Кіріспе

1973 жылғы АҚШ Жоғарғы Сотының аборт туралы шешімі

Roe v. Wade, 410 U.S. 113 (1973) – АҚШ Жоғарғы Сотының маңызды шешімі, онда Сот АҚШ Конституциясы аборт жасау құқығын қорғайды деп шешті. Бұл шешім көптеген аборт заңдарын жойды және Құрама Штаттарда абортты заңдастыру керек пе, әлде қаншалықты заңдастыру керек, аборттың заңдылығын кім шешуі керек және саяси аренада моральдық және діни көзқарастардың рөлі қандай болуы керек деген мәселелер бойынша пікірталас тудырды. Бұл шешім сонымен қатар Жоғарғы Сот конституциялық дауларды келісімге келтіру кезінде қандай әдістерді қолдануы керек деген пікірталасқа да себеп болды. Бұл істі 1969 жылы үшінші баласына жүкті болған Норма Маккорви «Джейн Роу» деген заңдық псевдониммен қозғады. Маккорви аборт жасағысы келді, бірақ Техас штатында, ананың өмірін сақтап қалу үшін қажет болған жағдайларды қоспағанда, аборт жасату заңсыз еді. Оның адвокаттары Сара Уэддингтон мен Линда Коффи оның атынан АҚШ федералды сотына жергілікті округтік прокурор Генри Уэйдке қарсы талап арыз берді, Техастың аборт заңдары Конституцияға қайшы екенін мәлімдеді. Техастың солтүстік округінің үш судьядан тұратын арнайы соты бұл істі қарады және оның пайдасына шешім шығарды. Тараптар бұл шешімге Жоғарғы Сотқа шағым жасады. 1973 жылдың қаңтарында Жоғарғы Сот Маккорвидің пайдасына 7:2 дауыспен шешім шығарды, АҚШ Конституциясының он төртінші түзетуінің «әділ сот процесі» ережесі жүкті әйелдің аборт жасау құқығын қорғайтын «жеке өмірге құқық» береді деп тапты. Сондай-ақ, абортқа құқық абсолютті емес және әйелдердің денсаулығын және жүктіліктен бұрынғы өмірін қорғаудағы үкіметтің мүдделерімен теңдестірілуі керек екенін айтты. Бұл бәсекелес мүдделерді шешу үшін АҚШ-тағы барлық аборт ережелерін басқару үшін жүктіліктің үш кезеңін анықтады. Сот аборт құқығын «негізгі» деп санай отырып, аборт заңдарын қарағанда соттар «қатты тексеру» стандартын қолдануын талап етті, бұл АҚШ-тағы сот қарауының ең қатаң деңгейі. Жоғарғы Соттың Роу ісі бойынша шешімі АҚШ тарихындағы ең даулы шешімдердің бірі болды. Роуға қарсы пікірлерге қоса, кейбір заңгерлер, тіпті дұрыс нәтижеге жеткенімен, оны дұрыс емес жолмен жасады деп сынға алды. 21-ғасырдағы сауалнамалар көрсеткендей, Роуды жоққа шығаруға көпшілік қарсы болды, әсіресе 2010-жылдардың соңы мен 2020-жылдардың басында.

Аборт АҚШ тарихында кең таралған практика болды және әрқашан қоғамдық дау тудырмады. Қоғамда әйелдердің некеден тыс жүкті болуының салдарына көбірек мән берілген кезде, отбасылық мәселелер көпшілік назарынан тыс шешілді. Жалпы құқық бойынша абортты қылмыстық деп тану мәселесі тарихшылар мен заңгерлер арасында пікірталас тудырады. 1821 жылы Коннектикут штаты АҚШ-та абортты заңдастыратын алғашқы штаттық заңды қабылдады. 1883 жылдың соңына қарай 37 штаттың 30-ы, АҚШ-тың он аумағының алтауы және аборт бұрын кең таралған Гавайи Корольдігі, жеделдету алдында абортты шектеу туралы заңдарды бекітті. АҚШ-та, оған қарсы арнайы заңдар қабылданбас бұрын, аборт кейде жалпы құқық бұзушылық деп саналды, мысалы Уильям Блэкстон мен Джеймс Уилсон айтқандай. 19-шы және 20-шы ғасырдың басында барлық штаттарда жеделдету алдында жасалған аборттар заңды мақсатсыз әрекеттер деп есептелді. Егер ана қайтыс болса, аборт жасаған адам кісі өлтіргені үшін айыпталуы мүмкін. Жалпы құқық бойынша, жеделдету алдында жасалған аборт – бұл толыққанды қылмыс емес. Жалпы құқық бойынша теріс бостандық құқықтары келісімді немесе ерікті мінез-құлықтан туындаған жағдайларда қолданылмайды, бұл келісімді түрде түзілген ұрықтарды абортқа жіберуді жалпы құқық бұзушылықтарға айналдырды. Кейінірек судья Гарри Блэкманның атынан жазылған Roe v. Wade туралы көпшілік пікірінде абортты қылмыстық деп тану «ағылшын жалпы заң дәстүрінде тамыр таппаған» және 1820 жылдарға дейінгі аборт заңдарының көбірек рұқсат етілген күйіне оралған деп ойланды. Басқа мақсаттардың бірі – ананың өмірін сақтау, екіншісі – болашақтағы аборттардан сақтану, үшіншісі – ананың бала туу қабілетіне зиян келтірмеу. Сотшылар әрқашан қай мақсаттың маңыздырақ екендігін ажырата алмады. Аборт жасаған әйелдерді ұстамай, құқық қорғау органдары оларды аборт жасаған адамға қарсы дәлелдер алу үшін тексерді. Бұл құқық қорғау стратегиясы 19-ғасырда аборт жасаған әйелдерді айыптаудан бас тартқан қазылар алқасына жауап болды. 1973 жылы судья Блэкманның пікірінде «бүгінде көптеген штаттарда қолданылып жүрген абортқа қатысты қылмыстық заңдар салыстырмалы түрде жақында қабылданған» делінген. 1960-жылдар мен 1970-жылдардың басында абортқа қарсылық саяси оңшылдар мен Демократиялық партия мүшелерінің арасында шоғырланды, бірақ феминистер көбінесе заңдастыруды қолдады. Көптеген либералды католиктер мен негізгі протестанттар (екеуі де Демократиялық партияға дауыс берген) аборт заңдарын либералдауға қарсы болды, ал көптеген басқа протестанттар, соның ішінде евангелисттер, діни бостандыққа, олардың пікірінше, Библияда айыптаманың болмауына және үкіметтің араласпауына сене отырып, оны қолдады. 1971 жылға қарай Аляска, Калифорния, Гавайи, Нью-Йорк, Вашингтон және Вашингтон округінде сұраныс бойынша ерікті аборт іс жүзінде қол жетімді болды. Кейбір әйелдер абортқа рұқсат етілген жерлерге сапар шекті, бірақ барлығының қаржысы жетпеді. 1971 жылы Шерли Уилер Флорида ауруханасының қызметкерлері оның заңсыз абортын полицияға хабарлағаннан кейін қазақстандық қылмысқа айыпталды. Уилер штат тарапынан аборт жасағаны үшін сотталған бірнеше әйелдің бірі болды. Ол екі жылдық мерзімге сотталды және сот шешімі бойынша Солтүстік Каролинадағы ата-анасының үйіне қайта оралуды таңдады. Бостон әйелдерінің аборт коалициясы ақша жинады және митингі ұйымдастырды, онда қатысушылар Әйелдердің ұлттық аборт әрекеті коалициясынан (WONAAC) спикерлерді тыңдады. Оның сот үкімі Флорида Жоғарғы Сотымен күштен шығарылды. Талап арыз аборт әйелге медициналық тұрғыдан қажет екенін көрсетуі керек еді. Әйелдің нейрохимиялық бұзылысы болды және оның жүктілікке және бала тәрбиелеуге болмайтындығы медициналық тұрғыдан қажет деп саналды, бірақ олар жыныстық қатынастан бас тартқысы келмеді және контрацепция сәтсіз болуы мүмкін. Бастапқыда Уэддингтонға жарамды жүкті әйелді табу қиын болды. 1969 жылдың маусымында 21 жастағы Норма Маккорви үшінші баласына жүкті екенін анықтады. Әдетте, адвокаттар бұрынғы қарым-қатынассыз клиенттерді іздеуге құқылы емес, бірақ Маккорвидің жағдайы қоғамдық мүддедегі істер үшін жаңа клиенттерді іздеуге рұқсат беретін ережеден босатылды. 2003 жылы жасалған жазбаша мәлімдемеге сәйкес, Маккорви Уэддингтон мен Коффидің ісіне қатысуға қажеттісі бар-жоғын сұрады. Оған «Иә. Сен ақсүйексің. Сен жас, жүктісің және аборт жасағың келесің» делінді. Маккорвидің ақ терілі болуы және оның төмен әлеуметтік жағдайы адвокаттардың оны өтініш беруші етіп таңдауының маңызды факторы болды. Маккорви адвокаттар аборттың заңды болуын қалайтынын сұрады. Маккорви өзі білмейтінін айтты. Уэддингтон оған «Бұл тек тіндік бөлік. Сен әйіліңнен ғана қалыпсың» деді. Бұл Маккорвиді аборттың заңды болуына көндірді. Ол заңды аборт жасауға мүмкіндігі болады деген үмітпен оларды өкілдік етуге келісті. Ол жүктілігі туралы ойламауы үшін заңсыз есірткі шекті және шарап ішті. Маккорви 1970 жылдың 2 маусымында Даллас остеопатиялық ауруханасында қызметкерге қызмет көрсетті, оның қызы Шеллі Линн Торнтон Техастағы бір жұпқа асырап алынды. 1970 жылы Коффи мен Уэддингтон Роу v. Уэйд ісін АҚШ-тағы сотқа берді.

Кейінге қалдыру

Roe v. Wade Жоғарғы сотқа 1970 жылы екі тарап та шағым түсірген кезде жетті. Ол Бесінші апелляциялық округінің сотын айналып өтті, себебі 28 USC § 1253 үш судьядан тұратын комиссия шешкен азаматтық тыйым салу туралы іс бойынша Жоғарғы сотқа тікелей шағымдануға рұқсат береді. Іс Roe v. Wade деген атаумен жалғасты, Wade v. Roe деп өзгертілген жоқ. Сот судьялары Roe және оған тікелей қатысты Doe v. Bolton ісін қарауды кейінге шегерді, олар алдымен басқа да бірнеше істерді қарап бітіргенше. Олар алғаш қараған іс – Younger v. Harris. Сот судьялары шағымдар сот юрисдикциясына қатысты қиын мәселелерді көтеретінін сезінді. Тағы бір іс – United States v. Vuitch, онда олар Колумбия округінің анасының өміріне немесе денсаулығына қауіп төнген жағдайда ғана аборт жасауға тыйым салатын заңының конституциялықтығын қарастырды. Сот "денсаулық" сөзі конституцияға қайшы емес деп, заңды қолдады және аборт жасаған адамның емес, прокурордың анасының өмірі мен денсаулығына қауіп төнгенін дәлелдеу міндетін жүктеді. Судья William O. Douglas бұл іске қатысты ұзақ қарсы пікір жазды. Ол Griswold v. Connecticut ісіндегі некедегі жеке өмірге қатысты құқық және отбасы мөлшерін шектеу осы жағдайда да қолданылатынын айтты, бірақ "кейбір адамдардың фетус қалыптасқаннан кейін адам отбасының мүшесі болады және жеке қиындықтар фетустың жойылуын ақтамайды" деген пікірді мойындады. Ол сондай-ақ көпшілік пікірге қарсы сұрақтар қойып, "денсаулық" ұғымына заңсыз баланың тууынан туындайтын әлеуметтік жағдай, жүктіліктің қаланбауынан туындайтын алаңдаушылық, бала тәрбиелеудің физикалық қиындықтары, қосымша баланың тууынан туындайтын қаржылық ауыртпалық және болашақта іске аспайтын денсаулық тәуекелдері кіре ме деп сұрады, дәл осылай профилактикалық аппендэктомиямен тәуекелдерден сақтанғандай. Douglas-тың қарсы пікірі екі жылдан кейін Roe v. Wade ісінде де қолданылған ұқсас заңдық аргументтерді қамтыды. Сот шешімі жарияланғаннан кейін бір күні сот Roe және Doe ісін тыңдауға келісті. Blackmun-ның сөзіне сүйенсек, Stewart бұл істердің Younger v. Harris ісіне қарағанда қарапайым екенін ойлады және істерді федералдық соттардың, тек штаттық соттардың емес, қарауына болатынын анықтау үшін жеткілікті судьялар келісім білдірді. Бұл қарастыру аборттың конституциялықтығына қатысты емес және дәлелдер, куәгерлер немесе фактілердің тізімі қажет болмады. 1971 жылдың 13 желтоқсанына ауызша тыңдау толық құрамымен белгіленді. Соттың ауызша тыңдауды өткізуге үлкермес бұрын, судьялар Hugo Black және John Marshall Harlan II зейнеткерлікке шықты. Бас судья Warren Burger судьялар Potter Stewart пен Blackmun-нан Roe және Doe сияқты істерді жоспарланғандай тыңдау керек пе, жоқ па, соны анықтауды сұрады. Олар соттың жоспарлы жұмысын жалғастыруын ұсынды.

