Құқықтар мен міндеттемелерді шектеу туралы мәлімдемелер
Disclaimer
Жауапкершіліктен бас тарту – құқықтар мен міндеттерді шектеуші мәлімдеме. Шарттар, ескертулер, қауіпсіздік, зиян төлемінен қорғау мақсатында қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құқықтар мен міндеттердің аясын нақтылауға немесе шектеуге бағытталған кез келген мәлімдеме.
Any statement intended to specify or delimit the scope of rights and obligations
Жауапкершіліктен бас тарту – заңды түрде мойындалған қатынастағы тараптар жүзеге асыра алатын және қорғай алатын құқықтар мен міндеттердің шегін нақтылауға немесе шектеуге бағытталған кез келген мәлімдеме болып табылады. Заңдық күші бар басқа терминдерден өзгеше, «жауапкершіліктен бас тарту» термині көбінесе белгілі бір дәрежедегі беймәлімдік, құқықтан бас тарту немесе тәуекелді қамтитын жағдайларды білдіреді. Жауапкершіліктен бас тарту, шарттың бір бөлігі ретінде тараптардың өзара келісіммен және жекелеген тәртіппен белгіленген шарттар мен талаптарды нақтылай алады; немесе зиян немесе жарақаттың орынсыз тәуекелін болдырмау үшін, абайлап болу міндетін орындау мақсатында, жалпы жұртшылыққа (немесе басқа да адамдар тобына) ескертулер жасауға немесе күтілетін жағдайларды хабарлауға мүмкіндік береді. Кейбір жауапкершіліктен бас тартулар зиян немесе жарақат келгеннен кейін залапты шектеуге арналған. Сонымен қатар, жауапкершіліктен бас тартудың кейбір түрлері, бас тарту жасаған тарапқа тиесілі құқықтардан немесе міндеттерден ерікті түрде бас тартуды білдіруі мүмкін. Жауапкершіліктен бас тартулардың біркелкілігі әртүрлі болуы мүмкін. Кейбірлері нақты жағдайларға және қатысатын тараптарға байланысты өзгерсе, басқа түрлері ресми билік органдарының рұқсаты болмаса, сирек немесе ешқашан өзгертілмейтін, бірыңғай және белгіленген формальды талаптарды қатаң сақтауы мүмкін. Мұндай ресми жауапкершіліктен бас тартулардың кейбіреулері салалық реттеулерге сәйкес талап етіледі, қауіпсіз белімде қорғауға құқық беруі мүмкін, сондай-ақ, сот дауы кезінде нақты ереже немесе құжаттың сөздері шешуші рөл атқаратын басқа да жағдайларда қолданылады. (Мысалы, өнімге жауапкершілік, улылық класы, мәңгілікке қарсы ереже, қоғамдық денсаулыққа қатысты темекі шегу туралы заң қараңыз.) Заңдық күші бар келісімде жауапкершіліктен бас тартудың болуы, оның шарттары заңдық дау кезінде танылып, орындалатынына кепілдік бермейді. Басқа да заңдық факторлар болуы мүмкін, олар бас тартуды толығымен немесе ішінара жарамсыз етеді.
A disclaimer is generally any statement intended to specify or delimit the scope of rights and obligations that may be exercised and enforced by parties in a legally recognized relationship. In contrast to other terms for legally operative language, the term disclaimer usually implies situations that involve some level of uncertainty, waiver, or risk. A disclaimer may specify mutually agreed and privately arranged terms and conditions as part of a contract; or may specify warnings or expectations to the general public (or some other class of persons) in order to fulfill a duty of care owed to prevent unreasonable risk of harm or injury. Some disclaimers are intended to limit exposure to damages after a harm or injury has already been suffered. Additionally, some kinds of disclaimers may represent a voluntary waiver of a right or obligation that may be owed to the disclaimant. Disclaimers vary in terms of their uniformity. Some may vary depending on the specific context and parties involved, while other types of disclaimers may strictly adhere to a uniform and established set of formalities that are rarely or never modified, except under official authority. Some of these formal disclaimers are required pursuant to industry regulation, qualification for protection under a safe harbor, and other situations where the exact wording of a particular clause or document may be dispositive in the event of a legal dispute. (See e. g., Product liability, Toxicity class, Rule against perpetuities, Public Health Cigarette Smoking Act.) The presence of a disclaimer in a legally binding agreement does not necessarily guarantee that the terms of the disclaimer will be recognized and enforced in a legal dispute. There may be other legal considerations that render a disclaimer void either in whole or part.
