Қарақоңыр суқұсы (Gallinula tenebrosa) – Үндістан, Аустралия, Жаңа Гвинеяда кездесетін, көлдерде тіршілік ететін құс. Сипаттамасы, таралуы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Қара морин (Gallinula tenebrosa) – рельс тұқымдасына жататын құс түрі және морин туысының қазіргі кезде сақталған сегіз түрінің бірі. Ол Үндістан, Австралия, Жаңа Гвинея, Борнео және Индонезияда кездеседі. Сыртқы түрінің ұқсастығы және таралу аймақтарының жапсарласуы себепті оны жиі қызғылт батпақ құсы және еуразиялық суқұсымен шатастырады. Олар көбінесе тасманиялық морин және қарапайым морин сияқты бір туысқа жататын құстармен бірге тіршілік етеді.
The dusky moorhen (Gallinula tenebrosa) is a bird species in the rail family and is one of the eight extant species in the moorhen genus. It occurs in India, Australia, New Guinea, Borneo and Indonesia. It is often confused with the purple swamphen and the Eurasian coot due to similar appearance and overlapping distributions. They often live alongside birds in the same genus, such as the Tasmanian nativehen and the common moorhen.
Таксономия
Джон Гулд 1846 жылы Оңтүстік Австралиядағы Мюррей өзені бойынан алынған теріден қараңғы суқұстың сипаттамасын жасады. Оның түрлік атауы латын тіліндегі "tenebrosa" – "қараңғы" деген сөзден шыққан. Чарльз Люсьен Бонапарт 1856 жылы Gallinula haematopus деп сипаттаған, бірақ қазір бұл атау ғалымдар арасында қолданылмайды (nomen nudum). Грегори Мэтьюс екі астыртын түрін сипаттаған, олар кейін біріктірілді – Батыс Австралиядан келген magnirostris және Жаңа Оңтүстік Уэльстен келген subfrontata. Ересек аталықтардың орташа салмағы шамамен 570 грамм, ал ересек аналықтардың салмағы 493 граммды құрайды.
John Gould described the dusky moorhen in 1846 from a skin collected along the Murray River in South Australia. Its species name is derived from the Latin tenebrosa "dark". Charles Lucien Bonaparte described Gallinula haematopus in 1856, but this is now a nomen nudum. Gregory Mathews described two subspecies that have been synonymized—magnirostris from Western Australia and subfrontata from New South Wales. than the Australian race Adult males generally weigh on average around 570 grams and adult females 493 grams.
Диета
Қараңғыда көктайғақ құрлықта да, суда да қоректенеді. Оның тамағы тұқымдардан, бұталар мен шөптердің жапырақ ұштарынан, балдырлардан, жемістерден, моллюскалардан және басқа омыртқасыздардан құралады. Бұл құс өліктерді, нанды және шаяндар мен үйректер сияқты құстардың қалдықтарын да жейді. Балапандарына көбінесе қылқан жұмыр құрттар мен моллюскалар беріледі, ал жас өскен сайын ата-аналары өсімдіктерді үнемі көбейтіп қосады.
The dusky moorhen feeds both on land and in water. Its diet consists of seeds, the tips of shrubs and grasses, algae, fruits, molluscs, and other invertebrates. It will also consume carrion, bread and droppings from birds including gulls and ducks. The chicks are fed mostly on annelid worms and molluscs, with plant matter gradually being given in increasing proportions by the parents as the young mature.
