғау туралы» заңның қабылдануына әкелді.

Савита Халаппанавар қайтыс болды

Савита Халаппанавардың қазасы 2012 жылы Ирландияның аборт заңдарын өзгертуді талап ететін наразылықтарға және Денсаулық сақтау қызметінің атқарушы органы жүргізген кеңінен жарияланған тергеуге әкелді. Түсік болғаннан кейін, оған аборт жасаудан бас тартылды, өйткені ұрықтың жүрегі соғып тұрды. Ол сепсиске шалдығып, қайтыс болды. Денсаулық сақтау қызметінің атқарушы органының тергеуі оның өлімі, жеткіліксіз бағалау мен бақылаудың және қалыптасқан клиникалық ережелерді сақтамаудың салдары екенін көрсетті. Сондай-ақ, заңнамалық және конституциялық өзгерістерді қоса алғанда, бірнеше ұсыныс жасалды.

Жүктілік кезінде өмірді қорғау туралы 2013 жылғы заң

Жүктілік кезінде өмірді қорғау туралы 2013 жылғы заңды Денсаулық сақтау министрі Джеймс Райли «Файн Гейл» – Еңбек партиясы үкіметінің атынан ұсынды. Ол 31 дауысқа қарсы 127 дауыспен Дэйлден өтті. «Файн Гейл», Еңбек партиясы және «Син Фейн» партиясы заңға қолдау көрсетті, ал оған қарсы дауыс бергендердің арасында «Файн Гейл» депутаттары Люсинда Крейттон, Теренс Фланаган, Питер Мэтьюс, Билли Тимминс және Брайан Уолш, сондай-ақ «Син Фейн» депутаты Педар Тойбин болды. Брайан Уолш пен Педар Тойбин екеуі де бір Дэйл сессиясы ішінде партияның талаптарына қайта бағынды. 7 және 8-баптар дене денсаулығынан өмірге қауіп төнуіне байланысты жүктілікті тоқтатуға, ал 9-бап өзіне-өзі қол жұмсау қаупінен өмірге қауіп төнуіне байланысты жүктілікті тоқтатуға рұқсат берді. Адамға қарсы қылмыстар туралы 1861 жылғы заңның 58 және 59-баптары күшін жойып, 22-бапта белгіленген қылмыспен алмастырылды:

Осы заңға дейін Ирландияда заңды түрде аборт жасауға болатын жағдайлар мен жағдайлардың нақты стандарттары болған жоқ. Бұл заң абортты тек ананың өмірі мен денсаулығына нақты және маңызды қауіп төнген жағдайда ғана рұқсат ететін ереже енгізді.

Жүктілік аномалияның өлімге әкелетін жағдайлары

2002 жылы өлімге әкелетін ұрық аномалиялары бар жүкті әйел Ұлыбританияға аборт жасау үшін барды. Оның The Irish Times газетінде жарияланған хаты жиырма бесінші түзету бойынша референдумда жеңіліске ұшырауға ықпал еткен деп есептелді. Кейіннен ол Ирландияға қарсы Еуропалық адам құқықтары сотына шағымданып, бірақ ол қабылданбады. Мемлекет Ирландия Конституциясы өлімге әкелетін ұрық аномалиялары болған жағдайда аборт жасауға мүмкіндік беруі мүмкін екенін мәлімдеді. Савита Халаппанавар қайтыс болғаннан кейін ол анонимділіктен бас тартып, жария түрде сөйледі. 2007 жылдың мамыр айында 17 жастағы "Мисс Д" деген қыз, аналық безгекпен ауыратын ұрыққа жүкті болды (мидың, бас сүйегінің және шашының маңызды бөлігінің жоқтығы; соқыр, саңырау, ессіз және ауырсынуды сезе алмайтын, бұл ауру әрқашан өлімге әкеп соғады). Денсаулық сақтау қызметінің атқарушы органы оның Ұлыбританияға баруына кедергі келтірді. 2007 жылғы 9 мамырдағы Жоғары сот шешімі бойынша, оның мемлекеттік қамқорлықта болуына қарамастан, оның саяхаттауына заңды түрде кедергі келтіруге болмайды. Аманда Меллет 2011 жылы жүкті болды, бірақ ұрықта Эдвардс синдромы болды, бұл өлімге әкелетін жағдай. Ол Ирландияда аборт жасай алмады және Ұлыбританияға баруға мәжбүр болды. 2016 жылы ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі комитетіне шағымданды, және Mellet v Ireland ісінде Ирландияның аборт заңы Біріккен Ұлттар Ұйымының Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық келісімін бұзады деген шешім қабылданды және заңды реформалау қажеттігі айтылды. Ирландия үкіметі оған 30 000 евро өтемақы төледі. 2010 жылы Ирландия үкіметі Сиобхан Уиланға өлімге әкелетін ұрық синдромы диагнозы қойылған күйінде аборт жасаудан бас тартты, сондықтан ол жүктілігін тоқтату үшін Ирландиядан Ұлыбританияға баруға мәжбүр болды. 2017 жылдың маусым айында Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі комитеті Ирландияның аборт заңы Уиланның адам құқықтарын, сондай-ақ Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық келісімді бұзады деген шешім шығарды, бұл Уиланды қатыгез, адамдыққа жатпайтын және ар-ұятсыздыққа толы күйге ұшыратты және қауіпсіз абортты заңдастыруға және оған қол жеткізуге шақырды. Қазіргі уақытта 2018 жылғы Денсаулық сақтау (Жүктілікті тоқтатуды реттеу) заңына сәйкес, егер екі дәрігер жүктілікке әсер ететін жағдай бар екендігі туралы дұрыс сеніммен пікір білдірсе, онда абортқа рұқсат етіледі, бұл жағдай ұрықтың тууынан бұрын немесе 28 күн ішінде өліміне әкелуі мүмкін.