Құқықтық құқық бұзушылықтар
Заң бойынша, жауапкершіліктен бас тарту – бұл белгілі бір әрекеттер немесе әрекетсіздіктерден туындайтын азаматтық жауапкершіліктің алдын алу мақсатында жауапкершілікті жоққа шығаратын мәлімдеме. Жауапкершіліктен бас тарту жиі қараусыздық пен жер иелерінің зиян келтіруге қатысты жауапкершілігінен құтылу үшін жасалады. Соттар бас тартудың күшіне енуін заңның нақты жағдайда жауапкершілікті алып тастауға рұқсат беруіне және шағымданушылардың әрекеттері бас тартудың шарттарына сәйкес келуіне байланысты шешеді. Жауапкершіліктен бас тарту, бас тартуды жасаған және осы бас тарту арқылы сотқа шағымдану мүмкіндігінен айырылған тараптар арасындағы келісімшарттың бір бөлігі ретінде қолданылуы мүмкін. Мысалы, мұндай бас тарту бағдарламалық жасақтаманы орнатқанда пайдаланушыға ұсынылатын «шарттар мен талаптарда» кездеседі. Әдетте, онда бағдарламалық жасақтаманың жұмысынан туындаған зиян үшін жауапкершілікті жоққа шығаратын шарттар болады. «Мен келісемін» түймесін басу арқылы пайдаланушы осы бас тартуға келіседі, бұл олар мен бағдарламалық жасақтама компаниясы арасындағы келісімшарттың бір бөлігі болып табылады. Ортақ құқық бойынша, жауапкершіліктен бас тарту жерге кіруге берілген рұқсаттың (лицензияның) шарттары ретінде де әрекет ете алады. Жер иесі кірген адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге міндетті. Кіреберісте «Қонақтар өз жауапкершілігінде кіреді» деген сияқты белгі орнату арқылы, жер иесі кірушілердің үй-жайдың қауіптілігінен туындаған зиян немесе жарақат үшін талап арыз беруіне кедергі келтіре алады. Белгілердегі ескертулер немесе жауапкершіліктен бас тартулар, құқықтық тұрғыдан басқаша қарастырылған жағдайда да, бірдей нәтижеге әкелуі мүмкін, яғни жауапты болуға тиіс адам келісімге сүйене отырып, өзін қорғай алады. Ұлыбритания заңнамасы бойынша, 1977 жылғы «Әділ емес келісімшарт шарттары туралы» заң жауапкершіліктен бас тартудың қолданылуын шектейді. Аталған заңға сәйкес, кәсіпкерлер келісімшарт шартында немесе хабарламада немқұрайлылық салдарынан туындаған өлім немесе жеке зиян үшін жауапкершілікті жоққа шығаруға немесе шектеуге құқылы емес. Басқа да зиян немесе шығын болған жағдайда, бас тарту тек барлық жағдайларда орынды болған жағдайда ғана күшіне енеді. Басқа елдердің заңдары да жауапкершіліктен бас тартудың қолданылуын шектеуі мүмкін. Мысалы, Австралия Бәсекелестік және Тұтынушылар Комиссиясы Target Australia компаниясын жарнамаларда қолжетімсіз бас тартуларды пайдаланғаны үшін сотқа берді (телеарнадағы жарнамаларда бас тартулар тек 1,5 секундқа ғана көрсетілді). АҚШ-та тауар сатуға қатысты бас тартулар Бірыңғай коммерциялық кодекстің 2-бабында қарастырылған, бірақ егжей-тегжейлі мәліметтер штаттар бойынша әртүрлі. Егер бас тарту ақылға сыймас болмаса, онда ол білімді тараптар арасындағы келісімшарттың бір бөлігі ретінде күшіне енеді, бірақ көптеген штаттар тарапқа өте немқұрайлылық үшін жауапкершілікті шектеуге рұқсат бермейді.