Ауызша сөйлеу

Сара Уэддингтон ауызша жарысқан кезде, Соттың аборт заңдарын кең ауқымды шешіммен күштен шығаруға тырысудың орнына, қандай соттардың істі қарау құқығы бар екеніне шешім қабылдау үшін істі қабылдағанын білмеді. Ол Техас штатының аборт заңын жоюдың конституциялық негіздерін келтіре бастады, бірақ судья Стюарт оның орнына құзырет мәселесіне қатысты сұрақтар қойды. Уэддингтон құзыретқа қатысты ешқандай мәселе көрінбейтінін айтып, аборт құқығының конституциялық негіздері туралы сөйлеуді жалғастырды. Барлығында, ол конституциялық мәселелердің орнына 20-30 минут аралығында құзырет пен процедураны талқылады. Екі әйел заңгерге қарсы сөйлеген Флойд: «Бас судья мырза және Соттың назарына. Бұл ескі әзіл, бірақ егер ер адам осындай екі сұлу әйелге қарсы шықса, соңғы сөз олардікі болады», – деді. Оның бұл сөзіне салқын үнсіздікпен жауап берілді; аборт құқығын қорғайтын адвокат Марджи Питтс Хеймс Бас судья Бергердің «оған тікелей соттан секіріп түсетіндей болып көрінедіін ойлады. Ол оған қаһарлы түрде қарады». Маккорви екі адвокатымен бірге ауызша жарыстың екеуіне де қатыспады. Маккорвиді заңсыз аборт жасатудан қайтарғаннан және оның атын сотқа қатысты мәлімдемеге қол қоюға көндіргеннен кейін, Уэддингтон «Роу» шешімі қабылданғаннан кейін төрт ай өткенге дейін Маккорвимен сөйлеспеді.

Бастапқы талқылаулар

Бірінші аргумент сессиясынан кейін Бёргер Роу және Доу ісі бойынша соттың пікірлерін жазуды Блэкмунға тапсырды. Осы кезде Блэк пен Харланның орнын Уильям Ренквист пен Льюис Ф. Пауэлл кіші басқарды, бірақ бірінші аргумент олар Жоғарғы Сот судьялары болғанға дейін өтті. Бұл тәсіл прокурорлардың «өмір» деген ұғымға қатысты олармен келіспеуі мүмкін деп қорқатын кейбір дәрігерлердің көңілін қалдырды. Блэкмун бұл тәсіл аборт құқығының негізгі құқық екенін айтудан туындайтын дау-жанжалдардан қашудың жақсы жолы деп ойлады. Бреннан мен Дуглас Блэкмунмен келіспеді және оған жеке өмірге қатысты мәселеге назар аудару керектігін жазды. Басқа судьялармен кеңескеннен кейін Блэкмун өзінің пікірі либералды әріптестерінің көзқарасын толыққанды бейнелемейтінін сезінді. 1972 жылдың наурыз айында сот «Айзенштадтқа қарсы Бэйрд» ісі бойынша шешім шығарды, бұл бұрынғы некелік жеке өмірге қатысты құқықты некеде тұрмаған адамдарға да қолданатын маңызды іс болды. 1972 жылдың мамырында Дуглас Блэкмунға төрт судьяның көпшілік дауыс беруге дайын екенін хабарлады: өзі, Бреннан, Стюарт және Маршалл. Блэкмун бір кезде жеті судьяның барлығы көпшілікке дауыс бергісі келеді деп ойлаған. 1972 жылдың мамырында Блэкмун істі қайта қарауды ұсынды. Дуглас және басқа либералды судьялар Ренквист пен Пауэлл Техас штатының аборт заңдарын қолдайды деп күдіктенгендіктен, қайта қарау туралы бұйрыққа қарсылық білдіретін жеке пікір жазамын деп мәлімдеді. Ол әріптестерінің ықпалымен бұл қадамнан бас тарды, оның орнына оның қарсылығы тек қайта қарау бұйрығында қысқаша айтылды, егжей-тегжейлі пікір келтірілмеді. Іс 1972 жылдың 11 қазанында қайта қарастырылды. Уэддингтон Джейн Роу есімді жалған есіммен өкілдік етуді жалғастырды, ал Техас штатының бас прокурорының көмекшісі Роберт С. Флауэрс Техас штаты үшін Джей Флойдты алмастырды. 1972 жылдың маусымында Дуглас әріптестеріне жазған, іс туралы пікірталасқан хаты шешім жарияланбастан бұрын «Вашингтон пост» газетіне тікелей жеткізіліп, жарияланды.

Қаулыны әзірлеу

Блэкмун жазғы демалыс кезінде екі жағдайда да өз пікірлерін жазуды жалғастырды, тіпті оны қайтадан жазуға тағайындалатынына кепілдік болмады. Демалыс барысында ол 1950 жылдары жұмыс істеген Миннесота штатындағы Мейо клиникасындағы аборт тарихын зерттеуге бір аптасын жұмсады. Ол Вашингтон қаласында қалған 28 жасар заң қызметкері Джордж Фрэмптонмен күнделікті телефон арқылы сөйлесті. Фрэмптон аборт тарихын қазір NARAL Pro Choice America деп аталатын ұйымның негізін қалаушы төрағасы Лоренс Лейдердің жазған кітабын пайдаланып зерттеді. Блэкмунның өлімінен кейін қолжеткізілген құжаттарында Лейдердің 1966 жылғы «Аборт» кітабына кем дегенде жеті сілтеме бар. Лейдер сондай-ақ: «Егер мұндай теориялық іс жоғары сотқа, тіпті АҚШ Жоғарғы Сотына жеткізілсе және судьялар өмірге қауіп төндіретін ұғымды кеңінен түсіндірсе, аборт бойынша маңызды шешім қабылданатыны сөзсіз» деп болжады. Роу ісі бойынша тарихи шолуда NARAL кеңесшісі болған Сирил Мианстың екі мақаласы да келтірілген. Мианс мақалаларында ортақ құқық дәстүрін Роу жағына тиімді болу үшін бұрмалаған. Weddington және Coffee-ға көмектесетін бас адвокат Рой Лукас бұрын әріптесі Дэвид М. Тундерманнан Мианстың зерттеулері туралы хабарлама алған. Хабарламада Мианстың мақалаларындағы қорытындылар «кейде сенімге лайық емес» делінген. Әділеттік таңдау құқығын жақтаған судьяларға қарағанда, Дуглас бірінші триместрді басымдықпен қарастырды. Стюарт бұл шешімдердің «заңнамалық сипатта» екенін айтты және ол Блэкмунның шешіміне қосылғанымен, мемлекеттік заң шығарушы органдарға көбірек икемділік пен назар аударуды қалады. Уильям Бреннан ұрықтың жасына байланысты негізделген жүйелерді тастап, оның орнына штаттарға ананың денсаулығын ескере отырып, процедураны реттеуге рұқсат беруді ұсынды.

Жоғарғы соттың шешімі

1973 жылғы 22 қаңтарда Жоғарғы Сот «Джейн Роу» (Норма Маккорви) ісі бойынша 7–2 дауыспен шешім шығарды, онда АҚШ-тағы әйелдердің жүктілікті тоқтатуды, мемлекеттік тыйымдарды ескермей, өздері шешуге конституциялық құқығы бар екендігі және Техас штатының абортты тыйым салу заңы конституцияға қайшы екендігі жарияланды. Бұл шешім Грузия штатының аборт заңдарын күдікке салумен байланысты «Доу Болтон» ісі бойынша қабылданған шешіммен бірге жарияланды.

Соттың пікірі

Гарри Блэкмун Соттың пікірін – "көпшілік пікірін" жазды, және оған тағы алты судья қосылды: Бас судья Уоррен Бергер, судьялар Поттер Стюарт, Уильям Дж. Бреннан кіші, Уильям О. Дуглас, Тюргуд Маршалл және Льюис Ф. Пауэлл кіші.

Моутизм

Іс бойынша фактілерді баяндағаннан кейін, Соттың шешімі алдымен процедуралық және сот қарауына жататындығына қатысты бірнеше құқықтық мәселелерді қарастырды. Олардың ішінде, аралас оқиғалар салдарынан "жанды" дау-дамайға тоқтатылған істерді қараудан Американың федералдық соттарын қорғайтын заңдық доктрина бар. Бұл доктринаны қалыпты қолдану бойынша Маккорвидің апелляциясы қараусыз қалдырылар еді, себебі ол баласын туып, енді жүктілігін тоқтату қажеттілігі болмады. Сот, доктринаға қатысты белгіленген ерекшелік "қайталануға қабілетті, бірақ сот қарауынан қашып жататын" істерді қарауға рұқсат беретінін қорытындылады. Блэкмун Маккорвидің қайта жүкті болуы мүмкін екенін, ал жүктілік әдетте апелляциялық процестен гөрі жылдам аяқталарын атап өтті: "Егер бұл тоқтату істі қарауға келмейтін жағдайға түсірсе, жүктілікке қатысты сот істері көбінесе алдын ала сот кезеңінен аса бермейді, ал апелляциялық қарау тиімді түрде мүмкін болмайды".

Аборт және жеке өмірге құқық

Сот талқылаудың өзектілігі мен заңдылығын қарастырғаннан кейін, іс бойынша негізгі мәселеге көтерілді: Техастың аборт туралы заңның конституциялық екендігі. Сот алдымен аборттың римдік құқық, сондай-ақ ағылшын және ертедегі американдық ортақ құқықтағы мәртебесін зерттеді. Сондай-ақ, аборттарда қолданылатын медициналық процедуралар мен технологияның дамуы да қарастырылды. Өзінің тарихи зерттеулерінен кейін Сот конституциялық «жеке өмірге құқық» ұғымын енгізді, ол бұрынғы шешімдерде, атап айтқанда Meyer v. Nebraska және Pierce v. Society of Sisters (ата-ананың бала тәрбиесіне бақылау жасауы) және Griswold v. Connecticut (контрацепция қолдануы) істерінде айтылған болатын. Содан кейін, «жеке өмірге құқықтың маңыздылығын толыққанды түсіндірмей», Сот АҚШ Конституциясының бостандыққа кепілдіктері жүкті әйелдің жүктілігін тоқтату туралы шешімін қорғайтын жеке өмірге құқықты қамтиды деп шешті. Бұл жеке өмірге құқық, он төртінші түзетудегі жеке бостандық тұжырымы мен мемлекеттік әрекеттерге шектеулерде негіделгеніміздей, немесе аудандық сот анықтағандай, тоғызыншы түзетуде халыққа берілген құқықтарда, әйелдің жүктілігін тоқтату туралы шешімін қамтитын жеткілікті кең. Roe, 410 U.S. at 153. Сот абортты заңсыз ету жүкті әйелдің жеке өміріне құқығын бірнеше себеппен бұзады деп түсіндірді: қаламаған баланың тууы «әйелге қиын өмір мен болашақты міндеттейді», ол жақын арада психологиялық зиян келтіруі мүмкін; баланы күту ананың дене және психикалық денсаулығына зиян тигізуі мүмкін; және «қаламаған баламен байланысты барлық тараптар үшін қиындықтар туындауы мүмкін». Бірақ сонымен бірге, Сот жеке өмірге құқықтың абсолютті емес екенін де жоққа шығарды. Оның орнына, әйелдердің аборт жасауға құқығы ананың денсаулығын қорғау және ұрықтың өмірін қорғау сияқты басқа да мемлекеттік мүдделермен теңдестірілуі керек деп тапты. Соттың пікірінше, мемлекеттік мүдделер жүкті әйелдердің аборт жасау құқығын шектеу үшін жеткілікті. «Мемлекет денсаулықты сақтау, медициналық стандарттарды ұстану және болашақ өмірді қорғау бойынша маңызды мүдделерді қорғай алады. Жүктіліктің белгілі бір кезеңінде осы мүдделер аборт шешімін реттейтін факторларды реттеуді қолдауға жеткілікті болады. Сондықтан, біз жеке өмірге құқық аборт шешімін қамтиды деген қорытындыға келдік, бірақ бұл құқық шектеусіз емес және оны реттеудегі маңызды мемлекеттік мүдделермен салыстыру керек». Roe, 410 U.S. at 154. Техас адвокаттары абортты ананың өміріне қауіп төнген жағдайларда ғана шектеуді ақтауға болады деп мәлімдеді, өйткені өмір ұрықтану сәтінде басталады, сондықтан мемлекеттің ұрықтың өмірін қорғауға деген мүддесі жүктіліктің кез келген кезеңінде қолданылады. Сот Конституцияда «адам» сөзі ұрықтарды қамтымайды екенін көрсетті және Техастың ұрықты өмір сүруге заңды және конституциялық құқығы бар «адам» деп қарастыру керек деген аргументін қабылдамады. Сотта әлі де ұрықтың тірі организмге қашан айналатыны туралы келіспеушіліктер бар екені айтылды. «Өмірдің қашан басталатыны туралы қиын мәселені шешудің қажеті жоқ. Егер медицина, философия және теология салаларындағы мамандар келісімге келе алмаса, адамзат білімінің осы деңгейінде сот жүйесі жауапты болжауға құқылы емес». Roe, 410 U.S. at 159. Әйелдердің жеке өмірге құқығы мен мемлекеттік органдардың аналардың денсаулығын және ұрықтың өмірін қорғау мүддесін теңестіру үшін Сот үш айлық мерзімдік жүйені құрды. Бірінші триместрде, процедура бала тууға қарағанда қауіпсіз деп саналған кезде, Сот мемлекеттік билік әйелдің жүктілігін тоқтату мүмкіндігіне шектеулер қоймайды, бірақ лицензияланған дәрігерлер жасаған аборттарды талап ету сияқты минималды медициналық шараларды енгізуден басқа. Екінші триместрден бастап, Сот ананың денсаулығына қауіптің артуы мемлекеттерге аборт процедураларына қатысты медициналық ережелерді қабылдауға құқық беретін маңызды мүдде береді, егер олар ақылға қонымды болса және аналардың денсаулығын қорғауға «жеткілікті назар аударса». Үшінші триместрдің басынан бастап – 1970 жылдардың басында қол жетімді медициналық технология бойынша ұрықтың өмір сүруге қабілетті болу сәтінен бастап – Сот мемлекеттің ұрықтың өмірін қорғауға деген мүддесі соншалықты маңызды болды, олар ананың өміріне немесе денсаулығына қауіп төндірмесе, барлық аборттарды заңды түрде тыйымдауға құқылы. Өзінің талдауын аяқтағаннан кейін, Сот Техастың аборт заңдары конституцияға қайшы екенін және оларды жойды деп шешті. «Техастың қазіргі заңдары, ананың өмірін сақтау процедураларын қоспағанда, жүктіліктің кезеңіне қарамастан және басқа да мүдделерді ескермейтін қылмысты аборт жасауды қылмыстық жазалайды, он төртінші түзетудің процеске сәйкес келу ережесін бұзады». Roe, 410 U.S. at 164.