Дауыс
Аумақтық шақыру – дауысты күрк немесе крик, ол қайталанып немесе біріктіріліп, "күррук ук" сияқты естіледі. Бұл шақыруды айналасындағы құстар қабылдап, екі километрден астам қашықтықта естуге болады. Құстар қысқа, өткір ыңғыраулармен де ескертеді. Суда жүзіп, тазаланатын құстар қысқа, тік және кеңінен таралған дыбыстарды бірінен соң бірі шығарады. Екі жыныс та жұптасу алдында және одан кейін жұмсақ миулаған немесе жұмсақ құлықтаған дыбыс шығарады. Ересек құстар жұмыртқаларына тиіскенде тыныш сызылу дыбысын шығарады. Үш айдан кіші балапандар азық сұрағанда, ересек құс тамақ әкелгенде және ересектерден бөлінгенде қайта-қайта өткір үн шығарады. Ересектер балапандардан бөлінгенде қысқа сыңғырлап, жас балапандар төмен қарай сыңғырлап жауап береді. Австралияда олар Виктория, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Квинсленд штаттарында Куктаунға дейін, сондай-ақ Оңтүстік Австралияның шығыс бөлігінде және Батыс Австралияның оңтүстік-батыс шетінде кездеседі. Тасмания мен Оңтүстік Австралияның кейбір аймақтарында да кездеседі, бірақ сирек. Олардың табиғи таралу аймағына Куррамбин жабайы табиғат қорығы және Брисбен ботаникалық бағы сияқты жабайы табиғат парктері кіреді. Қараңғы морин ылғалды жерлерде, әсіресе тұщы сулы батпақтар мен саздақтарда мекендейді, және олар осы аймақтардан шалқап кетпейді, тек жақын маңдағы өсімдіктерде азық іздегенде ғана кездеседі. Оларға ашық су керек, әдетте шөп, қамыс және басқа өсімдіктер сияқты жамылғылармен қамтылған. Оңтүстік-шығыс Квинслендте олар биік өсімдіктер, суға жақын өсетін өсімдіктер және көптеген қызғылт морин құстары бар жерлерде жиірек кездеседі, бұл азық пен басқа да ресурстардың болуы олардың саны мен ылғалды жерлерде таралуына әсер ететінін көрсетеді. Олар көбінесе төмен жатқан жерлерде тіршілік етеді, бірақ Жаңа Гвинеяда 1580 метр биіктікте бір жұп құс табылған, олар үйірінен бөлініп кеткен болуы мүмкін. Бұл түр судың жиегінде немесе судан бірнеше сантиметр жоғары, көбінесе Мелалеуканың түбінде қамыс немесе шөптен жасалған үлкен ұя салады және 5–11 ақшыл жұмыртқадан тұратын үйірме жасайды, жұмыртқалар қызыл қоңыр нүктелермен және дақтармен жабылған. Олардың пішіні сопақта, ұзындығы 53 мм, ені 36 мм және үлкен жағында айқын белгілері бар. Олар көбейген кезде аймақтық болады, бірақ әйтпесе үйіршікпен тіршілік етеді. Қараңғы морин қызғылт моринмен бірге ұя салады. Қараңғы морин күндізгі құс, ал түнде жалғыз, жұптасқан топтарда немесе жұптаспаған үйірлерде демалады. Олар су үстіне орналасқан қамыстан жасалған платформаларда, су үстіндегі бұтақтарда және сирек жағдайда қамыстың арасындағы жерде демалады. Күндіз олар осы жерлерде демалады, сондай-ақ жүзетін өсімдіктерде, тастарда, бүркемелерде және жағалауда отырады. Ыстық ауа райында олар ағаштардың биік жағында отырады. Мориндер жиі көзге түсетін ақ және қара құйрықтарын шағып тұрады. Бұл олардың сергектігінің немесе әлеуметтік статусының белгісі болуы мүмкін, жағдайға байланысты.
The territorial call is a loud kurk or krik, which may be repeated or run together, sounding like kurruk uk. This call is taken up by birds in surrounding territories and can be heard from over two kilometres away. The birds also make a series of short, sharp squawks and squeaks as alarm calls. Swimming and preening birds may make a series of short, stacatto, widely spaced noises. Both sexes make a soft mewing noise, or a soft kook noise before and during courtship. Adults may make a quiet hissing noise when their eggs are disturbed. Chicks under the age of three months make a repeated shrill piping noise when begging, when an adult approaches with food, and when they are separated from adults. Adults also make short clicking noises when separated from chicks, and the young give a series of descending whistles in response. In Australia, they are found all across the eastern states of Victoria, New South Wales and Queensland as far north as Cooktown, as well as the eastern part South Australia and the south western tip of Western Australia. It is also found in parts of Tasmania and South Australia, but are uncommon. Included in their natural distribution range are wildlife parks such as Currumbin Wildlife Sanctuary and the Brisbane Botanic Gardens. The dusky moorhen is found in wetland habitats, with a preference for freshwater marshes and swamps, and are rarely found far from these areas except when foraging in nearby vegetation. They require open water, usually with some cover such as grass, reeds, and other vegetation. In south east Queensland, they are more likely to be found in areas with taller vegetation, more attached aquatic vegetation, and a larger number of purple swamphens, indicating that the availability of food and other resources affects their numbers and distribution in wetlands. They usually live in low lying areas, although a pair have been found as high up as 1,580 metres in New Guinea, likely having been separated from their flock. This species builds a bulky nest of reeds or grasses at the water's edge or a few centimetres above the water, often at the base of a Melaleuca and lays a clutch of 5–11 matte whitish eggs that are covered with red brown dots and splotches. Tapered oval in shape, they measure 53 mm long by 36 mm wide each and have more prominent markings at the larger end. It is territorial when breeding, but otherwise gregarious. The dusky moorhen may nest alongside the purple swamphen. Dusky moorhens are diurnal, and roost at nighttime alone, in breeding groups, or in non breeding flocks. They roost on platforms constructed in reeds set above the water, on branches over the water, and more rarely on the ground in the reeds. During the day they rest at these places, and may also sit on floating vegetation, rocks, logs, and on the banks. In hot weather they may sit high up in trees. The moorhens frequently flick their conspicuous white and black tail. This may be a signal of alertness or of social status, depending on the context.