In 2002, a woman pregnant with a foetus with fatal foetal abnormalities travelled to the UK for a termination. Her letter in The Irish Times was credited with playing a part in the defeat of the Twenty fifth Amendment referendum. She later took a case against Ireland in the European Court of Human Rights, D v Ireland, which was ruled inadmissible. The State argued that the Constitution of Ireland might allow termination in cases of fatal foetal abnormalities. After the death of Savita Halappanavar, she gave up anonymity and spoke out. In May 2007 a 17 year old girl, known as "Miss D", who was pregnant with a foetus suffering from anencephaly (the absence of a major portion of the brain, skull, and scalp; blind, deaf, unconscious, and unable to feel pain, a disorder which is invariably fatal), was prevented from travelling to Britain by the Health Service Executive. The High Court ruled on 9 May 2007 that she could not lawfully be prevented from travelling even though she was a ward of the state. Amanda Mellet became pregnant in 2011; however, the foetus was suffering from Edwards syndrome, a fatal condition. She was unable to have an abortion in Ireland and had to travel to the UK. In 2016, she took a case to the United Nations Human Rights Committee, and in Mellet v Ireland it found that Ireland's abortion law violated the United Nations International Covenant on Civil and Political Rights and called for the law's reform. The Irish government paid her €30,000 in compensation. In a case in 2010, the government of Ireland denied Siobhán Whelan an abortion despite being diagnosed with fatal foetal syndrome; she had to travel from Ireland to the UK to terminate her pregnancy. In June 2017, the United Nations Human Rights Committee ruled that Ireland's abortion law violated Whelan's human rights along with the International Covenant on Civil and Political Rights, subjecting Whelan to a cruel, inhumane and degrading treatment, and called for legalisation of and access to safe abortions. Abortion is currently permitted under the Health (Regulation of Termination of Pregnancy) Act 2018 where two medical practitioners are of the opinion formed in good faith that there is present a condition affecting the foetus that is likely to lead to the death of the foetus either before, or within 28 days of, birth.

Денсаулық сақтау (Жүктілікті тоқтатуды реттеу) туралы 2018 жылғы Заң

2018 жылғы Денсаулық сақтау (Жүктілікті тоқтатуды реттеу) туралы заң Ирландияда абортты заңды түрде жүзеге асыру шарттары мен тәртібін анықтайды. Бұл заң Ирландия президенті 2018 жылдың 20 желтоқсанында қол қойды, Оирехтас Парламентінің екі палатасы да мақұлдағаннан кейін Ирландияда абортты заңдастырды. Аборт қызметтері 2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолға алынды. Аталған заң жүктіліктің 12 аптасына дейін, жүкті әйелдің өміріне қауіп туғанда немесе денсаулығына ауыр зиян келгенде, сондай-ақ жүкті әйелдің өміріне қауіп туғанда немесе денсаулығына ауыр зиян келгенде шұғыл жағдайда, немесе ұрық туғанға дейін немесе туғаннан кейін 28 күн ішінде қайтыс болуы мүмкін жағдай болғанда жүктілікті тоқтатуға рұқсат береді.

Жүктілік жағдайларының қателіктері

2019 жылдың наурызында Дублиндегі әйелге оның баласында Эдвардс синдромы болуы мүмкін екендігі хабарланды, бұл өлімге алып келетін жайылған ұрықтық жағдай саналады. Оң нәтижелі инвазивті емес пренатальді тест (NIPT) және оң нәтижелі хориондық қабықша үлгісін алу (CVS) диагностикалық тестінен кейін ана амниоцентез жасауды шешті, ол Эдвардс синдромын көрсетпеді. Ол дені сау бала тауып, бұл синдромнан құтылды. 2019 жылы Ұлттық перзентханаға келген әйелге де Эдвардс синдромы деген диагноз қойылды. 15 аптадан кейін аборт жасалды. Аборттан кейін жүргізілген генетикалық тесттер Эдвардс синдромын жоққа шығарды, бұл ата-аналарды зор қайғыға ұрындырып, сыртқы сараптама талап етуіне әкелді, ал аурухана оған келісті.

Ұшқыштарға түсік жасатуға қысым жасалды

Ирландия әуе жолы ұшқыштары қауымдастығының (IALPA) мәлімдемесіне сәйкес, Ирландия тіркелген әуе компанияларының кейбір әйел ұшқыштары жүкті болған жағдайда түсік жасауға қысым көріп отыр. Бұл мәселе көптеген ирландтық тіркелген әуе компаниялары өз жұмысын дербес келісімшарт негізінде атқаратын ұшқыштарды жұмысқа алуы себебінен туындады. Мұндай ұшқыштар дербес жұмыспен қамтылған болып есептеліп, жүкті болған жағдайда жұмысы мен жалақысынан айырылуы мүмкін, себебі олар декреттік демалысқа құқылы емес.

Жалпы дәрігерлік аборт қызметі

2019 жылдың 6 қаңтарында 200 отбасылық дәрігер Ирландияда аборт қызметтерін көрсетуге тіркелгені хабарланды. 2019 жылдың соңына дейін Ирландиядағы отбасылық дәрігерлердің 15% -ынан да азы аборт қызметтерін ұсынуға келісім берді.