Сайыс

Көпшілік пікірдегі үш судья бұл іс бойынша келісетін пікірлерін ұсынды. Әділет министрі Поттер Стюарт конституцияда аборт жасау құқығы туралы тікелей айтылмағанымен, соттың шешімінің негізгі сот процесінің доктринасын дұрыс түсіндіруі мүмкін деп санады, ол бостандыққа қатысты қарапайым процедуралардан асып, белгілі бір негізгі құқықтарды қорғайды. Әділет министрі Уильям О. Дуглас аборт жасау құқығын негізгі құқық деп тануда соттың дұрыс екенін айтса да, оны Конституцияда нақты көрсетілмеген жағдайда, американ халқының осы құқығын жоқ деп түсіндіруге болмайтынды айтқан Тоғызыншы түзетуден шығаруды дұрыс көретінін мәлімдеді. Бас судья Уоррен Бергер аборт жасауға рұқсат беру үшін екі дәрігердің куәлігін талап етуге мемлекетке мүмкіндік берудің дұрыс екенін жазды. Оның келісетін пікірінде: «Бүгінгі сот шешімдерінің қарсы пікір білдірген судьялар айтқандай, кең ауқымды салдарлары бар деп мен есептемеймін; қарсы пікірлер дәрігерлердің басым көпшілігі өз мамандығының стандарттарын сақтайтынын және тек өмір мен денсаулыққа қатысты мұқият ойластырылған медициналық шешімдер негізінде әрекет ететінін ескермейді. Сот Конституция талап бойынша аборт жасатуды талап етеді деген кез келген талапты жоққа шығарады. Бұл бас судья Бергер медициналық стандарттар мен шешімдер аборттар санын шектейді деп ойлағанын көрсетеді. Роудан бұрынғыдай, заң шектеулі жағдайларда ғана аборт жасауға рұқсат берген, енді дәрігерлер шектеуді жүзеге асыруға мүмкіндік алады. Роудың осы түсінігі көпшілік пікірдегі бірнеше мәлімдемелермен байланысты. Әділет министрі Блэкмунның көпшілік пікірінде: «Емдеуші дәрігер науқасымен ақылдасып, мемлекеттік реттеусіз, оның медициналық бағасы бойынша науқастың жүктілігін тоқтату керектігін анықтауға ерікті» делінген. Сондай-ақ, «бірінші триместрдің соңына дейін аборт туралы шешімді және оны жүзеге асыруды жүкті әйелдің емдеуші дәрігеріне қалдыру керек» делінген. 22 қаңтарға дейін алты күн бұрын әділет министрі Блэкмун «мен айтатын сөзімнің көшірмесін» дайындады және баспасөздің шамадан тыс реакция жасамауы үшін кем дегенде бір себеп болуы керек еді. Сот Конституция талап бойынша аборт жасатуға мәжбүр етеді деп шешпеді. Ол жүкті әйелдің аборт жасауға толық құқығы бар екенін де жарияламады. Бірінші триместрде аборт туралы шешімді және оны жасау жауапкершілігін емдеуші дәрігерге жүктейді. Бұл мәлімдемелер көпшілік дауыс берген судьялардың пациенттердің жеке дәрігерлері бар деп ойлағанын көрсетеді. Америка тарихында бұрын адамдар жеке дәрігерлерге ие болған, бірақ дәрігер-пациент қарым-қатынасының сипаты Роудан бұрын өзгерген.

Келіспеушіліктер

Байрон Уайт пен Уильям Ренквист судьялары Соттың шешіміне қарсы дауыс берді. Уайттың қарсылығы, Роу ісімен бірге қаралатын Доу Болтон ісінде жарияланды, және Соттың жүкті әйелдер мен туылмаған баланың мүдделері арасында шешім қабылдауға негізі жоқ екенін айтты: text=Конституцияның тілінде немесе тарихында Соттың шешімін қолдайтын ештеңе таппаймын. Сот жай ғана жүкті әйелдер үшін жаңа конституциялық құқық ойлап шығарып, оны негізсіз және түсіндірілмейтін себептермен, барлық штаттардың аборт заңдарын күштен шығаруға жеткілікті мән берді. Соның салдарынан, 50 штаттың халқы мен заң шығарушы органдары ұрықтың өмір сүруі мен дамуының маңыздылығын, бір жағынан, әйелге тиімді болуы мүмкін әсерлер спектрімен, екінші жағынан салыстыруға конституциялық құқығынан айырылды. Соттың заңдық билігін пайдалану ретінде, Сот бүгін не істеп отырғанына құқылы болуы мүмкін; бірақ, менің ойымша, оның шешімі – Конституция осы Сотқа берген заңдық тексеру билігін шамадан тыс және асыра пайдалану болып табылады. |source=Doe, 410 U. S. at 221–22 (White, J., dissenting). Уайт сондай-ақ аборттың заңдылығын "көбінесе халыққа және олардың істерін басқару үшін құрған саяси процестеріне қалдыру керек" деп мәлімдеді. Ренквисттің қарсылығы, көпшіліктің негізді процесті қолдануын, Соттың 1905 жылғы Лохнерге қарсы Нью-Йорк ісіндегі доктринаны жоққа шығарумен салыстырды. Ол Уайттың бірнеше тұстарын кеңейтіп түсіндіріп, Соттың тарихи талдауының кемшіліктеріне тоқталды. Сот өз қорытындысына жету үшін, он төртінші түзету шеңберінде, түзетуді жасаушыларға мүлдем белгісіз болған құқықты табуға мәжбүр болды. 1821 жылы Коннектикут штатының заң шығарушы органы абортқа тікелей қатысты алғашқы заңды қабылдады. 1868 жылы он төртінші түзету қабылданған кезде, штаттар мен аумақтық заң шығарушы органдар кем дегенде 36 абортты шектеу туралы заң қабылдаған. Көптеген штаттар өз заңдарын өзгертіп немесе жаңартса да, 1868 жылғы заңдардың 21-і бүгінге дейін күшінде. |source=Roe, 410 U. S. at 174–76 (Rehnquist, J., dissenting). Осы тарихи мәліметтерге сүйене отырып, Ренквист былай деп жазды: "Он төртінші түзету қабылданған кезде осы ережеге немесе басқа да штаттық заңдарға қатысты ешқандай күмәнділік болған жоқ". Ол "түзетуді жасаушылардың мақсаты он төртінші түзету арқылы штаттардың осы мәселе бойынша заң шығару құқығын жою болмаған" деген қорытындыға келді.

Қабылдау

Бұл шешім шығарылғаннан кейін көп ұзамай күшті реакция болды. Католик шіркеуі бұл үкімді айыптады. Роу ісіне жауап берген белгілі ұйымдардың ішінде аборт заңдарын жою жөніндегі ұлттық қауымдастық, 1973 жылдың соңында соттың шектеуші заңдарды жоюын көрнекілеу үшін Ұлттық аборт құқықтарын қорғау лигасы болып өзгерген, және Ұлттық өмірге құқық комитеті бар. Құқық ғалымы Рональд Дворкин бұл істі "Әрине, АҚШ Жоғарғы Сотының қабылдаған ең танымал ісі" деп сипаттады.

1960-1970 жылдар

1960 жылдары АҚШ-та халықты бақылау қозғалысы мен аборт жасау құқығын қорғау қозғалысы арасында одақ құрылды. Бұл ынтымақтастық негізінен халықты бақылау қозғалысының танымалдығын пайдаланғысы келген феминистерге байланысты болды. Сонымен қатар, халықты бақылау жақтастары абортты заңдастырудың демографтар болжаған болашақ халық саны дағдарысын шешуге көмектесетініне сенді. Бұрын халықты бақылау қозғалысы ішінде аборт құқығын қолдау көбінесе «Халық өсімінің тоқтауы» сияқты жаңадан құрылған ұйымдардан түсетін. Бірақ 1969 жылы абортқа қарсы барлық заңдарды жоюды қолдаған «Жоспарланған отбасы» ұйымы ерекше жағдайды құрады. Халықты бақылау және аборт жасау құқығын қорғаушылар абортты заңдастырудың артықшылықтарын, атап айтқанда, әлеуметтік жәрдемақының төмендеуін, заңсыз туған балалардың азаюын және халық өсімінің баяулауын атап көрсетті. Х. Рап Браун абортты «қара нәсілдің геноциді» деп айыптады, ал Дик Грегори «геноцидке менің жауабым, қарапайым тілмен айтқанда, сегіз қара бала және тағы біреуі жолда» деді. «Роу» шешімінен кейін көп ұзамай халықты бақылау қозғалысы кері соққыға ұшырады, бұл оның саяси қолдауын жоғалтуына және бөлінгендей көрінуіне әкелді. 1973 жылдың 27 маусымында 14 жасар Минни Ли және оның 12 жасар әпкесі Элис Лиге қатысты сот ісі қозғалды. Федералдық қаржымен қолдау көрсетілетін отбасылық жоспарлау клиникасының қызметкері сауатсыз анасына оларға ұрық сақтау инъекциялары жасалатынын өтірік айтты. Бірақ Релф әпкелері өздерінің білімі мен келісімінсіз стерильдендірілді. Келесі он бес айда тағы 80 әйел мәжбүрлі стерилизацияға ұшырағанын мәлімдеді, олардың барлығы аз ұлттық өкілдеріне жатты. Аборттар да міндетті болып кете ме деген алаңдаушылық туды. Соңғы жоспарда бала туу көрсеткіштері ескерілмеді, оның орнына: «Халық саясаты әлеуметтік-экономикалық дамудың негізгі бөлігі болса, онда белгілі бір табысқа жете алады» делінді. Қозғалыс мүшелері халықты бақылау риторикасының саяси тиімділігіне күмән келтіргендіктен, аборт құқығын қорғау қозғалысы халықты бақылау қозғалысынан алшақтады. 1973 жылдың қазан айында Робин Эллиотт «Жоспарланған отбасы» ұйымының басқа мүшелеріне «Халық саны мәселесінде «Жоспарланған отбасының» беделіне қарсылық» туралы хабарлама таратты.