In law, a disclaimer is a statement denying responsibility intended to prevent civil liability arising for particular acts or omissions. Disclaimers are frequently made to escape the effects of the torts of negligence and of occupiers' liability towards visitors. The courts may or may not give effect to the disclaimer depending on whether the law permits exclusion of liability in the particular situation and whether the acts or omissions complained of fall within the wording of the disclaimer. A disclaimer may take effect as a term of the contract between the person making the disclaimer and the person who is thereby prevented from suing. This kind of disclaimer is, for example, invariably found in the 'terms and conditions' that a software user is confronted with when first installing the software. There will often be term(s) excluding any liability for any damage that the software might cause to the rest of the user's software and hardware. By clicking "I Agree" in the dialogue box, users are agreeing to this disclaimer as a matter of contract between themselves and the software company. At common law, disclaimers can also have effect as conditions of a license (i. e. permission) to enter the land. An occupier of land will have certain duties to take care for the personal safety of people he or she allows onto the premises. By placing a sign at the entrance to the premises, such as "visitors enter at their own risk", the occupier may be able to stop entrants from successfully suing in tort for damage or injury caused by the unsafe nature of the premises. Warnings or disclaimers contained in signs may, by a slightly different legal analysis leading to the same result, allow the person who would otherwise be responsible to rely on the defense of consent. Under UK law, the validity of disclaimers is significantly limited by the Unfair Contract Terms Act 1977. By virtue of the Act, a business cannot use a contract term or a notice to exclude or restrict its liability for negligence causing death or personal injury. In the case of other loss or damage, a disclaimer will only be effective so long as it is reasonable in all the circumstances. The common law in other nations may also place legal limits on the validity of disclaimers; for instance, the Australian Competition & Consumer Commission successfully prosecuted Target Australia for the use of inaccessible disclaimers in advertisements (the televised advertisements in question contained disclaimers that were only shown on screen for 1.50 seconds). In the United States, disclaimers on the sale of goods are covered by Article 2 of the Uniform Commercial Code, but details vary by state. Unless considered unconscionable, disclaimers are generally enforceable as part of a contract between knowledgeable parties of comparable bargaining power, but most states do not allow a party to limit their liability for gross negligence.
Патент құқығы
Патенттік құқықта, бас тарту – талапта көрсетілмеген нысанды анықтауға мүмкіндік береді. Көрсетілгеннен асып, бас тарту талапқа теріс шектеулер енгізу әрекетін де білдіруі мүмкін, яғни "жалпы ерекшеліктен нақтырақ ішкі түрлерді немесе салаларды алып қоятын «теріс» техникалық ерекшелікті қосатын талапты өзгерту". Бас тартуға рұқсат беруге қатысты нақты шарттар бар, және олар әртүрлі юрисдикцияларда әртүрлі болуы мүмкін. Прокурорлық бас тарту – патенттік құқықтағы бас тартудың тағы бір түрі. АҚШ патенттік заңы бойынша прокурорлық бас тарту – патент өтінімін қарау барысында жасалған және нәтижелі патентпен қамтамасыз етілген қорғау көлемін шектейтін мәлімдеме. Бұл файлдық тарихтың тоқтатуының бір түрі, ал екіншісі – қызметтік тарихтың тоқтатуы.
In patent law, a disclaimer identifies, in a claim, subject matter that is not claimed. By extension, a disclaimer may also mean the action of introducing a negative limitation in a claim, i. e. "an amendment to a claim resulting in the incorporation therein of a "negative" technical feature, typically excluding from a general feature specific embodiments or areas". The allowability of disclaimers is subject to particular conditions, which may vary widely from one jurisdiction to another. A prosecution disclaimer is another type of disclaimer in patent law. Under United States patent law a prosecution disclaimer is a statement made by a patent applicant during examination of a patent application which can limit the scope of protection provided by the resulting patent. It is one type of file wrapper estoppel, the other being prosecution history estoppel.
Мүліктік құқық
Мұрагерлік немесе мұра құқығында, бас тарту (немесе мүддеден бас тарту) – мұрагердің ерікті түрде қол қоятын, қайтыс болған адамның мұрасының мұрагерге тиіс бөлігін қабылдамайтынын (бас тартатынын) көрсететін жазбаша құжат. Бас тартылған мұра бөлігі одан кейін бас тартқан мұрагердің тілегі бойынша емес, осы бөлігін алуға кезегі келген келесі мұрагерге, бас тартқан мұрагер де қайтыс болғандай етіп, өсиет бойынша, бенефициар тағайындамасы бойынша немесе мұрагерлік заңдарына сәйкес өтеді. Мемлекеттік салық органдары мұндай бас тартулар бойынша қосымша ережелерге ие. Мұндай бас тартуларға себептер бас тартушының жақын арада қайтыс болуы немесе бас тартушының жеткілікті қаржылық мүмкіндіктері болуы мүмкін.
In estate or inheritance law, a disclaimer (also called disclaimer of interest) is a written document voluntarily signed by an heir to an estate in which the said heir does not accept (disclaims) the part of the estate of a deceased person which the heir is entitled to receive. The disclaimed part of the estate is then inherited not necessarily by a person of the disclaiming heir's choice, but by the next heir in line to receive that part of the estate as if the disclaiming heir were also deceased, either according to the will, beneficiary designation, or the laws of intestacy. Government tax agencies have further rules on such disclaimers. Reasons for such disclaimers may include the imminent death of the disclaimant or the fact that the disclaimant already has enough wealth.