21 ғасыр

ХХІ ғасырда Роу жақтастары оны әйелдер құқықтарын, жеке бостандығын, дене тұтастығын және жеке өмірге қатысты құпиялылықты сақтау үшін өте маңызды деп сипаттайды. Сондай-ақ, жақтастары қауіпсіз аборт пен жалпы репродуктивті бостандық негізгі құқықтар екенін айтады. Роу жақтастары аборт құқығы конституцияның басқа бөлігінде де қолдау тапса да, 1973 жылғы шешімнің он төртінші түзетуде осы құқықты дұрыс негіздегенін санайды. Басқалары, абортқа қатысты негізгі құқық конституцияның басқа жерлерінде болуы мүмкін екеніне, бірақ 1973 жылғы шешімде көрсетілген бөліктерде емес екеніне алаңдаса да, Роуды қолдайды. Олар сондай-ақ, ерлер мен әйелдер арасындағы билік тепе-теңдігінің теңсіз екеніне және абортқа қолжетімділік, саяси өкілдік сияқты мәселелер әйелдер теңдігіне әсер етеді деп санайды. 2021 жылдың соңындағы сауалнамалар американдықтардың көпшілігі Роуды күштен шығаруға қарсы екенін көрсетсе де, азшылықтың бір бөлігі Роуды күштен шығаруға қарсы болғанымен, Роу рұқсат етпейтін тәсілдермен абортты заңсыз етуді қалады. Бұл сауалнамаға жауап берушілердің Roe v. Wade туралы дұрыс түсінбеуіне немесе сауалнама сұрағын қате түсінуіне байланысты болды. 2018-2019 жылдарғы сауалнамалар көрсеткендей, американдықтардың 60 пайызы бірінші триместрде абортты қолдайды, ал екінші триместрде бұл көрсеткіш 20 пайызға төмендейді, тіпті Роу екінші триместрдің соңғы апталарына дейін аборт құқығын қорғаса да. Сонымен қатар, сауалнамаға қатысушылардың 69 пайызы Роудың күштен шығарылуын қаламайтынын, ал 29 пайызы Роудың күштен шығарылуын қалағанын айтты. Сауалнамалар ерлер мен әйелдердің абортқа қатысты көзқарастары ұқсас екенін де көрсетті, бұл адамдардың аналық, сексуалдық қатынас және әйелдердің әлеуметтік рөлдері туралы ойларымен байланысты. Роу мен аборт құқықтарын қолдаушылар әйелдердің өз денелері туралы шешім қабылдау мүмкіндігі гендерлік теңдіктің негізгі шарты деп санайды. 2022 жылдың қаңтарында CNN жүргізген сауалнама көрсеткендей, американдықтардың 59 пайызы Роу күштен шығарылған жағдайда олардың штатында абортқа қатысты "шектеуден гөрі көбірек еркіндік" болатын заңдар қабылдануын қалайды, 20 пайызы штатында абортты толығымен тыйым салуды қалайды, ал тағы 20 пайызы оны шектеуді, бірақ толығымен тыйым салмайды. 2022 жылдың мамырында Gallup жүргізген сауалнама көрсеткендей, американдықтардың 50 пайызы аборттың белгілі бір жағдайларда заңды болуы керек деп ойлайды, 35 пайызы оның кез келген жағдайда заңды болуы керек деп санайды, ал 15 пайызы оның барлық жағдайда заңсыз болуы керек деп санайды. Сондай-ақ, американдықтардың рекордтық саны өздерін абортты жақтаушылар деп таныды. Доббс Джексон әйелдер денсаулық сақтау ұйымына қарсы істе Роу күштен шығарылғанға дейін американдықтардың көпшілігі Роудың қауіпсіз екенін және күштен шығарылмайтынын ойлады. Роудың күштен шығарылатындығын көрсеткен ақпараттар тарағаннан кейін, 2022 жылдың маусым айында аборт демократтар үшін маңызды мәселеге айналды, олар бұрын республикашылдардан артта қалған еді. Кейбір американдықтар, әсіресе либералдар, сондай-ақ бірнеше консерваторлар Роуға халықтық қолдауды бұрын бағаламаған болуы мүмкін. 2022 жылдың маусым айында Gallup жүргізген сауалнама көрсеткендей, американдықтардың 61 пайызы абортты барлық немесе көп жағдайда заңды деп санайды, ал 37 пайызы абортты барлық немесе көп жағдайда заңсыз деп санайды. Сол айда L'Dor Va Dor қауымы Флоридадағы жүктіліктің 15 аптасынан кейін абортты заңсыз ететін, оның ішінде зорлау немесе инцест жағдайларын қамтитын жаңа заңға қарсы сотқа шағым түсірді. АҚШ-тағы абортқа шектеу қоюға қатысты басқа да заңдық шағымдар әдетте Роудың жеке өмірге қатысты құқығына сүйенсе, синагог Флориданың аборт заңдары діни бостандықты бұзады деп мәлімдеді, өйткені "жүйттік заң өмірдің түйсік кезінде емес, туғанда басталатынын айтады".

Католик епископтарының айыптаулары

Католик шіркеуі Жоғарғы соттың шешімін айыптады. Крол бұл шешімді "ұлт үшін сөзбен жеткізе алмайтын қайғылы оқиға" деп атады және ол "көрсететін дамулар қорқынышты көрініс тудырады" деді. Бұл нақты позиция "репродуктивті әділеттілік" туралы риториканы қолдану арқылы көрсетіледі, ол бұрынғы "таңдау" риторикасын, мысалы "таңдау жақтасы" деген белгіні алмастырады. Репродуктивті әділеттілік жақтастары таңдауға мүмкіндік беретін факторлардың тең емес екенін, осылайша қанауды жалғастыратынын және әйелдерді бөлетінін айтады. Репродуктивті әділеттілік жақтастары абортты оң құқық деп қарауды қалайды, оған сәйкес үкімет ақ нәсілді емес, кедей немесе ірі қалалардың сыртында тұратын әйелдерге де тең қол жеткізуді қамтамасыз етуге міндетті болады. Аборт құқығын кеңірек түсіндіру арқылы барлық жаңа акушерлерден аборт құқығын қолдау талап ету мүмкін болады, әйтпесе олар кәсіби маман ретінде ар-ождан негізінде аборт жасаудан бас тартады. 1989 жылғы Webster v. Reproductive Health Services ісінде Жоғарғы сот терапиялық емес аборттарға оң құқыққа қарсы шешім шығарды және штаттар оларға төлеуге міндетті емес екенін атап өтті.

Роу мен аборт құқығына қарсылық

Жыл сайын, шешімнің жылдық мерекесінде, абортқа қарсылар Конституция даңғылымен Вашингтондағы Жоғарғы Сот ғимаратына дейін «Өмір үшін шеруде» қатысады. 2010 жылға дейін шаруашылыққа шамамен 250 000 адам қатысты. 2011 және 2012 жылдары қатысушылар саны 400 000-ға жуық болды, ал 2013 жылғы «Өмір үшін шеруге» шамамен 650 000 адам келді. Шеруді 1973 жылдың қазан айында Нелли Грей бастады, ал алғашқы шеру 1974 жылдың 22 қаңтарында «Роу против Уэйд» ісінің бірінші жылдығын белгілеу үшін өтті. «Роу» шешіміне қарсылар бұл шешімнің заңды конституциялық негізі жоқ деп санайды. «Роу» ісіндегі қарсы дауыс бергендер сияқты, олар Конституция бұл мәселе бойынша үнсіз екенін және мәселенің дұрыс шешімін Жоғарғы Соттың келе-келе шығаратын шешімінен гөрі, штаттық заң шығарушылар мен заң шығару процесі арқылы табуға болады деп мәлімдейді. Бұрынғы президент Рональд Рейган айтқандай, «Роу» шешіміне қарсы тағы бір аргумент – мағыналы өмірдің қашан басталатыны туралы бірлік болмаған жағдайда, зиян келтіру қаупінен сақтану қажет. «Роу против Уэйд» ісіне жауап ретінде көптеген штаттар абортты шектеу немесе реттеу мақсатында заңдар қабылдады немесе қабылдауға тырысты, мысалы, кәмелетке толмағандарға аборт жасату үшін ата-ананың келісімін алуды немесе хабарлауды талап ететін заңдар; әйелдердің және күйеулердің өзара келісімін талап ететін заңдар; күйеулерді хабарлауды талап ететін заңдар; абортты клиникаларда емес, ауруханаларда жасауды талап ететін заңдар; абортты мемлекеттік қаржыландыруға тыйым салатын заңдар; толық кеңейту және шығару (жартылай босандыру аборты деп те аталады) процедурасын тыйым салатын заңдар; аборт жасамас бұрын күту мерзімін талап ететін заңдар; және әйелдердің аборт жасамас бұрын белгілі бір әдебиеттерді оқуын және ұрықтың ультрадыбысын көруін талап ететін заңдар. 1976 жылы Конгресс Хайд поправкасын қабылдап, зорлау, инцест немесе ананың өміріне қауіп төнген жағдайларды қоспағанда, федералды үкіметтің Medicaid қаражатын абортты қаржыландыруға тыйым салды. Жоғарғы Сот 1970 жылдардың ортасынан 1980 жылдардың соңына дейінгі бірқатар істерде кейбір штаттық шектеулерді жойды, бірақ «Харрис против МакРей» (1980) ісінде Хайд поправкасын қоса алғанда, қаржыландыруға қатысты шектеулерді қолдады. Кейбір абортқа қарсылар адамның тұлғасы ұрықтану немесе тұқымдану кезінде басталады және Конституциямен қорғалуы керек деп санайды.

Заңгерлер тарапынан берілген жауаптар

Либералды және феминистік заң ғалымдары Роу шешіміне әртүрлі реакциялар білдірді, әрқашан шешімді толыққанды қолдамайды. Бір пікір бойынша, судья Блэкмун дұрыс нәтижеге жеткен, бірақ оған дұрыс емес жолмен келген. Тағы бір аргумент – Роудың қол жеткізгені сот шешімінің әділдігімен ақталуға тиіс емес. Дэвид Гарроу Роу және Доуға қарсы Болтон ісі бойынша шешімдер "өз мазмұны мен тілі жағынан үлкен дәрежеде" судья Блэкмунның заң кеңесшілері Джордж Фрэмптон мен Рэндалл Безансонға қарызды екенін айтты. Ол олардың үлесінің көлемі ерекше болды деп ойлады және кеңесшілер өз көзқарастарын судья Блэкмунға жеткізуде «әдеттегіден гөрі сенімді және күшті тәсіл» көрсетті. Оның зерттеуінде бұл мінез-құлық үлгісінің алғашқы мысалы болды, ол кейін тұрақтылықпен дамыды. Гарроудың бағалауынша, кеңесшілердің үлесі екі шешімді қалыптастыруда «тарихи маңызды және мүмкін шешуші» болды. Гарроуға жауап ретінде Эдвард Лазарус өзі сияқты судья Блэкмунның кейінгі кеңесшілеріне репродуктивті құқықтар бойынша көп нұсқаудың қажеті болмағанын айтты, өйткені олар судья Блэкмунның бұрынғы пікірлеріне сіңіп кеткен. Лазарус, кем дегенде, кейбір жағдайларда, судья Блэкмунның атынан жарияланатын пікірлер үшін заңдық тұжырымдамалар жасалғанда, судьяның өзі олар қолданатын әрбір маңызды ой үлгісін құруға қатыспағанын ойлады. Лазарус Гарроудың үш айлық кезеңнің қалай пайда болғанын сипаттауы осындай жағдайлардың бірі екенін мойындады. Жоғарғы Сот судьясы Джон Пол Стивенс шешіммен келісіп, оның жеке өмірге қатысты мәселеге көбірек назар аударуы керек екенін айтты. Стивенс пікірінше, егер шешімде үш айлық мерзім туралы айтылмаса және жеке өмірге деген құқыққа абортты таңдау құқығы да кіретінін айтса, «заңды тұрғыдан қарағанда, бұл шешім әлдеқайда қолайлы болар еді». Сотқа кірмес бұрын судья Рут Бадер Гинзбург шешімді «өзгерістерде тым алысқа баруы» үшін сынға алды. Егер шешім тек белгілі жағдайларда аборт жасауға рұқсат берумен шектелген болса, «дәрігерлер бұл шешімге риза болмас еді, бірақ заң шығару үрдісі сол бағытта жалғаса берген болар еді». Жоғарғы Сот судьясы болғаннан кейін Гинзбург Соттың тәсілін «дәрігердің өз мамандығын қалай ойласа солай жүзеге асыруына қатысты» деп айыптады. Бұл дәрігерге бағытталған емес, әйелге бағытталған емес еді. Гинзбург Роудың бастапқыда аборттарға арналған Medicaid қаржысын толықтыруға арналғанын ойлады, бірақ бұл болған жоқ. Иә, бұл туралы шешім мені таң қалдырды. Шынымды айтсам, Роу туралы шешім қабылданған кезде халықтың өсуі туралы алаңдаушылық болды деп ойладым, әсіресе, бізде көп болғымыз келмейтін халық санының өсуі. Сондықтан Роу аборт үшін Medicaid қаржысын алуға дайын болды. Кейбіреулер әйелдерді жүктік алуды қаламай жатып, онымен жүктік алуды мәжбүрлеу қаупі бар деп ойлады. Бірақ сот МакРей ісі бойынша шешім шығарғанда, жағдай басқаша болды. Бірақ кейін түсіндім, менің ойым мүлдем дұрыс емес екен. Уотергейт прокуроры Арчибальд Кокс «мәселеге принциптік тұрғыда қарамау» пікірді аурухана ережелері мен ережелерінің жиынтығы сияқты оқып шығады, олардың жарамдылығы осы аптада жеткілікті, бірақ бала туу мен аборттың медициналық қауіп-қатерлері туралы жаңа статистикамен немесе ұрықтың жеке өмір сүруін қамтамасыз етудегі жаңа жетістіктермен жойылады. Тарихшы да, заңгер де, заңгер де судья Блэкмунның барлық ережелері Конституцияның бір бөлігі екеніне сенбейді». Шешімнен кейінгі айларда жарияланған Йель заң журналының мақаласында американдық заңгер Джон Харт Элли Роуды американдық конституциялық заңнан ажыратылған шешім деп сынға алды. Америка конституциялық заңдарының ғалымы Лоренс Триб былай деді: «Рой туралы ең қызықты нәрселердің бірі – оның өз ауызша түтін көшкесінің артында оның негізі болып табылатын нақты шешімді табу мүмкін емес». Орталықшыл либералды заң профессорлары Алан Дершовиц, Кас Санштейн және Кермит Рузвельт III де Роу Вейдке қарсы сотта өздерінің көңілін қалдырды. Джеффри Розен, сондай-ақ Майкл Кинсли Гинзбургті қайталап, заң шығару қозғалысы абортты қолдау үшін тұрақты консенсусты құрудың дұрыс жолы болар еді деп айтады. Уильям Салетан: «Блэкмунның қағаздары Роудың барлық айыптауларын ақтады: ойлап табу, шектен шығу, еріксіздік, мәтіндік бей-жайлық». Бенджамин Виттс Роу «мұнда миллиондаған консервативтілердің өздерінің қатты қамқорлық жасайтын мәселелеріне қатысты құқығынан айырды» деп мәлімдеді. Эдвард Лазарус, Блэкмунның бұрынғы кеңесшісі, «Рос авторын бабадай жақсы көретін» ... «Конституциялық түсіндіру және сот әдісі тұрғысынан Роу қорғала алмайды. Судья Блэкмунның пікірі оның шешімін қолдау үшін ешқандай себеп келтірмейді. Және Роу жарияланғалы бері өткен шамамен 30 жыл ішінде ешкім Роуды өз шарттарымен қорғауға көндіре алмады». Ричард Эпштейн көпшілік пікірдің Уильям Ллойд Проссердің делдалдық құқық туралы жазған кітабына сүйенгенін айтты, ол «залал өтеуі тек ұры тірі болғанда ғана рұқсат етіледі» деді. Ол бұл кітапта жазылғанмен салыстырды, ол «іс қарастырылғанда, дерлік барлық юрисдикциялар жүктіліктің алғашқы апталарында да зардап шеккендерге өтеу төлеуге рұқсат берді, бала тірі емес және дамымаған кезде». Мэтт Бруэниг, заңгер және People's Policy Project негізді, Роудың «қалыптыдан әлсіз» екенін сынға алды және Конституцияның осы сияқты кең түсіндірулері кері нәтижеге қол жеткізу үшін қолданылуы мүмкін екенін айтты, «қазірде бізде аборт жасауға конституциялық құқығымыз бар – сіз абортты конституциялық түрде тыйымдауға болады. Егер сіз қаласаңыз, біреу іс қозғап, аудандық сотқа жіберсе, екі рет апелляцияға түсіп, егер сіз бес судьяны жинай алсаңыз, пікірді жазу әлемдегі ең оңай нәрсе болар еді. Сіз былай десеңіз болады: «Төртінші түзету өмірге, бостандыққа және мүлікке конституциялық құқықты қорғайды және т.б. Сондықтан біз бұған қараймыз және аборт өмірді жояды деп ойлаймыз, сондықтан штаттар абортқа рұқсат бермейді». Сондықтан сіз оны конституциялық түрде тыйымдап, ешбір штат немесе федералды үкімет абортты заңдастыруға рұқсат етілмейді деп айта аласыз». Жоғарғы Сот заң шығару шешімін қабылдап отыр деген пікір шешімге қарсылар тарапынан жиі қайталанады. «Тірілік» критериі әлі де күшінде болды, бірақ медицина ғылымы шала туған нәрестелердің өмір сүруіне көмектесудің жолдарын тапқанда тіріліктің нүктесі өзгерді.

Гарри Блэкмүн

Судья Блэкмун, «Роу» шешімінің авторы, кейіннен осы іс бойынша өз рөліне қатысты ара-тұра сезімдерде болды. 1974 жылғы телеарнадағы сұхбатында ол «Роу» шешімінің «сот тарихындағы ең ірі қателердің бірі немесе оның маңызды шешімдерінің бірі, шешуші нүкте» ретінде қарастырылатынын айтты. 1983 жылы газет тілшісіне берген сұхбатында ол «бұл соттың шешімі, менің шешімім емес, оны жеке тұлғаға айналдырғандарға, оның ішінде заң профессорына шамалы ренжігенін» мәлімдеді, себебі «жеті дауыс болды». Методист дінін ұстанушы болғандықтан, методист пасторларының оған айыптау хаттары жазғанына қынжылды, бірақ уақыт өте келе, хаттар «бұрынғыдай ауыр тимеді». Өзін қорғап, ол былай деді: «Адамдар дұрыс түсінбейді. Мен абортқа қарсымын. Менің отбасым мұндай шешімге кезікпеуін тілеймін», – деп атап өтті ол. «Мен бұл дұрыс шешім болды деп есептеймін, себебі біз конституциялық мәселені, емес, моральдық мәселені қарастырып отырдық». Ол «Роу» ісін «жеңіске жете алмайтын жағдай» деп сипаттап, «елу жылдан кейін, ұсынылып отырған конституциялық түзетулердің нәтижесіне байланысты, аборт заңдық мәселе ретінде маңызды болмауы мүмкін. Алайда, менің ойымша, бұл мәселе моральдық тұрғыдан маңызды болып қала береді» деді. Есімде, бұрынғы басшы Поттер төрағалық ететін комиссия тағайындалды, ол жеті судьядан тұратын сотпен қаралатын істерді іріктеді. Мен сол кішкентай комиссияның мүшесі болдым. Біз жақсы жұмыс істемедік. Поттер «Роу v. Уэйд» және «Доу v. Болтон» істерін қарауға ынталанды және олар «Янгер v. Харрис» ісінің қолданылуынан басқа ештеңе емес деген қате пікірде болды. Біз қаншалықты жаңылыстық. 1991 жылы ол телеарнадағы сұхбатында «Роу» және «Доу» істерін қарау туралы соттың шешіміне өкініш білдірді: «Бұл үлкен қателік болды. Менің ойымша, комиссия толық құрамы жиналғанға дейін оларды кейінге шегергені жөн еді». 1992 жылы ол «Кейси» ісі кезінде «Роу» ісінде қалыптасқан талдау жүйесін сақтап қалды. Ол жиі сөз сөйлеп, «Роу v. Уэйд» ісін қолдап, оның сыншыларын сынады.

Норма МакКорви

Жоғарғы Соттың Roe ісі бойынша шешімінен кейін бірнеше жыл өткен соң, Норма Маккорви "көк жүрекке пышақ тігілген кішкентай нәрестелер туралы" түс көргенін айтты. Ол бұл түстің қайта-қайта ояртпайтын, алғашқысы болғанын мәлімдеді. Ол: "Мен не істедім?" - деп уайымдады және "Ал, ананың қарнындағы бала қалай өлтіріледі?" - деп сұрады. Кейін Маккорви: "Мен бұл ойды есімнен шығара алмадым. Әсіресе үш баланы туған әйел үшін бұл өте наив көрінеді. Мен әлемді жетістікпен көрдім, бірақ әлі де білмейтін нәрселерім бар еді, және бұл солардың бірі болды. Қызығы, Джейн Ро аборт туралы ешкімнен аз білген болуы мүмкін. Маккорви абортқа қарсы қозғалысқа қосылып, оның басқа мүшелерімен бірге болды. Осы уақытта Маккорви зорлыққа ұшырағаны туралы жалған айтқанын және бұл жалғандығы үшін кешірім сұрады. Норма Маккорви 1995 жылдан 2017 жылы қайтыс болғанға дейін абортқа қарсы қозғалыстың бір бөлігі болды. 1998 жылы ол Конгресте куәлік берді: "Менің жалған атым Джейн Роу, ол заң бойынша жоқтан-жерден аборт құқығын құру үшін қолданылды. Бірақ Сара Уэддингтон мен Линда Коффи менің қол қоюымның 15-20 жылдан кейін әйелдердің маған келіп: "Маған бес-алты аборт жасатуға мүмкіндік бергеніңіз үшін рахмет. Сенсіз бұл мүмкін болмас еді" дейтінін ескертпеді. Сара әйелдердің абортты ұрпақ көтерудің бір түрі ретінде пайдалануы туралы ештеңе айтпады. Біз шынымен де мұқтаж және қиын жағдайдағы әйелдер туралы сөйлестік, жүктілік киімдерін киген әйелдер туралы емес." 2002 жылы Доу Болтонға қарсы істе Сандра Кано (Мэри Доу) және NARAL Pro Choice America-ның негізін қалаушылардың бірі Бернард Нейтансонмен бірге Маккорви Буш әкімшілігін абортқа қарсы болатын Жоғарғы Сот судьяларын тағайындауға көндіру мақсатындағы телеарнадағы жарнамаға қатысты. Бастапқы сот процесіне қатысушы ретінде ол Роу Вейд ісін қайта қарау үшін Техастағы АҚШ округтік сотында істі жаңадан қарауға тырысты. Алайда, Бесінші апелляциялық сот оның ісінің қарастырылмайтынын шешті, Маккорви Хиллге қарсы ісінде. Сот судьясы Эдит Джонс келісімін білдірді, Маккорви аборт жасаған әйелдерге келген эмоционалдық және басқа да зиян, қаламаған балаларды күтуге арналған қосымша ресурстар және ұрықтың дамуы туралы жаңа ғылыми түсініктер туралы заңды сұрақтарды көтергеніне келісті. Алайда Джонс бұл істің қарастырылмайтыны туралы шешіммен келісуге мәжбүр болғанын айтты. 2005 жылдың 22 ақпанында Жоғарғы Сот куәлік беру туралы өтінішті қабылдаудан бас тартты, және Маккорвидің апелляциясы аяқталды. Өлер алдындағы сұхбатында Маккорви абортқа қарсы ұстанымын қабылдағаны үшін ақы алғанын және абортқа қарсы науқанының жасалған әрекет болғанын мәлімдеді. Ол сондай-ақ әйелдер аборт жасағысы келсе, олардың таңдау құқығы болуы керек екенін айтты. Бір кезде абортқа қарсы болған методист пасторы және белсенді Роб Шенк, олардың Маккорвиді пікірін өзгертуге итермелегенін және олардың осы әрекеттері "өте жаман" болғанын, ал ол бұл мәселеге "қатты өкінетінін" айтты. Маккорвимен сұхбаттан кейін сөйлескен дін қызметкері Фрэнк Павон оның қайтысынан кейін "Өмірінің соңында оның өмірге жағымды ұстанымынан бас тартқанына ешқандай белгі болған жоқ" деп мәлімдеді. Павон сұхбаттан кейін Маккорвимен келесі "Өмір үшін наурыз" науқанында жеткізілуін қалаған хабары туралы оң пікірде болғанын айтты. Бұл хабар жастарды абортқа қарсы болуға шақырумен байланысты болды.

Сара Уэддингтон

Роу Вейдке қарсы сотқа 26 жасында қатысқаннан кейін Сара Уэддингтон Техас штатының Өкілдер палатасына үш мерзімге сайланды. Уэддингтон сонымен қатар АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің бас кеңесшісі, президент Джимми Картердің көмекшісі, Техас Веслиан университетінің құқық мектебінің лекторы және Остиндегі Техас университетінің спикері және адъюнкт-профессоры болды. 1993 жылы Оклахомадағы Білім беру этикасы институтында сөйлеген сөзінде Уэддингтон Роу ісіндегі өзінің әрекеттерін талқылап, «Менің әрекеттерім толығымен этикалық болмаған болуы мүмкін. Бірақ мен оны жақсы себептермен жасадым деп ойладым» деді. 1998 жылы ол ұрықтарды түсікке салуға жеткілікті дәрігерлердің болмауы Роу шешімінің күшін әлсіретуі мүмкін екенін айтты: «Бұл шешімді еске алғанда, бұл сөздер тасқа қашалғандай сезілді. Бірақ оның тас емес екенін түсіндім. Ол құмтас сияқты еді. Қазіргі басты мәселе – дәрігерлер қайдан табылады?» Уэддингтон 2021 жылдың 26 желтоқсанында дүние салды.

Кейінгі сот ісінің дамуы

Роу жеке өмірдің құпиялылығы саласындағы жеке бостандыққа қатысты істердің ұзақ қатарына енген, өйткені Роу Мейерге қарсы Небраска (1923), Грисуолдқа қарсы Коннектикут (1965), Лавингке қарсы Вирджиния (1967) және Айзенштадт қарсы Бейрд (1972) сияқты жеке бостандыққа қатысты істерге негізделген және Лоуренс Техасқа қарсы (2003) және Обергефеллге қарсы Ходжес (2015) сияқты жеке бостандық істерінің негізіне айналды. > Roe ісі бойынша шешім шыққаннан екі ай өткен соң, сот Сан-Антониодағы тәуелсіз мектептер округінің Родригеске қарсы іс-қимылында мектептерді қаржыландыру туралы шешім шығарды. Көпшілік пікірде Roe v. Wade жеке өмірдің өзі негізгі құқық екенін, ал ұрпақ алу Конституциямен қорғалған жеке өмірдің құқықтарының бірі саналатынын мәлімдеді. Өзінің басқаша пікірінде судья Тургуд Маршалл Роу Вейдке қарсы "Бак Беллге қарсы алғашқы шешімін қайта растады" деп мәлімдеді және Бақтың Роудағы қай жерде келтірілгенін атап өтті. Ол Roe-ді Соттың бала туу құқығына шектеулі мәртебе беру практикасының жалғасы деп тапты, өйткені Соттың шешімі бала тууды жеке өмірге деген құқықтан кем деп қарастырды. Оның орнына, Роуде "ұрпақ алудың маңыздылығы оның конституциялық құпиялылық құқығымен тығыз байланысы негізінде түсіндірілді". Роу мен Уэйд арасындағы құқықтық өзара әрекеттесу, Роудан кейін түсінілген он төртінші түзету және медициналық технология мен стандарттарды өзгерту, заңсыз туылған және заңсыз өмірге қатысты азаматтық талаптардың дамуына әкелді. Барлық штаттарда ата-ананы заңсыз туылғандықтан немесе баланы заңсыз өмір сүргендіктен сотқа беруге рұқсат етілмейді. Заңсыз өмірді талап етудің конституциялықлығы заңгерлік кәсіпте, тіпті оларды қазіргі уақытта рұқсат ететін мемлекеттерде де дау тудырады. Роу ісіне дейін штат соты заңсыз туылған балаға да, өмірге де қатысты арызды қабылдамады, ол Нью-Джерсидің Жоғарғы сотына өтінді. Роу ісіне дейін Нью-Джерси штатының Жоғарғы сотының Канцелярия бөлімі жүкті Ехоба куәгеріне "өзінің және туа біткен баласының өмірін құтқару" үшін мемлекеттің зор мүддесі болғандықтан, оның өмірін сақтап қалу үшін қан құюға мәжбүрлеуге болатынын анықтаған болатын. Сотта әлі туылмаған баланың заңды қорғаншысы тағайындалды. Ол қорғаншыға қан құюға келісуді және "ана мен баланың өмірін сақтап қалу үшін қажетті басқа да көмекті іздеуді" бұйырды. Президент Рейган, абортқа заңдық шектеулерді қолдаған, 1981 жылы федералды сот тағайындауын бастады. Рейган кез-келген лакмус сынағы болғанын жоққа шығарды: "Мен сотқа тағайындаған ешкімге ешқашан лакмус сынағы бермедім. Мен бұл әлеуметтік мәселелерге қатты сенемін, бірақ мен іздеген бір нәрсе заңды емес, заңды түсіндіретін судьялар екеніне сенімдімін. Соңғы жылдары бізде сот пен судьялардың заң шығаруы туралы көптеген мысалдар болды". Уайт пен Ренквист төрешілеріне қоса, Рейган тағайындаған судья Сандра Дей О'Коннор 1983 жылы Роу сотының үш айлық талдауды "жұмыссыз" деп дәлелдеп, соттың аборт істерінен бас тарта бастады. 1986 жылы зейнетке кетер алдында Бас судья Уоррен Бергер Роуды "қайта қарастыруды" ұсынды; Бергердің орнын алған сот төрешісі Антонин Скалия Роуға қатты қарсылық білдірді. Роуды жою туралы алаңдаушылық 1987 жылы Роберт Борктің Сотқа ұсынылуының жеңілісінде үлкен рөл атқарды; Роудың қолдаушысы судья Льюис Пауэллдің орнына тағайындалған адам судья Энтони Кеннеди болды. Германияның Конституциялық сотының 1975 жылғы аборт туралы шешімінде триместрлік шеңберді қабылдамауы туралы шешімді дауыс берген судьялар басымдылықпен қабылдады. Сот өмір сүру құқығы әлі туылмаған нәрестеге де қатысты екенін және өмір түйсікке түскеннен кейін он төрт күн өткеннен кейін басталатынын анықтады. Сонымен қатар, жүкті әйелдердің бостандықтары олардың ішінде басқа өмірдің болуымен шектелген. Соттың шешімі бойынша, "болашақта дүниеге келетін баланың өмірін қорғауға кепілдік беретін және жүкті әйелге аборт жасауға еркіндік беретін келісімге келмейді, өйткені жүктілікті тоқтату әрқашан туа білмеген өмірді жоюға әкеледі". Сот ана мен туа білмейтін баланың құқықтарын теңестіруге рұқсат берді, бірақ әрқайсысының құқықтарын адам өмірінің ең жоғары, негізгі құндылығын мойындаған шеңберде қарастыруды талап етті. Егер осылай туылмаған баланың құқықтарын мойындаса, түсік жасатуға рұқсат беретін заң конституциялық болуы мүмкін. 1975 жылы Германия Конституциялық сотының аборт туралы шешімін шығарған екі азшылық судья "АҚШ Жоғарғы Соты жүктіліктің алғашқы үштен бірінде дәрігердің келісімімен жасалған жүктілікті тоқтатуды негізгі құқықтарды бұзу деп қарастырған. Бұл, неміс конституциялық құқығы бойынша, тым алысқа бару болар еді". 1988 жылы Канаданың Жоғарғы соты Роу және Дой v. Болтон істеріндегі шешімдерді Канаданың аборттарды сертификатталған ауруханалармен шектеуге қатысты федералды заңның конституциялық еместігін анықтау үшін пайдаланды.

"Балаларды жоспарлы тәрбиелеу" Дэнфортқа қарсы

Planned Parenthood v. Danforth, 428 U.S. 52 (1976) ісінде талапкерлер абортты реттейтін Миссури штатының заңына шағымданып, оған қарсы шықты. Абортты қалау бойынша ережелерде штат, егер пациент кәмелетке толмаған болса, ата-анасының алдын ала жазбаша рұқсатын, ал пациент үйленген болса, әйелінің/ерінің рұқсатын талап етті. 12 аптадан кейінгі жүктіліктерде заң тұзды ерітіндімен жасалатын аборттарды тыйымдады. Заңның ата-ананың немесе әйелдің/ерінің рұқсатын талап ететін және тұзды ерітіндімен жасалатын аборттарды тыйымдайтын бөліктері күштен шығарылды.

Флойд Андерске қарсы

Флойд пен Андерс, 440 Ф. Суп. 535 (D.S.C. 1977), Оңтүстік Каролинада заңсыз аборт жасаған және кісі өлтірген деген айыппен дәрігерді соттауға тырысты, ол 25 апталық афроамерикалық ұл балаға аборт жасауға әрекеттенген. Аборт жасау кезінде бала тірі дүниеге келді және 20 күн өмір сүрген соң қайтыс болды. Оның қудалануы судья Клемент Хейнсворт тарапынан тоқтатылды, ал көп ұзамай Оңтүстік Каролина округінің АҚШ округ сотының үш судьядан тұратын толық құрамы бірауыздан қабылдаған шешімімен тоқтатылды. Хейнсворт судья, алқаның атынан жазған мәлімдемесінде: «Шындығында, Жоғарғы Сот ананың жатырындағы ұрықты тірі де емес, сондай-ақ Конституцияның 14-ші түзетуінің мағынасында адам деп санамайды» деді. Джон Т. Нунан бұл шешімді абортқа қарсы тұрғыдан сынға алып, «Хейнсворт судьясы Жоғарғы Соттың өмір сүруге қабілеттілік туралы сынағын шексіз өмір сүруге қабілеттілік туралы жаңа сынақпен алмастырды. Ол сондай-ақ Roe v. Wade ісінде айтылғанды нақтылап түсіндірді, бірақ оны тікелей айтпады. Американың құқықтық жүйесінде ананың жатырындағы ұрық тірі емес еді» деді. Roe ісіндегі ананың жатырынан тыс өмір сүру стандарты «мағыналы өмір сүру қабілетін» талап етті. Бұл қабілетсіздік болған жағдайда, мемлекеттің «потенциалды өмірге қатысты маңызды және заңды мүддесі» болмады. Бұл істе Сот бірнеше аборт шектеулерін қолдады және Roe ісіндегі үш айлық мерзімдік шеңберді өзгертті. О'Коннор, Кеннеди және Саутер судьялары Блэкмун және Стивенс судьяларына қосылып, Roe ісінің негізгі қағидасын растады, бірақ Roe ісіндегідей жеке өмірге негізделген аборт жасау еркіндігін ақтаудың орнына, оны кең ауқымда ақтады. Бұл пікірде отбасылық өмірді таңдау еркіндігі, сондай-ақ дәстүрлі жыныстық рөлдерді сақтауға бағытталған заңмен қорғалу туралы айтылды. «Біздің заң неке, ұрпақ беру, контрацепция, отбасылық қарым-қатынастар, бала тәрбиесі және білім беруге қатысты жеке шешімдерге конституциялық қорғауды қамтамасыз етеді» және мемлекет әйелдің рөлін өз көзқарасында ұстануға қарсы, бірақ бұл көзқарас тарихымыз бен мәдениетіміздің барысында басым болды. Әйелдің тағдыры оның рухани қажеттіліктері мен қоғамдағы орны туралы жеке түсінігіне байланысты болуы керек». Әділеттің көпшілігі абортқа қатысты заңнаманы Roe ісіндегі қатаң тексеру стандартының орнына, орынсыз ауыртпалық стандартына сәйкес қарау керек деп мәлімдеді. Олар сондай-ақ, 1973 жылғы 28 апталық шектен гөрі, ұрықтың өмір сүру қабілеті 23 немесе 24 аптада екенін анықтады. Сондай-ақ, олар ұрықтың өмір сүру қабілеті үш айлық мерзімнен гөрі «практикалық» деп есептеді. Олар үш айлық мерзімдік шеңберден екі негізгі кемшілікке байланысты бас тартты: «оның тұжырымдамасы жүкті әйелдің мүддесінің мәнін дұрыс түсінбейді; және іс жүзінде ол Roe ісінде мойындалған мемлекеттің потенциалды өмірге деген мүддесін төмендетеді». Тек Блэкмун судьясы Roe ісін толық сақтап, «Жоспарланған ата-аналық» ұйымының пайдасына шешім қабылдағысы келді. Скалия судьясының қарсылығында аборт Конституциямен қорғалған бостандық емес, өйткені бигамия да қорғалмаған: өйткені Конституция оны атамайды және ұзақ уақытқа созылған дәстүрлер оны заңмен тыйым салуға мүмкіндік береді. Ол сондай-ақ сұрақ қойды:

Дәл осы сиқырлы сәтте, қазіргі қолданылып жүрген машиналар (әрине, нақты әйелге қол жетімді болмаса да) анасынан бөлек туа білмеген баланы тірі ұстай алатын болса, жаратылыс кенеттен (біздің Конституциямыз бойынша) заңмен қорғалуға қабілетті болады, ал сол сиқырлы сәттен бұрын ол қорғалмаған еді? Бұл сәбиді оның өзін-өзі тамақтандыра алатын кезден кейін ғана заңмен қорғауға рұқсат етумен тең келеді.

Стенберг Кархартқа қарсы

1990 жылдары Небраска штаты жартылай тууды аборттауға тыйым салатын заң қабылдады. Заң екінші триместрдегі абортты кеңейту және эвакуациялау процедурасына рұқсат берді. 2000 жылы Жоғарғы Сот Stenberg v. Carhart ісі бойынша 5–4 дауыспен бұл заңды жойды, судья Стивен Брейер көпшіліктің атынан жартылай тууды аборттау кейде "ең қауіпсіз процедура болар" екенін жазды. Судья О'Коннор Небраска штаты іс жүзінде екі аборт әдісін де тыйым салғанын айтқан консенсус жазды. Судьялар Гинзбург пен Стивенс бір-бірінің консенсусына қосылды. Судья Стивенс "осы жүктіліктің соңғы кезеңінде орындалатын осы екі бірдей қорқынышты процедураның бірі бала өлтіруге жақын деген ой ақылға сыймайды" деді. Судья Гинзбург "заң ешқандай ұрықты жоюдан сақтай алмайды, өйткені ол тек "аборт жасау әдісін" ғана қарастырады" деді. Судья Томас келіспеушілігінде "жартылай туу ұрыққа дербестік береді, бұл әйелдің өз денесі үшін емді таңдау құқығынан бөлінеді" деді. Судья Скалия судья Томасқа қосылып, өзінің жеке пікірін жазды, онда жартылай тууды аборттау "өте қорқынышты, тіпті ең клиникалық сипаттамасы да жиренуді тудырады" және бұл іс Кейсидің "іс жүзінде қолдануға келмейтінін" дәлелдейді деді. Бас судья Ренквист судьялар Скалия мен Томас жазған екі келіспеушілікке қосылды. Кейсидің авторларының бірі болған судья Кеннеди Стенберг ісінде келіспеді. Ол кеңейту және эвакуациялау процедурасы кезінде ұрықтың қалай бөлшектеп өлтірілетінін егжей-тегжейлі сипаттады. Ол Небраска штаты бұған тыйым салуға тырыспағандықтан, штат жартылай тууды аборттауға тыйым салуға құқылы деп түсіндірді.

Whole Woman's Health және Hellerstedt арасындағы дау

2013 жылы Техас штатының заң шығарушы органы аборт жасайтын дәрігерлердің жергілікті ауруханада жататын емделу құқығына ие болуын және аборт клиникаларының амбулаториялық хирургия жасайтын орталықтармен теңдей жабдықталуын талап ететін шектеулерді қабылдады. Бас судья Брейердің көпшілік пікірі осы Техас заңының екі ережені күшін жойды – яғни, ережелердің өзі, олар қандай жағдайда қолданылса да, жарамсыз деп танылды. Сот шешімінде сондай-ақ, заңның әйелдің аборт жасау құқығына артық жүктеме салмасы бар-жоғын бағалау міндеті заң шығарушы органдарға емес, соттарға тиесілі екені айтылды.

v-бөлім: "Жоспарлы отбасы"

2016 жылы Индиана штаты 1337 нөміріндегі заң жобасын қабылдады, ол ұрықтың қалдықтарымен не істеуді реттейтін және сексистік, расистік немесе мүмкіндіксіздік негізіндегі аборттарға тыйым салатын заңды күшіне енгізді. АҚШ Жоғарғы соты 2019 жылғы «Бокс пен Индиана және Кентукки штатының жоспарланған тууды реттеу ұйымы» ісі бойынша шешімінде (қол қойылмаған) ұрық қалдықтарына қатысты ережелерді қолдады, бірақ төменгі соттар тоқтатып қойған заңның қалған бөлігін қараудан бас тартты. Төреші Гинзбург фетальдық қалдықтар туралы шешімнің «Кейси» ісіне қайшы келетініне келіспеді. Ол сондай-ақ, төреші Томас өзінің келісімде «ана» деген сөзді қолданғаны үшін сынға алды. Төреші Сотомайор бұл істі сотқа қарамағанын қалады. Төреші Томас «Фриканомика» кітабында ұсынылған теория евгеника қозғалысының көзқарастарымен үйлесетіндігіне алаңдаушылық білдірген келісетін пікір жазды. Ол «Жоспарланған тууды реттеу ұйымы қолдайтын, тек нәсіл, жыныс немесе туа білмейтін баланың мүгедектігіне байланысты аборт жасауға конституциялық құқық беру 20 ғасырғы евгеника қозғалысының көзқарастарын заңдастырады» деп ескертті. Ол: «Сот бүгін бұл мәселелерді талқылаудан жалтарса да, біз олардан мәңгілікке қашып құтыла алмаймыз», - деп болжады.

Бүкіл әйелдің денсаулығы Джексонға қарсы

2021 жылы Техас штаты Роу және Кейси күшінде болса да, жүктіліктің алты аптасында абортты толығымен тыйым салуға мүмкіндік беретін Роудың заңдық шешімін ойлап тапты. Техас Heartbeat Act заңында заң шығарушы орган мемлекеттік қызметкерлерге заңды орындаудан бас тартуға және заңсыз аборт жасаған немесе оған көмектескен кез келген адамды сотқа беруге жеке тұлғаларға рұқсат беретін жаңа тәртіп енгізді. Заңды мемлекеттік органдар емес, жеке азаматтар орындағандықтан, аборт қызметін ұсынатындар заңның күшін тоқтату үшін сотқа шағымданатын мемлекеттік қызметкерлерді таба алмайды және оларға қарсы жеке сот процесінің басталуын тоқтатуға соттан көмек ала алмайды. Бұл Роудың бұрынғы шешімінен қашуға мүмкіндік берді, себебі жеке азаматтық сот процесі туралы қорқыныш аборт провайдерлерін Жоғарғы Соттың аборт бойынша шешімдеріне қайшы болса да, заңға бағынуға мәжбүр етті. Басқа штаттар да Роудың шарттарын орап өту және өздерінің абортқа қарсы заңдарын сот қарауынан қорғау үшін осы тәртіпті көшірді. Бұл маневр Роудың беделін төмендетіп, федералды сот жүйесінің аборт құқықтарын штаттық заңнамадан қорғау мүмкіндігін әлсіретті.

Доббс Джексон әйелдердің денсаулық сақтау ұйымына қарсы

Доббс Джексон әйелдер денсаулығын сақтау ұйымына қарсы іс – Миссисипи штатының 2018 жылғы Жүктілік мерзімі заңына шағымдану ісі, ол медициналық жағдайлар немесе ұрықтың қалыптан тыс дамуы болған жағдайларда ғана ерекшеліктермен 15 аптадан кейін аборт жасауға тыйым салды. Федералдық соттар штаттың жалғыз аборт клиникасы – Джексон әйелдер денсаулығын сақтау ұйымы заң қабылданғаннан кейін дереу сотқа шағымданғаннан кейін, штатты заңды қолданудан тоқтатты; федералдық соттар заңның бұрын белгіленген 24 апталық тірі қалу шегін бұзғанын мәлімдеді. Миссисипи штаты 2020 жылдың 15 маусымында Жоғарғы Соттан істі қарауды сұрады, ал Сот 2021 жылдың 17 мамырында петицияны мақұлдады, сұрақпен шектелді: «Тірі қалу мерзімінен бұрын жасалатын аборттарға тыйым салу конституцияға қайшы ма?». 2022 жылдың 2 мамырында Politico судья Сэмюэл Алито жазған көпшілік пікірдің алғашқы нұсқасын жариялады, ол 2022 жылдың ақпанында Сот ішінде таратылған болатын. Алитоның нұсқасында: «Біз Роу және Кейси шешімдерін күштен шығару керек деп санаймыз. Конституцияны құрметтеу және аборт мәселесін халық сайлаған өкілдерге қайтару уақыты келді» делінген. Жоғарғы Сот тарихында күдікті іс бойынша пікірдің жобасының жариялануы бұрын-соңды болған емес. Бұл құжат соңғы шешім емес еді және судьялар өз дауыстарын өзгерте алатын болды. Құжат судьялардың алдын ала дауыс беруін және көпшілік пікірін жазуға кім тағайындалатынын анықтау бойынша Соттың ішкі процедурасының нәтижесін көрсетуі мүмкін деп есептелді. Жоғарғы Соттың баспасөз қызметі құжаттың шынайылығын растады, ал Бас судья Джон Робертс бұл құжатты «Соттың сеніміне жасалған сатқындық» деп сипаттады. Шешімге қатысты жобаның жариялануы наразылық тудырды. 2022 жылдың 24 маусымында Жоғарғы Сот Миссисипи штатының Жүктілік мерзімі заңын 6:3 есебімен қолдады және Роу және Кейси шешімдерін 5:4 есебімен күштен шығарды. Жобадағы ақпаратқа ұқсас, судья Алито жазған Соттың пікірінде Роу «бастапқыда қате болған» және оның негіздемесі «өте әлсіз» екені айтылды. Сондай-ақ, Роу шешімі «дебаттарды қыздырып, дауды күшейтті» және оны күштен шығару «аборт мәселесін халық сайлаған өкілдерге қайтаруға» әкеледі делінген. Көпшілік пікір аборт құқығына қатысты конституциялық-тарихи көзқарасқа сүйенді, «Конституцияда аборт туралы ешқандай сілтеме жоқ және мұндай құқық конституциялық ережелердің бірімен тікелей қорғалмайды» деді. Оның пікірінше, «аборт конституциялық түрде қорғала алмайды. 20 ғасырдың соңына дейін мұндай құқық американдық заңдарда мүлдем белгісіз болды. Шындығында, он төртінші түзету қабылданған кезде штаттардың үштен екісі жүктіліктің кез келген кезеңінде аборт жасауды қылмыс деп жариялады». Кейбір тарихшылар бұл көзқарас толық емес деп мәлімдеді. Олардың келіспеушіліктерінде судьялар Стивен Брейер, Елена Каган және Соня Сотомайор бірлесіп: «Роу және Кейси шешімдерімен танылған құқық жеке тұрмайды. Керісінше, Сот оны дене тұрқылығына, отбасылық қатынастарға және ұрпақ беруге қатысты басқа да орнықты бостандықтармен ондаған жылдар бойы байланыстырып келді. Ең айқындысы, жүктілікті тоқтату құқығы контрацепция сатып алу және қолдану құқығынан туындады. Өз кезегінде, бұл құқықтар соңғы уақытта бір жынысты адамдардың қарым-қатынас және неке құқықтарына әкелді. Көпшіліктің пікірі екіжүзділік пе, әлде конституциялық құқықтар қатерде ме? Бірі немесе екіншісі».

Президенттік лауазымдар

Жалпы, «Роу» шешімінен кейін президенттердің пікірлері негізгі партиялық бағыттар бойынша екіге бөлінді. Бұл шешімге президенттер Джеральд Форд, Рональд Рейган, Джордж У. Буш және Дональд Трамп қарсы болды. Президент Джордж Г. У. Буш та «Роуға» қарсы болған, бірақ мансабының басында аборт құқықтарын қолдаған. Президент Ричард Никсон көпшілікпен дауыс берген судьялар Бэргер, Блэкман және Пауэллді тағайындады, ал судья Ренквист қарсы дауыс берді. Президент Джимми Картер мансабының басында әйелдің өмірін сақтау, туа біткен кемшіліктер немесе басқа да өте қиын жағдайларда абортты заңдастыруды қолдады. Президент болғаннан кейін, ол аборттың дұрыс емес екенін ойлады, бірақ «Роу мен Уэйд ісі бойынша Жоғарғы Сот шешімін орындауға міндеттімін, сонымен бірге аборттар санын барынша азайтуға тырыстым» деді. 2012 жылы ол: «Мен Иса Мәсіхтің абортты мақұлдамайтынына ешқашан сенбедім, және мен президент болған кезде «Роуға» қарсы шешімді қолдауға тура келгендігі де соның бірі болды» деді. Ол Демократиялық партияны жүкті аналарды қолдауға, әйелдерді аборт жасатуға итермелейтін экономикалық және әлеуметтік факторларды азайтуға шақырды. Сондай-ақ, ол партияның «өмірі қауіпті болған немесе зорлау немесе туысқандық қатынас нәтижесінде жүкті болған» әйелдерден басқа, абортты тыйым салуды қолдауын қалады. «Роуды» президенттер Билл Клинтон мен Барак Обама қолдады. 1981 жылы сенатор Джо Байден штаттарға «Роу» шешімін жоққа шығаруға мүмкіндік беретін конституциялық түзетуге дауыс берді, бірақ келесі жылы оған қарсы дауыс берді. 2007 жылғы естеліктерінде Байден «жеке өзі абортқа қарсы болғанына» қарамастан, өзінің жеке пікірін басқаларға «жүргізуге құқығы жоқ» екенін айтты. 2021 жылы ол журналистерге өзін «Роу шешімінің мықты жақтаушысы» деп сипаттады және былай деді: «Мен «Роу» шешімін қолдамайтындардың пікірлерін құрметтеймін, олардың көзқарастарын құрметтеймін. Өмірдің тұжырымдалу сәтінен басталатынына сенетіндерді де құрметтеймін. Мен оны құрметтеймін. Келіспеймін, бірақ құрметтеймін. Мен мұны адамдарға таңуға болмайды».

Roe туралы федералдық заңдар немесе заңдар

Роуға қатысты федералды заң жобалары, түзетулер немесе заңдар: Әйелдер денсаулығын қорғау туралы заң, таңдау еркіндігі туралы заң, ішінара босанған абортты тыйым салу туралы заң, тірі туған нәрестелерді қорғау туралы заң, зорлық құрбандарының қорғалуы туралы заң, штараралық аборт туралы заң, абортқа салық төлеушілердің қаржысы бөлмеу туралы заң, ауырсынуды сезінуге қабілетті босанбаған баланың қорғалуы туралы заң, 1995 жылғы ішінара босанған абортты тыйым салу туралы заң, адам өмірінің қасиеттілігі туралы заң, өмірдің қасиеттілігі туралы заң, Хайд түзетуі, клиникаларға қол жеткізу еркіндігі туралы заң және «Нәресте заңы». Техас Heartbeat заңының қабылдануы және Жоғарғы соттың Доббс v. Джексон әйелдер денсаулығы ұйымы ісін қарауға қабылдауынан кейін, сондай-ақ бұл іс Роуды қолдайтындардың пікірінше Роуға қауіп тудырғаннан кейін, Heritage Foundation-ның Томас Джиппинг Әйелдер денсаулығын қорғау туралы заңның конституцияға қайшы екенін жазды, себебі ол абортты және аборт қызметтерін федералдық деңгейде тікелей реттеудің орнына штаттық заң шығарушы органдардың реттеуін қалыптастырады. WHPA конституцияға қайшы немесе оған қарсы болу керек деген пікірлер 2014 жылы Сенаттың Әділет комитетінің отырысында білдірілді.

Roe туралы мемлекеттік заңдар

Мемлекеттік деңгейде абортқа қатысты көптеген заңдар бар. Роудан кейінгі онжылдықта көптеген штаттар медициналық қызметкерлерді, діни нанымына сәйкес аборт жасаудан бас тартуға құқығы бар екенін қорғауға арналған заңдарды қабылдады. Роу заңына дейін абортты заңдастырған немесе абортқа қатысты шектеулерді жеңілдеткен тоғыз штат, абортқа қатысуға немесе оны жүзеге асыруға ниеттенбегендер үшін заңмен қорғалған еді. 2011 жылы 47 штат пен Колумбия округінде кейбір адамдарға белгілі бір әрекеттерді орындаудан бас тартуға, немесе аборт немесе репродуктивті денсаулыққа қатысты ақпарат беруден бас тартуға мүмкіндік беретін заңдар болды. Федералды деңгейде, 1973 жылғы Шіркеу түзетуі, абортқа қарсы шыққан жеке ауруханаларға қаржыландырудан айырылмас үшін ұсынылды. Бұл түзету алдымен Сенатта 92-1 есебімен, содан кейін сәл өзгертілген нұсқасы Өкілдер палатасында 372-1 есебімен қабылданды, ал түзетуді қамтитын соңғы заң жобасы Сенатта 94-0 есебімен мақұлданды. Сот судьясы Блэкмун бұл және басқа да заңдарды, жеке дәрігерлерді және діни конфессиялар басқаратын ауруханаларды қорғауды қолдады. Кейбір штаттар Роу v. Уэйд ісі қайта қаралатын болса, аборттың заңдылығын сақтау үшін заңдар қабылдады. Ондай штаттардың қатарында Калифорния, Коннектикут, Гавай, Мэн, Мэриленд, Невада және Вашингтон бар. Сонымен қатар, көптеген штаттар 1973 жылға дейінгі абортқа қарсы заңдарды жоймады, және егер Роу қайтадан күшін жойса, олардың кейбіреуі қайтадан күшіне енуі мүмкін. 2012 жылдың 16 сәуірінде Миссисипи штатының 1390 нөмірімен заң жобасы заңға айналды. Бұл заң Роу v. Уэйд ісін күшін жоймастан абортты жүзеге асыруды қиындатуға бағытталған. 2012 жылдың 13 шілдесінде Миссисипидің оңтүстік округінің АҚШ округтік сотының судьясы Дэниел Портер Джордан III заңға қарсы уақытша тыйым салу туралы шешім шығарды. 2013 жылдың 15 сәуірінде ол тағы бір бұйрық шығарды, ол заңның тек бір бөлігіне қатысты, яғни аборт жасайтын дәрігердің ауруханаға түсуге құқығы болуын талап ететін бөлігіне. 2014 жылдың 29 шілдесінде бесінші округтік апелляциялық соттан үш судьялық алқа заңның бір бөлігіне қарсы уақытша тыйым салуды бекітті, судья Эмилио М. Гарза бұған келіспеді. Бұл шешім, әсіресе, "аборт жасауға құқық Конституцияның қараңғы тұстарында табылғанға дейін елу жылға жуық уақыт бұрын" шешілген Роумен байланысты емес жағдайға негізделген. 2015 жылдың 18 ақпанында Миссисипи Жоғарғы Соттан істі қарауын өтінді, бірақ олар оны 2016 жылдың 28 маусымында қарауға бас тартты. Адам өмірін қорғау туралы заңға Алабама губернаторы Кей Айви 2019 жылдың 14 мамырында қол қойды. Бұл заң ананың денсаулығына қауіп төндіретін немесе ұрықтың өлімге әкелетін аномалиясы бар жағдайларды қоспағанда, егер заң күшіне енсе, аборт жасайтын дәрігер үшін абортты қылмыс деп танытады. Аборт жасаған әйелдер қылмыстық жауапкершілікке тартылмайды. 2019 жылдың 29 қазанында Алабама штатының Солтүстік округінің АҚШ округтік сотының судьясы Майрон Томпсон заңға қарсы алдын ала тыйым салуды шығарды. 2021 жылдың мамыр айында Техас заң шығарушылары Сенаттың 8-жобасын қабылдап, Техас жүрек соғу заңын жасады, бұл заң жүктіліктің алты аптасында, көбінесе әйелдер жүкті екенін білместен бұрын абортты тыйымдайды. Заң бойынша Техас штатының мемлекеттік немесе жергілікті мемлекеттік қызметкері немесе лауазымды тұлға емес кез келген тұрғыны алты аптадан кейін аборт процедураларына "көмектескен" немесе "қолдаған" деп танылған аборт клиникалары мен дәрігерлерді сотқа бере алады. Бұл бап зорлау, жыныстық зорлау немесе инцест арқылы жүктілікке ұшыраған адамның пациентке қарсы сотқа жүгінуіне тыйым салады. Заңның күшіне ену күні 2021 жылдың 1 қыркүйегі болды, ал АҚШ Жоғарғы Соты 5-4 есебімен сол күні заңның орындалуын тоқтату туралы өтінішті қабылдамады. 2021 жылдың 22 қазанында Сот тағы да заңның орындалуын тоқтатпады және 2021 жылдың 1 қарашасында АҚШ-тың Техасқа қарсы ісі бойынша дәлелдерді тыңдауға келісті. Олар сұрақты тек заңды тұлғаны тексерумен шектеді. 2021 жылдың 10 желтоқсанында Сот төменгі сатыдағы соттар оны қабылдамауы керек деген негізде сот ісі қабылданбады. Бұл шешім Техастың медициналық, еміру және дәріхана лицензиялық кеңестерінің атқарушы директорларына және Техас денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер комиссиясының атқарушы комиссарына қарсы сот ісін жүргізуге мүмкіндік береді, бірақ заңды бұзуға тырысатын басқа да сот ісін қозғамайды.

Заңдастырудың әсері

Роу против Уэйда вызвало снижение рождаемости на 4,5% в штатах, где ранее аборт не был легализован. Согласно исследованию 2019 года, если решение по делу Роу против Уэйда будет отменено, и некоторые штаты запретят аборты по требованию, увеличение расстояния для поездок, по самым скромным оценкам, помешает более чем 90 000 женщинам, а по пессимистичным оценкам – более чем 140 000 женщинам сделать аборт в год после отмены решения. Если Роу будет отменено конституционной поправкой, которая будет применяться ко всем штатам, ожидается увеличение рождаемости на 11%, поскольку матери не будут ездить в штаты, где аборт легален. Хотя легализация абортов в Соединенных Штатах увеличила предложение рабочей силы среди женщин фертильного возраста, она уменьшила предложение рабочей силы среди пожилых женщин. Считается, что это связано с тем, что у них стало меньше возможностей финансово поддерживать внуков. Пожилые женщины, чей труд стал менее необходим для финансового благополучия семьи, либо ушли с работы, либо остались вне ее. С момента решения по делу Роу риск смерти в результате легального аборта значительно снизился благодаря повышению квалификации врачей, улучшению медицинских технологий и более раннему прерыванию беременности. Различные исследования показали, что отмена Роу может привести к неблагоприятным социально-экономическим условиям, увеличению материнской смертности и другим негативным последствиям. Гипотеза Донохью-Левитта о влиянии легализованного аборта на преступность предполагает, что легализованный аборт был ответственен за снижение уровня преступности. Если существует связь между абортами и преступностью, существует несколько возможных объяснений того, как аборты снижают преступность. Одна из возможностей заключается в том, что преступления несоразмерно совершаются молодыми мужчинами, а легализация абортов сократила их число. Другая возможность заключается в том, что дети, родившиеся в постлегализационную эпоху, с меньшей вероятностью совершают преступления. Если это так, это можно объяснить двумя способами. Один из способов заключается в том, что женщины, делающие аборты, не являются репрезентативными для всех беременных женщин; скорее, они те, кто с наибольшей вероятностью родит детей, которые вырастут преступниками. Таким образом, аборт служит для формирования структуры американской семьи. Уровень абортов выше в этих демографических группах. Другой возможный способ объяснить это заключается в том, что женщины используют аборты, чтобы предотвратить рождение детей, пока не смогут обеспечить стабильную домашнюю обстановку. Факторы, влияющие на стабильность, включают возраст, образование, доход матери, ее употребление наркотиков и алкоголя, наличие отца и желательные, а не нежелательные беременности. Другая гипотеза – эффект Роу, который пытается объяснить, почему практика абортов в конечном итоге приведет к ограничению или запрету абортов. Гипотеза заключается в том, что люди, поддерживающие права на аборт, будут иметь меньше детей, когда аборт легален, и поскольку дети, как правило, придерживаются взглядов, аналогичных взглядам своих родителей, избиратели в конечном итоге не будут поддерживать права на аборт. Критики утверждают, что методология Донохью и Левитта ошибочна и что статистически значимая связь между абортами и последующим уровнем преступности не может быть доказана.

Пікірсауалдар

ХХІ ғасырда америкалықтардың аборт туралы пікірін анықтау үшін жүргізілген сауалнамалар олардың шамамен тең бөлінгенін көрсетті. Gallup, Pew Research Center және Harris Insights & Analytics сияқты бірнеше ұйым аборт немесе Roe v. Wade тақырыбында сауалнамалар жүргізеді. Roe шешіміне қатысты жалпы пікірде, оны жоққа шығарудан гөрі қолдау білдірген америкалықтардың саны көп болды. 2000-ші жылдары сауалнамашылар Roe-нің заң шығарушы органдар қабылдауына кедергі келтірген әртүрлі ережелерді сипаттағанда, Roe-ге қолдау азайды. 2010-шы жылдарға қарай абортқа қатысты сауалнамалар нәтижелері күрделірек болды және респонденттердің өзіндік саяси көзқарастарымен әрдайым сәйкес келмеді. 2021 жылы ABC News/Washington Post сауалнамасы бойынша, үйде балалары барлардың 58%-ы Roe v. Wade-ді сақтап қалуды қаласа, үйде балалары жоқтардың 62%-ы осы пікірді қолдады. All In Together сауалнамасы көрсеткендей, үйінде балалары барлардың тек 36%-ы Техас жүрек соғысы заңына қарсы болды, бұл балалары жоқтардың 54,9%-ымен салыстырылғанда азайған көрсеткіш. Жоғарғы соттың 2022 жылдың маусымында Roe v. Wade-ді жоққа шығару туралы шешімінен кейін CBC News/YouGov сауалнамасы 59% адамның бұл шешімге қарсы екенін, ал сауалнамаға қатысқан әйелдердің 67%-ы оны мақұлдамағанын көрсетті. Сол сауалнамаға сәйкес, қатысушылардың 52%-ы сот шешімін Америка үшін "артқа қадам" деп атады, 31%-ы "алға қадам" деп санайды, ал 17%-ы екеуі де емес деп білдірді. 2023 жылдың қаңтарында Gallup сауалнамасы көрсеткендей, 10 американдықтың 7-сі елдің аборт саясатын мақұлдамайды, бұл соңғы 23 жылдағы ең жоғары көрсеткіш.